97431 27/03/2021 10:31 27/03/2021 10:15 การท่องเที่ยวโดยชุมชน ‘ดอกผลจากการอนุรักษ์’ รูปธรรมที่ตันหยงโป จ.สตูล  “สันหลังมังกร”  สุสานหอยล้านปีกลางทะเลอันดามันจุดขายที่ตันหยงโป                ก่อนที่จะเกิดสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19  ประเทศไทยเป็นเมืองในฝันของนักท่องเที่ยวจากทุกมุมโลก  ในแต่ละปีจะมีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาไม่ต่ำกว่าปีละ 32 ล้านคน   ทำให้มีเม็ดเงินไหลเข้าประเทศประมาณปีละ 16 ล้านล้านบาท  แต่เมื่อต้องเจอกับพิษโควิด-19 รายได้จากการท่องเที่ยวแทบจะเป็นศูนย์  ธุรกิจการท่องเที่ยวจึงเหมือนกับคนไข้ในห้องไอซียู  ขณะที่ภาครัฐต้องงัดมาตรการต่างๆ ออกมาเพื่อสนับสนุนให้คนไทยเดินทางท่องเที่ยวเพื่อช่วยกันต่อลมหายใจให้กับธุรกิจท่องเที่ยว               อย่างไรก็ตาม  ในส่วนของชุมชนต่างๆ ที่มีการจัดการ ‘การท่องเที่ยวโดยชุมชน’ แม้จะไม่ได้รับผลกระทบเหมือนกับธุรกิจเอกชนมากนัก  แต่ชุมชนต่างๆ เหล่านี้ต่างก็ต้องปรับตัวเช่นกัน  ดังตัวอย่างที่ตำบลตันหยงโป  อ.เมือง  จ.สตูล  และเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชนอำเภอปะทิว  จ.ชุมพร   ‘ตันหยงโป’  “ถ้าเราไม่รักษาทะเล  อย่าหวังว่าทะเลจะรักษาเรา” ตำบลตันหยงโป  อ.เมือง  จ.สตูล  อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 20 กิโลเมตร  เป็นชุมชนประมงพื้นบ้านชายฝั่งทะเลอันดามัน  มีอาณาเขตทางทะเลติดต่อกับเกาะลังกาวี  ประเทศมาเลเซีย  สภาพตำบลมีลักษณะเป็นแหลมหรือ “ตันหยง’”  ในภาษามลายู  ในสมัยก่อนมีต้นมะม่วงใหญ่หรือ “เปาฮฺ” (ต่อมาเรียกเพี้ยนเป็น “โป”) ขึ้นอยู่บริเวณหัวแหลม  เป็นหมุดหมายของเรือประมง  จึงเรียกแหลมนี้ว่า “ตันหยงโป”  ปัจจุบันมี 3 หมู่บ้าน  ประชากรประมาณ 3,000 คนเศษ  เกือบทั้งหมดเป็นชาวมุสลิม  ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมงพื้นบ้าน  เช่น  จับปลา  ปูม้า  กุ้ง  หอย กั้ง  ทำกะปิ  ปลาเค็ม  ปลาแห้ง   อิดริส  อุเส็น อดีตกำนันตำบลตันหยงโป   เล่าว่า  ตำบลตันหยงโปในสมัยก่อนมีสัตว์น้ำต่างๆ ชุกชุม  เพราะมีป่าชายเลน  ป่าโกงกาง  หญ้าทะเล  แนวปะการัง  และสภาพท้องทะเลมีลักษณะเป็นแอ่งกระทะ  สัตว์น้ำต่างๆ  จึงมารวมตัวกันอยู่ที่นี่  ก่อนปี 2537 สัตว์น้ำต่างๆ ถูกเรืออวนรุน-อวนลากต่างถิ่นเข้ามาจับปลาแบบทำลายล้าง  จับกันทั้งวันทั้งคืน  มีเรือที่เข้ามาทำประมงผิดกฎหมายประมาณ 200 ลำ   เรือประมงเหล่านี้จะใช้อวนตาถี่กวาดปลาเล็กปลาน้อย  กุ้ง  หอย  ปู  กั้ง  ปะการัง   ติดไปกับอวนจนเกือบหมดทะเล  แต่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ไม่เข้มงวดกวดขัน  เรือประมงผิดกฎหมายจึงจับปลากันอย่างสบายใจ   อิดริส  อุเส็น    “ช่วงปี 2538  ตอนนั้นผมยังเป็นชาวบ้านธรรมดา  แต่มองเห็นปัญหา  จึงมาคิดว่าถ้าชาวบ้านไม่ร่วมกันปกป้องท้องทะเลหน้าบ้าน  ซึ่งเป็นหม้อข้าวหม้อแกงของเราก็จะหมดไป  เพราะพวกเราเป็นชาวประมง  ไม่มีที่ดิน ไม่มีสวนยาง  มีแต่ทะเล  ถ้าเราไม่รักษาทะเล  อย่าหวังว่าทะเลจะรักษาเรา  ผมจึงชวนแกนนำในชุมชน 4-5 คนมาช่วยกันออกเรือตรวจตราและประกาศห้ามเรือประมงผิดกฎหมายเข้ามาที่อ่าวตันหยงโป  เริ่มจากคนไม่กี่คน  ต่อมาชาวบ้านก็เข้ามาร่วมมากขึ้น  ผู้หญิงก็ออกมาด้วย  ช่วยกันออกเงินซื้อน้ำมันวิ่งเรือตรวจเอง  ใช้เวลา 3-4 ปีจึงเริ่มเห็นผล  พวกเรือประมงผิดกฎหมาย  เมื่อเห็นว่าพวกเราเอาจริงก็ถอยไป  ไม่กล้าเข้ามาอีก”  อิดริสเล่าถึงการปกป้องทะเลหน้าบ้านซึ่งเป็นเสมือนธนาคารอาหารของชุมชน    ต่อมาเมื่ออิดริสได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ใหญ่บ้าน  หมู่ที่ 3 บ้านบากันเคย ( ‘บากัน’ คือที่พัก ‘เคย’ คือกะปิ  หมายถึงที่พักทำกะปิ) และเป็นกำนันตำบลตันหยงโปในเวลาต่อมา   จึงทำให้การปกป้องท้องทะเลเข้มข้นขึ้น  เพราะมีอำนาจหน้าที่และกฎหมายรองรับ  ไม่ใช่เป็นผู้นำมือเปล่าเหมือนแต่ก่อน  มีการตั้งกฎ  กติกาของชุมชน  เช่น  ไม่จับสัตว์น้ำในรัศมี 300 เมตรจากชายฝั่ง  เพื่อเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน  เมื่อได้ปลา ปู  กั้งตัวเล็กจะต้องปล่อยคืนทะเล    นอกจากนี้ยังห้ามทำลายป่าชายเลน  ป่าโกงกาง   หากตัดไม้มาใช้ประโยชน์ 1 ต้นจะต้องปลูกใหม่ 10 ต้น  ฯลฯ  เมื่อการดูแลท้องทะเลเห็นผล  หน่วยงานต่างๆ จึงเริ่มเข้ามาสนับสนุนชุมชน   เช่น  ให้เรือตรวจการณ์ที่มีความเร็วกว่าเรือประมงพื้นบ้านจำนวน 1 ลำเพื่อปกป้องท้องทะเล  รวมทั้งอิดริสในฐานะผู้นำยังขยายเครือข่ายจากแต่เดิมที่ร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรเฉพาะที่บ้านบากันเคย  ได้ขยายผลและเชื่อมโยงเป็นเครือข่ายไปยังหมู่บ้านอื่นๆ ในตำบลและอำเภออื่นอีกด้วย   วิถีประมงพื้นบ้านจับปูได้ครั้งละ 1 ตัว  หากเป็นเรืออวนลากหรือประมงพาณิชย์จะกวาดทั้งทะเล   ‘ธนาคารกั้ง’ แห่งแรกของประเทศไทย ธนาคารกั้ง  จัดตั้งขึ้นที่บ้านบากันเคยในช่วงปี 2549  โดยการนำของอิดริส  อุเส็น  ถือเป็นธนาคารกั้งแห่งแรกในประเทศไทย  ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรจังหวัดสงขลา-สตูล  โดยชาวชุมชนช่วยกันลงแรงนำไม้ไผ่และกระเบื้องมุงหลังคามาปักเป็นแนว 4 เหลี่ยมในทะเลชายฝั่งที่เป็นดินเลน  แล้วนำอวนมากั้นเป็นบ่อเลี้ยงกั้งริมทะเล    เมื่อชาวประมงจับกั้งได้ก็จะนำมาฝากที่ธนาคารแห่งนี้  ส่วนกั้งตัวเล็กๆ ก็จะปล่อยคืนทะเล  โดยจะมีการจดบันทึกชื่อผู้ฝากและจำนวนกั้งที่ฝาก  