บังอบายเบิกฟ้า ปฏิบัติการในป่าเขา

Sunday, 31 July, 2011 - 00:00

บังอบายเบิกฟ้า ปฏิบัติการในป่าเขา

 ถ้ามิใช่การเข้าป่าดูนกจับผีเสื้อ แต่เป็นการเข้าป่าโดยมีภารกิจนักหนาสาหัสกว่านั้น คนทั่วไปคิดถึงและเข้าใจต่อบุคลากรส่วนที่มีภาระธุระเหล่านั้นอย่างไร
 กรณีวีรชนผู้พลีชีพจากเฮลิคอปเตอร์ตก เป็นที่ประจักษ์ชัดแจ้งถึงความเสียสละ เป็นที่ยอมรับและควรแก่การสดุดีไปแล้ว แต่สำหรับทหารพลเรือนที่เป็นข้าราชการและราษฎรผู้นำทางเล่า เราเห็นเขาเป็นอะไร
 เป็นลูกหาบหรือ
 หามิได้ เขาก็เป็นผู้กล้าหาญ ผู้เสียสละแรงกายและแรงใจอุทิศตน เพื่อจะทำภารกิจที่ได้รับมอบหมายให้บรรลุผล คือ การพาร่างวีรชนทหารกล้ากับหนึ่งนักข่าวกลับคืนสู่ครอบครัวให้ได้
 น่าจะเป็นเวลาเกือบสัปดาห์ที่อยู่ในป่าเขา ท่ามกลางสายฝนและความยากลำบากในการเดินทาง ความเหนื่อยล้าไม่เพียงจากการออกแรง หากจากการพักผ่อนไม่พอและอาหารการกินที่น่าจะขาดโปรตีนด้วย
 โชคดีที่ยังไม่ถึงกับขาดเกลือจากรสอาหารเท่าที่พอประทังชีวิต เพราะถ้าขาดเกลือเป็นเวลานาน จะทำให้ตัวบวม เพราะเหตุนี้ทางทหารจึงถือว่าเกลือเป็นยุทธปัจจัยอย่างหนึ่ง
 เมื่อเสร็จภารกิจกลับคืนสู่หน่วยสังกัด เมื่อสำรวจร่างกายดู ก็พบรอยแผลจากทากกัด มีผลให้คันและมีเส้นสายคล้ายเส้นสีเลือดอยู่ใต้ผิวหนัง ในทางการเแพทย์มีคำอธิบายซึ่งไม่น่าตกใจนักว่า เส้นเหล่านั้นเป็นพยาธิในตัวทาก เป็นพยาธิของสัตว์ไม่ใช่ในคน แล้วมันก็จะตายเอง ส่วนคนก็ต้องระวังอย่าให้ผิวหนังฉีกขาดเพื่อป้องกันแบคทีเรียอื่นผสมโรง
 อาการทากกัดดูดเลือดพบในหลายๆ คน มีเพียงบางคนมีความบาดเจ็บจากเหตุอื่น เช่น ถูกกางเกงเสียดสีกับเนื้อจนเป็นผื่น ทั้งแสบทั้งคันไปอีกแบบ
 ส่วนด้านโรคภัยไข้เจ็บ คุณหมอยังแนะนำให้เฝ้าดูอาการไข้มาลาเรีย ซึ่งจะมีอาการหนาวสั่นสะท้านเป็นบางเวลา ทั้งนี้มิใช่จะเป็นมาลาเรียทันทีทันใด มันต้องใช้เวลาฟักตัวประมาณหนึ่งเดือน ถ้าพบอาการก็ให้ไปรีบหาหมอ
 ไข้มาลาเรียหรือไข้จับสั่นนั้น จะว่าไปเหมือนกับโรคมายา เวลาอาการโรคยังไม่ปรากฏจะเหมือนคนปกติ ครั้นถึงเวลาจับไข้จะทำอะไรไม่ได้เลย ได้แต่นอนคลุมโปงด้วยความหนาวสั่น กินยาและรอจนกว่าจะหายไข้
