ขึ้นชื่อว่างานศิลป์ที่สร้างขึ้นโดยผู้หญิง มักให้อารมณ์แห่งความละมุนละไม สวยสดงดงาม และอ่อนช้อย ตามลักษณะเพศที่ธรรมชาติสร้างมาเป็นทุน แต่ศิลปะที่รังสรรค์ด้วยฝีมือ "แม่" นั้น ยามได้พิศชมกลับให้อารมณ์อ่อนโยน อบอุ่น สุนทรียะล้ำลึกยิ่งกว่า ความรู้สึกดังกล่าวบังเกิดขึ้น หลังจากได้ยลนิทรรศการเพื่อเพศแม่อย่าง "ศิลปะเกิดจากใจแม่ (แม่ผู้สร้างศิลป์)" ณ หอศิลป์สมบัติเพิ่มพูน เมื่อเร็วๆ นี้ โดยมี ดร.คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช ให้เกียรติเป็นประธานเปิดงาน พร้อมด้วยเหล่าศิลปินที่มาร่วมสดุดีให้กับความเป็นแม่ ไม่ว่าจะเป็นเสียงขลุ่ยสุดแสนไพเราะของสีแพร เมฆาลัย, บทกวี โดยจิระนันท์ พิตรปรีชา และดวงเดือน บุนยาวง, ขับร้องเสียงประสานเพลงแม่จ๋าจาก อ.ดุษฎี พนมยงค์ และแต่งแต้มความเข้มข้นในความรู้สึกด้วยปาฐกถาเรื่องแม่จาก อ.สุลักษณ์ ศิวรักษ์
ความพิเศษของนิทรรศการศิลปะเกิดจากใจแม่ฯ ไม่ได้เป็นแค่งานจัดแสดงผลงานศิลป์ฝีมือผู้หญิง แต่ หงส์จร เสน่ห์งามเจริญ ในฐานะภัณฑารักษ์ บอกกล่าวให้ฟังว่า การรวบรวมผลงานศิลปะของผู้หญิงที่ได้ชื่อว่าเป็นแม่คน 15 ท่านที่มีวัยแตกต่างกัน โดยอายุน้อยที่สุด 34 ปีไปจนถึงมากที่สุด 81 ปี นับเป็นการเชื่อมต่อศิลปะระหว่างวัยได้อย่างงดงาม ประการต่อมา ถือว่าเป็นการรวบรวมเอาศิลปะหลายสาขามาแสดงร่วมกัน ทั้งภาพวาด ประติมากรรม ศิลปะจัดวาง กวี วรรณกรรม และขับร้องประสานเสียง ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะประสานเชื่อมโยงนำเอาศิลปะหลากแขนงเหล่านี้มารวมกัน
หงส์จรกล่าวต่อว่า ที่เลือกนำเอาธีมนี้มานำเสนอ เพราะเห็นว่าในสังคมปัจจุบันผู้หญิงมีบทบาททางสังคมไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าผู้ชาย แต่เมื่อมองมายังวงการศิลปะแล้ว ดูเหมือนว่าผู้หญิงยังไม่เป็นที่ให้การยอมรับมากนัก อีกทั้งการแสดงงานครั้งนี้เราไม่มองไปที่ศิลปินหญิงที่มีชื่อเสียงอยู่แล้ว แต่กลับมองไปที่ผลงานและชีวิตของศิลปินมากกว่า ส่วนนี้ถือว่าสำคัญยิ่ง เพราะเชื่อว่าศิลปะบริสุทธิ์ที่ก้าวพ้นมายานั้นมีอยู่จริง และสิ่งเหล่านี้มันออกมาจากภายในจิตใจ ฉะนั้น ทุกคนที่เข้ามาชมงานจะได้อะไรดีๆ ติดตัวกลับไปแน่นอน เพราะงานทุกชิ้นล้วนเป็นมาสเตอร์พีซของศิลปินแต่ละท่าน ที่ถ่ายทอดอารมณ์ของความเป็นแม่ในฐานะผู้หญิงคนหนึ่งได้อย่างเต็มเปี่ยม
