114498 25/08/2021 14:10 25/08/2021 14:00 'หมอยง'เผยกระตุ้นเข็ม3 ด้วยAZแอนติบอดีพุ่งเกือบ100% ชี้สร้างภูมิคุ้มกันหมู่ เด็ก3ขวบขึ้นไป ต้องฉีดด้วย   25ส.ค.64-  ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวถึงงานวิจัยแอนติบอดีและวัคซีนป้องกันโควิด19 ภายในงานประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์การแพทย์ครั้งที่ 29 ว่า จากผลศึกษาในงานวิจัยแอนติบอดีต่อการตรวจหาเชื้อโควิด19 นั้นไม่สามารถในการตรวจหาเชื้อให้เจอในทันที แต่หลังจากติดเชื้อไปแล้ว 2-3 สัปดาห์จะสามารถตรวจหาเชื้อในแอนติบอดีได้ และคนที่ติดเชื้อรุนแรงจะทำให้มีแอนติบอดีสูงกว่าคนที่ติดเชื้อไม่รุนแรง ดังนั้นโควิด19 จึงเป็นโรคที่สามารถเป็นแล้วเป็นอีกได้ เนื่องจาก ผู้ติดเชื้อจำนวนหนึ่งมีแอนติบอดีที่ต่ำมาก จากการตรวจพลาสมาของผู้ที่เคยเป็นโควิดแล้วหาย  พบว่ามีค่าไตเตอร์จะสูงมากในคนไข้โควิดที่มีอาการปอดบวม  ซึ่งในการเก็บพลาสมาของคนไข้ที่มีค่าไตเตอร์สูง 1/320 ขึ้นไป จำนวน 10 คน  อาจจะสามารถบริจาคพลาสมาได้แค่ 2 คน และจากการติดตามผู้ป่วยโควิดที่ติดเชื้อธรรมชาติที่หายป่วยเป็นระยะยาว 1 ปี  จำนวน 250 คน โดยมีการเจาะเลือดทุก 3 เดือน พบว่าแอนติบอดีลดลงอย่างรวดเร็ว  ศ.นพ.ยง  กล่าวต่อว่า ในส่วนของวัคซีนโควิด19 มีเพียง 3 แพลตฟอร์มเท่านั้น ที่ได้อนุมัติให้ใช้ฉุกเฉินได้ในโลก คือ เชื้อตาย ซึ่งฉีดเป็นตัวแรกดี แต่ไม่ใช่ตัวบูสเตอร์ที่ดี ส่วนไวรัสเวกเตอร์ และmRNA  นับว่าเป็นตัวบูสเตอร์ที่ดี   อย่างที่ทราบว่า ขณะนี้ วัคซีนแพลตฟอร์มซับยูนิต ที่มีการพูดถึงกันมากคือ โนวาแวกซ์, อันฮุย(Anhui)ของจีน และ GSK ของบริษัท ซาโนฟี่  ที่กำลังพยายามผลิตออกมา   เพราะวัคซีนชนิดซับยูนิตนั้นทำไม่ง่าย เนื่องจากโปรตีนรีคอมบิแนนท์มีขนาดใหญ่ ทำให้โอกาสกระตุ้นการสร้างภูมิได้สูง ทำได้ลำบากและต้องขึ้นอยู่กับการหาแอดจูแวนต์ ( Adjuvent)หรือสารเสริมฤทธิ์ภูมิคุ้มกัน  ที่จะส่ลงไปในวัคซีนด้วย อย่าง โนวาแวกซ์ ได้ทำการวิจัยแอดจูแวนต์มานาน จากการใช้สารซาโปนิน ที่ได้มาจากเปลือกไม้ต้นโมลิน่า ซึ่งทำการศึกษาเสร็จแล้วตั้งแต่ต้นปี แต่จนปัจจุบัน อย.ของสหรัฐอเมริกายังไม่รับรอง แต่หากมีการรับรองแล้วจะสามารถอนุมัติให้ใช้ได้ในกรณีฉุกเฉิน (EUA) จากนั้นองค์การอนามัยโลก จะรับรองทำให้เกิดการผลิตจำนวนมาก ขณะเดียววัคซีนอังกุยของจีน ต้องมีการฉีดถึง 3 เข็ม ซึ่งจะใช้ระยะเวลารอให้ภูมิคุ้มกันค่อนข้างนานถึง 6 เดือน  ศ.นพ.