ใครรู้จัก "อนุสาวรีย์ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์" บ้าง? แหม...ยกมือกันหร็อมแหร็ม แต่ถ้าถามว่า "ใครเคยเห็นอนุสาวรีย์ตำรวจอุ้มเด็ก" บ้าง คราวนี้ค่อยยกกันหนามือหน่อย ที่ถามนี่ก็ไม่ใช่อะไรหรอก เพียงแต่วานนี้ (๑๖ ส.ค. ๕๓) ผมเห็นตำรวจเขาทำพิธีบวงสรวง "อนุสาวรีย์ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์" หรือรูปปั้น "ตำรวจอุ้มเด็ก" กันที่โรงเรียนนายร้อยตำรวจ สามพราน ก็เลยอยากนำบางเรื่อง-บางราวมาเล่าสู่กันฟังบ้างเท่านั้น
รูปปั้นตำรวจอุ้มเด็กนั้น จะเป็นฝีมือศิษย์ท่านอาจารย์ "ศิลป์ พีระศรี" หรือเปล่าผมก็ไม่ทราบ แต่บอกได้ว่าช่างปั้นได้มีชีวิต-ชีวาเสียจริงๆ เป็นอนุสาวรีย์ไม่กี่แห่งในประเทศไทยที่ใครเห็นแล้วต้องติดตา-ตรึงใจ จำไปไม่รู้ลืม!
หายไปจากหน้ากรมตำรวจที่แปลงเป็น "สำนักงานตำรวจแห่งชาติ" ทุกวันนี้มากว่า ๒๐ ปีแล้ว เดิมตั้งอยู่ตรงบริเวณที่เป็น "พระบรมราชานุสาวรีย์" รัชกาลที่ ๔ ที่หน้าสำนักงานตำรวจแห่งชาตินี่แหละ หลังจากที่ตำรวจรูปปั้นนั้นถูกเด้งเข้ากรุจริงๆ ไปยัดไว้ในโกดังเก็บของอยู่พัก ก็ถูกย้ายไปตั้งอยู่ที่หน้าสโมสรตำรวจ ถนนวิภาวดีรังสิต
จนกระทั่งล่าสุด ก็มีการประชุมลงมติให้ย้ายอนุสาวรีย์ตำรวจอุ้มเด็กไปไว้ที่ "โรงเรียนนายร้อยตำรวจ สามพราน" และย้ายไปตั้งแต่วันพุธที่แล้ว มาเมื่อวาน ก็คงได้ฤกษ์-ได้ยาม เขาจึงทำพิธียกรูปปั้นตำรวจอุ้มเด็กขึ้นแท่นเป็น "อนุสาวรีย์ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์" เข้าใจว่าย้ายครั้งนี้คงเป็นการ "ย้ายถาวร" ไม่เคลื่อนย้ายไปทางไหนอีก
ถ้า...ไม่เกิด "กรณีซ้ำรอย" ที่เป็นความลับดำมืด!?
แหม...น่าเสียดาย คอลัมน์ผมไม่เคยลงรูปภาพ ไม่งั้นจะนำรูปอนุสาวรีย์ตำรวจอุ้มเด็กมาลงให้ดู เพราะห่างตา-ห่างใจกันมานาน โดยเฉพาะคนที่อายุต่ำกว่า ๓๐ ลงมา อาจไม่เคยเห็นด้วยซ้ำ เพียงได้ยินเขายกมาเปรียบเทียบในเชิงแดกดันตำรวจตัวเป็นๆ ในบางครั้ง-บางคราวเท่านั้น
อนุสาวรีย์นี้ปั้นไว้ที่หน้ากรมตำรวจ ปทุมวัน ในสมัยที่ พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ โอนจากทหารบกมาเป็น "อธิบดีกรมตำรวจ" หลังเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๔
พูดถึงกบฏแมนฮัตตัน จะว่าไปแล้วสาเหตุก็ไม่ต่างกับปัจจุบันนี้ที่พวกเสื้อแดงก่อการเพื่อชิงอำนาจคืนให้ทักษิณ สุดท้ายก็ถูกปราบ ถูกจับหลายพัน แต่มีหลักฐานดำเนินคดีแค่หลักร้อย และสุดท้ายก็ได้รับนิรโทษกรรมหมดในวาระ "กึ่งพุทธกาล" เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๐
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ ทรงเป็นผู้ก่อตั้งกรมตำรวจ แต่กรมตำรวจมาโด่งดังสะท้านฟ้า-สะเทือนดินในยุค พล.ต.อ.เผ่านี่เอง หวุดหวิดจะโตเป็น "กองทัพตำรวจ" อยู่รอมร่อ มีทั้ง ตำรวจน้ำ ตำรวจม้า ตำรวจพลร่ม ตำรวจรถถัง พร้อมทั้งมี "ธงไชยเฉลิมพล" ประชันอำนาจ-บารมี "กองทัพบก"!
