หากลองตั้งคำถามกับเด็ก หรือคนสนใจ "รูบิก" ว่า ใครคือเจ้าของตำแหน่งผู้เล่นรูบิกได้เร็วที่สุดในโลก "เอริก เอ็กเคอร์สดิจ์ก" วัยรุ่นชาวดัตช์ เป็นคำตอบที่สาวกรูบิกต่างเข้าใจตรงกัน มิหนำซ้ำยังรู้ซึ้งถึงสถิติเวลา 7.09 วินาที
แต่หากเปลี่ยนคำถาม ผู้ที่เล่นรูบิกช้าที่สุดในโลก น้อยคนนักจะรู้ว่า แกรห์ม ปาร์กเกอร์ ช่างก่อสร้างชาวอังกฤษ เพิ่งจะปั่นลูกบาศก์สำเร็จไปเมื่อต้นเดือนมกราคม ปี 2009 นี่เอง หลังจากซื้อรูบิกมาเล่นเมื่อ พ.ศ.2526 ซึ่งตลอด 26 ปีที่ผ่านมา แกรห์ม ปาร์กเกอร์ พยายามเล่นรูบิกจนเจ็บข้อมือ ปวดหลัง แทบไม่ได้หลับได้นอน กระทั่ง จีน ปาร์กเกอร์ ผู้เป็นภรรยา ถึงกับกล่าวว่า
"ฉันพบเขาก็ตอนที่เขาคลั่งรูบิกแล้ว ตลอดการแต่งงานฉันรู้สึกว่าเป็นการแต่งงานของคน 3 คน คือ แกรห์ม ฉัน และรูบิก"
ลูกบาศก์ของรูบิกถูกคิดค้นขึ้นในปี ค.ศ.1974 โดย เออร์โน รูบิก ประติมากร และศาสตราจารย์สถาปนิก ชาวฮังการี ผู้ซึ่งมีความสนใจในเรขาคณิตและรูปทรงสามมิติ เออร์โนได้จดสิทธิบัตร HU170062 สิ่งประดิษฐ์ ในชื่อ "ลูกบาศก์มหัศจรรย์" (Magic Cube) ในปี ค.ศ.1975 ที่ประเทศฮังการี แต่ไม่ได้ทำการจดสิทธิบัตรนานาชาติ และได้มีการผลิดชุดแรกเพื่อสำรวจตลาดในปลายปี ค.ศ.1977 โดยทำการจำหน่ายในร้านของเล่นในกรุงบูดาเปสต์ ฮังการี จากนั้นได้รับความนิยมไปทั่วโลก ในชื่อของเล่น "ลูกบาศก์ของรูบิก" (Rubik's Cube)
มนต์เสน่ห์แห่งรูบิก ปัจจุบันยังได้เกิดเป็นการแข่งขันระดับโลก โดยมี World Cube Association เป็นองค์กรดำเนินการจัดแข่งขันชิงแชมป์โลก ขณะที่ประเทศไทยดูแลจัดแข่งขันระดับประเทศ โดย Thailandcube นอกจากจัดแข่งขันรูบิก ยังรวมถึงการจัดแข่งขันลูกดิ่งโยโย่
สำหรับการแข่งขันรูบิก แบ่งออกเป็นประเภท 5x5x5 Cube, 3x3x3 One-handed, 4x4x4 Cube, Square-1, Rubik's Magic, Megamix และ 2x2x2 Cube การดำเนินการแข่งขันรูบิก โดย Thailandcube ยังได้สร้างผลผลิตนักเล่นรูบิกมากมาย แต่รายของน้องริว-ธีธัช จารุวัฒนา มีความสามารถด้านรูบิก จนได้รับฉายา "ยอดมนุษย์น้อย"
ด.ช.ธีธัช จารุวัฒนกุล หรือน้องริว อายุ 8 ขวบ นักเรียนชั้น ป.2 โรงเรียนอัญสัมชัญ ลำปาง เปิดเผยว่า เริ่มสนใจเล่นและศึกษารูบิก เพราะบิดาเป็นนักแข่งรูบิก ปัจจุบันเป็นเจ้าหน้าที่ของ Thailandcube ผู้จัดไทยแลนด์โอเพ่น ซึ่งเป็นเวทีแข่งขันรูบิก และโยโย่ น้องริวจึงได้สืบทอดความเป็นแข่งรูบิกมาตั้งแต่จำความได้ และเริ่มลงแข่งขันรูบิกมาตั้งแต่อายุ 6 ขวบ คว้ารางวัลชนะเลิศมาแล้ว 4 รายการ ได้แก่ การแข่งขันรางวัลชนะเลิศการแข่งขันรูบิกชิงแชมป์เยาวชน ห้างอิมพีเรียล สำโรง ปี 2551, ชนะเลิศการแข่งขันรูบิก ทอยส์ อาร์ อัส รุ่นอายุไม่เกิน 12 ปี และชนะเลิศการแข่งขันรูบิก องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) สองปีซ้อน ในปี 2551 และปีนี้ 2552
"ผมซ้อมวันละ 200 ครั้ง หลังเลิกเรียน เพราะพ่อตั้งกฎเอาไว้ วันไหนทำไม่ถึง อีกวันจะสมทบเข้าไปอีก คุณพ่อจะเป็นคนคอยสแคมเบิล (บิดตั้งโจทย์) รูบิก ช่วยทำให้เกิดสมาธิ ริวพยายามชวนเพื่อนๆ แต่เขาบอกมันยาก" น้องริวกล่าว