ยง กล่าวถึง การศึกษาความปลอดภัยและภูมิต้านของวัคซีนซิโนแวคและแอสตร้าเซนเนก้า ที่นำมาปรับเป็นสูตรไขว้ โดยผลการติดตามในคนไข้ที่ฉีดสลับวัคซีน 70-80 คน พบว่าค่าไตเตอร์หรือภูมิคุ้มกันสูงเท่ากับฉีดแอสตร้าฯ 2 เข็ม และขณะเดียวกันแอนติบอดี้ก็เพิ่มขึ้นหลังฉีดห่างกันเพียง 3 สัปดาห์ ต่างจากแอสตร้าฯที่ต้องฉีดห่างจากเข็มแรกกัน 8-10 สัปดาห์ แต่ย้ำว่าการฉีดสลับต้องเริ่มต้นด้วยเชื้อตายถึงจะดี หากฉีดด้วยแอสตร้าฯเข็มแรกตามด้วยซิโนแวคค่าไตเตอร์จะขึ้นต่ำมาก  ส่วนการกระตุ้นเข็ม3 ในบุคลากรทางการแพทย์ ศ. นพ.ยง กล่าวว่า จากข้อมูลผู้ที่ฉีดซิโนแวค 2 เข็ม บูสด้วยแอสตร้าฯ 1 เข็ม จำนวน 500 คน ในจำนวนนี้ 190 คนพบว่า แอนติบอดี้ขึ้นสูงมากกว่า 100 เท่า เมื่อเทียบกับซิโนแวค 2 เข็ม และค่าการตรวจภูมิคุ้มกัน หรือ The surrogate Virus Neutralization Test(sVNT) พบว่า sVNT ต่อสายพันธุ์ปกติ (Wild type) หรือต่อสายพันธุ์อัลฟ่า ก็จะมีภูมิขึ้น 100% ส่วน sVNT ต่อสายพันธุ์เดลตานั้นแอนติบอดี้ดีมากเกือบ 100%  แต่ภูมิจะลดลงมาในสายพันธุ์เบตา  " ทั้งนี้ตามกาลเวลา แอนติบอดี้ย่อมลดลง ซึ่งสิ่งที่จะต้องหาคำตอบให้ได้ คือ คนที่ติดเชื้อธรรมชาติ ไม่เคยฉีดวัคซีน จะพบแอนติบอดี้ไม่สูง แต่หากคนที่ฉีดวัคซีนครบโดสแล้วติดเชื้อ แอนติบอดี้จะต่างกัน 100 เท่า ซึ่งยังไม่ทราบคำตอบว่าเพราะเหตุใด ดังนั้นผู้ติดเชื้อ แต่ไม่เคยฉีดวัคซีนเลย ควรได้รับวัคซีนหรือไม่นั้น จากการศึกษากลุ่มคนไข้ที่ติดเชื้อแล้ว 120 คน แบ่งเป็นกลุ่มที่ติดเชื้อ 1 ปี และกลุ่มที่ติดเชื้อไม่ถึง 6 เดือน พบว่าเมื่อฉีดแอสตร้าฯที่เป็นไวรัสเวกเตอร์สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้ดีกว่าซิโนแวคที่เป็นเชื้อตาย” ศ.นพ.ยง ระบุ ศ. นพ.ยง กล่าวเพิ่มอีกว่า จากการศึกษาภูมิต้านทานการให้วัคซีนแต่ละชนิดในประเทศไทย พบว่า แอนติบอดี้ในไฟเซอร์และโมเดอร์นาชนิด mRNA สูงกว่าซิโนแวคเชื้อตายถึง 17 เท่า และแอสตร้าฯ ชนิดไวรัสเวกเตอร์สูงกว่าซิโนแวค 9 เท่า แต่ขณะเดียวกัน แอนติบอดี้ที่พบในซิโนฟาร์ม และจอห์นสันแอนด์จอห์นสันไม่สูงเท่า mRNA ดังนั้น  การเกิดภูมิคุ้มกันหมู่รวมถึงประชากรเด็ก โดยเด็กตั้งแต่ 3 ขวบขึ้นไป  จะต้องได้รับวัคซีนที่มีความปลอดภัยสูง แม้ว่าเด็กจะเป็นโควิด19 อาการจะไม่รุนแรง แต่ต้องไม่ให้เป็นพาหะในการแพร่เชื้อ   https://www.thaipost.net/main/detail/114498 #วัคซีน, ฉีดวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า, ฉีดเข็ม 3, นพ.ยง ภู่วรวรรณ, ภูมิคุ้มกันหมู่ TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210825/image_big_6125e99149268.jpg 111596 30/07/2021 08:40 30/07/2021 08:40 'หมอยง'ยกเคสอาสาสมัครติดเชื้อโควิด หลังได้รับวัคซีนครบแล้ว 30 ก.