109968 16/07/2021 16:42 16/07/2021 16:11 บ้านใหม่-ชีวิตใหม่ของชาวชุมชนริมคลองลาดพร้าว-เปรมประชากร ฯ สภาพชุมชนริมคลองลาดพร้าวจากเดิมเป็นชุมชนเสื่อมโทรม  ปัจจุบันเป็นชุมชนใหม่ที่ดูสวยงาม  มีทางเดินและจักรยานเลียบคลอง             ข้อมูลจากสำนักการระบายน้ำ กทม. ระบุว่า  ในพื้นที่กรุงเทพฯ  มีคลอง  คู ลำกระโดง  รวมกัน  1,980  สาย  ความยาวรวมประมาณ  2,700  กิโลเมตร   ในจำนวนนี้ถูกรุกล้ำ 1,161  สาย   มีสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำประมาณ 23,500  หลัง !!           หลังน้ำท่วมใหญ่ในกรุงเทพฯ ปี 2554   รัฐบาลจึงมีแผนงานการแก้ไขสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำลำคลองในกรุงเทพฯ  เนื่องจากเห็นว่าเป็นอุปสรรคในการระบายน้ำลงสู่คลอง  โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน  น้ำจากท่อระบายน้ำทิ้งส่วนใหญ่จะไหลและถูกสูบลงคลอง  แต่การระบายน้ำไม่มีประสิทธิภาพ  เพราะมีสิ่งปลูกสร้างกีดขวางทางเดินน้ำในลำคลอง  โดยจะมีการรื้อย้ายบ้านเรือนที่รุกล้ำลำคลอง   เพื่อก่อสร้างเขื่อนระบายน้ำในคลอง   ขุดลอกคลองให้ลึกและกว้างกว่าเดิม            แต่กว่าจะดำเนินการได้ก็ล่วงเข้าไปในสมัยของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)  เริ่มดำเนินการในคลองลาดพร้าวเป็นคลองแรกในปี 2559  โดยรัฐบาล คสช. ได้จัดตั้ง ‘คณะกรรมการบริหารจัดการสิ่งก่อสร้างรุกล้ำลำน้ำสาธารณะ’   มีพลเอกประวิตร  วงษ์สุวรรณ  รองนายกรัฐมนตรี  เป็นประธาน  มอบหมายให้กรุงเทพมหานครรับผิดชอบการสร้างเขื่อนระบายน้ำ และให้กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์  โดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ ‘พอช.’ จัดทำแผนงานพัฒนาที่อยู่อาศัยรองรับชาวชุมชนริมคลองที่ต้องรื้อย้ายออกจากแนวคลองและแนวเขื่อน     การขยายตัวของชุมชนริมคลองลาดพร้าว           คลองลาดพร้าว  มีความยาวประมาณ 22 กิโลเมตร  เชื่อมกับคลองแสนแสบบริเวณอุโมงค์ระบายน้ำพระราม 9 (ใกล้ทางด่วนเอกมัย-รามอินทรา) เขตวังทองหลาง  ไหลผ่านวัดลาดพร้าว   วัดบางบัว  ตลาดสะพานใหม่  จนถึงประตูระบายน้ำคลองสองสายใต้  เขตสายไหม  ตลอดคลองลาดพร้าวสองฝั่งมีชุมชนตั้งอยู่เรียงราย  จำนวน  50  ชุมชน  บางชุมชนอยู่อาศัยต่อเนื่องมานานไม่ต่ำกว่า 60-70 ปี               สำเนียง  บุญลือ  วัย 65  ปี  ผู้นำชุมชนพิบูลร่วมใจ 2  ริมคลองลาดพร้าว (หลังโรงเรียนพิบูลอุปถัมภ์  ถนนลาดพร้าว)  บอกว่า  เมื่อก่อนแถวห้วยขวางและลาดพร้าวเป็นทุ่งนาทั้งหมด  ครอบครัวของตนก็ทำนามาตั้งแต่รุ่นพ่อแม่  แต่ไม่มีที่ดินเป็นของตัวเอง  ต้องเช่านาทำ  เมื่อก่อนริมคลองใกล้วัดลาดพร้าวยังมีโรงสีข้าว-รับซื้อข้าว  2  โรง  ตอนหลังเมื่อบ้านเมืองเจริญขึ้น  ราวปี 2520  แถวลาดพร้าว-ห้วยขวางเริ่มมีอาคารพาณิชย์  มีหมู่บ้านจัดสรรต่างๆ เกิดขึ้น   เจ้าของที่นาจึงขายที่ดิน   คนที่เคยทำนาก็ต้องเลิก  ลูกหลานเปลี่ยนไปทำงานรับจ้าง   โรงสีก็หมดไป           "ชุมชนที่ผมอยู่  คนดั้งเดิมก็จะเป็นชาวนานี่แหละ  มาอาศัยปลูกบ้านอยู่ริมคลอง เพราะตอนนั้นยังเป็นที่รกร้าง  ราชการยังไม่เข้ามาดูแล  น้ำในคลองยังสะอาด    ผักปลาก็หากินในคลอง  ไม่อดอยาก  ตอนหลังราวปี 2526  บ้านเรือนในชุมชนเริ่มหนาแน่น  เพราะคนที่อยู่ก่อนก็ไปชักชวนญาติพี่น้องจากต่างจังหวัดมาอยู่   มาทำงานหากินในกรุงเทพฯ  ตอนหลังจึงเริ่มมีบ้านเช่าในชุมชน  เพราะมีโรงงาน  มีคนงานมาอยู่  บ้านเรือนจึงหนาแน่นขึ้น”  ลุงสำเนียงบอก           ชุมชนพิบูลร่วมใจ 2 เป็นตัวอย่างการขยายตัวของชุมชนริมคลอง  เพราะกรุงเทพฯ เป็นศูนย์กลางของทุกสิ่ง   จึงเป็นเสมือนแม่เหล็กยักษ์ที่ดึงดูดความหวังของผู้คนทั่วสารทิศให้มารวมกันอยู่ที่นี่   บางชุมชนย่านดอนเมืองเคยเป็นที่พักของแรงงานก่อสร้างสนามบินมาก่อน  เมื่อหมดงาน   แรงงานส่วนหนึ่งจึงปลูกสร้างบ้านอยู่ริมคลองใกล้แคมป์งานเดิม  จนภายหลังจึงกลายเป็นชุมชนหนาแน่น   ชุมชนลาดพร้าวช่วงใกล้ ม.