"เราเชื่อว่าผู้หญิงมีบทบาทอย่างมากในสังคม เพราะคำว่าแม่นั้นมีแต่ให้เสมอ แต่สำหรับวงการศิลปะไทยไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่หญิงไทยคนหนึ่ง ยิ่งเฉพาะผู้หญิงที่มีครอบครัวมีลูกแล้ว จะฝ่าฟันนำพาชีวิตให้ก้าวไปในอาชีพการงานที่ชอบและพึงพอใจ อย่างอาชีพศิลปินที่สร้างสรรค์งานศิลปะให้ประสบความสำเร็จได้ ทั้งนี้ เพราะรัฐบาลไม่เคยให้การเหลียวแลหรือสนับสนุน และสังคมของเราไม่ค่อยเปิดกว้าง นิทรรศการดังกล่าวจึงเป็นงานที่สร้างความตระหนัก" ภัณฑารักษ์ประจำหอศิลป์สมบัติเพิ่มพูนเอ่ยถึงความรู้สึกที่อยู่ข้างใน
80 ชิ้นงานที่จัดวางอยู่รอบๆ ชั้น 2 ของแกลลอรี แสดงให้เห็นถึงศักยภาพที่แท้จริงของผู้หญิงหัวใจศิลปินอย่าง เสาวภา วิเชียรเขตต์, ศรีวรรณ เจนหัตถการกิจ, รัตนา อัตถากร, บุญยิ่ง เอมเจริญ, ลาวัลย์ (ดาวราย) อุปอินทร์, วรรณา สวัสดิ์ศรี (ศรีดาวเรือง), ชุมสาย มีสมสืบ, ศรีวารี ปุยอ๊อก, ดุษฎี พนมยงค์, จินตนา เปี่ยมศิริ, จิระนันท์ พิตรปรีชา, สมพร พึ่งอุดม (แม่ส้ม), ดวงเดือน บุนยาวง, จุไรรัตน์ กุลพานิชย์ และ ปิ่นนุช ปิ่นจินดา ที่ไม่ได้มีแต่ความงามที่ปรากฏทางกายภาพ หากแต่ความงามนั้นได้ปรากฏอยู่ในจิตวิญญาณที่ส่งผ่านสู่งานศิลปะที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง
และหนึ่งศิลปินที่เข้าไปพบปะพูดคุยคือ คุณแม่เสาวภา วิเชียรเขตต์ วัย 78 ปี ในฐานะที่เป็นทั้งแม่ ภรรยา อาจารย์ของลูกศิษย์ อ.เสาวภากล่าวว่า ปัจจุบันที่เรายังได้ทำงานที่รัก ซึ่งก็คือศิลปะงานประติมากรรมหล่อสัมฤทธิ์ ถือว่าเป็นอะไรที่มีความสุขที่สุดแล้ว เพราะเรียนมาทางนี้โดยตรง และประจวบเหมาะกับความโชคดีที่ทางบ้านก็เป็นศิลปินกันทุกคน โดยความเป็นศิลปินของเราส่งต่อไปยังลูกๆ ตรงนี้ทำให้ทุกคนเข้าใจว่าแม่กำลังทำอะไรอยู่
"งานในช่วง 5 ปีให้หลัง จะเป็นงานกึ่งนามธรรมร่วมสมัย เน้นสะท้อนความผูกพันระหว่างแม่กับลูก ที่เป็นอย่างนั้นมีสาเหตุมาจากชีวิตที่มีความเป็นแม่มายาวนาน เล็งเห็นว่าสภาพแวดล้อมในสังคมทุกวันนี้เสื่อมโทรมลงทุกวัน ยิ่งเฉพาะบริบทความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ไม่ค่อยดูแลกัน แม่ไม่ค่อยดูแลลูก ลูกไม่ค่อยดูแลแม่ ทั้งๆ ที่แม่มีคุณกับลูก ลูกต้องเคารพบูชาแม่ แต่ทุกวันนี้มันขาดหายไปกับสภาพสังคมวัตถุนิยม งานปั้นที่เกิดขึ้นจึงเป็นเหมือนเครื่องสะกิดให้ผู้คนหันมารับรู้สิ่งเหล่านี้ ให้รู้สึกว่าเรายังต้องรักกัน ลูกรักพ่อแม่ และพ่อแม่เองก็ต้องเสียสละเพื่อลูก ซึ่งใน 1 ปี อาจารย์จะทำงานอย่างนี้หนึ่งชิ้น คาดว่าจะทำขึ้นอีกเรื่อยๆ เพื่อเป็นอนุสรณ์ไว้เตือนใจ" คุณแม่หัวใจศิลปะกล่าวทิ้งท้าย
นิทรรศการศิลปะเกิดจากใจแม่ (แม่ผู้สร้างศิลป์) เป็นความร่วมมือระหว่าง ป๋วยเสวนาคาร, มูลนิธิเสฐียรโกเศศ-นาคะประทีป และ หอศิลป์สมบัติเพิ่มพูน เปิดให้ผู้ที่สนใจเข้าชมได้ตั้งแต่วันนี้-30 พ.ค.2553 ณ หอศิลป์สมบัติเพิ่มพูน สุขุมวิท ซอย 1 สนใจสอบถามเพิ่มเติมโทร.0-2254-6040-6.
