ศิลปวัฒนธรรม

Thursday, 24 November, 2011 - 00:00

รวบรวมภาพประวัติศาสตร์น้ำท่วม อุทาหรณ์มหาอุทกภัย

    กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร "ชวนคนไทยและต่างชาติส่งภาพเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ปี พ.ศ.2554" เพื่อให้คณะกรรมการตัดสินคัดเลือกภาพมาจัดนิทรรศการภาพถ่าย "น้ำ+ใจ 2554" โอกาสสำคัญในการรวบรวมภาพบันทึกจดหมายเหตุมหาอุทกภัยของประเทศ ซึ่งมีโบราณสถาน ศาสนสถานสำคัญของชาติได้รับผลกระทบไม่น้อยกว่าสถานที่อื่นๆ ของประเทศ    โดยนิทรรศการครั้งประวัติศาสตร์ที่จะเกิดขึ้นนั้น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาพระราชทานภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ 5 ภาพ นำมาจัดแสดงในนิทรรศการด้วย หนึ่งในนั้นคือภาพน้ำท่วมวัดไชยวัฒนาราม โบราณสถานใน จ.พระนครศรีอยุธยา ซึ่งทรงถ่ายจากเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2554 เวลา 15.52 น.
    สุกุมล คุณปลื้ม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) กล่าวถึงนิทรรศการภาพถ่าย "น้ำ+ใจ 2554" (WATER+EMPATHY 2011) ว่า จากเหตุการณ์มหาอุทกภัยที่เกิดขึ้นกับไทยครั้งประวัติศาสตร์นี้ ได้มีผู้บันทึกภาพเหตุการณ์ไว้จำนวนมากในหลายแง่มุม เช่น ภาพการไหลบ่าของน้ำเข้าท่วมพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นที่อยู่อาศัย ถนนหนทาง วัดวาอาราม และโบราณสถานสำคัญ รวมทั้งภาพอพยพหนีน้ำของคนและสัตว์ ภาพการช่วยเหลือเอื้อเฟื้อ สะท้อนถึงน้ำใจที่มีให้กันยามทุกข์ยาก
    ภาพเหล่านี้ถือเป็นการบันทึกเหตุการณ์สำคัญเล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์ชัดเจน วธ.มีแนวคิดจัดแสดงภาพถ่ายภายใต้หัวข้อดังกล่าวในวันที่ 8-30 ธันวาคมนี้ ที่ชั้น 9 หอศิลป์ กทม. และวันที่ 11-15 ธันวาคม ที่อาคารศูนย์การท่องเที่ยวอยุธยา ศาลากลางหลังเก่า จ.อยุธยา
    "ขอเชิญชวนช่างภาพมืออาชีพและสมัครเล่น ประชาชนทุกเพศทุกวัย ทั้งชาวไทยและต่างประเทศ ได้ร่วมกันส่งภาพในรูปแบบไฟล์ดิจิตอล ขนาดเต็มประสิทธิภาพของกล้องที่เว็บไซต์ www.bigcamera.co.th/Water+Empathy2011 หรือส่งภาพในรูปแบบซีดี ที่หอศิลป์ กทม. ภายในวันที่ 30 พฤศจิกายนนี้ เพื่อคัดเลือกจำนวน 200 ภาพ มาจัดแสดงนิทรรศการ" รมว.วธ.กล่าว
    ด้าน ศ.อภินันท์ โปษยานนท์ รองปลัด วธ. ประธานกรรมการตัดสินคัดเลือกภาพ กล่าวว่า มหาอุทกภัยครั้งนี้คนไทยเจ็บปวดถ้วนหน้า การฟื้นฟูเยียวยามีหลายมิติ ซึ่งการถ่ายภาพเป็นอีกเครื่องมือในการเยียวยา ผู้บันทึกภาพได้แสดงออกทางความรู้สึกและความสะเทือนใจผ่านภาพแทนคำพูด แม้นิทรรศการภาพถ่ายครั้งนี้จะเน้นรวบรวมภาพมหาอุทกภัยที่กระทบโบราณสถาน แต่ก็ต้องการบันทึกภาพสะท้อนน้ำใจคนไทยทั้งผู้ให้และผู้รับ ภาพความช่วยเหลือจากหลายองค์กรที่งดงาม ตลอดจนภาพความคิดสร้างสรรค์ของคนไทยในการปรับตัวให้รอดจากอุทกภัย