ยุคนั้น จอมพล ป.พิบูลสงคราม ผู้เป็นนายกฯ เลี้ยงเสือไว้ ๒ ตัว ตัวขวาชื่อจอมพลสฤษด์ ธนะรัชต์ ส่วนตัวซ้ายชื่อ พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ เสือ ๒ ตัวอยู่ถ้ำเดียวกัน ย่อมไม่ถูกกันเป็นธรรมดา ถ้าเปรียบให้เห็นบทบาทในสายตาประชาชนขณะนั้น สฤษดิ์เป็นเทพ ส่วนเผ่าเป็นมาร
ลงท้าย พล.ต.อ.เผ่าที่สื่อต่างประเทศยุคนั้นให้สมญานามว่า "บุรุษเหล็กแห่งเอเชีย" ถูกจอมพลสฤษดิ์ปราบในการปฏิวัติยึดอำนาจจอมพล ป.พิบูลสงคราม พล.ต.อ.เผ่าอยู่เคียงข้างจอมพล ป. เมื่อจอมพล ป.แพ้ ก็เท่ากับ พล.ต.อ.เผ่าแพ้ไปด้วย พอแพ้ พล.ต.อ.เผ่าเดินไปหาจอมพลสฤษดิ์แล้วถามว่า "อั๊วมาแล้วโว้ย ลื้อจะเอายังไงก็ว่ามา"
นี่ อย่างนี้แหละ ที่เรียกว่า "สุภาพบุรุษนักเลง" ขนานแท้!
คนจริงต้องอย่างนี้ แพ้...เป็นแพ้, ชนะ...เป็นชนะ ไม่ใช่แพ้แล้ว กูไม่ยอม ต่อท่อน้ำเลี้ยงเผาบ้าน-เผาเมืองตัวเอง สฤษดิ์ก็บอก
"กูไม่ทำอะไรมึง ลี้ภัยไปก็แล้วกันวะ"!
พล.ต.อ.เผ่าจึงลี้ภัยไปอยู่สวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งมีเงินฝากไว้ที่นั่นบานตะไท และวาระสุดท้าย ก็ตายที่บ้านพักริมทะเลสาบ ณ กรุงเจนีวา ในอีก ๓ ปีต่อมา ซึ่งก็ควรบันทึกไว้ตรงนี้เคียงคู่ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ให้เป็นเกียรติประวัติของคนในสถาบันตำรวจ ด้วยว่า
- เผ่า โกง-กิน-ค้า จนได้รับการจัดอันดับให้เป็น "มหาเศรษฐีอันดับ ๑๐" ของโลก แต่ไม่เคยบ่อนทำลายบ้านเมืองตัวเอง!
- แม้ว รวยแล้วไม่โกง ติดอันดับมหาเศรษฐีของโลกเช่นกัน แต่กลับยุยง-ปลุกปั่น ใช้เงินนั้นแบ่งแยกแตกทำลายบ้านเมือง!!
