88776 04/01/2021 14:18 04/01/2021 14:18 ฝุ่นพิษ PM 2.5 สถานการณ์สิ่งแวดล้อมที่น่าจับตา แฟ้มภาพ : ปัญหามลพิษทางอากาศในพื้นที่กรุงเทพฯ จากฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5          ในปี 2564 นี้ ปัญหามลพิษทางอากาศจากฝุ่นละอองขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน หรือ PM2.5 ยังเป็นสถานการณ์อันตรายต่อเนื่องที่น่าจับตา วิกฤตฝุ่นพิษเหล่านี้ส่งผลกระทบกับชีวิตของคนไทย เข้าสู่ฤดูหนาวเดือนธันวาคม ปี 2563 ฝุ่นพิษมาตามนัด ห่มคลุมกรุงเทพมหานครขมุกขมัวจนติดอันดับต้นๆ เมืองมลพิษอากาศย่ำแย่  ขณะที่ฝุ่น PM2.5 ในจังหวัดภาคเหนือเกินเกณฑ์มาตรฐานทุกปี ทั้งที่รัฐบาลได้ประกาศให้การแก้ไขปัญหามลภาวะด้านฝุ่นละอองขนาดเล็กเป็นวาระแห่งชาติ ตั้งแต่ปี 2562  แต่ยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างจริงจัง      ย้อนดูสถานการณ์มลพิษ PM2.5 ในไทยผ่านข้อมูลของกรมควบคุมมลพิษ (คพ.)   ปี 2559-2562 มลพิษอากาศ PM2.5 เฉลี่ย 24 ชั่วโมง ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล จะเกินเกณฑ์มาตรฐาน (50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ) ในช่วงต้นปี ระหว่างเดือนม.ค.-มี.ค. และปลายปี คือ ในเดือนธันวาคมของทุกปี      ส่วนในภาคเหนือ จากการตรวจดูข้อมูลจากสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศ 17 แห่งของ คพ. ระหว่างวันที่ 1 ม.ค. 62-วันที่ 31 พ.ค.63 พบว่า สถานการณ์ PM2.5 จะเกินค่ามาตรฐานระหว่างเดือน ก.พ.-เม.ย. ลงลึกระดับพื้นที่ ต.เวียงพางคำ อ.แม่สาย จ.เชียงราย มีจำนวนวันที่ค่าฝุ่นเกินมาตรฐานเริ่มมีผลกระทบสุขภาพมากถึง 75 วัน และพบวันที่มีค่าฝุ่นสูงสุดถึง 366  มคก.ต่อลบ.ม. หรือเกินมาตรฐานถึง6 เท่า      ทั้งๆ ที่เกณฑ์มาตรฐานฝุ่น PM2.5 ที่กำหนดโดยคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติของไทยก็สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานของนานาชาติที่กำหนดโดยองค์การอนามัยโลก หรือ WHO กำหนดไว้ถึงเท่าตัว (เฉลี่ยไม่เกิน 25 มคก./ลบ.ม. เฉลี่ย 24 ชม. ) ซึ่งในบ้านเรามีเสียงเรียกร้องให้ปรับค่ามาตรฐานลงมาเท่า WHO พร้อมคำถามดังๆ ปอดคนไทยทนมลพิษได้ดีกว่าของคนต่างประเทศหรือ? แฟ้มภาพ : ฝุ่นละอองขนาดเล็กปกคลุมชั้นบรรยากาศกรุงเทพฯ เมื่อเดือนธ.