รวมทั้งปล่อยพ่อพันธุ์  แม่พันธุ์กั้งลงในบ่อเพื่อให้ขยายพันธุ์  ใช้ปลาเล็กปลาน้อยเป็นอาหารกั้ง  แบ่งพื้นที่เพาะเลี้ยงตามขนาดของกั้ง  คือ  ไซส์  A  B และ C   โดยไซส์ A จะใช้ระยะเวลาเลี้ยงประมาณ 2 เดือน  ไซส์ B ใช้เวลาเลี้ยงประมาณ 3-4 เดือน  และไซส์ C ประมาณ 6-7 เดือน   เมื่อกั้งโตได้ขนาดผู้ฝากก็จะจับกั้งไปขาย  ราคาในช่วงนั้นประมาณกิโลกรัมละ 600-800 บาท   อย่างไรก็ตาม  ธนาคารกั้งดำเนินการได้ประมาณ 2 ปีก็ต้องยุติลง  เนื่องจากไม้ไผ่และกระเบื้องมุงหลังคาที่นำมาปักเป็นแนวได้รับความเสียหายจากลมมรสุมและคลื่นในทะเลที่ซัดใส่อยู่ตลอดเวลาทำให้บ่อกั้งพัง  การซ่อมแซมต้องใช้งบประมาณและกำลังคนมาก   “ธนาคารกั้งเป็นเรื่องใหม่  ยังไม่เคยมีใครทำมาก่อน  เป้าหมายของเราจริงๆ ไม่ใช่ทำเพื่อธุรกิจ  แต่เราต้องการขยายพันธุ์กั้งให้มีจำนวนมากๆ    และเป็นแหล่งเรียนรู้วงจรชีวิตของกั้ง  เพราะกั้งมีหลายชนิด  บางชนิดอาศัยอยู่ในทะเลลึก  บางชนิดอาศัยอยู่ในรูโคลน  และมีการหากินไม่เหมือนกัน  เราก็ต้องศึกษาเรียนรู้ต่อไป  และถึงแม้เราจะไม่มีธนาคารกั้ง  แต่หากเรามีจิตสำนึก  ไม่จับกั้งตัวเล็ก  ปล่อยให้กั้งได้เติบโตตามธรรมชาติ  ก็เหมือนกับธนาคาร  ถ้าเราถอนเงินอย่างเดียว  เงินก็จะหมดไป  เราจึงต้องฝากด้วย  ทะเลก็เหมือนกัน  ถ้าเราช่วยกันดูแล  ทะเลก็จะสมบูรณ์  เป็นธนาคารที่ทุกคนมาเบิกได้  แต่ก็จะต้องฝากด้วย”  ผู้ก่อตั้งธนาคารกั้งกล่าวย้ำ   การ ‘ย่ำกั้ง’   จับ‘กั้งตั๊กแตน’ ในเลนโคลนที่เด็กชายชาวเลจับด้วยมือเปล่า  ทำรายได้วันละกว่า 1 พันบาท   นอกจากนี้ยังมีการจัดตั้งธนาคารปูม้า  เพื่อนำแม่ปูไข่ที่จับได้มาเพาะเลี้ยงให้ไข่โตเต็มที่  ตัวหนึ่งจะมีไข่ตั้งแต่ 200,000-2,000,000 ฟอง (ตามขนาดของปู) แล้วนำปูวัยอ่อนปล่อยคืนสู่ทะเล  (อัตรารอดต่ำสุดประมาณ 2 %)  เพื่อให้ลูกปูม้าเจริญเติบโต  เป็นแหล่งอาหาร  แหล่งรายได้หมุนเวียนของชาวประมงตันหยงโป   รวมทั้งยังปล่อยพันธุ์กุ้ง  ปลากะพง  ปีละ 2 ครั้ง  ฯลฯ   “ไม่ใช้เงินลงหุ้น  แต่ใช้แรงงานแทนเงิน” จากการจัดตั้งธนาคารกั้งแห่งแรกในประเทศไทยในปี 2549  จึงทำให้มีกลุ่มองค์กรและผู้นำชุมชนต่างๆ ทั่วประเทศเดินทางมาศึกษาดูงานธนาคารกั้งที่บ้านบากันเคยเป็นจำนวนมาก  อิดริสจึงมีแนวคิดจัดทำที่พักรองรับผู้ที่มาศึกษาดูงานแห่งนี้  โดยไปศึกษาดูงานการจัดทำที่พักโฮมสเตย์ที่จังหวัดตราด    เริ่มทำที่พักริมทะเลบ้านบากันเคยในปี 2550  โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณเบื้องต้นจากศูนย์อำนวยการบริหารชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) จำนวน 280,000 บาท  เพื่อก่อสร้างที่พักแบบง่ายๆ ใช้งบประมาณไม่มาก  ไม่ใช้วิธีการระดมเงินจากชาวบ้าน  แต่เน้นใช้การลงแรงจากชาวบ้านแทนการลงหุ้น  และต่อมาได้รับงบประมาณสนับสนุนจากจังหวัดสตูลจำนวน 1 ล้านบาทเพื่อสร้างร้านอาหารและปรับปรุงที่พัก  จึงขยายไปสู่การท่องเที่ยวโดยชุมชน โดยจัดตั้งเป็น ‘กลุ่มท่องเที่ยวชุมชนบ้านบากันเคย  จังหวัดสตูล' มีที่พัก  อาหาร  และเรือนำนักท่องไปชมทะเลและวิถีชีวิตชาวประมง    รีสอร์ทชุมชนบ้านบากันเคย   “ที่นี่เราจะไม่เอาเงินเป็นตัวตั้ง  เพราะหากใช้เงินลงหุ้น  คนที่ไม่มีเงินก็จะไม่ได้เป็นสมาชิก  เราจึงให้คนที่จะเป็นสมาชิกกลุ่มท่องเที่ยวฯ ใช้แรงทำงานให้แก่กลุ่ม  เมื่อครบ 100 ชั่วโมงจึงจะให้เข้าเป็นสมาชิก  เช่น  คนที่จะเอาเรือมารับนักท่องเที่ยวจะต้องวิ่งเรือรับนักท่องเที่ยวให้กลุ่มฯ 100 ชั่วโมง  จากนั้นกลุ่มจะพิจารณาให้เข้าเป็นสมาชิก  เมื่อมีรายได้จะหักค่าเรือเข้ากลุ่มเพื่อเป็นค่าบริหารจัดการเที่ยวละ 100 บาท”  อิดริสบอกและย้ำว่า  การใช้แรงงานเป็นหุ้นทำให้สมาชิกมีส่วนร่วมและมีความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกัน  ส่วนการบริหารกลุ่มท่องเที่ยวฯ ผู้นำต้องมีความซื่อสัตย์  ทำงานด้วยความโปร่งใส  สมาชิกสามารถตรวจสอบได้   ใช้สภาองค์กรชุมชนตำบลขับเคลื่อนเรื่องเศรษฐกิจและทุนชุมชน ต่อมาในปี 2553 อิดริสจึงรวบรวมกลุ่มต่างๆ ในตำบลตันหยงโปจำนวน 35 กลุ่ม  จัดตั้ง ‘สภาองค์กรชุมชนตำบลบากันเคย’ ขึ้นมา  (ตามพระราชบัญญัติสภาองค์กรชุมชน พ.ศ.2551  มีรัฐมนตรีกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์รักษาการตาม พ.ร.บ.ฉบับนี้  และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) มีหน้าที่ส่งเสริมกิจการของสภาองค์กรชุมชนฯ ) เพื่อใช้สภาองค์กรชุมชนตำบลเป็นเครื่องมือในการพัฒนาชุมชน  เป็นเวทีประชุม  ปรึกษาหารือ  รวมทั้งวางแผนการพัฒนาเศรษฐกิจและทุนชุมชนตำบล  มีการวางแผนพัฒนาและปรับปรุงทุกๆ 5 ปี  มีแผนการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง  ส่งเสริมอาชีพประมง  การแปรรูปอาหารทะเล  การท่องเที่ยวโดยชุมชน   โดยเฉพาะเรื่องการท่องเที่ยวโดยชุมชน  กลุ่มฯ มีเป้าหมายจะพัฒนาการท่องเที่ยวเพื่อรองรับนักท่องเที่ยวจากประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียน  เพราะจังหวัดสตูลมีชายแดนทั้งทางบกและทางทะเลติดต่อกับประเทศมาเลเซีย  และอยู่ไม่ไกลจากบรูไนและสิงคโปร์    โดยในช่วงก่อนการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 นักท่องเที่ยวจากมาเลเซียนิยมมาท่องเที่ยวและกินอาหารทะเลที่จังหวัดสตูล  เนื่องจากอาหารทะเลที่สตูลมีราคาถูกกว่าและอร่อยกว่า  แต่เมื่อเกิดปัญหาโควิด-19  แผนงานดังกล่าวจึงต้องระงับไปจนกว่าสถานการณ์จะกลับคืนสู่ปกติ   อาหารทะเลจากกลุ่มแม่บ้านประมงอาสา   อย่างไรก็ตาม  ในช่วงสถานการณ์โควิด-19 ตั้งแต่ต้นปี  2563 จนถึงปัจจุบัน (มีนาคม 2564) ยังมีนักท่องเที่ยวชาวไทยจากทั่วภูมิภาคเดินทางมาท่องเที่ยวที่ตันหยงโป   มาใช้บริการท่องเที่ยว  ที่พัก  และกินอาหารทะเลที่บ้านบากันเคยเป็นปกติ  แต่จำนวนลดน้อยลง  ไม่คึกคักเหมือนในยามปกติ  แต่ก็ยังสร้างและกระจายรายได้ให้ชาวชุมชนอย่างทั่วถึง    โดยชุมชนมี Facebook  ‘รีสอร์ทชุมชนบ้านบากันเคย  ทะเลแหวกสันหลังมังกร  จ.