อ่านกันถึงตรงนี้แล้วอาจงง แล้วมันเกี่ยวอะไรกับรูปปั้นตำรวจอุ้มเด็ก เอาล่ะ...จะเข้าประเด็นที่เกี่ยวแล้ว อย่างที่บอกว่า พล.ต.อ.เผ่าเป็นผู้สั่งปั้นมาตั้งเป็น "อนุสาวรีย์ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์" ไว้ที่หน้ากรมตำรวจ ตรงข้ามเวิลด์เทรด ที่เผากันไปหมาดๆ ผมเข้าใจว่า ถึงตำรวจในวันนี้เองก็เถอะ น้อยคนนักที่จะทราบว่า
"อะไรคือสาเหตุต้องย้าย "อนุสาวรีย์ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์" ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ตำรวจออกไปจากหน้ากรมตำรวจ?"
บังเอิญผมเป็นนักข่าวโรงพักเก่า ไปกรมตำรวจทีไรก็ต้องยืนแหงนหน้า หรี่ตาแสดงความเคารพคุณตำรวจอุ้มเด็กจนเรียกว่า "คุ้นเคยกันทางใจ" จู่ๆ มาวันหนึ่งหายไป มีพระบรมราชานุสาวรีย์ รัชกาลที่ ๔ มาประดิษฐานให้สักการะแทน ก็เลยไปสืบข่าวจนได้เรื่อง-ได้ราวมาพอสมควร
"พล.ต.อ.เผ่า" กับตระกูล "ชุณหะวัณ" แยกกันไม่ออก เพราะภรรยาท่านเป็นบุตรสาวของจอมพลผิน ชุณหะวัณ จากปี พ.ศ. ๒๔๙๔ มาจนปี พ.ศ. ๒๕๓๑ (ถ้าผมจำไม่ผิด) บุตรชายของจอมพลผินอีกคนหนึ่งก็ได้เป็นนายกรัฐมนตรี คือ "พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ" และถ้าจำไม่ผิดอีกเหมือนกัน รัฐมนตรีมหาดไทยที่คุมกรมตำรวจสมัยนั้นคือ "พล.ต.อ.ประมาณ อดิเรกสาร" นั่นก็ลูกเขยอีกคนของจอมพลผิน
ยุคพลเอกชาติชาย ทันทีที่ท่านประกาศใช้นโยบาย "เปลี่ยนสนามรบเป็นสนามการค้า" ท่านเชื่อมั้ย...ราคาที่ดินประเทศไทยขยับเป็น "รายชั่วโมง" พวกอสังหาริมทรัพย์ประเภทคอนโดในกรุงเทพฯ ยังไม่ต้องสร้าง แค่พิมพ์โบรชัวร์แจกก็แย่งกันจองเกลี้ยงแล้ว
ฟองสบู่มันถูกปั่น-ถูกตีตั้งแต่ตอนนั้น ก่อนจะแตกดังโพละ!
แล้วที่ดินอันเป็นสถานที่ตั้งกรมตำรวจปัจจุบันนี้ก็หนีไม่พ้นยุคปั่นที่-ทำเลทอง เพราะถูก "นายทุนเส้นใหญ่มาก" กลุ่มหนึ่งหมายปอง หวังใช้เป็นสถานที่สร้างคอนโด สร้างสถานอาคารร้านค้า
เห็นมั้ย..ขนาด "กรมตำรวจ" แท้ๆ ยังเจอข้อเสนอ+อิทธิพลให้ย้ายออกไปสร้างอยู่ในสถานที่แห่งใหม่ เพื่อเอาที่ตรงนี้ไปเซ็งลี้กัน คนที่เป็นอธิบดีกรมตำรวจยุคนั้นคือ "พล.ต.อ.เภา สารสิน" (ถ้าผมจำไม่ผิดนะ) ท่านคงถูกบีบ ถูกเค้นขนาดหนัก คนภายนอกไม่มีใครทราบ จนกระทั่งจู่ๆ วันหนึ่ง
พล.ต.อ.เภาสั่งย้ายอนุสาวรีย์รูปปั้นตำรวจอุ้มเด็กออกไป แล้วสร้าง "พระบรมราชานุสาวรีย์" รัชกาลที่ ๔ ขึ้นมาแทน ดังที่ปรากฏอยู่หน้า "สำนักงานตำรวจแห่งชาติ" จนทุกวันนี้!