ค.2563         ช่วง 3 ปีมานี้ หลายคนได้ยินคำว่า ฝุ่น PM2.5 ถี่ขึ้นในข่าวและโลกโซเชียล  เจ้าฝุ่นจิ๋ว PM2.5 มีขนาดเล็กกว่าเส้นผมอย่างน้อย 20 เท่า  ขนาดเล็กมากจนมองด้วยตาเปล่าไม่เห็น เล็กจนกระทั่งขนจมูกของคนเราไม่สามารถกรองได้ ที่สำคัญ คือ สามารถแทรกซึมผ่านผนังถุงลมฝอยเข้าสู่กระแสเลือดได้โดยตรง ส่งต่อไปทั่วร่างกายพร้อมกับเลือด เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคระบบทางเดินหายใจแบบเรื้อรังและมะเร็งได้      ที่น่าตกใจพบสัญญาณสุขภาพคนภาคเหนือตายด้วยโรคมะเร็งปอดและปอดอุดกั้นเพิ่มมากขึ้น ยืนยันด้วยข้อมูลล่าสุดของ Thaihealth Watch และสำนักงานพัฒนาระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพ ซึ่งรวบรวมสถิติสถานการณ์สุขภาพคนไทย 10 ปี ย้อนหลังรายเขตสุขภาพระหว่างปี 53-62  พบว่า แนวโน้มอัตราตายจากโรคมะเร็งปอดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกภาค แต่ภาคเหนือมีอัตราตายสูงกว่าภาคอื่น เพิ่มขึ้น 1.5 เท่า จาก 20.3 คนต่อแสนประชากรในปี 53 เป็น 30.7 คนในปี 62 รองลงมา กรุงเทพฯ    นอกจากนี้ ทุกภาคมีแนวโน้มตายจากโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเพิ่มขึ้น 1.3 - 2 เท่า ที่มาของความเสี่ยงเพิ่มขึ้นส่วนหนึ่งอาจมาจากสูดดมฝุ่นควันอันตราย       ย้ำกันอีกครั้งแหล่งกำเนิดฝุ่น PM2.5 มาจาก 5 ปัจจัยหลัก ได้แก่ การคมนาคมขนส่ง ,ภาคอุตสาหกรรม,ภาคการก่อสร้าง ,การเกษตรและป่าไม้ โดยเฉพาะการเผาในที่โล่งแจ้งที่ทำให้ทุกพื้นที่ของประเทศได้รับผลกระทบจากมลพิษทางอากาศ  ซึ่งมีงานวิจัยหลายชิ้นแสดงถึงจุดความร้อนจากการเผา หรือ Hot Spot กับค่ามลพิษอากาศ  อีกแหล่งPM2.5 เป็นมลพิษทางอากาศข้ามพรมแดน ภาคเหนือเผชิญหมอกควันซ้ำเติมจากเมียนมา ใต้จากการเผาป่าในอินโดนีเซีย      ข้อมูลจาก Thaihealth Watch ชี้ด้วยว่า นโยบายภาครัฐมีส่วนทำให้เกิดฝุ่น PM 2.5 ทั้งจากการเก็บภาษีรถยนต์เก่าในอัตราที่ต่ำกว่ารถยนต์ใหม่ ทำให้มลพิษที่เกิดจากรถเก่าที่เครื่องยนต์สันดาปไม่สมบูรณ์เพิ่มขึ้น พบรถเก่าอายุตั้งแต่ 11 ปี เพิ่มจาก 7 ล้านคัน ปี 50 มาเป็น 14 ล้านคันปี 62 ผลจากลดหย่อนภาษีเพิ่มขึ้นตามปีรถคันนั้นใช้งาน อีกทั้งการไม่ยกระดับมาตรฐานไอเสียและมาตรฐานน้ำมันเชื้อเพลิง ก็ก่อมลพิษ       ปัจจุบันไทยยังใช้มาตรฐาน EORO 4 สำหรับรถบรรทุกขนาดเล็ก ตั้งแต่ปี 55 และใช้ EURO 3 รถบรรทุกขนาดใหญ่ ตั้งแต่ปี 53 ไม่ปรับเปลี่ยนเพราะเกรงกระทบภาคเอกชน  ขณะที่หลายชาติ เช่น จีน ขยับไปEURO 5 ปล่อยไอเสียน้อยลง ส่วนรัฐบาลไทยเลื่อนเป้าสู่ EURO 5 ไปเป็นปี 67 จากเดิมปี 63 ที่ผ่านมา ทั้งที่ควรรปรับให้เร็วที่สุด ทำให้ปัญหามลพิศอากาศจากการคมนาคมแก้ไขได้อย่างล่าช้า   เด็กเล็กกลุ่มเสี่ยงได้รับผลกระทบทางสุขภาพจากฝุ่นเกินค่ามาตรฐาน        ศ.ดร.ศิวัช พงษ์เพียจันทร์ โฆษกศูนย์แก้ไขมลพิษทางอากาศ และหัวหน้าโครงการ Prime mover มลพิษทางอากาศที่ส่งต่อสุขภาพ สสส. กล่าวว่า  ฝุ่น PM2.5 ที่พยายามสื่อสารมาตลอด คือ อย่าติดกับดักเกณฑ์มาตรฐานฝุ่น PM 2.5 ไทยควรขยับลงไปที่ 25 มคก.