ค.64- ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก  เรื่อง โควิด 19 วัคซีน การติดเชื้อหลังได้รับวัคซีนครบแล้ว มีเนื้อหาดังนี้  จากการศึกษาติดตามอาสาสมัครในโครงการวิจัย ในระยะยาวหลังได้รับวัคซีน ทั้งชนิดเชื้อตายและไวรัสเวกเตอร์ในประเทศไทย เป็นจำนวนกว่า 100 รายในแต่ละกลุ่ม พบการติดเชื้อเกิดขึ้นได้ เช่น อาสาสมัครรายที่ 1  ฉีดวัคซีนไวรัส vectors (AZ)  ห่างกัน 10 สัปดาห์ หลังเข็มหนึ่งจะเห็นว่าภูมิต้านทานขึ้นสูง ถึง 450 ยูนิต และเมื่อมาที่ 10 สัปดาห์ภูมิต้านทานก็ลดลงมาเหลือ 203 ยูนิต ได้ให้วัคซีนเข็มที่ 2  อีก 1 เดือนต่อมา ภูมิต้านทานขึ้นไปเป็น 514 ยูนิต และหลังจากนั้นอีกไม่นาน อาสาสมัครรู้สึกเจ็บคอเวียนศีรษะไม่มีไข้ มีน้ำมูกและไอ จึงไปซื้อชุดตรวจมาตรวจ ผลปรากฏว่าได้ผลบวก จึงได้แจ้งมา และได้ทำการตรวจ rt-pcr  ยืนยันการติดเชื้อ ผู้ป่วยรายนี้ไม่มีไข้เลย ให้รักษาตัวแบบเก็บตัวอยู่บ้าน จนถึงวันนี้ไม่มีอาการอะไรนอกจากจมูกไม่ได้กลิ่น (ตามรูปที่ 1) อาสาสมัครรายที่ 2 รับวัคซีนเชื้อตาย (Sinovac) ครบ 2 เข็ม และติดตามภูมิต้านทานมาตลอดจนอาสาสมัครจะเข้าโครงการวิจัยมาตลอดและ จะทำการศึกษาการกระตุ้นเข็มสาม จากการติดตามภูมิต้านทานจะเห็นว่า(ตามรูปที่ 2)  ภูมิต้านทานของอาสาสมัครกระโดดขึ้นไปสูงมาก  จึงได้ย้อนถามประวัติว่ามีการติดเชื้อหรือไม่ ก็พบว่า เมื่อถามไปก็ตอบว่ามีอาการแต่ไม่คิดว่าเป็น เมื่อซักในรายละเอียดจึงรู้ว่า อาสาสมัครมีอาการแต่น้อยมากๆ และไม่ได้ไปหาหมอ รับการตรวจอย่างไร ในขณะที่อยู่กันสามคน กับพ่อแม่ที่อายุมากแล้ว พ่อแม่ก็ไม่ได้มีการติดเชื้อแต่อย่างใด แสดงว่าวัคซีน ช่วยลดอาการและป้องกันไม่ให้ไปติด พ่อแม่ที่มีอายุมาก ในรายนี้เห็นได้ชัดว่า มีการติดเชื้อเพราะมีภูมิต้านทานต่อ nucleocapsid ขึ้นไปสูงมากถึง 8.89 และภูมิต้านทานกระโดดไปสูงแบบผิดปกติเป็นหมื่น  แสดงถึงการติดเชื้อแน่นอน ถ้าเป็นคนทั่วไปไม่ได้ตรวจเลือดจะไม่รู้เลยว่าติดเชื้อ จากตัวอย่างทั้ง 2 รายแสดงให้เห็นว่าการฉีดวัคซีน ก็ยังสามารถติดเชื้อได้ แต่แทบจะไม่มีอาการอะไร และเป็นที่น่าสังเกตว่าในอาสาสมัครคนที่สอง อยู่กับคุณพ่อคุณแม่ที่สูงอายุ แบบปกติก็ไม่ได้มีการติดโรคไปถึงท่าน เพราะไม่รู้ตัวด้วยว่าเป็น #หมอยง   https://www.thaipost.net/main/detail/111596 การฉีดวัคซีนโควิด-19, นพ.ยง ภู่วรวรรณ, ผู้ติดเชื้อโควิด TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210713/image_big_60ed5979f028d.jpg 107208 22/06/2021 13:25 22/06/2021 12:37 "หมอยง"ระบุไทยต้องปรับกลยุทธ์ ฉีดวัคซีนเข็มที่ 3 สกัดสายพันธุ์เดลต้า พบทำให้ภูมิเพิ่มสูงขึ้น 10 เท่า   22 มิ.ย.64- ศ.นพ.