57217 15/02/2020 00:01 15/02/2020 00:01 กระทบไหล่นักดาราศาสตร์ระดับโลก <p></p> <p style="margin-bottom: 0.0001pt;">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; นานๆ ทีจะได้มีโอกาสพบกับนักดาราศาสตร์ระดับโลกที่มีส่วนค้นพบ &quot;ดาวนิวตรอน&quot; (Pulsar)&nbsp; และถ่ายรูป &quot;หลุมดำ&quot; (Black Hole) เป็นคนแรก ผมจึงตื่นเต้นเป็นธรรมดา</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ยิ่งเป็นจังหวะเดียวกับที่มีการเปิด &quot;อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร&quot; ของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) ที่เชียงใหม่ด้วยแล้วก็ยิ่งมีความหมายเป็นพิเศษ</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ศาสตราจารย์ท่านผู้หญิงโจเซลิน เบลล์ เบอร์แนลล์ (Prof. Dame Jocelyn Bell Burnell) แห่งมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ดมีบทบาทสำคัญในการค้นพบ &quot;ดาวนิวตรอน&quot; หรือ &quot;พัลซาร์&quot; (Pulsating Star หรือ&nbsp; Pulsar) ที่ส่งผลให้อาจารย์ที่ปรึกษาของเธอ ศาสตราจารย์แอนโทนี เฮวิช ร่วมกับเซอร์มาร์ติน ริลล์ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี ค.ศ.1974</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; อีกท่านหนึ่งที่ผมมีโอกาสได้ตั้งวงเสวนาพร้อมกันคือ ศาสตราจารย์มิชาเอล คราเมอร์ (Prof. Michael Kramer) ผู้อำนวยการสถาบันมักซ์พลังค์ด้านดาราศาสตร์วิทยุของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; อาจารย์ผู้นี้มีชื่อเสียงโด่งดังเพราะมีส่วนในการช่วยกันบันทึกภาพแรกของ &quot;หลุมดำ&quot; หรือ Black&nbsp; Hole ได้เป็นครั้งแรก ด้วยความร่วมมือของกล้องดาราศาสตร์ทั่วโลกในการจับภาพที่มนุษย์ไม่เคยได้เห็นมาก่อน</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; อีกทั้งการที่ท่านได้ศึกษาฟิสิกส์พื้นฐานโดยใช้ดาราศาสตร์วิทยุ โดยเฉพาะพัลซาร์วิทยุ เช่นการสังเกตและศึกษาวงโคจรของพัลซาร์คู่ (double pulsars) ซึ่งสามารถใช้ทดสอบ &quot;ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป&quot; ของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; อะไรคือ &quot;ดาวนิวตรอน&quot;?</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ได้รับคำอธิบายว่า Pulsar คือดาวนิวตรอนที่หมุนรอบตัวเองด้วยความเร็วที่สูงมากเป็นพิเศษ และแผ่รังสีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าออกมาเป็นจังหวะ โดยที่คาบการหมุนที่สังเกตได้อยู่ระหว่าง 1.4 มิลลิวินาทีถึง 8.5 วินาที</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; นักดาราศาสตร์อธิบายว่ามนุษย์สามารถสังเกตเห็นการแผ่รังสีได้จากลำรังสีที่ชี้มาทางโลกเท่านั้น</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ที่เห็นนั้นเรียกว่า &quot;ปรากฏการณ์ประภาคาร&quot; หรือ lighthouse effect</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ที่เห็นรังสีเป็นช่วงๆ นั้นเรียกว่า pulse เพราะเหมือนการเต้นของชีพจรมนุษย์</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; แน่นอนวงสนทนาเรื่องดาราศาสตร์ในประเทศไทยจะขาดคนสำคัญในวงการนี้ไม่ได้</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; นั่นคือ ดร.