ต่อ ลบ.ม. แต่เรายังมีอีกหลายเรื่องที่ต้องทำต่อ อีกประเด็นที่อยากสื่อสารป่าไม้ก็ปล่อยสารตั้งต้น PM 2.5  ฉะนั้น ถ้ายึดติดค่าวัด โดยไม่สนใจสารพิษมีอะไรบ้าง คงไม่ครบทุกมิติ ผลกระทบฝุ่น PM2.5 สัมพันธ์กับโรคระบบทางเดินหายใจและมะเร็งปอด แต่มีอีกหลายโรคเพิ่มขึ้น ซึ่งเกี่ยวข้องกับ PM2.5 อย่างมีนัยยะสำคัญ  แต่คนไทยไม่ทราบ จากการศึกษาแบ่งกลุ่มตัวอย่าง 2 กลุ่ม  กลุ่มแรกอยู่ในพื้นที่อากาศสะอาดค่าฝุ่นไม่เกินมาตรฐาน อีกกลุ่มอยู่ในพื้นที่เสี่ยง มีค่ามลพิศอากาศสูง กลุ่มหลังพบป่วยโรคเบาหวาน ตับ ไต โรคอัลไซเมอร์ สูงขึ้น      “  เพราะฝุ่นขนาดเล็กมาก เข้าสู่เม็ดเลือดแดง ไปอวัยวะต่างๆ รวมไต ซึ่งทำหน้าที่กรองฟอกเลือดให้สะอาด เมื่อเลือดสกปรก ไตทำงานหนัก มลพิษอากาศกระทบโดยตรงต่อกลุ่มเสี่ยง ผู้หญิงเสี่ยงมากกว่าชาย เด็กเล็กจะอ่อนไหวต่อมลพิษอากาศมากกว่ากลุ่มช่วงวัยอื่น ขณะที่ก๊าซที่ส่งผลมากต่อการแอดมิทในโรงพยาบาล คือ ก๊าซคาร์บอนมอนนอกไซด์ “   ศ.ดร.ศิวัช กล่าว      หัวหน้าโครงการ Prime mover ย้ำ WHO ระบุแต่ละปีมีคน 7 ล้านคนต้องเสียชีวิตก่อนวัยอันควร เพราะโรคที่เกิดจากมลพิษทางอากาศ เช่น โรคหัวใจ ปอดอักเสบ และโรคหลอดเลือดสมอง บางโมเดลทะลุ 8 ล้านคน ขณะที่ยอดผู้เสียชีวิตจากโควิดทั่วโลก  1.77 ล้านคน ในช่วง 1 ปี   หากเทียบความเสียหายฝุ่น PM2.5 คงไม่ได้ ถือเป็นมัจจุราชเงียบบั่นทอนชีวิตคนไทยและคนทั่วโลกมาตลอด ในไทยบางโมเดลมีคนไทย 7 หมื่นคนต่อปีต้องเสียชีวิตจากฝุ่นพิษ        ในการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM 2.5 มี 2 แนวทาง คือ แก้ต้นเหตุ และแก้ปลายเหตุ ศ.ดร.ศิวัช ชี้ว่า การแก้ต้นเหตุใช้เวลานานมาก และเป็นงานช้าง  ก่อนจะถามว่าประเทศไทยทำอะไรได้บ้าง ควรศึกษาจากประเทศพัฒนาแล้วที่เผชิญสถานการณ์ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก และแก้ปัญหาอย่างไร ตนเห็นด้วยกับ พ.ร.บ.อากาศสะอาด เป็นการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนและเป็นระบบ แต่กว่าจะไปถึงจุดนั้นเมื่อไหร่ไม่มีใครรู้ ทำไมเราไม่ใช้กฎหมายที่มีอยู่บังคับใช้ให้เกิดประโยชน์  มีประสิทธิภาพมากขึ้น  มีการพูดถึงตัวเลขมูลค่าความเสียหายจากฝุ่น PM2.5  กว่า 1.5 พันล้าน แต่อีกข้อมูลจากนักเศรษฐศาสตร์ในโครงการ Prime mover ประเมินไว้สูงถึง 3% ของจีดีพี เพราะรวมต้นทุนสุขภาพ การเสียโอกาสจากรายได้ที่ลดลง เม็ดเงินลงทุน ภาพลักษณ์ของประเทศที่เสียหายจากฝุ่นปกคลุมเมืองใหญ่        “ แหล่งกำเนิดฝุ่นมาจากขนส่ง