ราชภัฏพระนคร  ก่อนการปรับปรุง             ปัจจุบันมีชุมชนที่ปลูกสร้างบ้านเรือนอยู่ริมคลองลาดพร้าวตลอดสองฝั่งคลอง  จำนวน  50  ชุมชน   รวม 7,069  ครัวเรือน  อยู่ในพื้นที่ 8 เขต  เช่น  วังทองหลาง  ห้วยขวาง  หลักสี่  บางเขน  ดอนเมือง  สายไหม  ฯลฯ  ส่วนใหญ่เป็นที่ดินริมคลองหรือที่ดินราชพัสดุ  กรมธนารักษ์ดูแล  สภาพบ้านเรือนก่อนการปรับปรุงส่วนใหญ่มีสภาพทรุดโทรมและแออัด  เพราะพื้นที่ริมคลองมีความคับแคบ   ชาวบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้าง  แรงงาน  พนักงานบริษัทเอกชน   ค้าขายเล็กๆ น้อยๆ  ขี่มอเตอร์ไซค์รับจ้าง  แท็กซี่  ฯลฯ   บ้านใหม่-ชีวิตใหม่ของชาวชุมชนริมคลองลาดพร้าว           การก่อสร้างเขื่อนคอนกรีตระบายน้ำในคลองลาดพร้าว ความยาวทั้งสองฝั่งประมาณ  45 กิโลเมตร  กรุงเทพมหานครว่าจ้างบริษัทเอกชน  วงเงินก่อสร้างจำนวน  1,645  ล้านบาท  จากริมคลองลาดพร้าว  บริเวณคลินิกศูนย์แพทย์พัฒนา  เขตวังทองหลาง  ไปยังประตูระบายน้ำคลองสองสายใต้   เขตสายไหม   เริ่มต้นเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2559            ขณะที่การพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองลาดพร้าว  ในเดือนมีนาคม 2559  คณะรัฐมนตรีได้อนุมัติงบประมาณจำนวน 4,061 ล้านบาท   ให้สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ  หรือ พอช.  นำไปดำเนินการใน  50  ชุมชน   รวม 7,069  ครัวเรือน  เริ่มก่อสร้างบ้านชุมชนแรกที่ชุมชนศาลเจ้าพ่อสมบุญ  (ตรงข้ามตลาดสะพานใหม่) เขตสายไหม  ในเดือนเมษายนปีเดียวกัน จำนวน  64  ครัวเรือน  ส่วนใหญ่เป็นบ้านแถว 2 ชั้น  ก่อสร้างด้วยคอนกรีต ขนาด 4 X 6 ตารางเมตร   ราคาก่อสร้างตั้งแต่ 187,000 - 367,000 บาท   ก่อสร้างแล้วเสร็จทั้งหมดในปี 2560   สภาพชุมชนศาลเจ้าพ่อสมบุญปี 2559  ก่อนการรื้อย้ายสร้างใหม่             อวยชัย  สุขประเสริฐ  ประธานชุมชนศาลเจ้าพ่อสมบุญ  บอกว่า  ก่อนการก่อสร้างบ้านใหม่  ชาวบ้านส่วนใหญ่ยังไม่เชื่อว่ารัฐบาลและหน่วยงานต่างๆ  จะเข้ามาสนับสนุนโครงการนี้อย่างจริงจัง  เพราะชาวบ้านได้บุกรุกที่ดินริมคลองปลูกสร้างบ้านกันมานานหลายสิบปี  จึงกลัวว่าจะถูกไล่ที่มากกว่า  แต่ใจจริงทุกคนก็อยากจะได้บ้านใหม่  และอยู่อาศัยอย่างถูกต้อง เพราะจะได้เช่าที่ดินจากกรมธนารักษ์ระยะยาว  เมื่อเจ้าหน้าที่ พอช.เข้ามาให้คำแนะนำการรวมกลุ่ม   การจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์  จึงร่วมกันออมทรัพย์เป็นทุน  ครอบครัวละ 500 -600  บาทต่อเดือน           “ตอนนี้ชุมชนของเราเปลี่ยนจากหน้ามือเป็นหลังมือ  แต่เดิมบ้านส่วนใหญ่จะทรุดโทรมเพราะสร้างกันมานาน  สะพานไม้ก็ผุพัง   เด็กๆ ไม่มีที่วิ่งเล่น  ขยะก็ทิ้งลงในคลอง  น้ำก็เน่าเหม็น   พอเริ่มสร้างบ้านใหม่เป็นชุมชนนำร่อง  เราก็ต้องรื้อบ้านที่ปลูกล้ำในคลองออกมา  หน่วยงานต่างๆ  ก็เข้ามาสนับสนุน  ช่วยสร้างสนามเด็กเล่น   มีเครื่องออกกำลังกาย   มีถังบำบัดน้ำเสียรวม  มีการคัดแยกขยะ  ช่วยกันปลูกต้นไม้ริมคลอง  ชุมชนของเราก็ดูสวยงาม  ไม่เป็นชุมชนแออัดเหมือนแต่ก่อน”  อวยชัยบอกถึงความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น   ชุมชนศาลเจ้าพ่อสมบุญหลังการสร้างเสร็จในปี 2560             นอกจากการเปลี่ยนแปลงด้านกายภาพและสิ่งแวดล้อมแล้ว  แกนนำในชุมชนต่างๆ ยังรื้อฟื้นการใช้ประโยชน์จากลำคลองเพื่อใช้เป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำขึ้นมาเหมือนในอดีตด้วย           