 ป่าหน้าฝนและลำน้ำในหุบเขา เป็นการยากที่จะไม่มียุงก้นปล่องผู้เป็นพาหะของมาลาเรีย คนที่จะเข้าป่าจึงควรกินยาป้องกัน เมื่อก่อนใครเป็นไข้จับสั่น แค่ควินินก็เอาอยู่ แต่ระยะหลังโรคมันกลายหรือเกิดดื้อยา ต้องให้หมอสั่งยาชนิดที่ต่อสู้กันได้
 การที่อยู่ในป่าเขาจะใช้ชีวิตประจำวันตามปกติทำได้ยาก หิวน้ำกระหายนักก็อาศัยน้ำในลำห้วยดื่มกินอย่างดิบๆ เรื่องนี้ต้องนึกถึงแม่หญิงลาวที่เชียงของซึ่งเธอกินน้ำดิบๆ จนเกิดมีปลิงเกาะหลอดลม ตอนดื่มน้ำได้มองด้วยตาเปล่าก็ไม่มีอะไร ปลิงคงตัวเล็กมากแล้วค่อยมาเติบโตภายหลัง โรงพยาบาลที่เชียงของหมดปัญญาจะเอาปลิงออกมาได้ ในที่สุดต้องใช้ระบบส่งต่อมายังโรงพยาบาลเชียงราย จนใช้คีมดึงปลิงออกมาช่วยเหลือได้ในที่สุด
 กินน้ำให้ปลอดภัยเห็นจะต้องต้ม แต่ในความเร่งด่วนเช่นนั้นใครจะมีเวลาต้มน้ำ ถ้ามีหวายบางชนิดอยู่ใกล้ๆ ลองตัดหวายเพื่อกินน้ำในลำหวายพอประทังได้ เว้นว่าหวายบางชนิดกินไม่ได้เลยเพราะน้ำมีรสขม
 ผู้เขียนดูทีวี สังเกตว่าทหารและผู้ปฏิบัติงานพลเรือนของกรมป่าไม้ น่าจะมีเครื่องหลัง (เป้) คนละประมาณ 15 ถึง 20 กิโลกรัม ตามสายตาที่คะเนดังกล่าว ทำให้มีความเห็นว่าถ้าเป็นไปได้ควรลดน้ำหนักสิ่งของให้ไม่เกิน 15 กิโลกรัม เพราะยังต้องถือปืนและพกมีดไว้ฟันป่าเบิกทางอีกด้วย
 บางคนบ่นให้ได้ยินจากรายงานข่าวว่า นอกจากถูกทากกัดแล้ว เวลานอนหลับยังมีแมลงหรือสัตว์เลื้อยคลานอื่นเข้าผสมโรงกัดต่อย ตรงนี้ผู้เขียนไม่เข้าใจสภาพการประกอบเครื่องนอน ตั้งเป็นแคมป์นอนกับพื้นหรืออย่างไร
 ผู้เขียนเห็นว่า ถ้านอนกับพื้นโอกาสถูกสัตว์เลื้อยคลานรบกวนย่อมมีความเป็นไปได้สูง ผู้ปฏิบัติงานควรเสนอหน่วยเหนือ เพื่อให้ฝ่ายพลาธิการจัดหาเปลผ้าร่มกับผ้าพลาสติกไว้ขึงหลังคากันฝนโดยมีเชือกร่มอีกเส้นหนึ่ง เปลและผ้าพลาสติกที่ว่านี้จะเบาและไม่เป็นเครื่องหลังที่หนัก หากการผูกเปลเตรียมที่นอนควรทำก่อนตะวันตกดิน คือให้มีแสงสว่างพอจะสำรวจว่ากิ่งไม้เหนือเปลผุหรือไม่ จึงปลอดภัยไม่หล่นลงมาทับ และการผูกเปลไม่ควรให้สูงจากดินมากนัก โดยสามารถกลิ้งลงจากเปลสะดวก โดยเฉพาะถ้าอยู่ในบรรยากาศสู้รบ
