98627 07/04/2021 12:15 07/04/2021 12:15 หมอประเวศออกบทความ’วิกฤตโควิดสอนว่าต้องยกระดับสมรรถนะของชาติให้สูงสุด’ 07 เม.ย.2564 - นพ.ประเวศ วะสี ราษฎรอาวุโส ได้เขียนบทความเรื่อง “วิกฤตโควิดสอนว่าต้องยกระดับสมรรถนะของชาติให้สูงสุด” มีเนื้อหาว่า วิกฤตโควิดแสดงให้เห็นปัญหาที่เชื่อมโยงยาวไกลหลายมิติซับซ้อน เป็นวิกฤตความซับซ้อน (Complexity crisis) ที่บริหารจัดการยาก ในปัญหาที่ซับซ้อนและยาก การใช้อำนาจโดยไม่มีความรู้ไม่ได้ผล นักการเมืองที่มีแต่วาทกรรมแต่ปราศจากความรู้ในบริบทของปัญหา จะทำอะไรไม่ถูกและเป็นอันตราย ถึงเวลาต้องเปลี่ยนแปลงนักการเมือง จากเพียงแต่หาเสียงเก่ง มาเป็นผู้นำที่มีสมรรถนะสูง  แต่วิกฤตโควิดก็แสดงให้เห็นว่า ลำพังแต่กลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเก่งอยู่กลุ่มเดียวก็แก้วิกฤตไม่ได้ แต่คนไทยทั้งหมดต้องเก่ง และเก่งร่วมกันจึงจะเอาอยู่  การยกระดับสมรรถนะของชาติให้สูงสุด จึงควรเป็นระเบียบวาระเร่งด่วนแห่งชาติ สมรรถนะนิยามสั้นๆ ว่า รอบรู้ รู้รอบ ทำเป็น คิดเป็น จัดการเป็น อาจเรียกว่าสมรรถนะ 4 คือ รอบรู้ ทำเป็น คิดเป็น จัดการเป็น ส่วนจะบวกอีก 1 หรือ 2 หรือ 3 - 4 ก็ได้ เป็นสมรรถนะ 4 + 1 หรือ 2, 3, 4  ในการนี้มีเรื่องที่น่าจะคำนึงถึง ดังต่อไปนี้  1.ปฏิรูปการเรียนรู้ในระบบการศึกษาทั้งหมดทุกระดับ เพราะระบบการศึกษาไทยที่ทำมา 100 กว่าปี เน้นที่การ “ท่อง” ไม่ได้เน้นที่การ “ทำ” จึงสร้างคนที่ ทำไม่เป็น คิดไม่เป็น จัดการไม่เป็น ขึ้นมาเต็มประเทศ ทำให้สมรรถนะของชาติโดยรวมต่ำ ควรส่งเสริมให้ภาคธุรกิจจัดการศึกษาที่มีฐานอยู่ในการทำงาน (Work Based Education) ให้มากที่สุด  2.สำรวจทำแผนที่ (mapping) ว่ามีคนไทยที่เก่งๆ เรื่องอะไร อยู่ที่ไหนบ้าง และส่งเสริมให้มีบทบาทที่ฝึกอบรมสร้างคนเก่งในรูปต่างๆ คนเก่งต้องเรียนรู้และฝึกกับคนเก่ง ทุกวันนี้นักเรียนเรียนกับคนทำอะไรไม่เป็นเป็นส่วนใหญ่ ข้อ 1 นี้จะเสริมกับข้อ 1 ข้างบน  3.สร้างสถาบันพัฒนาผู้นำที่เก่งๆ จำนวนมาก มหาวิทยาลัยทั้งหมดควรมีสถาบันพัฒนาผู้นำ ควรศึกษาหาความรู้จากทั้งโลก ว่าหลักสูตรสร้างผู้นำที่เก่งนั้นควรเป็นอย่างไร กระทรวงอว.ควรมีนโยบายและยุทธศาสตร์ในเรื่องนี้  ภาคธุรกิจที่ประสบความสำเร็จสูง อย่างน้อย 100 บริษัท ควรมีสถาบันพัฒนาผู้นำ ทำให้ดีที่สุดในโลก สร้างคนไทยที่เก่งๆ  คนไทยที่มีศักยภาพและมูลนิธิที่มีพลัง ควรก่อตัวเองสร้างสถาบันพัฒนาผู้นำที่เก่งๆ ในด้านต่างๆ  องค์กรของรัฐที่มีความสามารถ ควรสร้างสถาบันพัฒนาผู้นำอย่างมีเนื้อหาสาระ ไม่ใช่เพียงแต่เป็นหลักสูตรให้ผู้คนมาสร้าง connection แต่ขาดสมรรถนะจริงๆ  4.