ยง ภูาวรรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญด้านไวรัสวิทยา  คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวในการแถลงข่าว Update สายพันธุ์Deltaและจะมีผลกระทบต่อการได้รับวัคซีนหรือไม่ ว่า ในความกังวลแพร่ระบาดโควิด สายพันธุ์ เดลต้า พบว่าหากฉีดวัคซีน ทั้งไฟเซอร์ หรือแอสตร้าเซนเนก้า  ฉีดเข็มเดียว ภูมิคุ้มกันจะสูงไม่พอ ได้แค่ 20-30%  สายพันธุ์เดลต้า จะต้องใช้ภูมิคุ้มกันที่สูงถึงจะป้องกันโรคได้  ดังนั้น ขณะนี้เราต้องชะลอการระบาดสายพันธุ์เดลต้าให้มากที่สุด  ซึ่งถ้าลดการระบาดลงได้ อาทิตย์ละ 1% ต้องใช้เวลานานกว่าจะ ให้โควิดลงไประดับหนึ่ง พอถึงตอนนี้นถ้าเดลตค้าอาจจะมากขึ้น   ดังนั้น จึงต้องทำให้คนมีภูมิคุ้มกันสูงมากพอ และจากการศึกษาพบว่า การฉีดวัคซีนเข็ม 2 ของ แอสตร้า ฯและซิโนฟาร์ม ที่ ภูมิคุ้มกันยังต่ำ จำเป็นต้องฉีดเข็มที่ 3   ซึ่งภูมิคุ้มกันที่ได้จะสูงน้องๆไฟเซอร์  และการฉีดเข็มที่ 3   ถ้าฉีดในเวลาที่เหมาะสม จะกระตุ้นภูมิเพิ่มขึ้น 10 เท่า  สำหรับการฉีดเข็มที่ 3 อาจข้ามวัคซีน หรือใช้วัคซีนตัวเดิมก็ได้  เช่นฉีดซิโนแวค  2เข็ม เข็มที่ 3 อาจเป็นแอสตร้าฯ โดยขณะนี้กำลังศึกษาการให้เข็มที่ 3  ที่เหมาะสมว่า หลังจากให้ 2เข็มแล้ว ควรให้ 3เดือน หรือ 6เดือน ถัดไป และคาดว่าข้อมูลจะออกมาเร็วๆนี้ นี้ และคิดว่าน่าจะทันเดลต้าที่กำลังเพิ่มขึ้น เมื่อถามว่า จะสามารถฃะลอสายพันธุ์เดลต้า  ทันก่อนเปิดดประเทศ.120 วันได้หรือไม่ ศ.นพ.ยง กล่าวว่า  ตอนนี้ คงตอบไม่ได้  ขึ้นกับเราทุกคนต้องช่วยกัน  ต้องลดการระบาด คุมให้ได้วันละหลักสิบ หรือหลักหน่วย และเสียชีวิตแค่วันละ คน สองคน ถึงเวลานั้นอาจเปิดประเทศได้   แต่ถ้าเปิดประเทศในช่วงที่ยังมีคนติดเชื้อหลักพันคน  ถึงเปิดไปก็คงไม่มีใครมา  ดังนั้นเราต้องช่วยกัน ลดตัวเลข ประชาชนต้องช่วย และฉีดวัคซีน สองอย่างต้องช่วยกัน  "ตอนนี้ ที่ระบาดยังเป็นสายพันธุ์อังกฤษ 90%  การฉีดวัคซีน เราศึกษาเยอะ  เช่น ถ้าฉีดซิโนแวค 4อาทิตย์ แล้วตามด้วยแอสคร้าเซนเนก้า    เรากำลังศึกษาให้เร็วที่สุด เพื่อปรับกลยุทธิ์ให้ดีที่สุด สำหรับประเทศของเรา  ทั่วโลก ทำกันเยอะเรื่องสลับวัคซีน ในยุโรป สลับวัคซีนเชื้อตาย กับ mRNA ที่ผ่านมาเราให้ซิโนแวค ตามด้วยแอสตร้าฯเพื่อดูผลข้างเคียง และพบว่าภูมสูงชึ้นพอสมควร  แต่เราต้องเฝ้าระวังเดลต้า และการศึกษาข้อมูลเรื่องเข็ม 3 น่าจะออกมาทันกับการแพร่ระบาดสายพันธุ์เดลต้า" นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า  เในอีก 120 วัน  หรือ 4เดือน คาดว่าจะมีการว่าฉีดวัคซีนในกลุ่มเป้าหมายไปได้จำนวนมาก กว่าครึ่งของคนที่ต้องฉีด   ถ้าลดการระบาดได้อย่าง ที่ อ.