ผลการศึกษาแบบแผนวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตชิ้นล่าสุดท้าทายทฤษฎีของชาร์ลส์ ดาร์วิน ที่บอกว่า สัตว์ทั้งหลายต้องต่อสู้แข่งขันกันเพื่อความอยู่รอด ผู้แข็งแรงที่สุดเท่านั้นจึงจะอยู่รอดได้ การประชันขันแข่งนี้เป็นแรงขับให้เกิดวิวัฒนาการ
รายงานซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Biology Letters บอกว่า ปัจจัยผลักดันการวิวัฒนาการไม่ใช่การแข่งขัน แต่เป็นการมีพื้นที่สำหรับอยู่อาศัยต่างหาก
ซาร์ดา ซาห์นีย์ นักศึกษาปริญญาเอกของมหาวิทยาลัยบริสทอลในอังกฤษ กับคณะ ได้ศึกษาซากดึกดำบรรพ์เพื่อค้นหาแบบแผนของการวิวัฒนาการตลอดช่วงเวลา 400 ล้านปี
ทีมวิจัยได้เน้นศึกษาสัตว์บก ทั้งพวกสัตว์เลื้อยคลาน สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และนก พบว่า เมื่อใดก็ตามที่พื้นที่สำหรับการอยู่อาศัยหาได้ง่าย เมื่อนั้นก็จะเกิดความหลากหลายทางชีวภาพ เกิดสัตว์ชนิดใหม่ๆ เพิ่มขึ้นในห้วงเวลานั้น
พื้นที่สำหรับอยู่อาศัยนี้ หมายถึงการมีอาหารให้กิน และมีถิ่นที่อยู่ที่เหมาะสม
ทีมวิจัยเสนอแนวคิดว่า การวิวัฒนาการครั้งใหญ่จะเกิดขึ้นเมื่อสัตว์ได้เคลื่อนย้ายเข้าสู่พื้นที่ที่ไม่มีสัตว์อื่นครอบครองอยู่ เป็นพื้นที่ว่างที่พวกมันจะสามารถหากินและอยู่อาศัยได้
เช่น เมื่อนกได้วิวัฒนาการจนสามารถบินได้ ก็เป็นการเปิดโอกาสความเป็นไปได้ใหม่ๆ ที่สัตว์อื่นไม่มี แล้วเมื่อท้องฟ้ากลายเป็นขีดจำกัด พวกนกก็จะมีวิวัฒนาการสร้างความหลากหลายของสายพันธุ์
หรือเมื่อพวกไดโนเสาร์สูญพันธุ์ไป สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมก็พบโอกาสความเป็นไปได้ใหม่ๆ ของการวิวัฒนาการต่อไป
คำอธิบายนี้ท้าทายทฤษฎีเดิมที่บอกว่า การแย่งชิงทรัพยากรในถิ่นที่อยู่อันแออัดคับคั่งเป็นแรงขับให้เกิดวิวัฒนาการ
“การแก่งแย่งแข่งขันไม่ได้มีบทบาทมากนักต่อแบบแผนของการวิวัฒนาการ ยกตัวอย่างเช่น แม้สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมได้อาศัยอยู่ร่วมกับไดโนเสาร์อยู่นานถึง 60 ล้านปี พวกมันไม่สามารถแข่งขันกับสัตว์เลื้อยคลานที่ครองโลกอยู่ในเวลานั้นได้” ศาสตราจารย์ไมค์ เบนตัน นักวิจัยร่วม กล่าว
อย่างไรก็ตาม ศาสตราจารย์สตีเฟน สเติร์น นักชีววิทยาวิวัฒนาการแห่งมหาวิทยาลัยเยลในสหรัฐ บอกว่า ข้อค้นพบนี้น่าสนใจ แต่การตีความแบบที่ว่านี้ยังเป็นปัญหา ต้องมีการศึกษากันต่อไป.