เกษตรกรรม อุตสาหกรรม  ปัญหาที่ตามมา PM 2.5 เป็นลูกบอลปัญหาที่ไม่มีใครอยากรับ หน่วยงานรัฐเกี่ยวข้องเกือบทุกกระทรวง แต่ทุกคนไม่อยากเป็นเจ้าภาพ รับเละ กรมควบคุมมลพิษก็ไม่มีอำนาจจัดการและไม่มีกฎหมายรองรับของตัวเอง เทียบกับสหรัฐอเมริกา มีหน่วยงาน USEPA สำนักพิทักษ์สิ่งแวดล้อม มีอำนาจตรวจสอบ รับผิดชอบเวลามีปัญหา  ถ้าทำงานแย่ ประชาชนเรียกร้องให้เปลี่ยนได้  ซึ่งมีดาบให้ซามูไร คือ พ.ร.บ.อากาศสะอาด หรือ Clean Air Act ฉะนั้น ประเทศไทยต้องมีทั้งสองอย่างนี้ ผมพยายามเรียกร้องมาตลอด ไม่เช่นนั้น จะเจอเรื่องเดิม และทุกคนแตะบอลไปให้ไกลที่สุด ผลักให้หายะของส่วนรวม เป็นความรับผิดชอบของทุกคน“ ศ.ดร.ศิวัช ย้ำไทยต้องมีเจ้าภาพไล่บี้ฝุ่น PM2.5   หยุดเผาตอซังและไร่อ้อย มีการจัดการที่เหมาะสม ลดปัญหาฝุ่นพิษ         อีกแนวทางสำคัญเกี่ยวข้องภาคคมนาคมและการขนส่ง นักวิชาการระบุ  ตราบใดที่บ้านเรายังใช้น้ำมันเชื้อเพลิงคุณภาพไม่ดี ไม่เทียบเท่าประเทศพัฒนาแล้ว ยากที่จะลดเพดานค่ามาตรฐานมาที่ 25 มคก.ต่อลบ.ม. ได้ รัฐควรยกระดับมาตรฐานไอเสียและมาตรฐานน้ำมันเป็น EURO 5 โดยเร็วที่สุด ไม่ใช่เลื่อนไปเรื่อยๆ ส่วนภาคอุตสาหกรรมและเกษตรกรรม ยึดหลักแนวคิด Food Traceability เป็นการตรวจสอบย้อนกลับการเพาะปลูกพืช เช่น ข้าวโพด อ้อย สามารถใช้เทคโนโลยีดาวเทียมตรวจสอบว่า พื้นที่เกษตรเกี่ยวข้องกับจุดความร้อน Hot Spot  ถ้าไม่มี คุณไม่เกี่ยว รวมถึงส่งเสริมการปลูกพืชยืนต้นแทนพืชเชิงเดี่ยว ลดการเผา อยากย้ำว่า  PM2.5 เป็นเรื่องใหญ่กว่าแค่ฝุ่นจิ๋ว        “ฝุ่น PM 2.5” หากไม่แก้ไขปัญหาอย่างเหมาะสม จะกลับมาเขย่าปัญหาสิ่งแวดล้อมและสุขภาพให้ต้องวิตกกังวลกันทุกปี   https://www.thaipost.net/main/detail/88776 Thaihealth Watch, กฎหมายอากาศสะอาด, นสพ.ไทยโพสต์, ฝุ่นพิษ, สถานการณ์สิ่งแวดล้อมปี 63-64, โครงการ Prime mover FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210104/image_big_5ff2befe79b49.jpg 53300 26/12/2019 11:23 27/12/2019 06:00 จับตา 10 พฤติกรรมเสี่ยงสุขภาพคนไทย ปี 63   สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) โดยศูนย์เรียนรู้สุขภาวะร่วมกับแผนงานสนับสนุนการบริหารจัดการข้อมูลและเทคโนโลยีสร้างเสริมสุขภาพ สำนักพัฒนาภาคีสัมพันธ์และวิเทศสัมพันธ์ บริษัท ไวซ์ไซท์ ประเทศไทยและภาคีเครือข่ายทางวิชาการ จัดเวที“Thaihealth Watch จับตา10 ประเด็นพฤติกรรมสุขภาพคนไทยปี2563 “ ที่อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ เมื่อวันก่อน     ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าวว่าThaihealth Watch เป็นเครื่องมือใหม่ที่เราสื่อสารกับสังคม หลายคนเคยเห็นรายงานสุขภาพคนไทยที่ สสส.