รุมก่นหม่องเย้ยประชาธิปไตย

นานาชาติรุมประณามรัฐบาลหม่องออกกฎหมายเลือกตั้งห้าม "อองซาน ซูจี" ลงสมัคร รัฐบาลสหรัฐจวกพม่าเย้ยหยันประชาธิปไตย ฟิลิปปินส์เอาด้วยวิจารณ์เลือกตั้งจำอวด คณะทหารตบหัวเสร็จแล้วลูบหลัง ออกคำสั่งอนุญาตเอ็นแอลดีเปิดที่ทำการสาขาทั่วประเทศได้ใหม่ หลังถูกปิดตายกว่า 300 สาขาตั้งแต่ปี 2546

กฎหมายการขึ้นทะเบียนพรรคการเมืองซึ่งเป็นกฎหมายเกี่ยวกับการเลือกตั้ง 1 ใน 5 ฉบับที่เปิดเผยรายละเอียดเมื่อวันพุธที่ผ่านมา มีข้อบัญญัติห้ามผู้ที่ถูกศาลตัดสินจำคุกลงสมัครรับเลือกตั้งและเป็นสมาชิกพรรคการเมือง ซึ่งส่งผลให้นางอองซาน ซูจี ผู้นำพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย (เอ็นแอลดี) ที่โดนศาลพม่าตัดสินจำคุกเมื่อเดือนส.ค. ปีกลาย หมดสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้งที่กำหนดจะมีขึ้นในปีนี้โดยปริยาย

ภายหลังการณ์ออกมารูปนี้ ประเทศมหาอำนาจจากซีกโลกตะวันตกทั้งสหรัฐและอังกฤษ รวมถึงนายบัน กีมูน เลขาธิการองค์การสหประชาชาติ และฟิลิปปินส์ซึ่งเป็นสมาชิกสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ต่างประณามกฎหมายดังกล่าว

ฟิลิป ครอว์ลีย์ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐแถลงว่า กฎหมายขึ้นทะเบียนพรรคการเมืองเป็นการเย้ยหยันกระบวนการประชาธิปไตย และมั่นใจได้ว่าการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นไร้ซึ่งความน่าเชื่อถือ ส่วน แอนดรูว์ เฮย์น ทูตอังกฤษแสดงความผิดหวังและเสียใจ เลขาธิการบัน กีมูน ก็แสดงความห่วงกังวลเช่นกัน บอกว่า สิ่งบ่งชี้ที่เห็นในขณะนี้ไม่ได้ตรงกับความคาดหวังว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จะครอบคลุมทุกฝ่าย

อัลเบอร์โต โรมูโล รัฐมนตรีต่างประเทศของฟิลิปปินส์ กล่าวในวันพฤหัสบดีว่า หากพม่าไม่ปล่อยอองซาน ซูจี และอนุญาตให้เธอและพรรคของเธอเข้าไปมีส่วนร่วมการเลือกตั้งครั้งนี้ก็จะเป็นเรื่องตลกจำอวดอย่างแท้จริง และขัดแย้งกับกระบวนการปูทางสู่ประชาธิปไตยของพม่าเอง

กฎหมายเลือกตั้งฉบับใหม่ที่เพิ่งประกาศใช้ในสัปดาห์นี้ ยังส่งผลอย่างเป็นทางการให้การเลือกตั้งทั่วไปเมื่อปี 2533 เป็นโมฆะ เนื่องจากไม่สอดคล้องกับกฎหมายเหล่านี้ "ผลการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยแบบหลายพรรคการเมืองที่จัดขึ้นภายใต้กฎหมายที่ถูกยกเลิกแล้ว จะถูกล้มเลิกโดยอัตโนมัติเนื่องจากไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ" เนื้อความในกฎหมายที่เปิดเผยเมื่อวันพฤหัสบดีกล่าว

พรรคของซูจีชนะเลือกตั้งอย่างถล่มทลายในครั้งนั้นโดยได้ 392 ที่นั่งจากสภา 485 ที่นั่ง แต่ถูกคณะทหารกีดกันไม่ให้จัดตั้งรัฐบาล

อย่างไรก็ดี เมื่อเย็นวันพุธทางการพม่าได้ทยอยเปิดที่ทำการสาขาของพรรคเอ็นแอลดีทั้งในย่างกุ้งและทั่วประเทศใหม่แล้ว หลังจากสั่งปิดกว่า 300 สาขานับแต่กลุ่มม็อบของรัฐบาลโจมตีขบวนหาเสียงของซูจีเมื่อ พ.ค. 2546 ทำให้มีคนตายหลายสิบคน ยาน วิน โฆษกเอ็นแอลดี กล่าวว่า รัฐบาลทหารอาจต้องการแสดงให้เห็นความยืดหยุ่น ถือเป็นความคืบหน้าที่ดี รัฐบาลอาจต้องการให้พรรคมีส่วนร่วม แต่แกนนำพรรคยังไม่ตัดสินใจ

หนังสือพิมพ์ของพม่าเผยด้วยว่า กฎหมายใหม่บัญญัติด้วยว่า สภาผู้แทนราษฎรจะมีสมาชิก

440 คน โดยแบ่งเป็นสมาชิกพลเรือนที่มาจากการเลือกตั้ง 330 คน และเป็นตัวแทนของกองทัพที่มาจากการแต่งตั้งอีก 110 คน ส่วนสภาผู้แทนชาติพันธุ์ 224 คน เป็นพลเรือนจากการเลือกตั้ง 168 ที่นั่ง ที่เหลือ 56 ที่นั่งเป็นของทหาร นอกจากนี้ยังระบุโทษผู้ที่พยายามขัดขวางการลงคะแนนด้วยว่าจะถูกจำคุกสูงสุด 1 ปี

รัฐบาลทหารได้แต่งตั้งคณะกรรมการการเลือกตั้งด้วยในวันเดียวกัน โดยสถานีโทรทัศน์และวิทยุกระบอกเสียงของทางการรายงานว่า รัฐบาลได้ออกคำสั่งแต่งตั้งให้เทียน โซ เป็นประธานคณะกรรมการซึ่งมีสมาชิก 17 คน แต่ยังไม่มีรายละเอียดเพิ่มเติม.