ส่งเสริมสื่อมวลชนจำนวนมาก พอสมควรให้มีสมรรถนะสูงในการรอบรู้ประเด็นสำคัญของประเทศ และพัฒนาการสื่อสารที่สนับสนุนการยกระดับสมรรถนะของชาติ  5.พัฒนาระบบดิจิทัลเพื่อยกระดับสมรรถนะของคนทั้งประเทศ ผู้เชี่ยวชาญระบบดิจิทัล กสทช.และผู้เข้าใจการพัฒนาสมรรถนะ ควรร่วมกันทำงานเรื่องนี้อย่างรีบด่วน 6.การก่อตัวของ “กลุ่มเซลล์สมอง” เพื่อพัฒนานโยบายและยุทธศาสตร์ยกระดับสมรรถนะของชาติ บุคคลที่สนใจและเข้าใจความสำคัญของการยกระดับสมรรถนะของชาติ ควรก่อตัว (Self-organized) ขึ้นก่อน เพื่อรวมตัวร่วมคิดร่วมทำในเรื่องนี้ เมื่อปรากฏว่าเป็นของจริงและแน่นแฟ้น จึงพัฒนาไปเป็นองค์กร เช่น “สถาบันพัฒนานโยบายและยุทธศาสตร์ ส่งเสริมสมรรถนะของชาติ” สังกัดกระทรวงอว.ก็ได้ แต่เป็นองค์กรของรัฐที่เป็นอิสระ เพื่อทำงานทางนโยบายและยุทธศาสตร์ เพื่อยกระดับสมรรถนะของชาติให้สูงที่สุด   https://www.thaipost.net/main/detail/98627 นพ.ประเวศ วะสี, บทความ, ราษฎรอาวุโส, วิกฤตโควิด TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210407/image_big_606d3ecb60e7d.jpg 34357 24/04/2019 14:51 24/04/2019 14:51 ข้ามรุ่น!'ปิยบุตร'โต้'นพ.ประเวศ' ส้มหวานไม่คิดเป็นศัตรูกองทัพ แค่ต้องการยุติวงจรรัฐประหาร 24 เม.ย.62- ภายหลังสำนักข่าวอิศรา เผยแพร่บทความ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ ประเวศ วะสี ท่อนหนึ่งระบุว่า "...ความร่วมมือระหว่างพรรคอนาคตใหม่กับกองทัพในเรื่องของบ้านเมือง จะเปลี่ยนฉากทัศน์ (Scenario) ทางการเมืองอย่างฉับพลันทันที จากการมุ่งจับผิดและทอนกำลังกัน เป็นการมองเห็นคุณค่าของแต่ละฝ่าย และเสริมพลังกันเพื่อให้ประเทศเคลื่อนไปด้วยดี..." นั้น นายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการพรรคอนาคตใหม่ นำประเด็นนี้ไปโพสต์ต่อในเฟซบุ๊ก  Piyabutr Saengkanokkul  พร้อมระบุว่า พรรคอนาคตใหม่ไม่เคยเป็น ไม่คิดเป็น และไม่เป็นศัตรูกับกองทัพ แต่พรรคอนาคตใหม่ต้องการยุติวงจรรัฐประหาร ไม่ให้ทหารบางกลุ่มเข้ามาแทรกแซงการเมือง ปฏิรูปกองทัพให้ทันสมัย และสอดคล้องกับหลักการประชาธิปไตย.   https://www.thaipost.net/main/detail/34357 นพ.