จำรัส   กลิ่นอุบล  ผู้นำชุมชนซอยลาดพร้าว 45  บอกว่า  เมื่อก่อนในคลองลาดพร้าวชาวบ้านยังใช้เรือพายไปมาหาสู่กัน  เวลามีงานบุญก็จะพายเรือไปวัดลาดพร้าว  ตอนหลังถนนหนทางสะดวกขึ้น   ชาวบ้านจึงเลิกใช้เรือ   อีกทั้งเมื่อประมาณ 20 ปีก่อนยังมีเรือหางยาววิ่งรับส่งผู้โดยสารจากตลาดสะพานใหม่ไปพระโขนง   แต่ยังไม่ได้รับความนิยมจากผู้โดยสาร แถมยังโดนชาวบ้านร้องเรียนเพราะเรือวิ่งเร็วและเสียงดัง   ลูกคลื่นไปกระแทกเสาเรือนชาวบ้าน   เรือโดยสารจึงต้องเลิกวิ่ง           “พวกผมเริ่มฟื้นฟูคลองลาดพร้าวขึ้นมาก่อนที่จะมีการก่อสร้างเขื่อนฯ   โดยร่วมกันล่องเรือไปทอดกฐินและทำบุญที่วัดลาดพร้าว   ร่วมกันจัดงานลอยกระทง   ปลูกแฝกเพื่อกรองน้ำเสียในคลอง  และมีแผนล่องเรือท่องเที่ยวในคลองลาดพร้าว  รวมทั้งเดินเรือโดยสารในคลองด้วย  โดยเฉพาะในถนนลาดพร้าวเชื่อมต่อกับรัชดาภิเษก   รถติดมานานหลายปี  หากเดินเรือจาก วัดลาดพร้าวเข้าไปในคลองบางซื่อก็จะไปเชื่อมต่อสถานีรถไฟฟ้ารัชดาฯ ใช้เวลาไม่ถึง 10 นาที   หากไปทางรถไม่ต่ำกว่าครึ่งชั่วโมง”  จำรัสบอก  และว่า ที่ผ่านมาชุมชนได้รับบริจาคเรือโดยสารขนาดเล็กจากภาคเอกชนพร้อมใช้งาน  2 ลำ  แต่ต้องรอให้การก่อสร้างเขื่อนฯ ในคลองลาดพร้าวเสร็จก่อนจึงจะเดินหน้าต่อไปได้   บ้านมั่นคงของคนริมคลอง           ธนัช  นฤพรพงศ์  ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ หรือ พอช.   ชี้แจงว่า  โครงการบ้านมั่นคงริมคลองลาดพร้าว  เป็นการดำเนินการตามโครงการ ‘บ้านมั่นคง’ ซึ่ง พอช.ทำโครงการบ้านมั่นคงเพื่อแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อยทั่วประเทศมาตั้งแต่ปี 2546 หลักการสำคัญคือ  ให้ชาวชุมชนริมคลองรวมกลุ่มกันแก้ไขปัญหา  เป็นการ พัฒนาแนวใหม่ ไม่ใช่รูปแบบของการสงเคราะห์หรือหน่วยงานรัฐเข้าไปสร้างบ้านให้ชาวบ้านแบบให้เปล่า แต่ให้ชุมชน หรือชาวบ้านมีส่วนร่วมและเป็นแกนหลักในการแก้ไขปัญหา เช่น รวมกลุ่มกันโดยจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมา เพื่อสำรวจข้อมูลปัญหาและความต้องการ ช่วยกันออกแบบบ้าน วางผังชุมชน จัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์และสหกรณ์เคหสถานเพื่อเป็นทุนในการสร้างบ้านหรือจัดซื้อที่ดิน และร่วมกันบริหารโครงการ ฯลฯ โดยมีหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนให้การสนับสนุนด้านความรู้และความช่วยเหลือ เช่น พอช. ส่งสถาปนิกเข้าไปให้คำแนะนำแก่ชุมชน เรื่องการออกแบบบ้าน ออกแบบผังชุมชน กรมส่งเสริมสหกรณ์เข้าไปให้ความรู้เรื่องการจัดตั้งสหกรณ์เคหสถาน กรมธนารักษ์ให้ชุมชนเช่าที่ดินในอัตราผ่อนปรนระยะยาว  ครั้งละ 30 ปี   ฯลฯ   ชุมชนริมคลองบางซื่อ (ติดถนนรัชดาภิเษก) เชื่อมต่อกับคลองลาดพร้าวร่วมรื้อย้ายบ้านออกจากแนวคลองและเขื่อนเพื่อสร้างบ้านใหม่             ส่วนรูปแบบในการดำเนินโครงการบ้านมั่นคงริมคลอง คือ 1. หากชุมชนใดสามารถอยู่ในที่ดินเดิมได้ (หลังจากสำรวจและวัดแนวเขตว่าพ้นจากแนวเขื่อนฯ แล้ว) จะต้องทำสัญญาเช่าที่ดินจากกรมธนารักษ์ ระยะเวลาช่วงแรก 30 ปี อัตราค่าเช่าประมาณ 1.25 - 4 บาท/ตารางวา/เดือน โดยทุกครอบครัวจะได้รับที่ดินเท่ากัน  ขนาดบ้านประมาณ 4x6 - 4x8 ตารางเมตร มีทั้งบ้านชั้นเดียวและ 2 ชั้น (บางชุมชนมี 3 ชั้น) ขึ้นอยู่กับความต้องการของชาวบ้านและความสามารถในการผ่อนชำระสินเชื่อ  (ประมาณเดือนละ 1-3 พันบาทเศษ)           โดย พอช.จะสนับสนุน 1.สินเชื่อก่อสร้างบ้านไม่เกิน 330,000 บาท/ครัวเรือน (กรณีสร้างบ้านในชุมชนเดิม)  ระยะเวลาผ่อน 20 ปี ดอกเบี้ยร้อยละ 4 บาทต่อปี  และสนับสนุนงบประมาณสร้างสาธารณูปโภค-เงิน    อุดหนุน 147,000 บาท/ครัวเรือน 2.