พุทธศาสนาเบิกฟ้าต่างแดน

  วันนี้-วันอังคารที่ ๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๓ ตรงกับแรม ๑ ค่ำ เดือน ๘/๘ ปีขาล เป็นวันเข้าพรรษา ปรากฏดวงดาวบนท้องฟ้าที่สำคัญคือ เสาร์เล็งมฤตยู ตามปฏิทินอาจารย์เทพ สาริกบุตร บอกไว้ว่า ในระยะ ๓-๔ วันนี้ มักมีเหตุขัดแย้ง ทะเลาะวิวาทในหมู่ผู้แทนราษฎร ผู้ใช้แรงงาน เกษตรกร และผู้ยากไร้ ทั้งมักเกิดการก่อความไม่สงบ อุบัติเหตุ อัคคีภัย หรือภัยธรรมชาติใหญ่รุนแรง
 อืมมม...วันเข้าพรรษา ขออย่ามีคนบาปมาก่อกวนคนบุญเลยนะ ถึงไม่ละ ก็ขอให้ลืมซักวัน ลืมเกลียด ลืมโกรธ ลืมอาฆาตมาดร้ายต่อกัน เบื้องหน้าของทุกคน ขอให้มีแต่วัดวาอารามเป็นที่ตั้งของใจ ไทยเราจะได้คลายแล้ง จากมนุษย์ร้อน
 ผมเองก็ตั้งใจว่าก่อนตายขอบวชซักครั้ง แต่ก็ได้แต่จะ..จะ..ไม่มีบุญได้วันทาพัทธสีมา-เข้าโบสถ์ขอบวชกับเขาเลย ก็คงเป็นไปตามกรรมนั่นแหละ วันสำคัญทางศาสนาเช่นนี้ก็ไม่อยากคุยอะไร หยิบหนังสือมาพลิกอ่านเล่มหนึ่ง เป็นหนังสือชื่อ "ปทุโมทัย" ธรรมกถาเกี่ยวกับการเผยแผ่พุทธธรรมในซีกโลกตะวันตก
 จาก "หนองป่าพงถึงอังกฤษ" ก็คงไม่ผิด เป็นเรื่องของ "หลวงพ่อชา สุภัทโท" กับพระฝรั่งศิษย์คนสำคัญในการนำพระพุทธศาสนาไปตั้งมั่นในซีกโลกตะวันตกคือ "พระสุเมโธ" กว่าจะตั้งวัดจิตตวิเวก ที่บ้านชิตเฮิรสต์ แคว้นซัสเซกส์ ประเทศอังกฤษ ได้เมื่อปี พ.ศ.๒๕๒๐ ต้องฟันฝ่าขนาดไหน อ่านแล้วดื่มด่ำด้วยศรัทธาหลวงพ่อชากับพระสุเมโธเป็นทวีคูณ
 หลวงพ่อชาท่านพูดฝรั่งไม่เป็นซักคำ แต่ท่านสอนให้ชาวต่างชาติเกิดความดื่มด่ำในธรรมจนมาขอบวชเป็นพระมากมาย มากจนต้องตั้งเป็นวัดป่านานาชาติ และอีกหลายสิบสาขาในต่างประเทศ และปัจจุบันนี้ พระพุทธศาสนานับวันจะเบ่งบานในต่างแดนมากขึ้น...มากขึ้น เพราะคำสอนพุทธศาสนาแก้ปัญหา-แก้ทุกข์ได้จริง
 มีคนถามหลวงพ่อชาเสมอว่า หลวงพ่อสอนฝรั่งได้อย่างไร ในเมื่อไม่รู้ภาษาอังกฤษ หลวงพ่อจะเปรียบเทียบให้ฟังว่า "น้ำร้อนก็มี น้ำฮ้อนก็มี ฮอตวอเตอร์ก็มี มันเป็นแต่ชื่อภายนอก ถ้าเอามือจุ่มลงไปก็ไม่ต้องใช้ภาษาหรอก คนชาติไหนก็รู้ได้เอง"
 สูงสุดอธิบายด้วยสามัญก็พลันแจ่มแจ้ง หนังสือปทุโมทัย นี้ คุณแม่วาณี ล่ำซำ พิมพ์เป็นธรรมบรรณาการ และเป็นอนุสรณ์แก่สามี คุณเกษม ล่ำซำ และธิดา วัชรีวรรณ ล่ำซำ ผู้ล่วงลับไปแล้ว ผมมีเล่มเดียว จึงขอคัดลอก "บางตอน" มาอ่านกันในวันเข้าพรรษา ดังนี้
 ......อีกวิธีหนึ่งที่หลวงพ่อชาใช้บ่อยในการฝึกลูกศิษย์ก็คือ การให้ขึ้นธรรมาสน์เทศน์โปรดญาติโยม แม้ว่าพระรูปนั้นจะยังอ่อนพรรษาและประสบการณ์ก็ตาม เพราะนอกจากจะเป็นการฝึกให้เกิดความมั่นใจในตัวเองแล้ว ยังเป็นการทดสอบลูกศิษย์อีกทางหนึ่งด้วย ท่านอาจารย์สุเมโธก็เช่นกัน แม้จะเป็นพระฝรั่งพูดไทยยังไม่คล่อง หลวงพ่อก็จัดให้ขึ้นธรรมาสน์
