สัตว์เลื้อยคลานจำพวกกิ้งก่า ซึ่งเคยมีชีวิตร่วมยุคกับไดโนเสาร์ ได้ลืมตาดูโลกที่ประเทศนิวซีแลนด์ ซึ่งใครต่อใครนึกว่าเจ้าสัตว์ชนิดนี้ได้สูญพันธุ์ไปแล้วตั้งแต่เมื่อ 200 ปีก่อน
สัตว์เลื้อยคลานที่ว่านี้ เรียกกันว่า ทอทารา พวกมันดำรงเผ่าพันธุ์มานาน 200 ล้านปีแล้ว นักวิทยาศาสตร์เคยเข้าใจว่า บนเกาะทั้ง 3 ของนิวซีแลนด์ ไม่มีพวกมันหลงเหลืออยู่แล้ว
ทว่านับแต่ปี 2548 ได้มีการนำตัวทอทาราพวกนี้มาจากตามเกาะไกลๆ เอามาไว้ที่เขตอนุรักษ์คาโรรีในกรุงเวลลิงตัน ที่ซึ่งเจ้าตัวนี้ได้ลืมตาดูโลก
เจ้าหน้าที่ในอุทยานขนาด 1,560 ไร่แห่งนี้ เจอเจ้ากิ้งก่าตัวยาว 3 นิ้วตัวนี้ในบริเวณที่มีการพบรังของพวกมันเมื่อปีก่อน ประมาณว่าเจ้าตัวนี้มีอายุ 1 เดือน
หัวหน้าอุทยาน เรวิน เอ็มพ์สัน บอกว่า เป็นการค้นพบที่สำคัญมาก "เราสามารถทำให้เกิดประชากรที่มีการแพร่พันธุ์ได้สำเร็จ นับเป็นความคืบหน้าครั้งใหญ่ในงานอนุรักษ์ของนิวซีแลนด์"
เธอบอกว่า เจ้าตัวเล็กต้องหลบหลีกพวกทอทาราตัวโตที่กินตัวเล็ก และพวกนกล่าเหยื่อให้ได้ "เช่นเดียวกับสัตว์ป่าทั้งหลาย มันต้องเสี่ยงดวงเอาเอง"
ลูกทอทาราจะฟักออกจากไข่หลังจากแม่วางไข่แล้วทิ้งไปราว 12-15 เดือน
สัตว์เลื้อยคลานชนิดนี้ได้สูญพันธุ์จากเกาะใหญ่ทั้ง 3 ของนิวซีแลนด์ หลังจากพวกหนูได้มาถึงพร้อมกับชาวเมารีเมื่อ 700 ปีก่อน
ทอทารามีอายุยืนถึง 100 ปี แต่จะยังไม่ถึงวัยเจริญพันธุ์จนกว่าจะมีอายุได้ประมาณ 13 ปี