ร่วมจัดทำจะเป็นเอกสารวิชาการให้ข้อมูลสถานการณ์เด็ดๆ แต่Thaihealth Watch ใช้โซเชียลมีเดียส่องสิ่งที่คนในสังคมพูดจากัน สสส.และภาคีเครือข่ายร่วมกันวิเคราะห์ พบว่ามี10 ประเด็นพฤติกรรมสุขภาพคนไทยปี2563 ในกลุ่มวัยเด็กและเยาวชนที่น่าจับตาได้แก่ โรคซึมเศร้า ข้อมูลจากกรมสุขภาพจิตปี2562 พบว่า ไทยมีผู้ป่วยซึมเศร้า2.9 ล้านคนจากประชากร70 ล้านคนอัตราฆ่าตัวตายสูงขึ้น ทุก 1 ชั่วโมงจะมีคนฆ่าตัวตาย 6 รายโดยมีกลุ่มเด็กเยาวชนที่ฆ่าตัวตายสำเร็จถึงปีละ 300 ราย โซเชียลมีเดียมีทั้งมุมที่เป็นต้นเหตุขยายสาเหตุที่มีแต่เดิมอีกมุมช่วยเยียวยาได้จากกระแสบนโลกออนไลน์ พบว่า สาเหตุที่ทำวัยรุ่นซึมเศร้าอันดับ 1 มาจากปัญหาความสัมพันธ์โดยเฉพาะครอบครัว ตามด้วยเรื่องหน้าที่การงาน การถูกกลั่นแกล้งหรือBully และความรุนแรง จากการศึกษาข้อความที่ส่งนั้นปรับทุกข์ก็มี ร้องขอความช่วยเหลือก็มี ช่วงเวลาที่วัยรุ่นโพสต์ข้อความอยากฆ่าตัวตายมากที่สุดในสื่อทวิตเตอร์ คือ วันอังคาร 4 ทุ่มและวันศุกร์1 ทุ่ม หากช้อนความรู้สึกได้ทันจะสามารถลดความเสี่ยงจากการคิดสั้นได้ถึงร้อยละ 50   “ ซึมเศร้ามีหลายระดับ เริ่มจากเครียดแต่เอาอยู่ สสส. จับมือกรมสุขภาพจิตทำแผนสุขภาพจิตแห่งชาติขึ้น เน้นส่งเสริมสุขภาพจิต ลดความเครียด ออกกำลังกาย จะพัฒนาแผนต่อไป ถัดมาเครียดจัดประคองได้กลุ่มนี้ ถ้ามีคนรับฟังจะไม่ก้าวสู่โรคซึมเศร้า ต่อมาซึมเศร้ากระทบชีวิตต้องพบแพทย์ คนรอบข้างช่วยเหลือ สุดท้ายซึมเศร้าจะฆ่าตัวตายต้องแก้ระดับนโยบาย เราพูดถึงการปลดล็อค พ.ร.บ.สุขภาพจิต เด็กต่ำกว่า18 เข้าถึงสิทธิการรักษาโรคทางจิตเวชโดยปราศจากผู้ปกครอง“ ดร.สุปรีดา กล่าว       ภัยคุกคามทางออนไลน์เป็นประเด็นต่อมาผู้จัดการกองทุน สสส. ฉายภาพให้ฟังว่า เด็กไทยยุคไซเบอร์ใช้เวลากับอินเทอร์เน็ตเฉลี่ย10-12 ชั่วโมงต่อวัน ผลสำรวจของ COPAT ร่วมกับมูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทยในปี62 พบว่าเด็กร้อยละ 31 ถูกกลั่นแกล้งทำร้ายล่อลวงละเมิดร้อยละ34 เคยกลั่นแกล้งคนอื่น เด็กมากกว่าร้อยละ50 เชื่อว่า เมื่อเกิดปัญหากับตัวเองจะจัดการได้ นอกจากนี้เพศทางเลือกโดนมากที่สุดถึงร้อยละ49 และเมื่อถูกแกล้งออนไลน์เด็กถึงร้อยละ40 ไม่บอกใคร     “ เด็ก74% เคยพบเห็นสื่อลามกอนาจารทางออนไลน์ ที่ต้องจับตาความสัมพันธ์ผ่านโลกไซเบอร์พบ25% เคยนัดเพื่อนที่รู้จักในออนไลน์ เรื่องที่เกิดตามมาคือโดนพูดจาล้อเลียน ดูถูก หลอกเงิน ที่สำคัญถูกละเมิดทางเพศ ที่หนักหนากว่าเก่าการกลั่นแกล้งในโลกออนไลน์เกิดได้ตลอดเวลา ขยายได้ไกลทั่วโลก และอยู่ต่อเนื่องไปอีก5-10 ปี ถูกกระทำซ้ำไม่รู้จบดังนั้น ภาคีและสสส.