 เทศน์ครั้งแรกก็เก่ง
 "...ครั้งแรกที่หลวงพ่อนิมนต์ขึ้นธรรมาสน์ เราก็รับปากว่าจะเทศน์ แต่ในที่สุดก็ต้องของด เพราะมีความวิตก กังวล กลัว ประหม่า และเครียดมาก ก็เลยต้องไปขอตัวกับหลวงพ่อ แต่นี้ก็เป็นสิ่งที่เตือนให้เรารู้ว่า ไม่วันใดวันหนึ่งข้างหน้า เราต้องโดนจับขึ้นธรรมาสน์อีกแน่ ต่อมาคณะศรัทธาอำเภอม่วงสามสิบ ได้มาถวายป่าไม้ให้จัดสร้างเป็นวัด (ซึ่งปัจจุบันก็คือวัดป่าวิเวกธรรมชาน์) เขานิมนต์หลวงพ่อไปดูที่ ท่านอาจารย์มหาอมรกับผมก็ได้ติดตามไปด้วย เมื่อไปดูที่เสร็จแล้วก็กลับมาประชุมกันที่วัดบ้านในตัวอำเภอม่วงสามสิบ หลวงพ่อก็ประกาศว่า วันนี้จะให้พระสุเมโธขึ้นธรรมาสน์ เทศน์โปรดญาติโยม คราวนี้หนีไม่ได้แล้วก็เลยต้องขึ้น แม้ว่าจะเทศน์ไม่ดีเท่าไหร่ แต่ญาติโยมก็ชมว่าพูดเก่ง น่าฟัง ทำให้เรามีกำลังใจขึ้นบ้าง หลังจากนั้นหลวงพ่อก็เริ่มฝึกให้เทศน์ตามโอกาสต่างๆ เช่น งานกฐิน งานทอดผ้าป่า ให้เทศน์ช่วงตีสอง ตีสาม ผมพยายามพูดให้น้อยที่สุด ๑๐-๒๐ นาที แล้วรีบลงจากธรรมาสน์เลย"
 ขัดกิเลสอเมริกัน
 "...วันหนึ่งที่วัดบึงเขาหลวง หลวงพ่อสั่งให้ผมเทศน์ ๓ ชั่วโมง ห้ามลงก่อนหมดเวลา เลยต้องทำตามที่ท่านสั่ง พูดไปเรื่อยๆ หยุดแล้วตั้งต้นใหม่หลายครั้ง จนไม่รู้จะเอาอะไรมาพูด ภาษาก็ไม่ค่อยคล่อง ผู้ฟังก็นั่งหลับเป็นส่วนใหญ่ อันนี้ถือเป็นความเมตตาของหลวงพ่อ เพราะการทำอย่างนั้นช่วยแก้กิเลสได้ดีทีเดียว เนื่องจากขัดกับนิสัยของชาวอเมริกันเรา ซึ่งมีอัตตาสูง ความเชื่อมั่นในตัวเองมีมาก เวลาขึ้นธรรมาสน์ก็อยากจะเทศน์ให้น่าฟัง อยากจะให้ทุกคนฟังด้วยความตั้งใจ แต่ถ้าเห็นใครง่วงนอนหรือไม่ตั้งใจฟัง ก็อยากจะหยุดพูดทันที เป็นเพราะจิตใจเรายังมีความหวั่นไหวกับโลกธรรมอยู่"
 ไม่เข้าท่า
 "...การจัดให้ลูกศิษย์ขึ้นเทศน์นี้ หลวงพ่อมีกติกาอยู่ข้อหนึ่งคือ ห้ามเตรียมตัวเตรียมเนื้อหาของเรื่องที่จะเทศน์ แต่ให้แสดงออกถึงสิ่งที่มีอยู่ในใจขณะนั้น ท่านสอนไม่ให้หวังอะไรจากการเทศน์ ไม่ใช่พูดเพื่อให้คนนับถือ หรือเกิดความชอบใจซาบซึ้ง ทั้งนี้ก็เพื่อมิให้มีอัตตาแอบเข้าไปในการแสดงธรรม
 ...มีอยู่ครั้งหนึ่งผมดื้อมาก เตรียมคำเทศน์ไว้ก่อนอย่างละเอียด ล้วนแต่เรื่องดีๆ ทั้งนั้น เมื่อเทศน์จบผมก็หลงภูมิใจตัวเองว่าเทศน์ได้ดีมาก แต่พอลงจากธรรมาสน์เข้าไปกราบหลวงพ่อ ท่านทำหน้าขรึมแล้วก็ดุว่า ไม่เข้าท่า อย่าทำอย่างนี้อีกต่อไป..."