ประเวศ วะสี, นายปิยบุตร แสงกนกกุล, เลขาธิการพรรคอนาคตใหม่ TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20190424/image_big_5cc014e3e9368.jpg 8615 06/05/2018 21:43 07/05/2018 00:01 สูงวัยไม่ตกเทรนด์ดิจิตอลด้วยเครือข่ายปู่ย่าตายาย (ป้องกันผู้สูงอายุฆ่าตัวตายจากโรคซึมเศร้าและความเหงา ด้วยการสอนวิธีเล่นไลน์-เฟซบุ๊กในการติดต่อพูดคุยกับลูกหลาน หรือสร้างสังคมเพื่อนวัยเดียวกันให้กับคนสูงวัยยุคดิจิตอล)     ต้องยอมรับแบบเปิดอกว่า สังคมไทยในปัจจุบันเป็นสังคมที่เต็มไปด้วยความเครียด ทั้งนี้ยังพบว่ามีการทอดทิ้งสูง เพราะเราจะเห็นผู้สูงอายุมักจะต้องอยู่เฝ้าบ้าน ในขณะที่ลูกหลานต้องออกไปทำงานเพื่อหารายได้เลี้ยงดูคนชรา สิ่งที่เกิดขึ้นย่อมสะท้อนให้เห็นว่า ด้วยยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้บุตรหลานต้องอพยพย้ายถิ่นฐานโดยไม่ได้ตั้งใจปล่อยปละละเลยพ่อแม่ นี่เองจึงทำให้โซเชียลเข้าไปมีบทบาทสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงได้      ในงานเสวนาปาฐกถา “สังคมสูงวัย กับโลก Digital” ที่จัดขึ้นโดยมูลนิธิ มส.ผส., สสส., สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส และภาคีเครือข่าย ศ.เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี ให้มุมมองเรื่องดังกล่าวไว้น่าสนใจ เพื่อเปลี่ยนจากภาระให้เป็นพึ่งพิง เพราะอย่าลืมว่าดิจิตอลสามารถทำให้เกิดสังคมเครือข่ายคล้ายกับสมองของมนุษย์เรา นั่นจึงทำให้เกิดเป็นสังคมอุดมปัญญา    (ศ.เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี)     นพ.ประเวศให้ความรู้ว่า “การที่ผู้สูงอายุจะบรรลุความจริง ความงาม ตลอดจนเข้าใจสัมพันธภาพของมนุษย์ไปด้วยกัน ท่ามกลางสังคมใหม่ หรือสังคมยุคดิจิตอล ผมขอสะท้อนภาพของสังคมไทยในปัจจุบันว่า เป็น “สังคมแห่งการทอดทิ้ง” ซึ่งแตกต่างจากเมื่อในอดีตที่ลูกหลานมักช่วยกันแลดูแลผู้สูงอายุ ขณะที่ยุคนี้เป็นยุคสมัยใหม่ จึงไม่ใช่ว่าลูกใจดำโดยไม่สามารถเลี้ยงดูพ่อแม่ เพราะอย่าลืมว่าเมื่อสภาพสังคมเปลี่ยนแปลงไป แต่คนเป็นลูกหลานจำเป็นต้องไปหาอาชีพอื่นทำเพื่อส่งเงินมาจุนเจือครอบครัว นั่นจึงเกิดความห่า และเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาผู้สูงวัยอยู่เพียงลำพัง"      นอกจากปัญหาผู้สูงอายุอยู่เพียงลำพังแล้ว ยังพบ “ภาวะความเครียดสูง” เพราะสังคมยุคใหม่เติมไปด้วยความเร่งรีบ แข่งขัน จึงทำให้มีความเครียด ขาดความสุข นั่นจึงทำให้ป่วยเป็นโรคมากมาย ทั้งความดันโลหิตสูง โรคกระเพาะอาหาร อีกทั้งทำให้ภูมิต้านทานต่ำ เกิดภาวะติดเชื้อ อีกทั้งทำให้เป็นโรคมะเร็งได้ง่าย ที่ลืมไม่ได้เช่นกัน ภายในอีก 5 ปีข้างหน้าจะมีการลดการใช้แรงงานคน แต่จะใช้เครื่องจักรมากขึ้น