ศึกษาจริงจังบทบาทครอบครัว พ่อแม่ ครู ผู้ให้บริการเน็ทสังคมจะต้องช่วยกัน“ ดร.สุปรีดา กล่าว   เรื่องที่ควรจับตาเรื่องที่3 ทางเลือกทางรอดของเด็กและเยาวชนในการเดินทาง ดร.สุปรีดา บอกว่า อุบัติเหตุทางถนนเป็นโศกนาฏกรรมใหญ่ของคนไทยติดสามอันดับสาเหตุการตายของคนไทย เป็นวัยรุ่นชายวัยทำงานเพศชายและจากมอเตอร์ไซค์เกือบร้อยละ80 และไม่สวมหมวกกันน็อคเรื่องนี้เกิดซ้ำซาก สถิติการใส่หมวกกันน็อกยังไม่ถึงร้อยละ50 ขณะที่เด็กเล็กใส่หมวกกันน็อกเพียงร้อยละ8 เท่านั้น ในปี2563 สสส.ร่วมกับภาคีเครือข่ายทำงานโดยลงลึกใน283 อำเภอกลุ่มเสี่ยงซึ่งครอบคลุมการเสียชีวิตถึง81% ในกลุ่มวัยทำงาน   เวทีนี้มีข่าวดีมาบอกจำนวนแม่วัยใสลดลง แต่ข่าวร้ายอัตราการติดโรคทางเพศสัมพันธ์ในวัยรุ่นสูงขึ้นถึง3 เท่าตัว โดยเฉพาะโรคซิฟิลิสและหนองใน เป็นประเด็นที่ปีหน้าต้องกัดไม่ปล่อย ดร.สุปรีดา กล่าวว่า 5 โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์กลับมาซิฟิลิสหนองในเทียมหนองในแผลริมอ่อนและฝีมะม่วงเพิ่มในกลุ่มวัยรุ่นมาสู่โจทย์เดิม ทำไมไม่ใส่ถุงยางเหตุผลที่วัยรุ่นไม่ใช้ถุงยางเมื่อเจาะลึกในโลกออนไลน์คือถุงยางราคาแพงอายไม่กล้าซื้อใช้วิธีอื่นเช่นฝังยาคุมดังนั้นจำเป็นต้องกลับมาทบทวนเพื่อลดการติดโรค สสส.ร่วมกับกรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุขผลักดันให้ปี2563 คนไทย90% ต้องเข้าถึงถุงยางอนามัย   อีกเรื่องติดอันดับคือ E-Sport ผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าวว่า E-Sport เป็นกีฬาหรือเกมส์ ทำให้หลายคนกุมขมับเพราะมีพื้นที่สีเทาเยอะ ส่องโซเชียลเทรนด์มาแรงกลายเป็น1 ใน5 อาชีพในฝันของเด็กไทย แต่ไม่ใช่ทุกคนที่จะเป็นนักกีฬามืออาชีพได้ การศึกษาพบว่าวินัยและการแบ่งเวลาเป็นเส้นแบ่งสำคัญระหว่างนักกีฬามืออาชีพกับเด็กติดเกมนอกจากนี้ ยังพบการพนันออนไลน์ดูดเงินที่แฝงมาพร้อมกับการแข่งขัน   “ อาการติดเกมส่งผลต่อสุขภาพพฤติกรรมการเล่นมีผลกระตุ้นแบบเดียวกับต้องเสพมากขึ้น ส่งผลลบต่อชีวิตประจำวัน สมัชชาสุขภาพหยิบยกถกทางออกป้องกันและแก้ไขในฐานะผู้เล่น ผู้ปกครอง ผู้ผลิตเกม ผู้จัดแข่ง รัฐ ถ้ามีE-Sport ต้องควบคุมปีหน้าต้องถกมากขึ้น“ ดร.สุปรีดา เผย   ประเด็นที่6 น่าจับตาไม่แพ้กัน ดร.