 รับน้อง
 พระอาจารย์สุเมโธเป็นพระฝรั่งเพียงรูปเดียวอยู่ที่วัดหนองป่าพงนานถึง ๔ พรรษา จึงมีโอกาสได้ต้อนรับพระรุ่นน้อง โดยในปี พ.ศ.๒๕๑๓ ได้มีชาวอเมริกันอีก ๒ คน เข้ามาบวชศึกษาพระธรรมวินัยที่วัดหนองป่าพงด้วย แต่อยู่ในช่วงเวลาสั้นราวหนึ่งปี ทั้งคู่ก็ลาสิกขาไป ระหว่างที่บวชอยู่ พระรูปหนึ่งคือสุญโญภิกขุ (Jack Kornifield) ได้จดบันทึกคำสั่งสอนอบรมของหลวงพ่อไว้เป็นอันมาก ภายหลังได้นำไปเรียบเรียงและจัดพิมพ์ออกเผยแพร่ ทำให้ชื่อเสียงของหลวงพ่อเป็นที่รู้จักในหมู่ชาวต่างประเทศมากยิ่งขึ้น ส่วนอีกคนหนึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านจิตวิทยา ผ่านการศึกษาธรรมมาแล้วหลายสำนัก มีนิสัยหวาดระแวง ขี้สงสัย ชอบวิพากษ์วิจารณ์ติเตียนครูบาอาจารย์ต่างๆ เว้นแต่หลวงพ่อรูปเดียวเท่านั้นที่เขาคงความเคารพเทิดทูนเอาไว้ หลังจากสึกแล้ว คนนี้กลับไปอยู่กรุงเทพฯ เมื่อได้พบชาวต่างประเทศที่มีความสนใจในพระพุทธศาสนาและกำลังแสวงหาครูบาอาจารย์ เขามักแนะนำให้มาฝากตัวเป็นลูกศิษย์ของหลวงพ่อที่วัดหนองป่าพงเสมอ
 นอกเหนือจากคำสั่งสอนและบุคลิกของหลวงพ่อเองแล้ว องค์ประกอบที่สำคัญอย่างหนึ่งที่ดึงดูดชาวต่างประเทศให้ทยอยกันมาสู่สำนักหนองป่าพง และขอบรรพชาอุปสมบทด้วยนั้นก็คือพระอาจารย์สุเมโธ ซึ่งท่านต้องรับหน้าที่เป็นทั้งล่ามเป็นทั้งพระพี่เลี้ยงแก่ชาวตะวันตก และที่สำคัญต้องเป็นแบบฉบับและตัวอย่างที่ทำให้ผู้มาใหม่มีความหวัง เกิดความมั่นใจว่า การดำรงสมณเพศนี้ไม่เหลือวิสัย เหตุนี้เอง ทำให้พระฝรั่งในวัดหนองป่าพงเพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ
 ต่อมา มีสามเณรชาวอังกฤษชื่อไมเคิลบวชจากอินเดียมาขอกราบคารวะ หลวงพ่อถามสามเณรว่า "พูดไทยได้หรือเปล่า?" สามเณรไมเคิลตอบว่า "ได้นิดหน่อย" ท่านถามต่อไปว่า "บวชจากไหน" สามเณรตอบว่า "บวชมาจากตดใหม่" ฟังกันไม่รู้เรื่องว่าแปลว่าอะไร ต้องหันกลับไปถามพระฝรั่งซึ่งทำหน้าที่ล่ามให้ช่วยถามเป็นภาษาอังกฤษ จึงได้ความว่าบวชมาจากต้นไม้ คือต้นศรีมหาโพธิ์ที่พุทธคยาอินเดีย หลวงพ่อก็ได้เมตตาให้สามเณรรับศีลใหม่ให้ถูกต้องตามแบบฉบับของไทย
 สี่บาทห้าสิบหรือจะกลัว
 ในจำนวนพระชาวต่างประเทศที่มาบวชในสมัยนั้น มีชาวญี่ปุ่นรูปหนึ่งนามเดิม มิตซุโอะ ชิบายาชิ ซึ่งคนไทยออกเสียงยากหน่อย หลวงพ่อจึงจับเค้าชื่อเก่ามาเรียกใหม่ว่า "ท่านสี่บาทห้าสิบ" หลังจากได้ผ่านการฝึกอบรมเป็นสามเณรนานพอสมควรแล้ว ในหน้าแล้ง พ.ศ.๒๕๑๘ "สี่บาทห้าสิบ" ได้กลายเป็นพระต่างประเทศรูปแรกที่ได้อุปสมบทโดยมีหลวงพ่อเป็นพระอุปัชฌาย์ แล้ววันนั้นได้รับฉายาใหม่ว่า คเวสโก