ความสามารถด้านรูบิกของน้องริว-ธีธัช ส่งผลให้ขณะนี้น้องริวต้องขยับมาลงแข่งขันรุ่นโอเพ่น หรือประชาชนทั่วไป โดยการแข่งขันครั้งแรกรูบิก เอไอเอส น้องริวได้อันดับที่ 11 และเป็นเด็กเพียงคนเดียวที่อายุไม่ถึง 10 ขวบ และการลงแข่งขันรูบิกทำให้ได้เดินทางไปทั่วประเทศ
"ผมชอบวิชาคณิตศาสตร์ โตขึ้นอยากเป็นนักบิน สถิติตอนนี้ รูบิก 3x3 เฉลี่ย 18 วินาที ถ้า 2x2 ประมาณ 7 วินาที ส่วนเกรดเฉลี่ยการเรียน 4 ทุกวิชา" น้องริวโอ่
ด้าน ด.ช.นิธิ สังขวาสี อายุ 11 ขวบ เปิดเผยว่า เล่นรูบิกมาร่วม 9 เดือน 3x3 เฉลี่ย 21 วินาที เคยได้อันดับ 3 การแข่งขัน อพวช.ปี 2552 การเล่นรูบิกทำให้ได้เพื่อนและเกิดสมาธิ แต่ยังมีเวทีแข่งขันน้อยมากหากเทียบกับกีฬา
"เวียงชอบเล่นฟุตบอล แต่ฟุตบอลต้องเล่นหลายคน รูบิกช่วยให้คลายเหงา และสามารถนำติดตัวไปได้ทุกที่จึงไม่เหงา อยากชวนเพื่อนๆ หันมาเล่นรูบิกด้วยกัน" เวียงกล่าว
ปิดท้ายด้านนางสาวธวัลพร เหล่าวณิชย์วิทย์ อายุ 18 ปี เพิ่งลงแข่งขันไทยแลนด์โอเพ่นเป็นครั้งแรก เพื่อต้องการประสบการณ์
"ทีแรกแซนด์คิดว่ารูบิกเป็นของเล่นเด็กผู้หญิง แต่พอเอาไปเล่นที่โรงเรียน เพื่อนๆ ไม่สนใจเลย ก็เลยอยากเล่นอยากลงแข่งขันกับเด็กผู้ชาย จึงหาสูตรเทคนิคตามอินเทอร์เน็ต" แซนด์กล่าวส่งท้าย
ล้อมกรอบ
รูบิก ลูกบาศก์มหัศจรรย์
ลูกบาศก์ของรูบิก มีขนาดมาตรฐานโดยประมาณ 5.4 เซนติเมตร กว้าง ยาว และสูง ลูกบาศก์ประกอบด้วยลูกบาศก์ขนาดย่อม 26 ชิ้น ชิ้นกลางหน้าของแต่ละด้านจะเป็นชิ้นที่มีสีหน้าเดียว และเชื่อมต่อกับกลไกการหมุนที่แกนกลาง ซึ่งชิ้นกลางหน้าที่ยึดติดกับแกนกลางนี้จะเป็นโครงสร้างที่ขัดส่วนที่เหลือไว้ด้วยกัน และหมุนไปมาได้ ดังนั้น ทั้งหมดจะมี 27 ชิ้นส่วน แกนกลางสำหรับหมุน 1 ชิ้น ชิ้นกลางหน้า 6 ชิ้น และชิ้นอื่นๆ อีก 20 ชิ้น ซึ่งสามารถประกอบเข้ากับชิ้นกลางหน้าที่ยึดติดกับแกนหมุนได้พอดี โดยจะมีส่วนที่ออกแบบให้ยึดขัดกันไม่ให้หลุดออกจากกัน แต่หมุนไปมาได้ การแยกชิ้นส่วนของลูกบาศก์ก็ไม่ได้ยากอะไร เพียงแต่งัดชิ้นขอบให้หลุดออกมา ส่วนที่เหลือก็จะหลุดออกจากกันเอง การแก้ปัญหาลูกบาศก์ของรูบิกโดยวิธีการแยกส่วนประกอบเป็นวิธีที่ง่าย แต่ขาดความท้าทาย
การเรียงสลับเปลี่ยนลูกบาศก์ของรูบิก มีจำนวนรูปแบบการเรียงสลับเปลี่ยนที่แตกต่างกันทั้งหมด รูปแบบ ซึ่งเมื่อคำนวณแล้วจะมีค่าเท่ากับ 43,252,003,274,489,856,000 รูปแบบ (~4.33? 1019) หรือประมาณ 43 ล้านล้านล้าน (quintillion) รูปแบบ ถึงแม้จะมีรูปแบบการจัดเรียงเป็นจำนวนมาก แต่ทุกรูปแบบสามารถแก้ได้ภายในการบิด 29 ครั้ง หรือน้อยกว่า
ในปี ค.ศ.2004 สหพันธ์ลูกบาศก์โลกได้จัดทำมาตรฐานใหม่ในการแข่งขันรูบิก โดยใช้อุปกรณ์จับเวลาที่เรียกว่า นาฬิกาจับเวลาสแต็กแมต (Stackmat timer) และในปี 2551 ที่ผ่านมา วงการรูบิกได้เกิดรูบิกน้องใหม่ออกมา แต่เป็นทรงกลม มีชื่อว่า "รูบิก 360" เป็นของเล่นที่ท้าทายในการแก้ปัญหา มีตรรกะ ฝึกความคล่องแคล่วและมีดีไซน์.