หากชุมชนใดมีพื้นที่ไม่เพียงพอ ชาวบ้านอาจจะรวมตัวกันไปหาที่ดินแปลงใหม่ที่อยู่ไม่ไกลจากชุมชนเดิม เพื่อความสะดวกในการประกอบอาชีพ การเดินทาง  เช่น ที่ดินของบริษัทในสังกัดกระทรวงการคลัง หรือที่ดินเอกชน โดย พอช.จะสนับสนุนสินเชื่อเพื่อซื้อที่ดินและสร้างบ้านครัวเรือนละไม่เกิน 360,000 บาท           ส่วนการสร้างบ้านนั้น ชุมชนจะคัดเลือกบริษัทหรือผู้รับเหมามาสร้างบ้านทั้งชุมชน มีการตั้งคณะกรรมการขึ้นมาเพื่อดำเนินการ เช่น สืบราคา จัดซื้อวัสดุ ตรวจสอบ จัดทำบัญชี ฯลฯ เพื่อให้การก่อสร้างบ้านและการบริหารโครงการเป็นไปด้วยความโปร่งใส   ชุมชนใหม่-ชีวิตใหม่  ชุมชนริมคลองลาดพร้าวประชาอุทิศ  เขตห้วยขวาง มีพื้นที่ว่างตามแนวสันเขื่อนกว้าง 3 เมตรใช้เป็นทางเดิน  ขี่จักรยานเลียบคลองและสันทนาการ             สำหรับชาวชุมชนที่ด้อยโอกาส ผู้สูงอายุ ไม่มีรายได้   ที่ผ่านมามีหลายชุมชนที่ชาวบ้านร่วมกันลงขันครัวเรือนละ 1,000 บาท เพื่อสร้างบ้านกลางให้เป็นที่อยู่อาศัยของผู้ด้อยโอกาส เช่น ชุมชนศาลเจ้าพ่อสมบุญ, ชุมชน กสบ.หมู่ 5 เขตสายไหม, ชุมชนหลัง ว.ค.จันทรเกษม เขตจตุจักร ฯลฯ           ปัจจุบัน (กรกฏาคม 2564)  พอช.สนับสนุนการก่อสร้างบ้านในชุมชนริมคลองลาดพร้าวแล้ว 35 ชุมชน รวม 3,536 ครัวเรือน (ร้อยละ 50.02 ของกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด)   แยกเป็น  1.บ้านที่ก่อสร้างแล้วเสร็จ 3,065 ครัวเรือน   2.บ้านที่อยู่ระหว่างการก่อสร้าง 132 ครัวเรือน   และ 3. พื้นที่รื้อย้ายแล้วพร้อมก่อสร้างบ้าน 339 ครัวเรือน   พลิกโฉมคลองเปรมประชากร           คลองเปรมประชากรเป็นคลองสายแรกที่ขุดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เพื่อร่นระยะเวลาในการล่องเรือจากกรุงเทพฯ-บางปะอิน (จ.พระนครศรีอยุธยา)  รวมทั้งเพื่อขยายพื้นที่ทำนาสองฝั่งคลองออกไป มีความยาวประมาณ 50 กิโลเมตร กว้าง 12 เมตร แต่ปัจจุบันสภาพลำคลองตื้นเขิน น้ำเน่าเสีย มีสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำลำคลองเป็นจำนวนมาก ทำให้กีดขวางทางเดินของน้ำ การระบายน้ำในคลองเปรมฯ จากทางตอนเหนือของกรุงเทพฯ ลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาและอ่าวไทยล่าช้าไม่มีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดปัญหาน้ำท่วมขัง    สภาพคลองเปรมประชากรปี 2560  ก่อนการพัฒนา                       รัฐบาลจึงมีแนวทางแก้ไขปัญหาบ้านเรือนปลูกสร้างรุกล้ำลำคลองเหมือนกับคลองลาดพร้าว  โดยการก่อสร้างเขื่อนระบายน้ำ  อุโมงค์ระบายน้ำและบำบัดน้ำเสีย  ปรับทัศนียภาพชุมชนริมคลอง-พัฒนาชีวิตชาวชุมชน  ส่งเสริมอาชีพ  การท่องเที่ยวทางน้ำ  รวมทั้งเชื่อมโยงเส้นทางคมนาคมรถ-ราง (ไฟฟ้า)  -เรือ  เริ่มดำเนินการในปี 2562-2570  ขณะนี้การก่อสร้างเขื่อนระบายน้ำดำเนินการไปแล้วบางช่วง           ขณะที่ พอช. ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลให้จัดทำแผนงานพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองเปรมฯ ทั้งหมด 38  ชุมชน รวม 6,386 ครัวเรือน  ในเขตจตุจักร หลักสี่  ดอนเมือง และใน จ.ปทุมธานี ซึ่งชุมชนเหล่านี้สามารถอยู่อาศัย  ในที่ดินเดิมได้ทั้งหมด  แต่จะต้องรื้อบ้านออกจากพื้นที่ริมคลองและแนวก่อสร้างเขื่อนฯ เพื่อปรับผังชุมชนแล้วก่อสร้างบ้านใหม่เพื่อให้ทุกครอบครัวอยู่ในชุมชนเดิมได้ โดย พอช.จะสนับสนุนชุมชนเช่นเดียวกับโครงการบ้านมั่นคงคลองลาดพร้าว            เริ่มก่อสร้างบ้านใหม่ที่ชุมชนประชาร่วมใจ 2 เขตจตุจักร  เป็นชุมชนแรก  เมื่อต้นเดือนมกราคม 2563  โดยพลเอกประยุทธ์  จันทร์โอชา  นายกรัฐมนตรีเดินทางมาเป็นประธานในพิธียกเสาเอกสร้างบ้านจำนวน 193 หลัง   พลเอกประยุทธ์  นายกฯ ประธานพิธียกเสาเอกสร้างบ้านชุมชนแรกในคลองเปรมฯ เมื่อ 13 มกราคม 2563             นางสมร  จันทร์ฉุน  ผู้นำชาวชุมชนประชาร่วมใจ 2 กล่าวว่า  โครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองเปรมฯ  พอช.