ผู้แทนพิเศษด้านสิทธิมนุษยชนในพม่าของยูเอ็น ทำรายงานเสนอคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนส่งท้ายการเยือนพม่าเดือนที่แล้ว เรียกร้องประชาคมนานาชาติตั้งคณะทำงานไต่สวนหาข้อเท็จจริง พิสูจน์ว่ารัฐบาลทหารมีความผิดฐานอาชญากรสงคราม และก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติหรือไม่
โทมัส โอเจีย ควินตานา ผู้ตรวจการพิเศษขององค์การสหประชาชาติด้านสิทธิมนุษยชนในพม่า กล่าวไว้ในรายงานที่เตรียมนำเสนอต่อคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งยูเอ็นที่นครเจนีวาวันจันทร์หน้าว่ายังคงมีการละเมิดสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานอย่างเป็นระบบและชัดแจ้งในประเทศนี้ เมื่อครั้งที่เขาเดินทางไปเยือนเป็นครั้งที่สามในเดือนกุมภาพันธ์
รายงานความหนา 30 หน้าที่เผยแพร่เมื่อวันพฤหัสบดีระบุว่า มีความเป็นไปได้ที่การละเมิดสิทธิมนุษยชนบางประการตรงกับประเภทของการก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติ หรืออาชญากรสงคราม ตามข้อบัญญัติของศาลอาชญากรรมระหว่างประเทศ
การละเมิดดังกล่าวมีตั้งแต่การจับกุมผู้ที่เป็นปฏิปักษ์กับรัฐอย่างขนานใหญ่, การเสียชีวิตและการทารุณทรมานผู้ถูกกักขัง, การไร้เสรีภาพในการชุมนุม การแสดงความคิดเห็นและการนับถือศาสนา, การบังคับใช้แรงงาน, การใช้ทหารเด็ก, การแบ่งแยกกีดกันเลือกปฏิบัติต่อชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมในรัฐยะไข่ ไปจนถึงการพรากสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนในการได้มาซึ่งอาหาร, ที่พักพิง, การดูแลสุขภาพและการศึกษา
และเนื่องจากรัฐบาลทหารวางเฉยต่อการสอบสวนแก้ไขการล่วงละเมิดดังกล่าว ยูเอ็นจึงควรพิจารณาถึงความเป็นไปได้ที่จะจัดตั้งคณะกรรมการไต่สวนที่มีหน้าที่สืบค้นข้อเท็จจริง เพื่อตอบคำถามเกี่ยวกับการก่ออาชญากรรมระหว่างประเทศเหล่านี้เป็นการเฉพาะ เนื่องจากมีข้อบ่งชี้ว่าการล่วงละเมิดอย่างต่อเนื่องหลายปีมานี้เป็น "ผลลัพธ์ของนโยบายของรัฐที่เกี่ยวพันถึงพวกที่มีอำนาจบริหารปกครอง, กองทัพ และตุลาการในทุกลำดับชั้น" ทนายความชาวอาร์เจนตินาเสนอแนะไว้ในรายงาน
ควินตานายังเรียกร้องให้พม่าปล่อยนักโทษการเมืองมากกว่า 2,100 คนที่ถูกคุมขังอยู่ และให้ยุติการกักบริเวณนางอองซาน ซูจี ซึ่งถูกขยายเวลาจนถึงเดือน พ.ย. ปีนี้ เขายังแสดงความเสียใจที่รัฐบาลทหารไม่อนุญาตให้พบนางระหว่างการเยือนครั้งที่ผ่านมาด้วย
รัฐบาลพม่าเพิ่งประกาศใช้กฎหมายเลือกตั้ง 5 ฉบับในสัปดาห์นี้ ซึ่งห้ามนางซูจีลงสมัครรับเลือกตั้งวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา ยาน วิน โฆษกพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย (เอ็นแอลดี) และทนายความของซูจีได้เข้าพบหารือกับนางและเปิดเผยว่า นางซูจีคิดไม่ถึงว่ารัฐบาลจะออกกฎหมายที่กดขี่ถึงเพียงนี้
นางซูจียังได้เรียกร้องให้ประชาชนชาวพม่าตอบโต้กฎหมายที่ "ไม่เป็นธรรม" เหล่านี้ซึ่งระบุให้พรรคของนางต้องขับนางพ้นจากพรรค มิเช่นนั้นพรรคอาจถูกยุบ เนื่องจากนางถูกศาลตัดสินจำคุกและไม่มีสิทธิเป็นสมาชิกพรรค
กรณีการเลือกตั้งของพม่าที่กำหนดมีขึ้นในปีนี้แต่ยังไม่ระบุวันที่แน่ชัด ผู้แทนพิเศษของยูเอ็นกล่าวให้ข้อสังเกตด้วยว่า การเลือกตั้งครั้งนี้ไม่อาจมีความเสรี, ยุติธรรม, โปร่งใสและครอบคลุมตามมาตรฐานระหว่างประเทศ หากปราศจากซึ่งเสรีภาพในการแสดงออก แสดงความคิดเห็นและการชุมนุม
ด้านกลุ่มสิทธิมนุษยชนต่างๆ พากันยกย่องรายงานฉบับนี้ว่า เป็นสิ่งที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนนับแต่ยูเอ็นแต่งตั้งผู้แทนพิเศษมาทำหน้าที่นี้เมื่อปี 2535 โดยอ่อง ดิน ผู้อำนวยการบริหารกลุ่มสหรัฐรณรงค์เพื่อพม่าเรียกร้องว่า คณะมนตรีความมั่นคงและองค์กรอื่นๆ ของยูเอ็นควรรีบตั้งคณะกรรมการไต่สวนขึ้นตามข้อเสนอแนะของควินตานาโดยไม่รอช้า.
