แม่คองซ้าย-มหาวิทยาลัยธรรมชาติ
ลำธารสีเทาขัดเงาจนเกิด "ริ้วสีเงิน" ฝูงปลาพลิกพลิ้วตัวสะท้อนแสงกลับไปบอกเวลากับดวงอาทิตย์
ผักกูดอ่อน ยอดใบบอน ยอดผักหนาม ฟ้อนอรชรอยู่ริมคุ้งน้ำ ถ้ายังไม่มีใครไปเก็บก็จะเป็นสุมทุมที่วัวควายชอบซุ่มตัว
ต้นไม้ล้มขวางลำธารโดยไม่ได้ตั้งใจ เป็นเพราะธรรมชาติก็พอเป็นสะพานใช้ข้ามไป
ถึงเขียงนาก็ยังมีขนุน มะม่วง ส้มโอ ถั่ว ข้าวโพดสาลี พริก มะเขือ และพืชผัก ฯลฯ ให้ได้เห็นและเก็บกิน
ก่อไฟ ต้มน้ำชา นั่งสนทนา และบ้างเคี้ยวเมี่ยง สูบยาขี้โย
แม่คองซ้าย บ้านน้อยกลางดอย ชาวบ้านที่นี่ทำไร่ข้าวแบบหมุนเวียนและปลูกข้าวนาดำเป็นอาชีพหลัก
บรรพบุรุษได้เสียสละ ลงแรง ดุจเอาซี่โครงมาเรียงเป็นลำแปลงนา ปันน้ำจากขุนห้วย สร้างฝาย เบิกลำเหมือง ให้น้ำลงสู่ท้องนา ระบบนี้ตกทอดสู่ลูกหลาน
สวนผลพลับ ผลพลัม สาลี่ อโวกาโด ปลูกเสริมแต่ละยุคสมัย สั่งสม บทเรียน....กล้วยน้ำว้า กล้วยหอม ต่างสุกเหลื่อมตลอดปี
สุกเหลื่อมและมีขี้แมงวันบ้างเหมือนแก้มของเด็กๆ
สวนผสมผสานเชื่อมต่อระหว่างป่าไม้กับชุมชน ทั้งบวบ ฟักทอง ฟักเขียว ซาโยเต้ ผักเลื้อยจำพวกเถาวัลย์ช่วยผูกกระชับ
อีกมะขาม มะม่วงป่า มะม่วงบ้าน เป็นร่มเงาให้ลานหมู่บ้านและสำหรับนั่งพักหารือ ขีดเขี่ยดินไปพลางตามเรื่องตามราว
ราวเดือนมกราคม-เมษายน แม่บ้านจะนัดกันไปตึ๊ดแคคือการเบี่ยงทางน้ำ ลำธารแม่คองซ้ายให้ไหลไปอีกทางหนึ่งก่อน
โดยจากการคาดคะเนว่าตรงไหนเป็นคุ้งน้ำ เป็นวังปลา เก็บก้อนหิน กิ่งไม้ ใบไม้ ปิดเหนือ ปิดใต้ ทำให้น้ำในวังปลาแห้ง ได้จับปู ปลา กุ้ง หอย กันอย่างสนุก
เช้าวันใหม่เสียงกระด้งก็ฝัดฟาดไม่เคยขาดสายไปจากคุ้มหลังคาเรือน บ่งบอกความมั่นคงด้านอาหาร ข้าวสารสะอาดใหม่ มือแม่ตีพรึบพลับ คำนวณนับความอิ่มในครัวเรือน บรรจงคัดสรรข้าวสารเมล็ดดี
ร่อนลม ปลายข้าวปลิวที่ลีบหล่น เป็ดไก่ได้กิน
โรงสี ครกกระเดื่องโตกๆ ตับๆ ซ้อมมือนานปี ในเมืองบอกมีวิตามินบีที่ป้องกันโรคเหน็บชา
ณ ที่นี่ แม่คองซ้าย...มีหลายอย่างที่คุณขาด ขัดสน เขามี ที่คุณร่ำรวย เขาก็ไม่จน
ที่คุณมีเทียมรถยนต์ เขาก็มี ม้า ลา วัว ควาย ที่บนหลังคาบ้านคุณมีจานดาวเทียม ของเขาก็มีถาดตากพริกแดงฉาน
ณ ปัจจุบัน บ้านเรือนมุงหลังคาใบตองตึง สลับหลังคาสังกะสีและกระเบื้องบ้างแล้ว
หมาตัวโปรดยังทำหน้าที่อยู่ที่ชายคา บ้านละตัวสองตัว
ยามเข้าป่า บางทีมันก็โหด บางทีก็โฉดอย่างนักล่า อยู่บ้านอ้อนบ้างแต่พองาม ตามประสา
ไม่ดุ พร้อมเดินไปส่งและนำเที่ยว ไม่ว่าจะไปไร่ ไปนา ไปป่า หรือไปสวน
แม่คองซ้าย-มหาวิทยาลัยธรรมชาติ หมู่บ้านน้อย หลังดอยหลวงเชียงดาว ยินดีรับต้อนทุกคน ถ้าจะมาท่องเที่ยว เยี่ยมเยือน-แอ่วหากัน
พืชผัก เห็ด หน่อไม้ สมุนไพร ไร่ นา ป่า ลำธาร
ปล.ความพอเพียงนี้น่าจะเป็นเรื่องเดียวกันกับการช่วยลดภาวะโลกร้อนในเมือง
ธารรพี ชมพูพร
