มูลนิธิกระจกเงาจุดพลุแก้ปัญหาผู้ป่วยสมองเสื่อมตามที่สาธารณะ ชี้สังคมเมินเฉยคนด้อยโอกาสที่สุดในประเทศ พร้อมเปิดตัว "คู่มือติดตามคนหาย" หลังปัญหาทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้น เกี่ยวโยงขบวนค้ามนุษย์ ระบุเด็กอายุ 11-15 ปีมีแนวโน้มถูกล่อลวงและลักพาตัวไปมากที่สุด โดยเฉพาะผู้หญิง ผู้สนใจติดต่อขอรับไปศึกษาฟรี
เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ ศูนย์ข้อมูลคนหายเพื่อการต่อต้านการค้ามนุษย์ มูลนิธิกระจกเงา แถลงข่าวเปิดตัว "คู่มือติดตามคนหายเล่มแรกในประเทศไทย" ซึ่งเป็นการร่วมมือกันระหว่างมูลนิธิกระจกเงา คณะผู้วิจัยจากโรงเรียนนายร้อยตำรวจ และกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เพื่อให้ทุกคนได้รู้จักกระบวนการติดตามคนหาย และรวบรวมหลักฐานทั้งหมดในการช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ตำรวจได้ทำงานรวดเร็วขึ้น และกระตุ้นให้ทุกภาคส่วนในสังคมมีจิตสำนึกต่อปัญหาคนหายมากขึ้น รวมทั้งเข้าถึงระบบข้อมูลกลางที่ออนไลน์ในการสืบค้นข้อมูลคนหาย
น.ส.ธิติมา หมีปาน หัวหน้าศูนย์ข้อมูลคนหายเพื่อการต่อต้านการค้ามนุษย์ กล่าวว่า แนวโน้มปัญหาผู้สูญหายในช่วงอายุ 11-18 ปี กำลังทวีความรุนแรงมากขึ้นทุกปี โดยส่วนหนึ่งมีสาเหตุมาจากพฤติกรรมชอบเล่นเกม อินเทอร์เน็ต การแช้ตออนไลน์หาคู่ ซึ่งยากแก่การติดตามหาของครอบครัว เนื่องจากขาดความชำนาญ ดังนั้น คู่มือฉบับนี้จึงเป็นอีกตัวเลือกหนึ่งที่มีส่วนช่วยในการรวบรวมข้อมูลที่เป็นประโยชน์แก่การติดตามเด็ก ในขณะที่การติดตามคนหายในส่วนของเจ้าหน้าที่ตำรวจ อยากให้เพิ่มความสำคัญมากกว่านี้ เพราะที่ผ่านมาตำรวจเห็นเป็นคดีไม่สำคัญ รวมทั้งข้อกฎหมาย ระเบียบปฏิบัติที่ยังเป็นอุปสรรคต่อการทำงาน โดยขอเสนอแนะให้มีการตั้งศูนย์ติดตามคนหายอย่างเป็นทางการ
ทั้งนี้ คู่มือการติดตามและป้องกันเด็กสูญหาย ประกอบด้วยเนื้อหาหลักๆ อาทิ สาเหตุของการหาย การติดตามคนหายประเภทเด็กติดเกม แช้ตออนไลน์ ถูกลักพาตัว สมองเสื่อม ข้อสังเกตในการแจ้งเด็กหายในกรณีการกระทำผิดฐานพรากเด็กหรือผู้เยาว์ คำแนะนำก่อนการไปแจ้งความคนหายที่สถานีตำรวจ ข้อปฏิบัติของครอบครัวเมื่อมีผู้หายไปจากบ้าน ข้อคิดอื่นๆ ที่ควรรู้ในการแจ้งความคนหาย แนวทางปฏิบัติของเจ้าหน้าที่ตำรวจเกี่ยวกับคนหายพลัดหลง หน่วยงานที่ครอบครัวคนหายควรประสานงานไปเพื่อขอความช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน และหน่วยงานที่ควรประสานงานเพื่อขอคำปรึกษาเกี่ยวกับสุขภาพจิต สำหรับผู้ที่สนใจคู่มือเล่มนี้สามารถติดต่อขอรับได้ฟรีที่ โทร.0-2941-4194 ต่อ 104 และ 08-1987-0757