สุปรีดายกพฤติกรรมกินอยู่อย่างไทยพบว่าการเสียชีวิต 3 อันดับแรกของคนไทยยังคงเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอย่างโรคหลอดเลือดสมอง เบาหวาน หัวใจขาดเลือดแต่ละปีมีคน4 แสนคนตาย โดยพฤติกรรมการกินและการใช้ชีวิตเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดโรคผลการสำรวจ Top Post อาหารยอดนิยมในโลกออนไลน์ในปีที่ผ่านมาพบว่า รสเผ็ดและหวานยังคงเป็นรสชาติยอดนิยมของคนไทย วัยทำงานติดอาหารรสจัด วัยรุ่นเน้นที่รูปลักษณ์ แชะแชร์แล้วกิน ขณะที่เด็กคนโสดคนทำงานบริษัทกินผักน้อยที่สุดจากข้อมูลคนไทยกินเพื่อหาความสุขในการกินสูงขึ้น แต่กินด้วยสติปัญญาพิจารณาคุณภาพอาหารลดลง ยูเอ็นตั้งเป้าลดตายจาก NCDs 1ใน3 ภายในปี2573 ต้องทำงานอีกมาก ปรับพฤติกรรมการกิน รวมถึงการทำงานเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเข้าถึงอาหารสุขภาพมากยิ่งขึ้น   มาแรงปีนี้และปีหน้า ดร.สุปรีดาพูดถึงเมื่อกัญชาเป็นยารักษาโรคว่า หลังจากที่กัญชาได้รับการปลดล็อกอนุญาตให้ใช้ทางการแพทย์เพื่อการรักษาผู้ป่วยโรคที่กรมการแพทย์ประกาศรับรองว่าสามารถใช้ผลิตภัณฑ์กัญชาทางการแพทย์มีเพียง 4 โรค คือภาวะคลื่นไส้อาเจียนจากเคมีบำบัด โรคลมชักที่รักษายากและโรคลมชักที่ดื้อต่อยารักษาภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งในผู้ป่วย โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็งและภาวะปวดประสาท ขณะที่โลกออนไลน์ที่ระบุถึงสรรพคุณใช้กัญชารักษาโรคไปไกลมากกว่าที่ได้มีการรับรองมีชุดความรู้กัญชากว่า 35,000 ไอเทม จะจัดการอย่างไร ขณะที่งานวิจัยกัญชายังมีอีกจำนวนมากจึงต้องมีการศึกษาเพื่อใช้ประโยชน์   กระแสมาแรงจนน่าจับตาเรื่องที่8 Fake News สุขภาพ ดร.สุปรีดา กล่าวว่า จากการสำรวจบนโลกออนไลน์ดีกรีตั้งแต่ปั้นน้ำเป็นตัวส่งไปหลอกลวงคนและความเข้าใจคลาดเคลื่อนแล้วส่งต่อ การจัดการไม่ง่าย พบว่า5 ข่าวปลอมสุขภาพที่มียอดแชร์มากที่สุดคืออังกาบหนูรักษามะเร็ง น้ำมันกัญชารักษามะเร็ง หนานเฉาเว่ยรักษาสารพัดโรค บัตรพลังงานรักษาสารพัดโรค ความฉลาดของลูกได้จากแม่มากกว่าพ่อ เพจที่เผยแพร่ข่าวปลอมแล้วได้รับยอดแชร์มากที่สุดส่วนมากเป็นเพจที่ตั้งชื่อเป็นสำนักข่าว แต่ไม่ใช่สื่อหลัก ส่วนเพจที่ให้ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับข่าวปลอมและได้รับยอดแชร์มากที่สุดเป็นเพจสำนักข่าวเป็นส่วนใหญ่ ยกเว้นหมอแล็บแพนด้าที่ไม่ใช่เพจสำนักข่าว แต่ได้รับยอดแชร์มากที่สุดการทำงานของสสส. สร้างเครือข่ายช่วยกันกว้างขวาง   นอกจากนี้ ยังมีประเด็นทางสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อสุขภาพ ดร.สุปรีดากล่าวถึงเรื่องที่9 "ชีวิตติดฝุ่นอันตราย" ว่า PM 2.5 เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ5 ของประชากรโลกในปี2558 องค์การอนามัยโลกประกาศให้ในปี2559 ทั่วโลกมีผู้เสียชีวิตจากมลพิษทางอากาศ7 ล้านคนซึ่งร้อยละ91 เกิดในประเทศภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกตะวันตกหากดูจากค่าความเข้มของฝุ่นPM 2.5 ในกทม.