ยงพูด ปัจจัยทั้งหมดต้องประมวลออกมา   ถ้าคนไทยช่วยกัน เพื่อคุมตัวเลขลดการระบาด และฉีดวัคซีนมากขึ้น การระบาดก็น่าจะลดลง  อีกทั้งเราต้องเคร่งครัดในมาตรการ   ถ้าไม่ทำ ก็จะเปิดไม่ได้ เช่น บางประเทศที่แพลนปลดล็อกดาวน์ ก็เลื่อนไป   สำหรับสายพันธุ์เดลต้าทื่แพร่ทางภาคใต้ ถ้าคุมโรคได้เร็วก็จะควบคุมแพร่ระบาดได้ และ ล่าสุดเดลต้าที่เจอ มาจากยะลา ส่วนจะมาจากนราธิวาสอีกทีหรือเปล่า ต้องขอเฃวลาสอบสวนโรค เพื่อดูพันธุกรรม   ประเด็น หลังฉีดวัคซีนแล้วควรต้องตรวจดูภูมิคุ้มกันว่าขึ้นสูงหรือไม่  ศ.นพ.ยง กล่าวว่า เราไม่จำเป็นต้องตรวจภูมิหลังรับวัคซีน  เพราะแต่ละโรงพบาลจะมีวิธีตรวจที่แตกต่างกัน   ตัวเลขวัดก็ไม่เหมือนกันและผลไม่มีค่าอ้างอิง และไมรู้ว่าตัวเลขนั้นแปลความอย่างไร  เรื่องการตรจภูมิคุ้มกันว่าขึ้นหรือไม่ ขณะนี้ เรากำลังวิจัย ที่เปรียบเทียบแต่ละวิธี  ของการวัดภูมิ  โดยนำโควิดละสายพันธุ์ มาตรวจซีรัมในเลือด เพื่อหาภูมิคุ้มกัน ถ้าตรวจจะเสียเงินเปล่าๆ  อย่าเชื่อโฆษณาชวนเชื่อ เช่น ค่าตรวจ 350 บาท จะเสียเงินเปล่า https://www.thaipost.net/main/detail/107208 ฉีดวัคซีนเข็มที่่ 3, นพ.ยง ภู่วรวรรณ, นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์, สายพันธุ์เดลต้า TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210622/image_big_60d17658cb7c9.jpg 106180 13/06/2021 08:08 13/06/2021 08:08 'หมอยง'แนะหลังฉีดวัคซีนไม่ต้องตรวจหาภูมิต้านทาน ชี้ไม่มีความจำเป็น 13 มิ.ย. 2564 ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า โควิด 19  วัคซีน การตรวจหาภูมิต้านทานหลังฉีดวัคซีน ไม่มีความจำเป็น  มีการโฆษณาประชาสัมพันธ์ตรวจหาภูมิต้านทานหลังฉีดวัคซีน กันมาก ผู้ที่ฉีดวัคซีนแล้ว ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องตรวจหาภูมิต้านทาน มีการตรวจหาภูมิต้านทานกันมาก แต่ละห้องปฏิบัติการ น้ำยาที่ใช้ตรวจ หลากหลายชนิดกันมาก ยังไม่มีมาตรฐานกลาง เปรียบเทียบกันไม่ได้เลย หน่วยที่ใช้วัดก็แตกต่างกัน เช่นเป็น  AU (Arbitrary Unit) ตามพจนานุกรม Arbitrary แปลว่า โดยพลการ หรือตามอำเภอใจ หน่วยเป็นยูนิตก็มี ยังไม่มีมาตรฐานกลางขององค์การอนามัยโลกที่เข้ามาปรับ หน่วยเป็นเปอร์เซ็นต์ก็มี เป็นตัวเลขการทำให้เจือจางก็มี เช่น 1:20, 1:40, 1:80….  และยังมีการใช้วิธีการตรวจแบบรวดเร็วอีก โดยการหยดเลือดแล้วดูแถบสี ซึ่งความถูกต้องต่ำมาก  การแปรผลจะมีการสับสนเป็นอย่างยิ่ง ถ้าถือแค่ว่าตรวจพบหรือไม่พบ จะพบว่าเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์ตรวจพบ ถ้าทำวิธีที่ไว แล้วเมื่อพบก็บอกไม่ได้ว่าระดับเท่าไหร่ที่จะป้องกันโรคได้ และยิ่งเปรียบเทียบต่างห้องปฏิบัติการ ต่างวิธีจะเห็นว่าตัวเลขแตกต่างกันมาก ทำให้เกิดการสับสนมากในขณะนี้ จึงเป็นช่องทางในการแสวงหาผลประโยชน์ ในการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ประเทศไทยจะต้องสูญเสียเงินทอง ออกต่างประเทศอีกเป็นจำนวนมาก  เมื่อตรวจแล้ว ก็ไม่ได้ทำอะไรเพิ่มเติม ไม่ได้ใช้ตัวเลขดังกล่าวมาตัดสินใจ ในการป้องกันหรือการให้วัคซีนเพิ่มแต่อย่างใด เพียงแต่สร้างความสบายใจหรือไม่สบายใจเกิดขึ้น และเสียเงินทองโดยใช่เหตุ ยิ่งในยามขณะนี้ เราจะต้องประหยัดการใช้จ่ายในสิ่งที่ไม่จำเป็น เพื่อต่อสู้กับโรคร้าย  การตรวจดังกล่าวขอให้อยู่ในงานวิจัยเท่านั้น เพราะผู้ที่ทำวิจัยจะมีความรู้ว่ากำลังทำอะไรอยู่ และมีวัตถุประสงค์ที่จะตรวจวัดเพื่ออะไร ให้ได้ภาพรวมออกมา สู่สังคมจะดีกว่า  ดังนั้นผู้ที่ฉีดวัคซีนแล้วไม่มีความจำเป็นที่จะต้องไปตรวจหาภูมิต้านทานแต่อย่างใด #หมอยง   https://www.thaipost.net/main/detail/106180 ตรวจหาภูมิต้านทาน, นพ.ยง ภู่วรวรรณ, หมอยง, หลังฉีดวัคซีน TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210503/image_big_608f3e3a02f5b.jpg 105562 07/06/2021 15:32 07/06/2021 15:27 กรมวิทย์ฯเผยเฝ้าระวังเข้มข้น ไม่ให้เกิดโควิด'สายพันธุ์ไทย' ห่วงมีไวรัสลูกผสม'ไฮบริด' ติดเขื้อต่างสายพันธุ์ในคนเดียว 7มิ.ย.64- นายแพทย์ศุภกิจ ศิริลักษณ์  อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ในฐานะองค์กรหลักของประเทศในการเฝ้าระวังสายพันธุ์เชื้อโรค ได้สร้างเครือข่ายห้องปฏิบัติการเพื่อดำเนินงานเฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงสายพันธุ์ ที่มีห้องปฏิบัติการของกระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับห้องปฏิบัติการของมหาวิทยาลัย เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เพื่อให้ประเทศไทยมีข้อมูลเฝ้าระวังสายพันธุ์ ได้ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับประเทศ โดยเฉพาะสายพันธุ์เดลต้า (อินเดีย) และสายพันธุ์เบต้า (แอฟริกาใต้) ที่อาจส่งผลต่อประสิทธิภาพของวัคซีน และตรวจพบในประเทศไทยเมื่อเดือนพฤษภาคม 2564  โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้มีการตรวจเฝ้าระวังเชื้อไวรัสก่อโรคโควิด 19 กลายพันธุ์ 3 วิธี ดังนี้  1. การตรวจเฉพาะตำแหน่งกลายพันธุ์ ที่มีความจำเพาะต่อสายพันธุ์ที่น่ากังวลด้วยเทคนิค Real-time PCR สามารถทำได้ในระดับเขตภูมิภาค  2. Target sequencing ตรวจการกลายพันธุ์ในตำแหน่งต่าง ๆ ทั้งที่ทราบข้อมูลการกลายพันธุ์อยู่แล้ว หรือค้นหาตำแหน่งการกลายพันธุ์ใหม่บนยีนสำคัญ เช่น ยีนหนามแหลม (spike)   3. Whole genome sequencing ตรวจข้อมูลทั้งจีโนมของเชื้อไวรัส เป็นวิธีหลักในการเฝ้าระวังสายพันธุ์เป็นไปอย่างครอบคลุมและมีประสิทธิภาพ ซึ่งการถอดรหัสพันธุกรรมทั้งจีโนมของเชื้อไวรัสSAR-CoV-2 เริ่มต้นที่ 9,000 ตัวอย่าง   เพื่อให้มีข้อมูลพอเพียงต่อการควบคุมโรค และการบริหารวัคซีนโควิด 19 โดยจะดำเนินการต่อเนื่องไปอย่างน้อย 6 เดือน  นพ.