ศรัณย์ โปษยะจินดา ผู้อำนวยการ สดร. ซึ่งเป็นผู้เชิญนักดาราศาสตร์ระดับสากลทั้งสองท่านมาร่วมพิธีการเปิดตัวของอุทยานดาราศาสตร์สิรินธรเมื่อวันที่ 27 มกราคมที่ผ่านมา</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ถือเป็นโอกาสอันสำคัญยิ่ง เพราะสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ&nbsp; สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดอุทยานดาราศาสตร์สิรินธรที่ตำบลดอนแก้ว อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร หรือ Princess Sirindhorn AstroPark จะทำให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางในการเชื่อมโยงวิทยาการดาราศาสตร์จากทั่วทุกมุมโลก เป็นผู้นำด้านดาราศาสตร์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้อย่างเต็มภาคภูมิ</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; อุทยานดาราศาสตร์สิรินธรมีพื้นที่ 54 ไร่ นอกจากอาคารสำนักงานใหญ่แล้วยังมีห้องปฏิบัติการวิจัยทางดาราศาสตร์ ห้องปฏิบัติการทัศนศาสตร์ ศูนย์ปฏิบัติการดาราศาสตร์วิทยุ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศ ศูนย์บริการวิชาการและสื่อสารทางดาราศาสตร์ และห้องสมุดดาราศาสตร์</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ที่น่าตื่นเต้นสำหรับคนที่สนใจคืออาคารดูดาว ติดตั้งโดมไฟเบอร์กลาสรูปเปลือกหอย เส้นผ่าศูนย์กลาง 18 ฟุต ติดตั้งกล้องโทรทรรศน์แบบบริชชี-เครเทียน เส้นผ่าศูนย์กลาง 0.7 เมตร ด้านข้างเป็นระเบียงดาว ภายใต้หลังคาเลื่อน ติดตั้งกล้องโทรทรรศน์ขนาดเล็ก 6 ชุด สำหรับให้บริการสังเกตวัตถุท้องฟ้า</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ที่ผมเห็นว่าน่าสนใจเป็นพิเศษคืออาคารท้องฟ้าจำลอง ที่มีระบบฟูลโดมดิจิทัล เส้นผ่าศูนย์กลาง 17&nbsp; เมตร ความจุ 160 ที่นั่ง </p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; วงสนทนาสนุกสนานกับเรื่องไอน์สไตน์, หลุมดำ และดาวนิวตรอน...พร้อมคำถามคำตอบว่าด้วยเรื่องมนุษย์จะต้องแสวงหาดาวเคราะห์ดวงใหม่เพื่อรองรับประชากรโลก ที่วันหนึ่งอาจจะไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่บนโลกใบนี้ได้ จะด้วยเหตุผลเรื่องมลพิษหรือเพราะดวงอาทิตย์จะต้องดับลงสักวันหนึ่งข้างหน้าก็ตาม</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ผมถามศาสตราจารย์โจเซลินที่เป็นประเด็นมาตลอดเวลา เพราะไม่ได้เป็นหนึ่งในคณะที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ปี 1974 ทั้งๆ ที่เธอเป็นคนทำการบ้านหนักที่สุดจนค้นพบ &quot;ดาวนิวตรอน&quot; ในจักรวาลเป็นครั้งแรก</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; เหตุผลหนึ่งอาจจะเป็นเพราะขณะนั้นเธอยังเป็นนักศึกษาทำปริญญาเอกอยู่ และคณะกรรมการพิจารณารางวัลโนเบลอาจจะเห็นว่าเธอยัง &quot;เด็ก&quot; เกินไป</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; แต่เธอก็ไม่ได้เสียใจอะไรมากมาย เพราะเธอบอกว่าเมื่ออาจารย์ที่ปรึกษาของเธอได้รับเกียรติเช่นนั้นเธอก็ดีใจแล้ว</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ผมบอกเธอว่าการที่ไม่ได้รับรางวัลโนเบลกลับทำให้เธอมีชื่อเสียงมากกว่าคนได้รางวัลเสียอีก</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; เธอยิ้มไม่พูดอะไร ได้แต่พยักหน้า ขณะที่คนทั้งหมดในท้องฟ้าจำลองต่างปรบมือกันเกรียวกราว.&nbsp;</p> https://www.thaipost.net/main/detail/57217 กระทบไหล่นักดาราศาสตร์ระดับโลก, กาแฟดำ, สุทธิชัย หยุ่น FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191229/image_big_5e08a1204492e.jpg