 ปัจจุบันนี้ พระอาจารย์คเวสโกรับหน้าที่เป็นเจ้าอาวาสวัดป่าสุนันทวนาราม อ.ไทรโยค จ.กาญจนบุรี (สาขาที่ ๑๑๗ ของวัดหนองป่าพง) ท่านได้พูดถึงความรู้สึกของท่านในวันแรกที่มาถึงวัดหนองป่าพงว่า
 "พอดีพระภิกษุสามเณรกำลังเดินออกบิณฑบาต เห็นท่านเดินเป็นแถวอย่างสำรวมระวังก็รู้สึกประทับใจ ตรึงตาตรึงใจมองดูแล้วก็สวยงามจริงๆ เลยทีเดียว เป็นภาพที่ไม่เคยเห็นมาก่อน จากนั้นก็เดินเข้าไปในบริเวณวัด ไปพบทางเดินที่สะอาดเรียบร้อย เดินสบาย ไม่มีกิ่งไม้ ใบไม้เป็นที่รกตา ทำให้ประทับใจมากยิ่งขึ้น คิดว่าพระอาจารย์เจ้าอาวาสต้องเป็นพระที่ดี มีระเบียบวินัยเคร่งครัดจริงๆ"
 ก่อนมาสู่สำนักวัดหนองป่าพง พระอาจารย์คเวสโกเป็นนักท่องเที่ยวผู้มีประสบการณ์ชีวิตโชกโชน หลังจากท่านได้เดินทางไปอยู่ประเทศเนปาลหลายเดือนกับเพื่อนนักปีนเขา ต่อมาได้ไปเที่ยวประเทศอินเดีย ที่อินเดียท่านได้มาสนใจในศาสนาตะวันออกเป็นครั้งแรก และเริ่มฝึกสมาธิในสำนักของพวกโยคี ในที่สุดเมื่อวีซาหมดอายุแล้ว ไม่อาจอยู่ในประเทศอินเดียได้ต่อไป จึงตัดสินใจเดินทางมาประเทศไทยเพื่อศึกษาพระพุทธศาสนา
 เมื่อได้มาบวชเป็นลูกศิษย์หลวงพ่อในวัดหนองป่าพงแล้ว พระอาจารย์คเวสโกได้ฟังธรรมเทศนาสั้นๆ จากหลวงพ่อก็เกิดความประทับใจเป็นอันมาก มีความรู้สึกว่า หลวงพ่อเป็นคนที่มีความพิเศษกว่ามนุษย์ที่เคยพบมา เป็นพระแท้ๆ จิตใจเป็นทองคำอันบริสุทธิ์ มีน้ำหนักมีค่างวด ทำให้พระอาจารย์คเวสโกทุ่มเทความตั้งใจทั้งหมดไว้ที่วัดหนองป่าพง และท่านยังจำเทศนาที่ประทับใจในครั้งนั้นได้ดี หลวงพ่อสอนว่า
 "...คนเรามันโง่หลาย เที่ยวตามเงาของตัวเองเสียเป็นส่วนมาก ถ้าหากว่าเรารู้จักตามหาจิตใจของเรา เหมือนกับตามหาแนวอื่นๆ ป่านนี้เราก็ไปไกลแล้ว คนเรานี่หลงทาง จิตใจโหดร้ายก็ไม่รู้สึกตัว จิตใจเป็นทุกข์เดือดร้อนก็ไม่รู้จักมัน มัวแต่เสริมต่อเอาของไม่ดีใส่ตัวเราอยู่เรื่อยๆ ฉะนั้น วัดหนองป่าพงจะเป็นที่ขจัดกวาดเอาของไม่ดีออกจากจิตใจ ใฝ่หา มองดูใจตัวเองตลอด นั่งสมาธิ เดินจงกรม สวดมนต์ไหว้พระ นี่เป็นหลักต้องทำอย่างนี้ทุกๆคน"
 ครับ...ยังไม่จบ แต่ผมขอจบแค่นี้ ก็ขอให้วันดีๆ อย่างนี้ จงเป็นวันเริ่มต้นในการ คิดดี-พูดดี-ทำดี เพื่อชาติบ้านเมืองที่ดีของเราตลอดไป.