"นับตั้งแต่ปี 2546 จนถึงขณะนี้ ศูนย์ข้อมูลคนหายได้รับแจ้งคนหายทั้งสิ้น 1,631 ราย และสามารถติดตามคนหายกลับคืนสู่ครอบครัวได้ทั้งสิ้น 1,030 ราย โดยช่วงอายุที่ได้รับแจ้งคนหายมากที่สุดคือ 11-15 ปี ประมาณ 60% ส่วนใหญ่เป็นเด็กผู้หญิงที่มีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ ทุกปี สาเหตุเกิดจากการติดแช้ตทางอินเทอร์เน็ตและการถูกล่อลวง" น.ส.ธิติมากล่าว
รศ.ดร.พัชรา สินลอยมา หัวหน้าคณะวิจัยจากโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ในฐานะผู้จัดทำคู่มือติดตามคนหาย กล่าวว่า ปัญหาคนหายไม่ใช่เรื่องส่วนตัว แต่เป็นปัญหาสังคมที่เกี่ยวโยงกับกระบวนการค้ามนุษย์ ซึ่งถือเป็นเรื่องใหญ่กว่าที่คาดคิด และอยากให้หน่วยงานภาครัฐทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมแก้ไขอย่างเร่งด่วน คู่มือเล่มนี้จะเป็นอีกหนึ่งช่องทางในการช่วยติดตามคนหายได้อย่างรวดเร็ว
ด้าน พ.ต.อ.ศรายุทธ พูลธัญญะ รองผู้บังคับการ กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับการค้ามนุษย์ กล่าวว่า คู่มือเล่มนี้ไม่เพียงแต่มีประโยชน์ต่อการทำงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจในการติดตามคนหายได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่านั้น หากยังเป็นข้อมูลพื้นฐานสำคัญสำหรับประชาชนทั่วไป ซึ่งเป็นเรื่องจิตอาสาที่ทุกคนต้องช่วยเหลือกัน และอยากเห็นหน่วยงานตำรวจมีศูนย์ข้อมูลคนหายเช่นเดียวกัน
ขณะเดียวกัน นายสมบัติ บุญงามอนงค์ ประธานมูลนิธิกระจกเงา ให้สัมภาษณ์ว่า ปัญหาคนหายยังเกี่ยวพันถึงกรณีผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมตามสถานที่สาธารณะ ซึ่งทุกวันนี้จะเห็นได้ว่ามีจำนวนมากเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง และยังไม่มีหน่วยงานใดๆ ยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือบำบัดและฟื้นฟูสภาพจิตใจ โดยขณะนี้มูลนิธิได้จัดตั้งโครงการศึกษาปัญหาผู้ป่วยสมองเสื่อมในประเทศไทย และเริ่มศึกษานำร่องในพื้นที่สนามหลวงเป็นแห่งแรก โดยพบว่ามีคนกลุ่มนี้ที่ยังนอนอยู่ตามสนามหลวงไม่ต่ำกว่า 200 คน แยกออกจากกลุ่มคนเร่ร่อน คนไร้บ้าน แต่เป็นผู้ป่วยจิตเพศและผู้ป่วยอัลไซเมอร์ ซึ่งเป็นกลุ่มด้อยโอกาสและถูกละเลยจากภาครัฐมากที่สุด
"ภาครัฐต้องมีกระบวนการนำตัวกลุ่มผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมเข้าสู่กระบวนการบำบัดอาการทางจิต ไม่ใช่พบเห็นด้วยความรู้สึกเวทนาสงสารแล้วเบือนหน้าหนีอย่างเดียว แต่ต้องหาวิธีพาตัวไปเยียวยารักษา ดังนั้น มูลนิธิจึงได้ศึกษาข้อมูลทางสุขภาพ พฤติกรรมประจำวัน และประวัติบุคคลเท่าที่จะสอบถามได้ เพื่อประสานให้ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจและพนักงานปกครองตาม พ.ร.บ.สุขภาพจิต 2551 นำตัวไปรักษาอย่างเร่งด่วน" นายสมบัติกล่าว.