นั่นแหละ ถึงได้สอบถาม "หาข่าว" ถึงที่มา-ที่ไปกันวุ่นวายไปหมด ผมก็สืบเสาะหาข่าวกะเขาด้วย ก็ทราบกระเซ็นกระสายมาว่า ด้วยอิทธิพลนักการเมืองใหญ่ที่ไม่ใช่พลเอกชาติชาย จะเอาที่ตรงนี้ให้ได้ พล.ต.อ.เภาท่านไม่รู้จะหาวิธีใดเป็นทางออก ก็นึกขึ้นได้ว่า "พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว" ทรงเป็นผู้ก่อตั้งกรมตำรวจ
ก็เลยเกิดความคิดสว่างวูบขึ้นมา ย้ายรูปปั้นตำรวจออกไป แล้วสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ รัชกาลที่ ๔ ประดิษฐานไว้แทน และก็ด้วยเดชะพระบารมีโดยแท้ เมื่อสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ขึ้นแล้ว จากนั้น ไม่ว่าเส้นใหญ่ เส้นเล็ก กระทั่งเส้นหมี่ ไม่มีใครมาวอแว เพื่อเอาที่ตั้งกรมตำรวจไปเซ็งลี้อีกเลย?!
ผมจำประวัติศาสตร์การเมืองเรื่องเก่าๆ ไม่ค่อยได้ ยิ่งเป็นเรื่องลึกๆ ด้วยแล้ว มักจะเลอะๆ เลือนๆ ถ้าจะให้ดี ถ้าใครอยากรู้รายละเอียดเรื่องนี้ ควรไปจับเข่าถามนักการเมืองผู้อยู่คู่ตำนานเมืองอย่าง ร.ต.ท.เชาวริน ลัทธศักดิ์ศิริ ส.ส.ราชบุรี พรรคเพื่อไทยดู ช่วงนั้นดูเหมือนท่านเป็น ส.ส.พรรครัฐบาล ทำงานอยู่กับ พล.ต.อ.ประมาณ
ได้เรื่องยังไง มาขยายให้ผมรู้มั่งละกัน!
จบครับ...ก็คงพอทราบต้นสายปลายเหตุที่ "ตำรวจรูปปั้น" ถูกเด้งกันแล้ว เป็นการเด้งเพื่อชาติ เพื่อรักษากรมตำรวจให้ตั้งอยู่ที่ปทุมวันเหมือนเดิม
เมื่อรู้กันอย่างนี้แล้ว ต้องเคารพ "อนุสาวรีย์ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์" กันให้มากขึ้นนะครับ และถ้าใครเกลียดตำรวจก็จงเอาความรักที่เคยมีไปถวายไว้ที่ "ตำรวจรูปปั้น" อย่าให้ละลายหายไปพร้อมกับพวกตำรวจที่แพ้แล้วเผาบ้าน-เผาเมืองล่ะ!
เมื่อวาน เพียงบวงสรวงเพื่อการย้ายจากหน้าสโมสรตำรวจไปตั้งถาวรที่ "โรงเรียนนายร้อยตำรวจ" โน่นครับ...วันที่ ๓๐ กันยา พล.ต.อ.ปทีป ตันประเสริฐ ท่านจะมาในพิธี "สวนสนามอำลา" ชีวิตข้าราชการตำรวจ และวาระนั้น ท่านจะเป็นประธานเปิด "อนุสาวรีย์ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์" เป็นทางการ และเป็นการปิดท้ายในตำแหน่ง ผบ.ตร.รักษาการของท่านด้วย.