โดยเฉพาะธนาคารบางแห่งที่มีจำนวน 1,500 สาขาแห่งทั่วประเทศ จะลดการใช้แรงงานคน และทำให้จะทำให้คนตกงาน จีงเป็นผลพวงของความเครียดและความกดดันในชีวิต (ผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีประสบการณ์ การใช้อินเทอร์เก็บข้อมูลคนวัยเกษียณที่มีความรู้ความสามารถ เพื่อให้คนรุ่นใหม่เข้าไปดู เพื่อขอคำแนะนำในเรื่องต่างๆ จะทำให้เกิดสังคมเครือข่ายแห่งการเรียนรู้ และยกระดับคุณภาพชีวิตให้คนสูงวัยอยู่ได้อย่างภาคภูมิใจ)     เมื่อประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยอย่างเต็มตัว อีกหนึ่งสิ่งที่พบคือ จะทำให้ “ขาดความเป็นชุมชน” จากเดิมที่เป็นสังคมเกษตรกรรม หรือการอยู่ร่วมกันของมนุษย์กับมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะล่มสลายโดยอำนาจ 3 อย่าง คือ 1.รัฐ 2.เงิน 3.ความรู้และความไม่รู้ จึงทำให้ขาดความเป็นชุมชนไป และสิ่งหนึ่งที่มาพร้อมกันคือชุมชนขาดศีลธรรม จึงทำให้ในอนาคตจะมีการ “เจริญสติ” มากขึ้น เช่น ในประเทศอเมริกา มีการสอนเจริญสติแบบพุทธอยู่ราว 7 หมื่น 8 พันราย เนื่องจากมีการวิจัยว่าวิธีดังกล่าวจะทำให้สมองของมนุษย์พบเจอกับความสุขอย่างที่ไม่เคยเจอมาก่อน และทุกอย่างในชีวิตดีขึ้นแม้จะไม่ต้องใช้เงิน นอกจากนี้ยังทำให้เจ็บป่วยเป็นโรคต่างๆ ได้น้อยลง ไม่ว่าจะเป็นโรคหัวใจและมะเร็ง อีกทั้งยังทำให้เกิดการเรียนรู้ที่ดีและทำให้ครอบครัวดีขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้องค์กรต่างๆ เป็นบริษัทแห่งการเจริญสติ ซึ่งจะทำให้คนขาดงานน้อยลง เพราะเจ็บป่วยน้อยลงจากการไปวิปัสสนากรรมฐานมากขึ้น      “คำถามที่ว่าเมื่อยุคนี้เป็นยุคดิจิตอล เราจะเจริญสติด้วยมีดิจิตอลเป็นตัวเชื่อมอย่างไรได้นั้น คือการที่ทำให้นักดิจิตอลรู้จักการปฏิบัติภาวนาเจริญสติ จากนั้นก็นำเทคโนโลยีดังกล่าวลงไปช่วย พูดง่ายๆ ว่าใช้อินเทอร์เน็ตเป็นตัวเชื่อมโยง ตอนนี้มีใครบ้างที่กำลังเจริญสติอยู่ และอยู่ที่ไหน ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดการรวมกลุ่มหรือหาสังคมของการปฏิบัติวิถีพุทธดังกล่าว วิถีนี้จะตอบได้ชัดเจนว่าดิจิตอลเป็นเครื่องมือที่ช่วยทำให้คนอยู่ร่วมกันได้นั่นเอง ไม่ว่าคุณจะเป็นใครคนหนุ่มหรือคนชรา     ส่วนภาพของการใช้ดิจิตอลหรือระบบอินเทอร์เน็ตเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัย ในการลดปัญหาการฆ่าตัวตายของคุณตาคุณยายที่อาศัยอยู่ใน จ.