สนับสนุนงบประมาณครัวเรือนละ 147,000 บาท  เพื่อก่อสร้างสาธารณูปโภค อุดหนุนการสร้างบ้าน และงบสินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย วงเงินครัวเรือนละไม่เกิน 360,000 บาท ผ่อนชำระ 20 ปี อัตราดอกเบี้ยคงที่ 4%           ส่วนแบบบ้านมีหลายขนาดเพื่อให้ชาวชุมชนได้ร่วมออกแบบและเลือกให้ตรงกับความต้องการ ส่วนใหญ่เป็นบ้านแถว เช่น บ้านแถวชั้นเดียว ขนาด 4 X 7 ตารางเมตร ราคา 290,000 บาท ผ่อนชำระเดือนละ 1,500 บาท บ้านแถวสองชั้น ขนาด 4 X 7 ตารางเมตร ราคา 450,000 บาท ผ่อนชำระเดือนละ 2,600 บาท บ้านแถวสองชั้น ขนาด 5 X 6 ตารางเมตร ราคา 450,000 บาท ผ่อนชำระเดือนละ 2,600 บาท ระยะเวลาผ่อนชำระ 20 ปี  ขณะนี้ก่อสร้างบ้าน193  หลังแล้วเสร็จและชาวบ้านเข้าอยู่อาศัยแล้ว   บ้านใหม่ริมคลองเปรม ฯ ของชาวชุมชนประชาร่วมใจ 2  เขตจตุจักร             นางปัทมา อาทรมนัสชุม   ชาวชุมชนประชาร่วมใจ 2 บอกว่า  รู้สึกดีใจมากเพราะพวกเราอยู่กันที่นี่มา 40-50 ปีแล้ว   ไม่มีใครอยากย้ายไปที่ไหน   ตรงนี้เหมือนเป็นชีวิตและเป็นครอบครัวของเรา  การเข้าร่วมโครงการบ้านมั่นคงทำให้บ้านของเราถูกกฎหมาย  อยู่ได้โดยไม่หวาดระแวง และหวังว่าเรื่องยาเสพติดจะน้อยลง เพราะเมื่อพื้นที่พัฒนาขึ้น  สังคมก็จะพัฒนาขึ้นไปด้วย             “พอได้บ้านใหม่ตรงนี้  สิ่งที่เรารู้สึกได้คือการพัฒนาคุณภาพชีวิต ไปถึงรุ่นลูกรุ่นหลาน จากแต่ก่อนที่เคยอยู่กันแบบไม่มีระเบียบ  ใครอยากทำอะไรก็ทำ  เพราะเป็นสังคมแออัด  ไม่ค่อยมีความเกรงใจกัน  แต่พอเริ่มสร้างบ้านขึ้นมาใหม่  เราได้มีการวางกฎระเบียบเพื่อรักษาสังคมของเราให้น่าอยู่มากยิ่งขึ้น  ต่อไปสิ่งที่เราอยากจะพัฒนาก็คือ การสร้างอาชีพให้ชุมชนว่าตรงนี้เปรียบเสมือนหัวใจของชุมชน มีลานกีฬา  มีตลาด  เราอยากจะจัดทำตลาดชุมชน  เพื่อในอนาคตเมื่อมีการส่งเสริมเรื่องการท่องเที่ยวชุมชน  ชุมชนเราจะได้มีอาชีพ  มีรายได้ที่มั่นคง”  นางปัทมากล่าว           ปัจจุบัน (กรกฎาคม 2564)  พอช.สนับสนุนการสร้างบ้านใหม่แล้ว  4 ชุมชน  (มีทั้งบ้านชั้นเดียวและสองชั้น ขนาด 4x7 และ 5x6 ตารางเมตร ตามขนาดพื้นที่ของชุมชน) รวม  668 ครัวเรือน  (ร้อยละ 10.46 ของกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด) แยกเป็น  1.บ้านที่ก่อสร้างแล้วเสร็จ 196 ครัวเรือน  2.บ้านที่อยู่ระหว่างการก่อสร้าง 457 ครัวเรือน  และ 3.พื้นที่รื้อย้ายพร้อมก่อสร้างบ้าน 15 ครัวเรือน   แบบร่างอุโมงค์ระบายน้ำและบำบัดน้ำเสียในคลองเปรมฯ ก่อนจะผันลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาเพื่อระบายน้ำ  ป้องกันน้ำท่วม             ขณะที่พลเอกประวิตร  วงษ์สุวรรณ  รองนายกรัฐมนตรี  ในฐานะประธานคณะกรรมการบริหารจัดการสิ่งก่อสร้างรุกล้ำลำน้ำสาธารณะ มีคำสั่งล่าสุดเมื่อกลางเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา  แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นมาเพื่อเดินหน้าโครงการต่างๆ ที่ยังติดขัด  เช่น  คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการฟื้นฟูและพัฒนาพื้นที่คลองลาดพร้าว  คลองเปรมฯ  และคลองแสนแสบ  โดยมีปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นประธาน   ฯลฯ  เพื่อให้การพัฒนาคลองทั้งระบบแล้วเสร็จตามแผนงานภายในปี 2570 นี้           อีกไม่กี่ปีข้างหน้า   คลองสายสำคัญในกรุงเทพฯ  จะต้องพลิกโฉมเปลี่ยนแปลงอย่างแน่นอน  ที่สำคัญคือคุณภาพชีวิตของชาวชุมชนริมคลองจะต้องดีขึ้นด้วย !! https://www.thaipost.net/main/detail/109968 