ศุภกิจ กล่าวเพิ่มเติมว่า รายงานการพบเชื้อไวรัสก่อโรคโควิด 19 สายพันธุ์ที่น่ากังวลในประเทศไทยจากการระบาดระลอกเดือนเมษายน ถึง พฤษภาคม 2564 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้เฝ้าระวังสายพันธุ์ที่น่ากังวล 3 สายพันธุ์ ประกอบด้วยสายพันธุ์แอลฟ่า (อังกฤษ) จำนวน 3,595 ตัวอย่าง สายพันธุ์เบต้า (แอฟริกาใต้) จำนวน 26 ตัวอย่าง และสายพันธุ์เดลต้า (อินเดีย)จำนวน 235 ตัวอย่าง พบว่า 1.สายพันธุ์แอลฟ่า เป็นต้นเหตุของการระบาดในเดือนเมษายนและพฤษภาคม 2564 พบเกือบ  ทุกจังหวัด และเข้ามาแทนสายพันธุ์ที่เคยระบาดอยู่ในประเทศไทย  2.สายพันธุ์เดลต้า พบรายงานครั้งแรกในเขตกรุงเทพมหานคร และมีการระบาดออกไปในภาคเหนือและภาคอีสานตามกลุ่มแรงงานที่เดินทางกลับบ้านจากกรุงเทพมหานครในช่วงระบาด    3.สายพันธุ์เบต้า พบรายงานครั้งแรกในจังหวัดชายแดนภาตใต้ เนื่องจากสายพันธุ์นี้ระบาดในรัฐกลันตันของประเทศมาเลเซีย พบได้จากกลุ่มบุคคลที่เดินทางข้ามพรมแดนไทยและมาเลเซีย ซึ่งต้องเฝ้าระวังใกล้ชิดสำหรับผู้ป่วยในจังหวัด ปัตตานี สงขลา และนราธิวาส    ศ.เกียรติคุณ ดร.วสันต์ จันทราทิตย์ หัวหน้าศูนย์จีโนมทางการแพทย์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า ศูนย์จีโนมทางการแพทย์ มีการตรวจสอบรหัสพันธุกรรมไวรัสก่อโรคโควิด19 ใน 3 รูปแบบ คือ 1.ตรวจสอบรหัสพันธุกรรม 40 ตำแหน่งอย่างรวดเร็วภายใน 1-2 วัน เพื่อแยกแยะไวรัสสายพันธุ์ที่เป็นปัญหาในประเทศ ด้วยเทคโนโลยี “MassArray” สามารถตรวจตัวอย่างส่งตรวจได้ 1,000 ตัวอย่างต่อสัปดาห์   2.ถอดรหัสพันธุกรรมเชื้อไวรัสก่อโรคโควิด 19 ทั้งจีโนมด้วยเทคโนโลยีการถอดรหัส “สายยาว” Long-Read Sequencing ด้วย Oxford-Nanopore Technologies (ONT) sequencing เวลาดำเนินการ 2 วัน เหมาะสำหรับการตรวจไวรัสลูกผสม (hybrid of COVID-19 variants) หรือการติดเชื้อสองสายพันธุ์ในคนเดียวกันในเวลาเดียวกัน (co-infection)   3.ถอดรหัสพันธุกรรมเชื้อไวรัสก่อโรคโควิด 19 ทั้งจีโนมด้วยเทคโนโลยีการถอดรหัส “สายสั้น” Short-Read Sequencing ด้วย Next-generation DNA sequencing (NGS) เวลาดำเนินการ 4-5 วัน เพื่อติดตามการกลายพันธุ์ของไวรัสโควิด-19  (COVID-19 variants) จากการวิเคราะห์ Phylogenetic analysis หรือการสืบสายพันธุกรรม พบว่าประเทศไทยตรวจพบสายพันธุ์เชื้อไวรัสก่อโรคโควิด-19 ได้หลากหลาย และเมื่อวิเคราะห์สายพันธุ์เปรียบเทียบกับที่พบระบาดทั่วโลก