สตูล’ เป็นช่องทางติดต่อสื่อสารกับนักท่องเที่ยว   รีสอร์ทชุมชนมีที่พัก 7 ห้อง  ค่าที่พักห้องละ 800 บาทพร้อมอาหารเช้า  ห้องพักรวม 3 ห้อง (หัวละ 200 บาทพร้อมอาหารเช้า)  รับนักท่องเที่ยวได้พร้อมกัน 80 คน  ค่าเรือท่องเที่ยวลำละ  2,000 บาท    ค่าอาหารหัวละ 200 บาทขึ้นไป   บุหงา  อุเส็น  ประธานวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านประมงอาสาบ้านบากันเคย  บอกว่า  ตอนนี้ยังมีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวทุกวัน  วันละ 2-3 กลุ่ม  กลุ่มหนึ่งประมาณ 5-6 คนขึ้นไป  จนถึง 20-30 คน  บางกลุ่มมาจากกรุงเทพฯ  จองห้องพักและอาหารล่วงหน้า  บางกลุ่มมาจากจังหวัดใกล้เคียง  เช่น  ยะลา  สงขลา  บางกลุ่มไม่ได้เข้าพักแต่มากินอาหารทะเลและซื้อสินค้าจากกลุ่มแม่บ้าน  เช่น  กะปิ  ปลาแห้ง   มันกั้ง ฯลฯ   “อาหารทะเลที่ขึ้นชื่อของบากันเคยก็คือ  กั้งทะเลสดๆ ตัวใหญ่ๆ  จะเอามาทอดกระเทียมหรือยำก็ได้    นอกจากนี้เรายังมีกุ้งแชบ๊วย  ปลาเก๋า  ปลาจาระเม็ด  หมึก  ปูม้า  ปูดำ  แล้วแต่นักท่องเที่ยวต้องการจะกินอะไร  หรือช่วงนั้นเรือประมงจับปลาอะไรได้  ค่าอาหารราคาต่อหัว 200 บาทขึ้นไป  ส่วนกลุ่มแม่บ้านที่มาช่วยงานก็จะมีรายได้ตอบแทน  เช่น  แม่ครัวจะได้ค่าแรง 50 บาทต่อนักท่องเที่ยว 1 คน  ถ้ามีนักท่องเที่ยวมากินอาหาร 10 คนก็จะได้ 500 บาท    ถ้าลงเรือท่องเที่ยว 1 ลำ  ราคา 2,000 บาท  มีไกด์ 1 คน  เจ้าของเรือจะได้ 1,700 บาท  ไกด์จะได้ 300 บาท  คือถ้ามีนักท่องเที่ยวมา  รายได้ก็จะกระจายไปทั้งชุมชน  แม้แต่ตอนช่วงโควิด  นักท่องเที่ยวที่เคยมา  แต่เมื่อมาไม่ได้ก็จะสั่งซื้ออาหารทะเลแห้ง  โดยเฉพาะกะปิขายดีมาก  กระปุกละ 60 บาท  ตอนนี้ส่งขายเดือนหนึ่งประมาณ 1,000 กระปุก  ต้องระดมกลุ่มแม่บ้านมาช่วยกันทำกะปิและปลาแห้งต่างๆ เพื่อให้มีรายได้ในช่วงนี้”  ประธานกลุ่มแม่บ้านฯ บอกถึงการปรับตัวรองรับสถานการณ์โควิด-19   ส่วนแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญและเป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวทั่วไปก็คือ ‘ทะเลแหวกสันหลังมังกร’  เพราะมีรายการทีวีและท่องเที่ยวต่างๆ นำออกไปเผยแพร่  มีลักษณะเป็นสันทรายที่ผุดขึ้นมากลางทะเลอันดามัน   ทอดตัวยาวเชื่อมระหว่างเกาะหัวมันกับเกาะสาม  มีความยาวประมาณ 4.5 กิโลเมตร  ความกว้างประมาณ 20 เมตร  ซึ่งเกิดจากซากหอยกาบงหรือหอยกะพง (คล้ายหอยแมลงภู่แต่ตัวเล็กกว่า  ทำอาหารได้หลายอย่าง) รวมทั้งซากหอยอื่นๆ  ทับถมกันจนกลายเป็นสุสานหอยล้านปี  นักท่องเที่ยวขึ้นไปเดินเล่นได้  และที่ผ่านมาเคยมีการจัดขี่จักรยานและวิ่งแหวกสันหลังมังกรมาแล้ว  เพื่อประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวนี้ให้เป็นที่รู้จัก   ‘สันหลังมังกร’   นอกจากนี้ยังมีหาดทรายดำ  นำทรายละเอียดสีดำคล้ายแป้งมาทำสปาพอกผิว  พอกใบหน้า  บำรุงผิวพรรณ  ดูวิถีชีวิตประมงพื้นบ้าน  เช่น  การ ‘ย่ำกั้ง’ หรือจับกั้งตั๊กแตนที่อาศัยอยู่ในดินโคลนกลางทะเลคล้ายกับการใช้ไม้กระดานไถหาหอยหลอด  แต่กั้งที่นี่จะอยู่ลึกในโคลน  นักย่ำกั้งจะดูรูกั้งว่าอยู่ตรงไหนแล้วใช้มือล้วงลงไปจับกั้ง  ราคาตามขนาด  ขนาดใหญ่ตัวยาวประมาณ 10 นิ้ว  (4 ตัวมีน้ำหนักประมาณ 1 กิโลกรัม) ราคากิโลกรัมละ 1,300 บาท  ตัวเล็กกิโลกรัมละ 300 บาท  ถ้ากั้งตัวเล็กเกินไปจะปล่อย   ส่วนรายได้จากการท่องเที่ยว  โดยเรือท่องเที่ยว  จะแบ่งรายได้เข้ากลุ่มท่องเที่ยวโดยชุมชนครั้งละ 100 บาท  ส่วนรายได้จากห้องพักเมื่อหักค่าใช้จ่ายแล้วจะนำมาจัดสรรปันผลให้สมาชิก (มีสมาชิก 30 ราย)  60 % , ค่าบริหารจัดการ  น้ำประปา  ไฟฟ้า ซ่อมแซมที่พัก  20 %,  จัดการและดูแลสิ่งแวดล้อม 10 %   และช่วยเหลือเด็กกำพร้า คนยากจน (ซะกาต) 10 %   เสนอออกข้อบัญญัติตำบลเพื่อปกป้องท้องทะเล แม้ว่าชาวประมงตันหยงโปและชาวบ้านบากันเคยจะร่วมกันปกป้องท้องทะเลตั้งแต่ปี 2538  แต่ปัจจุบันสภาพต่างๆ เปลี่ยนแปลงไป  จำนวนเรือประมงเพิ่มมากขึ้น  จากเดิมที่มีอยู่ประมาณ 1,500 ลำ  เพิ่มเป็นประมาณ 3,000 ลำ  รวมทั้งมีเรือประมงพาณิชย์  และเรือประมงผิดกฎหมาย  เช่น  วางยาเบื่อปลา  ใช้เครื่องมือทำลายล้าง  กวาดสัตว์เล็กสัตว์น้อยไปหมด  ทำให้กั้ง  หอย  ปู  เคยที่ใช้ทำกะปิลดน้อยลง ฯลฯ ส่งผลกระทบต่อปากท้องของทุกคน   วิถีประมงพื้นบ้าน   “ตันหยงโปมีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สมบูรณ์  ถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวใหม่ของจังหวัดสตูล  ตอนนี้มีนักธุรกิจมากว้านซื้อที่ดินชายทะเลตันหยงโปเพื่อจะทำรีสอร์ทและร้านอาหาร  จากเดิมที่ไม่มีใครสนใจ  แต่ตอนนี้ที่ดินราคาขึ้นไปไร่ละ 2-3 ล้านบาท   แต่ขณะเดียวกันท้องทะเลก็กำลังได้รับผลกระทบจากการปล่อยน้ำเสียในเมืองลงสู่ทะเล  น้ำเสียจากบ่อกุ้ง    มีทั้งสารเคมีและฟอร์มาลีน    รวมทั้งผลกระทบจากการลักลอบทำประมงผิดกฎหมายจากเรือประมงต่างถิ่น  และการทำประมงที่เพิ่มมากขึ้น  เพราะชาวบ้านที่เคยไปทำงานที่มาเลเซียกลับมาจากปัญหาโควิด  จึงมาทำประมง  รวมทั้งคนที่มีครอบครัวขยายก็มาทำประมงเพิ่มขึ้น  ตอนนี้ผมประมาณว่ามีเรือประมงที่หากินในอ่าวตันหยงโปประมาณ 3,000 ลำ  เพิ่มขึ้นจากหลายปีที่มีเรือประมาณ 1,500 ลำ  เรือเยอะขึ้น  แต่ทะเลเท่าเดิม  ปู  ปลา  กั้งจึงหาได้น้อยลง”  อิดริสบอกถึงสภาพท้องทะเลในปัจจุบัน   สำหรับแนวทางในการแก้ไขปัญหานั้น  อิดริสบอกว่า  ตนในฐานะที่ปรึกษาสภาองค์กรชุมชนกำลังผลักดันให้มีการจัดทำ ‘ข้อบัญญัติตำบล’  โดยจะใช้เวทีประชุมสภาองค์กรชุมชนฯ จัดทำข้อเสนอให้ อบต.