กทม., กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, คณะกรรมการบริหารจัดการสิ่งก่อสร้างรุกล้ำลำน้ำสาธารณะ, คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.), คนริมคลอง, คลองลาดพร้าว, คลองเปรมประชากร, จำรัส กลิ่นอุบล, ชีวิตใหม่, ชุมชนพิบูลร่วมใจ 2, ชุมชนริมคลอง, ชุมชนริมคลองลาดพร้าว, ชุมชนศาลเจ้าพ่อสมบุญ, ธนัช นฤพรพงศ์, นางสมร จันทร์ฉุน, บ้านมั่นคง, บ้านใหม่, พลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ, พอช., สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน), สำนักการระบายน้ำ, สำเนียง บุญลือ, สิ่งปลูกสร้างรุกล้ำลำคลอง, อวยชัย สุขประเสริฐ, เขื่อนระบายน้ำ, โครงการบ้านมั่นคงริมคลองลาดพร้าว FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210716/image_big_60f14c55f338a.jpg 87454 21/12/2020 14:02 20/12/2020 18:05 พอช.ชี้แจง ‘บ้านมั่นคงชุมชนริมคลองเปรมประชากร’  พลเอกประยุทธ์  จันทร์โอชา  นายกฯ มอบสัญญาเช่าที่ดินกรมธนารักษ์และใบอนุญาตก่อสร้างบ้านให้ชาวชุมชนวัดรังสิต ริมคลองเปรมฯ จ.ปทุมธานี  ในพิธีลงเสาเอกสร้างบ้านเมื่อวันที่ 17   ธันวาคมที่ผ่านมา   สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ / พอช.ชี้แจงความเป็นมาของการพัฒนาคลองเปรมประชากร  โดยรัฐบาลเห็นชอบตามแผนแม่บทโครงสร้างพื้นฐานระบบคลอง และการพัฒนาชุมชนริมคลองเปรมฯ ที่จะต้องมีการรื้อย้ายชุมชนที่ปลูกสร้างบ้านเรือนรุกล้ำลำคลองซึ่งเป็นที่ดินราชพัสดุ  เพื่อเปิดพื้นที่สร้างเขื่อนระบายน้ำป้องกันน้ำท่วมและบำบัดน้ำเสียในคลองเปรมฯ  โดย พอช. รับผิดชอบการพัฒนาที่อยู่อาศัยตามแนวทาง ‘บ้านมั่นคง’ โดยให้ชุมชนเป็นแกนหลัก มีเป้าหมาย 38 ชุมชน  รวม 6,386 ครัวเรือน เพื่อให้ชาวชุมชนมีที่อยู่อาศัยที่มั่นคง เปลี่ยนจากผู้บุกรุกเป็นผู้อยู่อาศัยอย่างถูกต้อง มีคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมที่ดี   ตามที่นายศรีสุวรรณ  จรรยา เลขาธิการสมาคมองค์การพิทักษ์รัฐธรรมนูญไทย แจ้งต่อสื่อมวลชนเมื่อวันที่ 19 ธันวาคมที่ผ่านมาว่า  ตามที่พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีไปเป็นประธานในพิธีลงเสาเอกบ้านมั่นคง "สหกรณ์เคหสถานบ้านมั่นคงชุมชนวัดรังสิต จำกัด" (บ้านสวย คลองใส วิถีใหม่ ชุมชนริมคลอง) ณ หมู่ 7 ถนนเลียบคลองเปรมประชากร ตำบลหลักหก  อ.เมือง  จ.ปทุมธานี พร้อมมอบสัญญาเช่าที่ดินราชพัสดุ (เนื้อที่ 22 ไร่ 3 งาน 36 ตรว.) และใบอนุญาตก่อสร้างของสหกรณ์ฯ ให้แก่ประธานและกรรมการสหกรณ์เคหสถานบ้านมั่นคงชุมชนวัดรังสิต จำกัด เมื่อวันที่ 17 ธ.ค. 2563 ที่ผ่านมา   โดยนายศรีสุวรรณอ้างว่า  พื้นที่ดังกล่าวเคยมีสภาพเป็นคลองสาธารณะมาก่อน  มีความกว้างของคลองประมาณ 50 เมตร  โดยมีชาวชุมชนปลูกบ้านอาศัยอยู่ตามแนวริมคลองมากว่า 77 ปีแล้ว  แต่กลับมีการไล่รื้อให้ชาวบ้านดังกล่าวออกไป แล้วนำพื้นที่ดังกล่าวมาถมปรับสภาพพื้นที่ถมดิน  โดยกรมธนารักษ์ให้เช่าก่อสร้างบ้านมั่นคง  พร้อมกับทำเขื่อนริมคลองให้ระยะ 628 เมตร   โดยกรมโยธาธิการและผังเมืองด้วยงบประมาณ 64.2 ล้านบาท  ทำให้คลองเปรมประชากรมีสภาพความกว้างของคลองเหลือไม่ถึง 20 เมตรเท่านั้น     โดยชาวบ้านที่รื้อถอนบ้านออกไปจะถูกบังคับให้ต้องเข้าร่วมโครงการบ้านมั่นคง  โดยแต่ละคนต้องไปกู้เงินจากสถาบันการเงินที่หน่วยงานรัฐประสานมาให้คนละ 5 แสนกว่าบาท  โดยมีระยะเวลาผ่อนชำระ 15-20 ปี (ผ่อนชำระเดือนละประมาณ 3,000 บาท ไม่รวมค่าเช่าที่ดินที่ต้องจ่ายให้กรมธนารักษ์ในอัตราขั้นบันไดอีกต่างหาก)  หากใครไม่เข้าร่วมจะถูกกรมธนารักษ์ฟ้องขับไล่ข้อหาบุกรุกที่ดินของรัฐ  แต่ถ้าอยู่ในพื้นที่ กทม. จะถูก กทม.