 ทหารและผู้ปฏิบัติงานกรมป่าไม้บางคนหิ้วรองเท้า เพราะสวมใส่แล้วถูกรองเท้ากัด น้ำขังเดินไม่สะดวก เรื่องนี้ควรมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้บังคับบัญชาหรือหน่วยเหนือว่า แม้จะแต่งเครื่องแบบแต่ไม่ได้ไปสวนสนาม ตบเท้าอวดใครที่ไหน การเดินป่าต้องการความคล่องตัวและความปลอดภัยจากถูกหนามตำ ก้อนหินก้อนกรวดในลำธารบาด ดังนั้น รองเท้าที่ควรใช้จึงน่าจะเป็นรองเท้ายางพาราที่ปั๊มเป็นรองเท้าแบบคัตชู ช่วยป้องกันเท้าดี ใช้ได้ทั้งบนบกและลงห้วย ยางจะไม่อมน้ำ เสร็จภารกิจกลับคืนต้นสังกัดแล้วค่อยมาใส่ไอ้โอ๊ปหรือท็อปบู๊ตกันใหม่
 เคยทราบว่าในทางทหารมีบางหน่วยรับการฝึกการใช้ชีวิตในป่า แต่มิใช่ทุกหน่วยผ่านการฝึกเช่นนั้น บางทีความจำเป็นเร่งด่วนอย่างการมอบหมายให้ไปรับร่างวีรชนกลับคืน ก็ต้องอาศัยจากหน่วยสังกัดนั้นๆ ไม่มีทางหลีกเลี่ยงได้ ด้วยเหตุนี้อย่างน้อยน่าจะมีการฝึกอบรมเป็นครั้งคราว สำหรับการเดินป่าและการใช้ชีวิตในที่กันดาร
 หลักสูตรการฝึกอบรมจะนำบางส่วนจากตะวันตกมาใช้ ควรเลือกให้เหมาะกับสภาพของเรา ไม่ใช่จากเวสต์ปอยต์ทั้งดุ้น เหมือนกับสวมท็อปบู๊ตไปลุยโคลนนั่นแหละ
 ปัญหานอกเหนือเหตุผลเรื่องเจ้าป่าเจ้าเขา ควรกำหนดท่าทีกันให้ถูกต้อง เช่น ไม่เชื่อก็อย่าลบหลู่ หรือถึงไม่ลบหลู่ก็ควรน้อมใจศึกษา ศึกษาจากคนที่เขานับถือ หรือเป็นเรื่องในชาติพันธุ์ บางอย่างก็เป็นภูมิปัญญาที่รักษามรดกทรัพยากรธรรมชาติ หรืออย่างน้อยพึงสำรวมกิริยาวาจา ไม่ทำลายน้ำใจคนที่เขานับถือ ซึ่งเป็นผู้ร่วมงานร่วมเป็นร่วมตาย จนขาดเอกภาพในการปฏิบัติงาน
 การรักษาเอกราชอธิปไตยในปัจจุบันตามหน้าที่ของทหาร ไม่เหมือนสมัยก่อนเสียทีเดียวที่รบราฆ่าฟัน มีพรมแดนสู้รบที่แน่นอน สภาพเช่นนั้นอาจจะมีอยู่บ้าง หากความเป็นจริงทหารยังมีหน้าที่ร่วมกับหน่วยงานหรือองค์กรอื่น เช่น การรักษาป่า การแก้ปัญหาภัยพิบัติ เป็นต้น เมื่อเป็นเช่นนี้การปรับตัวและการฝึกเพื่อเตรียมรับบทบาทใหม่จึงจำเป็น และมีการเตรียมความพร้อม มีความตื่นตัวอยู่เสมอ
 เวลาประชาชนประสบภัยพิบัติและทหารเข้าช่วยเหลือ คะแนนนิยมที่ประชาชนมอบให้แก่ทหารย่อมมีมากขึ้น นอกจากความซื่อสัตย์สุจริตเป็นเกราะกำบังตนแล้ว คุณูปการที่กระทำแก่ประชาชนจนเป็นความชื่นชมความขอบคุณ ก็จะเป็นเกราะกำบังอีกอย่างหนึ่ง ถ้าผู้บังคับบัญชาทหารถูกวิจารณ์ ทหารหาญถูกวิจารณ์ มิใช่ว่าคนจะเชื่อหรือคล้อยตามไปเสียทีเดียว คนทั่วไปก็จะอาศัยเหตุผลและพิจารณาจากประสบการณ์ที่ทราบว่าทหารทำอะไรบ้าง มาเป็นเครื่องประกอบการตัดสินใจถึงเรื่องควรเชื่อหรือไม่ควรเชื่อ ตลอดจนเชื่ออย่างจำแนกด้วย