ตันหยงโปใช้อำนาจออกข้อบัญญัติตำบลขึ้นมา  เพื่อประกาศเขตพื้นที่อนุรักษ์ทรัพยากรในทะเล  เช่น  กำหนดเขตพื้นที่ใดให้ทำประมงชนิดใด  เขตใดห้ามทำประมง  ให้มีเรือตรวจการณ์  มีคนออกตรวจตราการลักลอบทำประมงผิดกฎหมาย  โดยใช้การประชาคมเพื่อให้ชาวบ้านมีส่วนร่วมในการเสนอความเห็นและลงมติ  เพื่อให้ข้อบัญญัติได้รับการยอมรับและตรงกับความต้องการของชาวบ้าน  ข้อบัญญัติจึงจะเกิดผลจริง   “ทะเลก็เหมือนกับธนาคารของเรา  ถ้าทุกคนมาเบิก  แต่ไม่ฝาก  ความอุดมสมบูรณ์ก็จะหมดไป  และหากเราไม่ช่วยกันรักษาทะเล  ก็อย่าหวังเลยว่าทะเลจะรักษาเรา”  อิดริสกล่าวย้ำท้าย ชุมชนประมงอ่าวตันหยงโป   หมายเหตุ : เรื่องและภาพโดยสำนักพัฒนานวัตกรรมชุมชนจัดการความรู้และสื่อสาร  สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) https://www.thaipost.net/main/detail/97431 จ.สตูล, ตันหยงโป, ท่องเที่ยว, ท่องเที่ยวชุมชน, อนุรักษ์ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210327/image_big_605ea46640439.jpg 77049 10/09/2020 15:30 10/09/2020 15:27 กฟผ. – ททท.ผนึกกำลังส่งเสริมท่องเที่ยวชุมชนกระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก   10 กันยายน 2563 นายวิบูลย์ ฤกษ์ศิระทัย ผู้ว่าการการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) และนางสาวฐาปนีย์ เกียรติไพบูลย์ รองผู้ว่าการด้านสินค้าและธุรกิจท่องเที่ยว การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ร่วมแถลงข่าวในงาน “พลังงานสร้างไทย กฟผ. สร้างพลังชุมชน” เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์ชุมชน กระตุ้นเศรษฐกิจฐานราก ณ อาคาร ท.103 กฟผ. สำนักงานใหญ่ อ.บางกรวย จ.นนทบุรี นายวิบูลย์ ฤกษ์ศิระทัย ผู้ว่าการ กฟผ. กล่าวว่า การฟื้นฟูเศรษฐกิจหลังสถานการณ์โควิด-19 ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมมือกันเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนและภาคธุรกิจที่ได้รับผลกระทบ ซึ่ง กฟผ. พร้อมเป็นอีกหนึ่งองค์กรที่จะร่วมช่วยเหลือประชาชนภายใต้แนวคิด “พลังงานสร้างไทย กฟผ. สร้าง พลังชุมชน” โดยมุ่งเน้นการสร้างความเข็มแข็งให้ชุมชนผ่านการส่งเสริมการท่องเที่ยววิถีชุมชนรอบเขตเขื่อนและโรงไฟฟ้าของ กฟผ. ทั่วประเทศ ที่สะท้อนถึงอัตลักษณ์วัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างรายได้เพิ่มให้กับชุมชนจากการท่องเที่ยวและการจำหน่ายสินค้าชุมชน ซึ่ง กฟผ. ได้ดำเนินการในเรื่องดังกล่าวมาโดยตลอด และในปีนี้ กฟผ. จะจัดทริปนำร่องเส้นทางท่องเที่ยวใน 4 เส้นทาง ได้แก่ เขื่อนภูมิพล จ.ตาก, เขื่อนศรีนครินทร์ เขื่อนวชิราลงกรณ ใน จ.กาญจนบุรี และโรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา จ.นครราชสีมา ควบคู่กับการจัดหาช่องทางจำหน่ายสินค้าชุมชน ทั้งในส่วนของร้านค้าภายในเขตเขื่อน โรงไฟฟ้า การจัดตลาดนัดสินค้าชุมชนในพื้นที่ กฟผ. สำนักงานใหญ่ นำชุมชนร่วมจัดแสดงสินค้ากับเครือข่ายพันธมิตรในพื้นที่ต่าง ๆ รวมถึงช่องทางออนไลน์ในกลุ่มบนเฟสบุ๊ก (Facebook) ที่มีชื่อว่า “ตลาดนัดเอนจี้ ของดีทั่วไทย” โดยมีจิตอาสา กฟผ. คอยดูแลช่วยเหลือชุมชนในการโพสต์สินค้าให้น่าสนใจ ช่องทางการจัดส่งสินค้า กฎหมายการค้าขายออนไลน์ จัดกิจกรรมเพื่อกระตุ้นยอดขาย ตลอดจนการจัดเวที EGAT Guru Talk “ขายไฟแลบ” สอนเทคนิคการเพิ่มยอดขายในตลาดออนไลน์แก่ชุมชนต่าง ๆ โดยกูรูผู้เชี่ยวชาญ อาทิ โค้ชหมี คุณเดชา วัฒนสุพงษ์ ผู้เชี่ยวชาญเทคนิคการ ขายออนไลน์ คุณปาณพล จันทรสุกรี ผู้ก่อตั้งจุฬาฯ มาร์เก็ตเพลส คุณสมศักดิ์ บุญคำ ผู้เชี่ยวชาญการตลาดด้านการพัฒนาชุมชนให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว รวมถึงการจ้างแรงงานงานในพื้นที่และสร้างมูลค่าเพิ่มต่อชุมชนผ่านร้านกาแฟคุณสายชลที่ตั้งอยู่ในเขตเขื่อน โรงไฟฟ้า พร้อมทั้งนำเมล็ดกาแฟของชุมชนรอบ กฟผ. และผลิตภัณฑ์ ต่าง ๆ มาจำหน่าย ซึ่งในวันนี้ยังเป็นวันแรกที่เปิดให้บริการร้านกาแฟคุณสายชล ณ กฟผ. สำนักงานใหญ่ อีกด้วย ทั้งนี้ คาดว่าการส่งเสริม การท่องเที่ยวรอบโรงไฟฟ้าและสนับสนุนผลิตภัณฑ์ชุมชนผ่านช่องทางต่าง ๆ จะก่อให้เกิดการหมุนเวียนทางเศรษฐกิจกว่า 100 ล้านบาท ซึ่งจะช่วยบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนให้สามารถผ่านพ้นวิกฤตครั้งนี้ไปได้โดยเร็วที่สุด นางสาวฐาปนีย์ เกียรติไพบูลย์ รองผู้ว่าการด้านสินค้าและธุรกิจท่องเที่ยว ททท. กล่าวว่า ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวผ่านกิจกรรมของ “โครงการพลังงานสร้างไทย กฟผ. สร้างพลังชุมชน” ททท. ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทหน้าที่ในการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์และส่งเสริมตลาดการท่องเที่ยว จะร่วมประชาสัมพันธ์โครงการ ฯ และกิจกรรมต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง ด้าน กฟผ. ก็มีฐานทรัพยากรที่ทรงคุณค่ามากมาย สามารถนำมาสร้างสรรค์และส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสวยงาม พร้อมยังสามารถกระจายประโยชน์ต่อชุมชนท้องถิ่นใกล้เคียงบริเวณเขื่อนและโรงไฟฟ้า เป็นการเปิดโอกาสให้ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการท่องเที่ยวในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การเป็นมัคคุเทศก์ท้องถิ่น การนำสินค้าที่เป็นศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านมาจำหน่ายแก่นักท่องเที่ยว จะช่วยให้ชุมชนได้รับผลประโยชน์จากการท่องเที่ยวอย่างแท้จริง นับว่ามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของชุมชน โดย ททท. มีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่จะสนับสนุนด้านการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์และการส่งเสริมตลาดการท่องเที่ยวชุมชน พร้อมสร้างการรับรู้เพื่อให้เกิดความเข้าใจในมิติการท่องเที่ยวชุมชนมากขึ้นอย่างยั่งยืน ผ่านนวัตกรรมและเทคโนโลยีต่างๆ เพื่อเพิ่มศักยภาพและพัฒนาสินค้าสินค้าท่องเที่ยวชุมชนให้ตรงกับกลุ่มเป้าหมาย คาดว่าการดำเนินงานแบบบูรณาการร่วมกันนี้จะช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยวเพื่อกระจายรายได้สู่ชุมชนให้เติบโตอย่างยั่งยืนต่อไป   https://www.thaipost.net/main/detail/77049 กฟผ., ททท., ท่องเที่ยวชุมชน TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20200910/image_big_5f59e32abec12.jpg 32724 01/04/2019 16:58 31/03/2019 06:56 คนหนองโรงใช้แผนพัฒนาตำบลสร้างเศรษฐกิจ-ท่องเที่ยวชุมชน ตำบลหนองโรง  อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี มีพื้นที่ประมาณ 95,931ไร่  มี  17 หมู่บ้าน  ประชากรประมาณ 6,600 คน  สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบสลับเนิน  ชาวบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม  ปลูกมันสำปะหลัง  อ้อย  ข้าวโพด  ทำนา  ทำตาล  เลี้ยงสัตว์  รับจ้างทั่วไป  ฯลฯ    ในอดีตหนองโรงเคยเป็นเส้นทางเดินทัพสมัยสงครามไทย-พม่า  และในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เคยเป็นฐานลับของขบวนการเสรีไทย  นอกจากนี้ชาวหนองโรงยังมีประวัติในการต่อสู้ร่วมกันเพื่อรักษาผืนป่าที่เป็นแหล่งอาหารและแหล่งใช้สอยประโยชน์ของชุมชน  โดยเฉพาะผืนป่าบริเวณบ้านห้วยสะพาน  หมู่ที่ 2 ซึ่งอยู่ติดกับเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าหนองโรง  และร่วมกันฟื้นฟูสภาพป่าที่เคยเสื่อมโทรมจนกลับมาเขียวขจี  กลายเป็นแหล่งอาหารและสมุนไพรของชุมชน   จากป่าเสื่อมโทรมสู่  2   รางวัลลูกโลกสีเขียว สมพร  ปานโต  ประธานสภาองค์กรชุมชนตำบลหนองโรง  เล่าว่า  สมัยก่อนพื้นที่ป่าหนองโรงยังมีต้นไม้หนาแน่น  แต่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่  2 มีการตัดไม้เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่างๆ  เช่น  สร้างบ้าน  ทำรางรถไฟ  ส่งไม้ไผ่เข้าโรงงานอุตสาหกรรมกระดาษ  เมื่อป่าหมดไป  ราวปี 2515  เป็นต้นมา  นายทุนจากต่างถิ่นได้เข้ามาจับจองพื้นที่และส่งเสริมให้ชาวบ้านปลูกอ้อยและมันสำปะหลังเพื่อส่งขายโรงงาน  จนผืนป่าเหี้ยนเตียน  เกิดผลกระทบต่อแหล่งน้ำ  และแหล่งอาหารของชาวบ้าน  เป็นอย่างนี้อยู่เรื่อยมา  จนถึงช่วงปี 2516-2517   เป็นช่วงประชาธิปไตยเฟื่องฟู  ชาวไร่  ชาวนาทั่วประเทศรวมกลุ่มกันเรียกร้องสิทธิต่างๆ  ชาวหนองโรงจึงได้รวมตัวกันทวงผืนป่าจากนายทุน  แต่ชาวบ้านกลับถูกลอบทำร้าย  จนต้องยกขบวนไปเรียกร้องต่อทางราชการ   รวมทั้งยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี  จนประสบผลสำเร็จในปี 2517  ชาวบ้านจึงได้ร่วมกันรังวัดผืนป่าและทำแนวเขตป่า  ได้เนื้อที่ทั้งหมดประมาณ  1,008 ไร่  หลังจากนั้นชาวบ้านได้ร่วมกันดูแลไม่ให้นายทุนบุกรุกป่า  แต่ก็ยังไม่ได้ฟื้นฟูป่าอย่างจริงจัง  เพราะสภาพป่ายังเสื่อมโทรม  ชาวบ้านใช้ประโยชน์โดยเอาวัวควายไปเลี้ยง    ประมาณปี  2539  หน่วยงานจากกรมป่าไม้  กระทรวงเกษตรและสหกรณ์  ได้เข้ามาส่งเสริมให้ชาวบ้านช่วยกันดูแลรักษาป่า  เอากล้าไม้มาให้ปลูกเพื่อฟื้นฟูสภาพป่า  จัดอบรมให้ชาวบ้านมีความรู้ในการดูแลรักษาป่า  ทำแนวป้องกันไฟป่า  ฯลฯ  ร่วมกันกำหนดระเบียบในการใช้พื้นที่ป่า  เช่น  ห้ามล่าสัตว์  ห้ามขุดแย้  ห้ามขุดบึ้ง  ห้ามตัดไม้  ห้ามตีผึ้ง  เป็นต้น  แต่ชาวบ้านสามารถใช้ประโยชน์จากป่าได้  เช่น  เก็บผักหวาน  มะขาวป้อม  ตะคร้อ  หรือพืชยาสมุนไพร รวมทั้งเก็บหน่อไม้และเห็ดต่างๆ โดยเฉพาะเห็ดโคน   หลายปีผ่านไป  ป่าจึงเริ่มฟื้นตัว  พืช  ผัก  เห็ด  และสมุนไพรต่างๆ ที่เคยหายไปเริ่มผุดหน่อ   ผุดต้นออกมา  ให้ชาวบ้านหลายหมู่บ้านได้เก็บกินและใช้ประโยชย์จากป่า  เช่น  บ้านห้วยสะพาน  บ้านใหม่  บ้านหนองกระจันทร์ และบ้านดอนเจริญ  และร่วมกันจัดตั้งเป็นป่าชุมชนขึ้นมา  ใช้ชื่อว่า “ป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี”   ในปี 2542  ป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคีได้รับการคัดเลือกจากกรมป่าไม้ให้เป็น  "ป่าพื้นบ้าน อาหารชุมชนดีเด่นระดับเขต"  ในปี 2543 ได้รับการพิจารณาคัดเลือกจากสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดกาญจนบุรีให้เป็น "พื้นที่ตำบลเขียวขจีดีเด่น" ระดับจังหวัด  