ฟ้องฐานบุกรุกและรุกล้ำกีดขวางทางน้ำ  โดยอ้างว่าเป็นเหตุให้น้ำท่วม ฯลฯ  โดยไม่คำนึงว่าชาวบ้านยากจนข้นแค้นอยู่แล้ว  ข้าวกรอกหม้อยังแทบจะไม่มีจะเอาเงินที่ไหนมาผ่อนชำระ 20 ปี   นอกจากนี้นายศรีสุวรรณ  ยังอ้างว่าพื้นที่ดินดังกล่าวมีสภาพเป็นคลองสาธารณะตามธรรมชาติ  ดังนั้นการที่หน่วยงานรัฐนำดินมาถมรุกล้ำไม่ผิดกฎหมายหรืออย่างไร ?   ชุมชนริมคลองเปรมก่อนการพัฒนา    ชุมชนประชาร่วมใจ 2 เขตจตุจักร  ชุมชนแรกที่รื้อย้ายบ้านออกจากแนวคลองเปรมฯ เมื่อต้นปี 2563  ขณะนี้สร้างบ้านเสร็จแล้ว 193 หลัง   พอช.แจงความเป็นมาโครงการพัฒนาคลองเปรมฯ ทางด้าน นายสมชาติ  ภาระสุวรรณ  ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน)หรือ ‘พอช.’  ชี้แจงต่อสื่อมวลชนว่า  โครงการบ้านมั่นคง "สหกรณ์เคหสถานบ้านมั่นคงชุมชนวัดรังสิต จำกัด” เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาตามแผนแม่บทโครงสร้างพื้นฐานระบบคลอง และการพัฒนาชุมชนริมคลองเปรมประชากร ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2562 โดยมีกรอบการดำเนินงาน 4 ด้าน   คือ   นายสมชาติ ภาะสุวรรณ  ผอ.พอช.   1.ด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งแวดล้อมของเมือง เช่น  การสร้างเขื่อนระบายน้ำริมคลองเปรมประชากรเพื่อป้องกันน้ำท่วมและระบบรวบรวมบำบัดน้ำเสีย  2. ด้านการพัฒนาชุมชนริมคลอง ซึ่งมีเป้าหมายการพัฒนาที่อยู่อาศัยของทุกครัวเรือนอยู่ริมคลอง  โดยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ หรือ พอช. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) รับผิดชอบดำเนินการ  มีกลุ่มเป้าหมายในเขตกรุงเทพมหานคร 3 เขต คือ ดอนเมือง หลักสี่ และจตุจักร จำนวน 32 ชุมชน  และพื้นที่เทศบาลตำบลหลักหก อ.เมือง จังหวัดปทุมธานี  6 หมู่  กลุ่มเป้าหมายรวม 6,386 ครัวเรือน  ระยะความยาวตามแนวคลองประมาณ 17 กิโลเมตร (จากความยาวทั้งหมด 50.8 กิโลเมตร)  3. ด้านการสร้างความเข้าใจให้กับประชาชน  และ   4.ด้านกฎหมายและการขับเคลื่อนงาน    ภาพกราฟฟิกการพัฒนาในคลองเปรมประชากร (ระบบบำบัดน้ำเสีย)   “การพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองเปรมประชากรนั้น  พอช. ได้กำหนดแผนระยะเวลา 4 ปี ตั้งแต่ปี 2562 – 2565 โดยใช้รูปแบบการพัฒนาที่อยู่อาศัยตามแนวทางโครงการบ้านมั่นคง ลักษณะเดียวกันกับการดำเนินโครงการที่คลองลาดพร้าว  โดยให้ชุมชนเป็นแกนหลักในการดำเนินโครงการ  เริ่มจากการจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์และจดทะเบียนเป็นสหกรณ์เพื่อเช่าที่ดินจากกรมธนารักษ์ เพราะเป็นที่ดินราชพัสดุที่กรมธนารักษ์ดูแล  มีการออกแบบและวางผังร่วมกันทั้งชุมชน  เพื่อขออนุญาตปลูกสร้างบ้านใหม่จากกรมธนารักษ์และท้องถิ่น เพื่อให้บ้านใหม่ที่จะสร้างขึ้นมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมในการอยู่อาศัย เปลี่ยนจากผู้บุกรุกเป็นผู้อยู่อาศัยที่ถูกต้องตามกฎหมาย  และช่วยให้การดูแลรักษาสภาพแวดล้อมคลองเปรมประชากรเป็นไปได้อย่างยั่งยืน”  นายสมชาติกล่าวถึงความเป็นมาของการพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองเปรมฯ   ชุมชนริมคลองลาดพร้าว  เขตสายไหม  หลังการพัฒนาที่อยู่อาศัย  ปัจจุบันสร้างเสร็จแล้วประมาณ 3,000 ครัวเรือนใน 35 ชุมชน   เปลี่ยนจาก “ผู้บุกรุกเป็นผู้อยู่อาศัยอย่างถูกต้อง” นอกจากนี้นายสมชาติยังชี้แจงเรื่องการพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองเปรมประชากรที่เกี่ยวข้องกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ ดังนี้  1. ชาวบ้านริมคลองเปรมประชากร  บริเวณที่รื้อย้าย 628 เมตร  (เพื่อสร้างบ้านใหม่และเปิดพื้นที่ให้กรมโยธาธิการและผังเมืองสร้างเขื่อนระบายน้ำ)  ส่วนใหญ่เข้ามาอยู่อาศัยในช่วงการสร้างหมู่บ้านเมืองเอก (ประมาณ 30-50ปี)   บางครัวเรือนมาอยู่อาศัยในช่วงประมาณสิบปีหลัง  ไม่ใช่ 77   ปีตามที่กล่าวอ้าง และเป็นที่ดินราชพัสดุ  กรมธนารักษ์ดูแล  โดยรัฐบาลมีนโยบายพัฒนาคลองเปรมประชากร ซึ่งจะต้องรื้อย้ายบ้านเรือนที่รุกล้ำคูคลองเพื่อเปิดพื้นที่สร้างเขื่อนระบายน้ำเพื่อป้องกันน้ำท่วม  ขณะเดียวกันประชาชนก็จะได้พัฒนาที่อยู่อาศัย  จากเดิมที่มีสภาพเป็นชุมชนแออัด  บ้านเรือนทรุดโทรม  สถานภาพบุกรุก  เป็นชุมชนที่อยู่อาศัยอย่างถูกต้อง  โดยจะมีการพัฒนาคุณภาพชีวิตชาวชุมชน  พัฒนาสิ่งแวดล้อม  และคูคลองต่อไป 2. ทุกครัวเรือนผ่านกระบวนการรับรองสิทธิเพื่อเข้าร่วมโครงการ และเกือบทั้งหมดยินดีเข้าร่วมโครงการ เพื่อจะเปลี่ยนจากผู้อยู่อาศัยไม่ถูกต้องตามกฏหมาย เป็นการอยู่อาศัยที่ถูกต้อง ด้วยการเช่าที่ดินจากกรมธนารักษ์และปลูกสร้างบ้านตามแบบที่ได้รับการ อนุญาตจากท้องถิ่น  ตามผังที่ได้ตกลงแบ่งปันที่ดินริมตลิ่งร่วมกัน (ดำเนินโครงการเฟสแรก จำนวน 210 ครัวเรือน  มีเพียง 3 ครัวเรือน ที่ยังไม่เข้าร่วมโครงการและรื้อถอนบ้านเดิมที่ผิดกฎหมาย โดยมีการต่อต้าน 1 ครัวเรือน) 3.การกู้เงินเพื่อปลูกสร้างบ้านเป็นการกู้จากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ (โดยสหกรณ์เคหสถานที่จัดตั้งขึ้นจากสมาชิกชุมชนในนามสหกรณ์เคหสถานบ้านมั่นคงชุมชนวัดรังสิต จำกัด) กระจายไปแต่ละครัวเรือนๆ ละ 360,000 บาท จากราคาบ้านที่ประมาณการ 460,000 บาท  โดยส่วนต่างเป็นการออมสบทบของสมาชิกและเงินอุดหนุนจากรัฐบาล  ภาระการผ่อนครัวเรือนละ 2,580 บาท/เดือน  ระยะเวลา 20 ปี  นอกจากรัฐอุดหนุนเรื่องก่อสร้างบ้านเพื่อให้ชาวบ้านกู้เงินไม่สูงมากจนเกินภาระของครัวเรือนแล้ว   ยังมีงบช่วยเหลือเรื่องระบบสาธารณูปโภค  และค่าเช่าบ้านในช่วงรื้อย้ายบ้านเดิมและสร้างบ้านใหม่  (รวมงบอุดหนุนให้แต่ละครัวเรือน 147,000 บาท)   สภาพบ้านเรือนที่รุกล้ำคลองเปรมประชากร   การกำหนดแบบบ้านจะพิจารณาจากความสามารถในการรับภาระของครัวเรือนด้วย (ดูจากเงินออมทรัพย์สมทบต่อเดือน)  โดยมีสมาชิก 10 ครัวเรือน ที่เลือกแบบบ้านชั้นเดียว เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพรายได้  โดยมีภาระผ่อนชำระประมาณ 1,500 บาท/เดือน    ส่วนภาระค่าเช่าที่ดินของกรมธนารักษ์  กรมธนารักษ์จะคิดค่าเช่าในอัตราผ่อนปรน  ปัจจุบันเฉลี่ย 60 บาท/ครัวเรือน  หรือปีละ 720 บาท  (ขนาดที่ดินต่อครัวเรือน 4X7 ตารางเมตร  ไม่รวมพื้นที่ส่วนกลาง)  มีการปรับค่าเช่า 3 ปี/ครั้ง ๆ ละ 9% โดยประมาณการว่าค่าเช่าในปีที่ 28-30 จะอยูที่ครัวเรือนละประมาณ 120 บาท/เดือน (ค่าเช่ารวม 30 ปีต่อครัวเรือนรวมไม่เกิน  30,000 บาท)   “การดำเนินโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองเปรมประชากรนี้  สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้พยายามสร้างการรับรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องให้กับประชาชนที่เป็นกลุ่มเป้าหมายในการพัฒนาให้มากที่สุด เพื่อให้ประชาชนเห็นประโยชน์ร่วมกันทั้งส่วนตนและส่วนรวม  และเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาไปพร้อมกับภาครัฐ เพื่อให้ชาวชุมชนริมคลองเปรมฯ  และลูกหลาน  มีคุณภาพชีวิต  มีสิ่งแวดล้อมที่ดี  ขณะเดียวกันส่วนรวมก็จะได้ประโยชน์จากการสร้างเขื่อนระบายน้ำเพื่อป้องกันน้ำท่วมในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล  รวมทั้งบำบัดน้ำเสียได้ด้วย”  นายสมชาติกล่าวในตอนท้าย ภาพกราฟฟิกชุมชนวัดรังสิตหลังการพัฒนาที่   https://www.thaipost.net/main/detail/87454 ชุมชนริมคลอง, บ้านมั่นคง, พอช FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20201220/image_big_5fdf2f9266f97.jpg