    "อยากชวนผู้สนใจ คนไทย ต่างชาติ ไม่กำหนดวัย สีผิว สีพรรค ส่งภาพเข้ามา เราเน้นย้ำความเป็นประวัติศาสตร์ จะรวบรวมเพื่อบันทึกเหตุการณ์ให้มีทุกอรรถรส แม้กำหนดส่งงานสิ้นเดือนพฤศจิกายนนี้ เพื่อคัดเลือกภาพไปผลิตผลงานจัดแสดง ระหว่างจัดแสดงเปิดโอกาสให้ผู้ชมร่วมโหวตผลงานภาพถ่ายที่ชื่นชอบ Poppular Vote แต่หลังจากนั้นก็สามารถส่งภาพมาได้อีก ภาพหลังน้ำลด การเยียวยาและฟื้นฟูต่างๆ โดยจะนำขึ้นเว็บไซต์ www.bigcamera.co.th/Water+Empathy 2011 และตีพิมพ์เป็นหนังสือด้วย" รองปลัด วธ.กล่าว และว่า นิทรรศการภาพถ่ายยังเปิดให้ประชาชนร่วมบริจาคเข้ากองทุนบูรณะโบราณสถาน กรมศิลปากรด้วย 
    นิติกร กรัยวิเชียร อุปนายกสมาคมถ่ายภาพฯ และเป็นหนึ่งในกรรมการตัดสิน กล่าวว่า โครงการนี้ไม่มีการประกวดภาพ ไม่มีรางวัล แต่เป็นการร่วมแรงร่วมใจกันเพื่อบันทึกประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นในบ้านเมือง ประการสำคัญ สมเด็จพระเทพฯ ทรงพระกรุณาพระราชทานภาพถ่ายฝีพระหัตถ์ 5 ภาพ จัดแสดงในนิทรรศการ โดยมีภาพฝีพระหัตถ์ทางเฮลิคอปเตอร์บริเวณเหนือวัดไชยวัฒนารามเป็นภาพหลัก สำหรับการคัดเลือกภาพมีกรรมการ 10 คน คัดเลือก อ.วรนันทน์ ชัชวาลทิพากร ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (ศิลปะถ่ายภาพ) ร่วมด้วย การตัดสินภาพร่วมแสดงจะมีขึ้นในวันที่ 1 ธันวาคมนี้
    นิติกรให้ข้อมูลเกณฑ์การคัดเลือก 200 ภาพว่า ต้องเป็นตัวแทนมหาอุทกภัยครั้งนี้ เป็นภาพน้ำท่วมที่เกิดขึ้นจริง ผลกระทบโบราณสถาน กระทบชีวิตความเป็นอยู่ชาวบ้าน ภาพรันทดมากๆ กระทั่งภาพเบาสมอง แต่ปฏิเสธไม่ได้ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นมีทุกด้าน หากมองมิติบวกอย่างเดียวจะขาดความจริงทางประวัติศาสตร์ เพราะมิติทางลบช่วยเตือนใจว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นเพราะอะไร ความขัดแย้งมีสาเหตุใด จะได้หลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดขึ้นซ้ำอีก นิทรรศการครั้งนี้จะทำให้ผู้ชมได้ย้อนดูเหตุการณ์น้ำท่วมครบถ้วนที่สุดจากภาพของคนในทุกวงการ ไม่จำกัดเป็นมืออาชีพ เพื่อเป็นอุทาหรณ์ เพราะเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ครั้งนี้ยากลืมเลือน   
    "ใครที่มีภาพถ่ายเกี่ยวกับน้ำท่วมในทุกมิติ ทั้งน้ำท่วม น้ำลด ผลกระทบ ความร่วมมือร่วมใจกันช่วยเหลือ แม้แต่ภาพทางลบก็เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ วธ.ดูแลศิลปวัฒนธรรมของชาติ และมีกรมศิลปากรรับผิดชอบงานจดหมายเหตุ ภาพเหตุการณ์ไม่ว่ามิติใดควรค่าแก่การบันทึกไว้อย่างสำคัญ เหมือนน้ำท่วมใหญ่ปี 2485 ยุคนั้นวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีไม่เจริญเท่าปัจจุบัน จึงเป็นโอกาสดีที่ทุกคนร่วมบันทึกเหตุการณ์ในครั้งนี้" นิติกรกล่าว และฝากถึงผู้ที่สนใจส่งภาพร่วมแสดงนิทรรศการต้องไม่บิดเบือนเหตุการณ์ ให้เป็นภาพถ่ายน้ำท่วมปีนี้เท่านั้น โดยระบุวัน เวลาและสถานที่ในภาพถ่ายด้วย.