มีพืชและสมุนไพรต่างๆ  กว่า 200  ชนิด  เช่น  เห็ดเผาะ  เห็ดโคน  เห็ดขอน  กุ่ม  ขี้เหล็ก จัน  ตำลึง  นมแมว  ผักหวาน  ย่านาง  มะขามป้อม สารภี  มะตูม หว้า ผักเสี้ยน เถาวัลย์เปรียง สะเดา  แจง ฯลฯ   ตัวอย่างสมุนไพรที่สำคัญ  เช่น  ‘แจง’  เป็นไม้ยืนต้น  ใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง  รากและลำต้นนำมาต้มดื่มบำรุงธาตุ  บำรุงร่างกาย ใบเอามาใช้บ่มผลไม้  โดยไม่ต้องใช้แก็ส  รากเอามาฝนกับมะนาวเพื่อแก้ไอ  ลำต้นเอามาเผาทำดินปืน  ต้นและยอดเป็นยาแก้ไข้   ดอกและยอดอ่อนนำมาดองกินเป็นอาหารพื้นบ้าน  ฯลฯ   อย่างไรก็ตาม  นอกจากการรวมกลุ่มกันอนุรักษ์ป่าชุมชน  รวมทั้งดูแลป่าสงวนแห่งชาติป่าหนองโรงที่อยู่ติดกับป่าชุมชนมาอย่างต่อเนื่องแล้ว  ในปี 2546 ชุมชนยังได้ร่วมกันจัดตั้ง ‘กลุ่มเยาวชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี’  เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้ร่วมกันดูแลรักษาป่าและสิ่งแวดล้อม  โดยมีกิจกรรมต่างๆ  เช่น  การเพาะกล้าไม้  ปลูกต้นไม้เพิ่มเติม  ลาดตระเวนร่วมกับผู้ใหญ่เพื่อดูแลรักษาป่า  ทำแนวป้องกันไฟป่า  โดยเฉพาะการนำศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน  คือ  ‘เพลงเหย่ย’ มาถ่ายทอดเป็นบทเพลงเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์และดูแลป่า  นำไปแสดงในงานสำคัญของตำบล แสดงต้อนรับผู้มาเยือน  รวมทั้งงานรับเชิญต่างๆ   ปี 2548  คณะกรรมการป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคีส่งผลงานการอนุรักษ์ป่าชุมชนเข้าร่วมประกวดรางวัล  ‘ลูกโลกสีเขียว  ครั้งที่ 7’   ที่จัดขึ้นโดยการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (ปตท.)  ผลปรากฏว่าได้รับรางวัลทั้งในประเภทชุมชน  (ชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคีใช้ป่าชุมชนเป็นสะพานสู่การพัฒนาแบบมีส่วนร่วม) และรางวัลประเภทกลุ่มเยาวชน (กลุ่มเยาวชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี  พลังการอนุรักษ์ที่ขับขานผ่านบทเพลง) ปัจจุบันป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานมีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 2,094   ไร่ (รวมเนื้อที่บางส่วนของป่าสงวนฯ ห้วยโรง)  มีคณะกรรมการดูแลรักษาป่าประมาณ 40 คน  มีกลุ่มเยาวชนประมาณ 60 คน  และมีชาวบ้านในหมู่ต่างๆ ที่มาร่วมดูแลรักษาป่า  จนกลายเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องการอนุรักษ์ป่าชุมชนที่สำคัญของจังหวัดกาญจนบุรี   นอกจากนี้ป่าชุมชนบ้านห้วยสะพานยังเป็นแหล่งที่พบเห็ดโคนแหล่งใหญ่ของจังหวัดกาญจนบุรี  โดยเฉพาะช่วงปลายฝนต้นหนาว  ระหว่างเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคมของทุกปี  จะมีนักล่าเห็ดโคนจากทุกสารทิศเดินทางมาที่นี่เพื่อหาเห็ดโคนไปขาย  เพราะเห็ดโคนที่นี่มีดอกใหญ่  รสชาติอร่อย  ราคาขายตั้งแต่กิโลกรัมละ 400 บาทขึ้นไปตามสภาพและปริมาณของเห็ดที่ออกมาในแต่ละปี   สภาองค์กรชุมชนฯ ใช้แผนพัฒนาเชื่อมโยงชุมชนสู่เป้าหมาย สภาองค์กรชุมชนตำบลหนองโรง จัดตั้งเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ.2551 ทำให้ตำบลหนองโรงขยับขยายงานพัฒนาชุมชนออกไป    โดยใช้เวทีสภาองค์กรชุมชนฯ เป็นเครื่องมือสำคัญในการเชื่อมโยงพี่น้อง  กลุ่มองค์กร  และแกนนำขับเคลื่อนงานพัฒนาในตำบล  โดยร่วมกันกำหนดเป้าหมายการพัฒนาของตำบล  คือ “ตำบลน่าอยู่ เชิดชูคุณธรรม นำการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ ส่งเสริมการเกษตรอินทรีย์ มีศูนย์กระจายสินค้า พัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน” สมพร  ปานโต  ประธานสภาองค์กรชุมชนตำบลหนองโรง ขยายความว่า  สภาองค์กรชุมชนตำบลหนองโรงมีแนวคิดในการพัฒนาตำบลให้เกิดความเข้มแข็ง  มีการพัฒนาศักยภาพแกนนำในด้านต่าง ๆ เช่น การพัฒนาระบบข้อมูล  การบริหารจัดการ  ฯลฯ  แต่สิ่งที่สำคัญคือ  นอกจากการพัฒนาคนแล้ว  ชุมชนจะต้องมีแผนพัฒนาตำบล  เพื่อนำตำบลไปสู่ความสำเร็จตามเป้าหมายที่ร่วมกันวางเอาไว้  โดยคณะทำงานสภาองค์กรชุมชนฯ ได้ร่วมกันจัดทำแผนพัฒนาเพื่อนำไปสู่เป้าหมาย  โดยมีกระบวนการต่างๆ  เช่น 1. แกนนำสภาองค์กรชุมชนฯ  จัดประชุมเพื่อสร้างความเข้าใจแนวทางการขับเคลื่อนงานในตำบล  ออกแบบและกำหนดวิธีการจัดทำแผนพัฒนาตำบล  จัดทีมทำงานและแบ่งบทบาทหน้าที่  พร้อมทำแผนปฏิบัติการ โดยมีแกนนำกลุ่มองค์กร  แกนนำสภาองค์กรชุมชนท้องถิ่น ท้องที่ ภาคีภาครัฐ  เช่น อบต. , รพ.สต. , อสม   และกลุ่มอาชีพต่างๆ เป็นต้น 2. รวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องเพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลของตำบล และนำมาใช้ประกอบการตัดสินใจ เช่น ข้อมูลบริบทตำบล ข้อมูลประชากร ข้อมูลกลุ่มองค์กรต่าง ๆ รวมถึงการรวบรวมข้อมูลแผนพัฒนาต่าง ๆ ที่มีการจัดทำอยู่ก่อนแล้ว  และ  3. วิเคราะห์ศักยภาพของตำบล  เปิดวงพูดคุยแลกเปลี่ยนกัน  เพื่อนำข้อมูลต่างๆ มาจัดทำแผนพัฒนาตำบลด้านต่างๆ   ตัวอย่างแผนงานด้านเศรษฐกิจ โดยนำภูมิปัญญาท้องถิ่น  ทรัพยากร  และผลผลิตในตำบลมาต่อยอดและพัฒนาเป็นสินค้าที่สามารถอาชีพและเพิ่มรายได้ให้แก่ประชาชน  เนื่องจากที่ผ่านมาในตำบลมีกลุ่มอาชีพต่างๆ เกิดขึ้น  แต่ไม่มีตลาดรองรับ  และมีสินค้าการเกษตร  แต่ต้องนำไปขายในเมืองทำให้มีต้นทุนเพิ่ม  กำไรน้อยลง  นอกจากนี้ชาวบ้านต้องไปซื้อสินค้าอุปโภคบริโภคจากในเมืองทำให้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น   ในปี 2559  หลังจากที่แกนนำสภาองค์กรชุมชนฯ ไปศึกษาดูงานด้านวิสาหกิจชุมชนมาแล้วหลายแห่ง  รวมทั้งที่ศูนย์สาธิตการเกษตรร้านค้าชุมชนตำบลท่าเสา  อ.