 ความดีที่ทำบ่อยๆ สม่ำเสมออยู่เนืองนิจ พระท่านเรียกการประกอบกุศลกรรมเช่นนี้เป็นบารมีเพราะบารมีแปลว่าเก็บความดี
 ประมาณเกือบสัปดาห์ที่กว่าภารกิจอันเหนื่อยยากจะบรรลุเป้าหมาย ไม่เพียงทหารจะเป็นผู้ปฏิบัติการตามลำพัง หากยังมีเจ้าหน้าที่ป่าไม้ร่วมปฏิบัติด้วย เป็นมิตรร่วมรบก็ว่าได้ เจ้าหน้าที่ป่าไม้เป็นพลเรือนผู้ถืออาวุธป้องกันป่า ทรัพยากรธรรมชาติ
 แต่เดิมนั้น เจ้าหน้าที่ป่าไม้มีหน้าที่เพียงป้องกันการลักลอบตัดไม้ การบุกรุกป่า การล่าสัตว์ หากปัจจุบันนี้จากปัญหาต่างๆ ทำให้พวกเขาต้องมีหน้าที่เพิ่มโดยปริยาย ทั้งที่ยังคงหน้าที่เดิมอยู่ เพิ่มมาในเรื่องผู้ค้ายาเสพติดอาศัยป่าเขาเป็นเส้นทางลำเลียง เป็นต้น ขณะพวกทุจริตชนมีอาวุธทันสมัยครบมือตรงกันข้ามกับเจ้าหน้าที่ป่าไม้กลับมีเพียงอาวุธเก่าๆ และไม่ครบคน การจัดหน่วยลาดตระเวนชุดละ 6 คน ในจำนวนนี้ต้องแบ่งออก 2 คนให้คอยระวังสังเกตว่า จะมีฝ่ายตรงข้ามซุ่มยิงจากที่ใดหรือไม่
 เจ้าหน้าที่ป่าไม้มิใช่เป็นข้าราชการทั้งหมด ส่วนหนึ่งต้องอาศัยอัตราจ้างเพราะงบประมาณ
มีจำกัด ดังกรณีพื้นที่ป่าแก่งกระจาน ส่วนหนึ่งก็อาศัยจ้างชาวกะหร่างจากหมู่บ้านโป่งลึก และเขาก็ได้ร่วมในขบวนค้นหาเฮลิคอปเตอร์กับช่วยกันพาร่างวีรชนกลับบ้าน ไม่เพียงเท่านั้นในภารกิจสำคัญครั้งนี้ยังมีชาวกะหร่างที่เป็นชาวบ้านผู้ชำนาญเส้นทางภูมิประเทศร่วมกิจกรรมค้นหาด้วย เสร็จภาระธุระแล้วก็คืนสู่เหย้าตน
 เท่าที่ฟังมาว่าจะมีการมอบรางวัลตอบแทนให้แก่คนทำงาน ทั้งทหารและเจ้าหน้าที่ป่าไม้ แต่ก็ได้รับการปฏิเสธเพราะถือว่าเป็นการปฏิบัติหน้าที่อยู่แล้ว หากชาวกะหร่างที่เป็นชาวบ้านผู้มาช่วยราชการก็น่าจะได้รับการตอบแทน แม้จะไม่อาจตีค่าน้ำใจของเขาได้เป็นเงินหรือวัตถุ นอกจากนั้นควรดูแลสุขภาพของเขา เช่นเดียวกับทหารหรือเจ้าหน้าที่ป่าไม้ได้รับหลังสิ้นภารกิจ
 เวลานี้นโยบายโคตรประชานิยมได้โฆษณาแบบทุ่มทุนสร้าง มีความจำเป็นหรือไม่ตาม แต่ในหมู่คนทำงานจริงที่อัตรากำลังกำจัด อาวุธอัตคัด และเขาอยู่ไกลหูไกลตา เราจะช่วยเขาทำงานให้ดีขึ้นอย่างไร.