เชียงราย ซึ่งทำแล้วได้ผล นอกจากโรงเรียนผู้สูงอายุแล้วคือ การที่เราส่งเสริมให้คุณตาคุณยายสามารถเล่นไลน์ เล่นเฟซบุ๊ก หรือสามารถเข้าชมเรื่องราวที่ผู้สูงวัยสนใจในยูทูบ ตรงนี้เป็นวิธีการสร้างความผ่อนคลายให้กับท่านได้ดีที่สุดแม้ต้องอยู่ลำพัง”     ประโยชน์ของดิจิตอลที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งในการยกระดับให้ผู้สูงอายุคือ อยู่อย่างภาคภูมิใจในการได้เป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ ความสามารถพิเศษ ที่เด็กยุคใหม่อาจจะไม่รู้ ท่ามกลางสังคมแห่งการทอดทิ้ง ที่ผู้ใหญ่ไม่รู้จะถ่ายทอดภูมิปัญญาไปให้ใคร เพื่อป้องกันความรู้ดีๆ เหล่านั้นสูญหาย อย่างการใช้ระบบอินเทอร์เน็ตหรือโซเชียลในการทำ “แมปปิ้ง” หรือ (Mind Mapping) ซึ่งเป็นการเก็บข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้รู้ว่าผู้สูงวัยที่มีความสามารถเฉพาะด้านเป็นใครและอยู่ที่ไหนบ้าง ซึ่งเป็นการสร้างชุมชนเพื่อให้เด็กรุ่นใหม่เข้าไปดู ไปศึกษา ในรูปแบบเครือข่ายเน็ตเวิร์ก ก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจ      “ข้อดีของการเก็บข้อมูลผู้สูงวัยที่เป็นคนเก่งและมีความรู้เฉพาะด้านต่างๆ ตรงนี้จะทำให้คนรุ่นลูกหลานที่ต้องการเรียนรู้ เช่น อาหารพื้นบ้าน งานแฮนด์เมดในท้องถิ่น หรือคุณตาคุณยายท่านใดที่ร้องเพลงเก่ง ก็สามารถคลิกเข้าไปดูรายละเอียดเพื่อขอความรู้จากท่าน การเชื่อมโยงข้อมูลแบบเครือข่ายเน็ตเวิร์กดังกล่าวจะทำให้ผู้สูงอายุเกิดความภาคภูมิใจในตัวเองในการเป็นผู้ถ่ายทอด ไม่ว่าผู้สูงอายุท่านนั้นจะเป็นคนรวยหรือคนจนก็ตาม ซึ่งจะช่วยลดมายาคติเรื่องชนชั้นวรรณะหรืออายุที่ต่างกัน ที่สำคัญการจับกลุ่มกันเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลของคนที่ถูกจริตเดียวกัน โดยใช้อินเทอร์เน็ตเป็นตัวเชื่อมโยงก็เปรียบเสมือนกับการสร้างเครือข่ายที่คล้ายกับสมองของมนุษย์เรา และถ้าสังคมไทยเป็นสังคมเครือข่าย มันจะก็ขยายตัวและดีขึ้นเรื่อยๆ เมื่อนั้นผู้สูงวัยในยุคดิจิตอลก็จะเป็นผู้ที่มีวิสัยทัศน์ อยู่ในสังคมได้อย่างไม่เป็นภาระของลูกหลาน และใช้เทคโนโลยีในการกระชับสัมพันธ์กับคนในครอบครัวและสังคมรอบข้างได้เป็นอย่างดี หรือที่เรียกกันว่าเป็นสังคมอุดมปัญหา ด้วยมีดิจิตอลเป็นตัวเชื่อมโยง”. https://www.thaipost.net/main/detail/8615 ขาดความเป็นชุมชน, ความเครียด, คุณภาพชีวิต, นพ.ประเวศ วะสี, ผู้สูงอายุ, ภาวะความเครียดสูง, สังคมยุคดิจิตอล, สังคมอุดมปัญหา, หารายได้เลี้ยงดูคนชรา, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20180506/image_big_5aef08399ecb4.jpg