ไทรโยค  จ.กาญจนบุรี  ซึ่งถือเป็นร้านค้าชุมชนที่มีชื่อเสียงของจังหวัด จึงได้นำตัวอย่างดังกล่าวมาจัดตั้งเป็น ‘ร้านค้าประชารัฐและศูนย์กระจายสินค้าชุมชนโซนพนมทวน’ ขึ้นมา   โดยใช้งบประมาณสนับสนุนจาก ‘โครงการเพิ่มความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากตามแนวทางประชารัฐ’ จากรัฐบาล  ผ่านกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ (กทบ.)  ซึ่งมีงบประมาณสนับสนุนหมู่บ้านละ 500,000 บาท   “ร้านค้าและศูนย์กระจายสินค้าของเรา  ใช้งบประมาณจาก 4 หมู่บ้านที่เข้าร่วม  แบ่งเป็นร้านค้าและตู้จำหน่ายน้ำดื่ม  รวม  1 ล้าน 5 แสนบาท  ทำให้เรามีร้านค้าจำหน่ายสินค้าต่างๆ ที่จำเป็นให้แก่ชาวบ้านในราคาประหยัด  และชาวบ้านก็จะเอาสินค้าต่างๆ ที่ผลิตมาวางขายที่ร้าน  ไม่ต้องเข้าไปซื้อหรือขายในเมือง  นอกจากนี้เรายังมีโรงสีชุมชน  1 โรง  ใช้งบ 5 แสนบาท  ผลิตข้าวสารบรรจุถุงที่ชาวบ้านปลูกเองและขายเอง”  ประธานสภาฯ แจงรายละเอียด   ปัจจุบันร้านค้าประชารัฐและศูนย์กระจายสินค้าชุมชนฯ  มีคณะกรรมการบริหารงาน 15 คน มีสมพร ปานโต เป็นประธาน มีสมาชิกร้านค้าชุมชน  จำนวน 106 คน  มีเงินทุน 2,103,900 บาท  จำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็นในชีวิตประจำวัน   เช่น  ข้าวสาร  น้ำตาลทราย  น้ำมันพืช  น้ำปลา  ผงซักฟอก  สบู่  ยาสีฟัน  เครื่องดื่ม  นม  ฯลฯ  และเป็นศูนย์กระจายสินค้าให้กับชุมชนหรือร้านชำในหมู่บ้านต่างๆ นอกจากนี้ยังจำหน่ายสินค้าของชุมชน  เช่น  ข้าวสาร  ผัก  ผลไม้     ผลเมล่อนที่ชาวบ้านปลูก การแปรรูป  เช่น  พุทรากวน  มะม่วงกวน  มะขามแช่อิ่ม  แคบหมูไร้มัน  ข้าวเกรียบสีรุ้ง (ส่งตลาดไท) ขนมทองพลับ  ทองม้วน  ขนมตาล  จาวตาลเชื่อม  สินค้าจากสมุนไพร  งานหัตถกรรม  ผ้าขาวม้าทอมือ  ตะกร้าหรือของใช้จากเชือกป่านมัดฟาง  ฯลฯ  ทำรายได้ให้แก่ชาวบ้านครัวเรือนละ 5,000-20,000 บาทต่อเดือน   ส่วนผลกำไรจากร้านค้าและศูนย์กระจายสินค้าก็จะนำมาบริหารจัดการและปันผลให้แก่สมาชิก  โดยแบ่งเป็น 1.เงินทุนสมทบกองทุนฯ  เพื่อขยายงานและดำเนินกิจการของศูนย์ฯ 25 %  2.จ่ายเงินปันผลตามหุ้นที่ชำระเงินแล้วให้แก่สมาชิก 50 %  3.จ่ายเป็นค่าตอบแทนคณะกรรมการดำเนินการศูนย์ฯ 10 %  4.จ่ายเป็นสวัสดิการและพัฒนาชุมชน 10 %  และ 5. สมทบกองทุนพัฒนาเครือข่ายจังหวัด 5 %   “ในปีนี้เราจะพัฒนาระบบการบริหารจัดการและขยายงานร้านค้าประชารัฐให้มากขึ้น  เพราะตอนนี้ร้านค้าของเราสามารถรับบัตรสวัสดิการแห่งรัฐได้  ทำให้ชาวบ้านที่มีบัตรสวัสดิการฯ มาซื้อของได้สะดวกขึ้น  ไม่ต้องเข้าไปซื้อในเมือง  ส่วนศูนย์กระจายสินค้าก็จะขยายสินค้าไปยังร้านค้าเครือข่ายในหมู่บ้านต่างๆ ให้มากขึ้น  ซึ่งจะมีทั้งสินค้าจากชุมชนและสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น  ทำให้ชาวบ้านมีตลาดรองรับ  และได้ซื้อสินค้าจำเป็นในราคาที่ไม่แพง  ส่วนผลกำไรก็จะนำแบ่งปันให้สมาชิก  และนำกลับมาพัฒนาตำบลของเราด้วย”  สมพรกล่าว   นอกจากนี้ตำบลหนองโรงยังได้รับการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนหรือท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์จากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ทำให้ตำบลหนองโรงเป็นที่รู้จักกันมากขึ้น  มีแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ในตำบล  เช่น  การศึกษาและเรียนรู้ป่าชุมชน  เรียนรู้วิถีชีวิตและวัฒนธรรม  เช่น  เพลงเหย่ย  การทอผ้าขาวม้า  แปรรูปตาล  จาวตาลเชื่อม  ลูกตาลลอยแก้ว  ชิมอาหารพื้นบ้าน  เช่น  น้ำพริกมะสัง  แกงคั่วหัวตาล  แกงไก่บ้านใส่มะเขือเหลือง ฯลฯ     โดยในแต่ละเดือนจะมีผู้ที่สนใจจากทั่วประเทศเดินทางมาท่องเที่ยวและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ไม่ต่ำกว่า 1,000 คนทำให้ชาวบ้านมีรายได้จากการขายสินค้าต่างๆ  และรายได้จากการท่องเที่ยวชุมชน  เช่น  ค่าไกด์ชุมชน 30 บาท/คน/วัน  ค่ารถอีแต๋น  500 บาท/คัน/วัน    ค่าเช่ารถจักรยานคันละ 20 บาท  ค่าอาหารกลางวันคนละ 100 บาท  อาหารเย็น 130 บาท   ค่าอาหารว่าง 2 มื้อ/วัน  พร้อมเครื่องดื่มน้ำสมุนไพร 60 บาท  ค่าที่พักโฮมสเตย์คนละ  300  บาทพร้อมอาหารเช้า ฯลฯ   นี่คือตัวอย่างของแผนพัฒนาตำบลด้านเศรษฐกิจที่สภาองค์กรชุมชนตำบลหนองโรงนำมาใช้ขับเคลื่อนทำให้ชาวบ้านมีรายได้ นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงกลุ่มต่างๆ ทั้งในและนอกตำบลมาสนับสนุนการพัฒนาชุมชนในด้านต่างๆ เช่น  ททท. ปตท.  บริษัท SCG.  บริษัทผลิตไฟฟ้าราชบุรี  สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช.  และยังมีแผนงานต่างๆ  ที่จะดำเนินงานในปีนี้  เช่น การส่งเสริมการทำเกษตรอินทรีย์ โครงการซ่อมแซมบ้านครัวเรือนที่ด้อยโอกาสหรือบ้านพอเพียงชนบทของ พอช. โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี ฯลฯ   เพื่อเดินไปสู่เป้าหมายของคนตำบลหนองโรง  คือ “ตำบลน่าอยู่ เชิดชูคุณธรรม นำการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ ส่งเสริมการเกษตรอินทรีย์ มีศูนย์กระจายสินค้า พัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน” https://www.thaipost.net/main/detail/32724 ท่องเที่ยวชุมชน, พอช, สร้างบ้าน FALSE FALSE DELETE https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20190401/image_big_5ca1de6c06fd9.jpg 7430 19/04/2018 15:09 19/04/2018 14:47 ชุมชนคีรีวงระอุ! สมาชิกอบต.