ย้อนหลังจะพบแนวโน้มฝุ่นพิษเกิดขึ้นในช่วงเดือนม.ค.-มี.ค. ซึ่งเด็กและผู้สูงอายุจัดเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงส่วนคนทั่วไปทำให้อายุเฉลี่ยลดลง จึงร่วมกับเครือข่ายอากาศสะอาดประเทศไทยจัดทำข้อเสนอแนะจัดการฝุ่นตั้งแต่ต้นทางทั้งเขตเมืองภาคการเกษตรและภาคอุตสาหกรรมสู่การแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน   ประเด็นสุดท้าย ดร.สุปรีดา กล่าวว่าเป็นเรื่องอาหารที่เป็นขยะส่วนเกิน คนไทยสร้างขยะอินทรีย์ที่บางส่วนเป็นขยะอาหารเฉลี่ยปีละ 254 กิโลกรัมเป็นอย่างน้อยมากกว่าชาวฝรั่งเศสร้อยละ30 และมากกว่าชาวอเมริกันร้อยละ40 ขณะที่การจัดการขยะจากงานวิจัยของทีดีอาร์ไอพบว่าการกำจัดโดยการเผาฝังกลบเป็นวิธีการที่หลายประเทศแนะนำให้ทำน้อยที่สุดขณะที่ประเทศไทยใช้วิธีการนี้มากที่สุดดังนั้นภาครัฐในระดับนโยบายควรสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการลดขยะอาหารและการนำอาหารที่ต้องทิ้งไปใช้ประโยชน์อื่นหรือนำไปบริจาคแทนการฝังกลบส่วนผู้บริโภคก็ไม่ซื้อาหาร เพราะราคาถูก ซื้อเพราะลด ใกล้หมดอายุ นี่คือการสร้างปัญหา     งานเดียวกันเปิดเวทีให้ ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมระบบสื่อและสุขภาวะทางปัญญา สสส. เผยแนวทางรับมือกับโลกดิจิทัลในแต่ละเจนเนอเรชั่นเรียกว่ามาขยี้ประเด็นพฤติกรรมเสี่ยงบนโลกออนไลน์เต็มๆ “ โลกดิจิทัลนำภาวะคุกคามมามากมายGen Y และGen Z เติบโตมาพร้อมกับเทคโนโลยีทั้งการกลั่นแกล้งข่าวปลอมด้านสุขภาพค้นหาข้อมูลและช้อปออนไลน์สำหรับการกลั่นแกล้งไซเบอร์มาช่องทางใหม่แต่อยู่ภายใต้แนวคิดเดิมวิธีจัดการคือหยุดสนใจและกดบล็อคสุดท้ายบอกให้ผู้เกี่ยวข้องจัดการปัญหาจะลดลงอีกวิธีเป็นทักษะการรักษาข้อมูลส่วนตัวตั้งรหัสผ่านบัญชีอีเมล์ตั้งค่าส่วนตัวและที่สำคัญการโอนเงินอย่าใช้ไวไฟสาธารณะ และรู้เท่าทันภัยคุกคามจากอินเตอร์เน็ทส่วนเรื่องข่าวปลอมเราต่อสู้ได้อย่าหลงเชื่อหัวข้อข่าวพิจารณาลิงค์ข่าวอย่างถี่ถ้วนตรวจสอบแหล่งข่าวหากพบไม่จริงให้หยุดส่งต่อ“ ดร.นพ.ไพโรจน์ กล่าวพร้อมให้คำแนะนำดีๆสามารถใช้ได้กับทุกเจนเพื่อรับมือโลกออนไลน์ไม่ว่าปีนี้หรือปีไหน   https://www.thaipost.net/main/detail/53300 Thaihealth Watch, กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมคุณภาพ (สสส.), ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์, สุขภาพ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191226/image_big_5e0434e2217a0.jpg