ถ่อย ชกปากอดีตเลขาศิลปินแห่งชาติ   19 เม.ย.61-  มีรายงานว่า เมื่อค่ำ วันพุธ ที่ 18 เม.ย.ที่ผ่านมา นายวรา จันทร์มณี อดีตเลขาท่านอังคาร กัลยาณพงศ์ ศิลปินแห่งชาติ ได้เข้าแจ้งความต่อ สภ.ลานสกา จ.นครศรีธรรมราช ว่า ตนเองถูกนายทิมาทร ไชยบุญ สมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบล( อบต.)หมู่ 10 บ้านคีรีวง บุกเข้าไปต่อยทำร้ายที่หน้าวิหารวัดคีรีวง  เมื่อสอบถามไปยัง นายวรา ทราบว่า เหตุเกิดจากการที่นายวรา ได้เชิญประชุมชาวบ้านคีรีวงประชุมและอภิปรายถึงวิกฤติของชุมชนคีรีวงในภาพรวม โดยมีข้อความบางส่วนไปพาดพิงถึงผลประโยชน์และการดำเนินงานที่ไม่โปร่งใสของนายทิมาทร ซึ่ง เป็นหนึ่งในกลุ่มผู้ประกอบการส่วนบุคคลที่ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากจังหวัด ในวงเงินรวม 6 ล้านบาท และการไปยึดศูนย์กลางชุมชนเป็นของตนเอง  โดย เมื่อเวลาประมาณ 17.30 - 18.20 น. นายวรา ซึ่งเป็นเลขาธิการกองทุนสิปปปชา และผู้เชี่ยวชาญด้านการมีส่วนรวมกับประชาชน มีภูมิลำเนาอยู่ที่บ้านคีรีวง ได้เชิญประชาสังคมคีรีวงประชุม เพื่อแถลงถึงกรณีที่ตนได้เคลื่อนไหวมาอย่างต่อเนื่อง เกี่ยวกับการวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยวที่ผิดพลาดของรัฐ จนทำให้ชุมชนคีรีวงมีปัญหาหลายด้าน โดยใช้หัวข้อในการประชุม ณ วิหารวัดคีรีวงว่า “วิกฤติคีรีวง ปัญหา และทางออก” ในการประชุมดังกล่าวนายวรา ได้นำเสนอประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้นกับชุมชนคีรีวง ชี้ให้เห็นการวางนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ผิดพลาดของรัฐ โดยหวังเพียงเม็ดเงิน อัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) โดยไม่ได้คำนึงถึงผลกระทบด้านลบทางสังคมและวัฒนธรรม จนก่อให้เกิดผลเสียต่อชุมชนคีรีวงมากมาย อาทิ รบกวนและเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตพื้นถิ่นที่เคยอยู่ร่วมกันอย่างเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่โอบอ้อมอารี, ทำลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และปัญหาคอร์รัปชั่นในโครงการต่างๆที่ลงมา ทั้งนี้ นายวรา ได้กล่าวถึงงบประมาณแผ่นดิน จำนวน 80 ล้านที่ทางจังหวัดนครศรีธรรมราชเสนอทำฟุตบาททางเดินให้นักท่องเที่ยว  โดยตั้งคำถามว่าชาวคีรีวงได้ประโยชน์อะไร และส่งเสริมศักยภาพชุมชนท่องเที่ยวยั่งยืนตรงไหน อีกทั้งยังได้กล่าวถึงงบประมาณ 6 ล้านที่ผู้ว่าฯนครศรีธรรมราช ดึงมาจากสำนักงบประมาณ เอามาสนับสนุนกลุ่มอาชีพส่วนตัวที่แอบอ้างชุมชน โดยตั้งคำถามว่า ชาวคีรีวงได้ประโยชน์อะไร แล้วทำไมผู้ว่าฯต้องกำชับมากับนายอำเภอลานสกา ว่า “ต้องทำให้ได้” นอกจากนี้ นายวรา ได้เรียกร้องให้ผู้นำจำนวนไม่กี่คนในชุมชนคีรีวงหยุดเห็นแก่ตัว หยุดตักตวงแต่ผลประโยชน์เข้าตัวเอง โดยไม่คำนึงถึงความถูกต้อง อีกทั้งได้ทวงคืนศูนย์กลางชุมชนซึ่งกลายเป็นที่แสวงหาประโยชน์และสร้างบารมีส่วนบุคคลของอบต.ทิมาทร ไปแล้ว อีกทั้งได้เรียกร้องให้จังหวัดนครศรีธรรมราชใช้งบประมาณ 80 ล้านบาท  มาแก้ไขปัญหาให้ชาวบ้านก่อนโดยเสนอให้ทำแผนยุทธศาสตร์ชุมชน ให้ชาวบ้านร่วมทำงานกับผู้เชี่ยวชาญเพื่อวางแผนดังกล่าว โดยคำนึงถึงความยั่งยืนของชุมชนในระยะยาวเป็นหลัก และความเดือดร้อนของประชาชน, ความจำเป็นเร่งด่วน, ความเป็นธรรม, ความคุ้มค่าทางสังคม-เศรษฐกิจ และความเป็นธรรมต่อชนรุ่นด้วย ในการประชุมดังกล่าวมีชาวคีรีวงให้ความสนใจประมาณ 200 คน และมีการไลฟ์สดทางเฟซบุ๊กอีกด้วย เมื่อเสร็จการประชุมในเวลาประมาณ 18.20 น. ในขณะที่นายวรา กำลังชี้แจงต่อนายกรีฑา ชำนะ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 10 อยู่นั้น ก็ได้มี อบต.ทิมาทร ไชยบุญ ปราดเข้ามาต่อยหน้าจากด้านหลังเข้าบริเวณริมฝีปากขวาจนเลือดกลบปาก พร้อมทั้งด่าทออย่างรุนแรง ด้วยเหตุที่ไม่พอใจว่ามากล่าวหาเรื่องการยึดศูนย์กลางชุมชนซึ่งเป็นการคอรัปชั่น  ขณะที่ชาวบ้านที่อยู่ใกล้เคียงได้มาห้ามปราม และดึงนายทิมาทร ออกไป ส่วนนายวรา ก็ได้เข้าแจ้งความกับ สภ.ลานสกา โดยมี รตอ.สุกรี พรหมมาศ ร้อยเวร เป็นผู้รับแจ้งความ  อย่างไรก็ตาม หลังแจ้งความ นายวรา ไม่สามารถออกจากโรงพักได้ เพราะมีกลุ่มของอบต.กำโลน มาดักรออยู่หน้า สภ.ลานสกา ประมาณ 15 คน ตำรวจจึงต้องนำนายวรา ไปตรวจบาดแผลที่โรงพยาบาลลานสกา และขับรถมาส่งถึงชุมชนคีรีวง ซึ่งมีกลุ่มผู้สนับสนุนรออยู่จำนวนมาก  มีรายงานว่าเมื่อวันที่ 19 เม.ย.นายวรา ได้เดินทางไปร้องเรียนกับศูนย์ดำรงธรรม นครศรีธรรมราช และหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องต่อไปด้วย สำหรับกลุ่มนักการเมืองท้องถิ่นดังกล่าว เคยได้รับความช่วยเหลือจากนายวรา ท่านอังคาร อังคาร กัลยาณพงศ์ ศิลปินแห่งชาติ และอาจารย์เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ศิลปินแห่งชาติ เมื่อกองทุนสิปปปชาไปจัดงานสนับสนุนชุมชนคีรีวงหลายครั้ง   https://www.thaipost.net/main/detail/7430 กองทุนสิปปปชา, คีรีวง, จ.นครศรีธรรมราช, ท่องเที่ยวชุมชน, วรา จันทร์มณี, อ.ลานสกา, อังคาร กัลยาณพงศ์, เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20180419/image_big_5ad84804bec3c.jpg