พบว่าเชื้อกลายพันธุ์ส่วนใหญ่เป็นเชื้อที่นำเข้ามาจากประเทศอื่น ในปัจจุบันประเทศไทยไม่พบการกลายพันธุ์ที่พบได้เฉพาะในประเทศ ซึ่งการระบาดครั้งนี้มีการติดเชื้อใหม่เป็นจำนวนมากต้องเฝ้าระวังการกลายพันธุ์ในประเทศอย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันการระบาดของไวรัสกลายพันธุ์ใหม่ (new variant) ไวรัสลูกผสม (hybrid of COVID-19 variants) และการติดเชื้อต่างสายพันธุ์ในคนเดียวกัน (co-infection) ที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต    ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวเพิ่มเติมถึงเรื่องผลกระทบจากการกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสก่อโรคโควิด 19 ว่า จากข้อมูลที่มีรายงานทั่วโลก การกลายพันธุ์เป็นวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต ไวรัสโควิด-19 ก็มีการกลายพันธุ์เพื่อความอยู่รอดของไวรัส  ไวรัสที่กลายพันธุ์และแพร่กระจายได้ง่ายก็จะแพร่ขยาย และกลบสายพันธุ์เดิมที่มีการแพร่กระจายได้น้อยกว่า แต่เดิม สายพันธุ์อู่ฮั่น เรียกง่าย ๆ เป็นสายพันธุ์ S และ L สายพันธุ์ L แพร่ได้มากกว่า จึงกระจายมากในยุโรปและการกลายพันธุ์เป็นสายพันธุ์ G และ V ต่อมาสายพันธุ์ G  แพร่ได้ง่ายจึงกระจายทั่วโลกและแทนที่  สายพันธุ์อู่ฮั่น หลังจากนั้นสายพันธุ์อัลฟา (อังกฤษ) แพร่กระจายได้ง่ายจึงกลบสายพันธุ์ G เดิม ตอนนี้มีสายพันธุ์เดลตา(อินเดีย) ที่แพร่กระจายง่ายกว่าสายพันธุ์อัลฟาเข้ามา  ทำให้เกรงกันว่าสายพันธุ์เดลตาจะทำให้ระบาดเพิ่มขึ้น และมาแทนสายพันธุ์อัลฟาในอนาคต  ส่วนสายพันธุ์ที่น่ากังวล (VOC) เป็นสายพันธุ์ที่มีการกลายพันธุ์ในตำแหน่งที่หลบหลีกภูมิต้านทานได้ ทำให้ประสิทธิภาพของวัคซีนลดลง  จึงต้องมีการเฝ้าระวังเป็นพิเศษ สายพันธุ์ดังกล่าวคือ เบตา และ แกมมา ทั้งสองสายพันธุ์แพร่กระจายได้น้อยกว่าสายพันธุ์แอลฟ่า และเดลตา การศึกษาของศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก จุฬาฯ ในคนไทยที่กลับจากต่างประเทศตรวจพบเชื้อSAR-CoV-2 ได้เกือบทุกสายพันธุ์ ทำให้สามารถพัฒนาวิธีตรวจเฝ้าระวังการกลายพันนธุ์ที่แม่นยำและทำได้รวดเร็ว ในขณะนี้ยังติดตามเฝ้าระวังสายพันธุ์ใน State Quarantine และ Alternative state quarantine อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ป่วยที่เข้ามาทางสนามบิน จะมีโอกาสน้อยมากที่จะแพร่กระจายโรค ที่ผ่านมาการระบาดเกิดจากการลักลอบผ่านชายแดนเข้ามา ขอฝากประชาชนที่จะจ้างแรงงานต่างด้าวที่ลักลอบผ่านชายแดนเข้ามาให้ความร่วมมือกับภาครัฐ แจ้งเบาะแส เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของสายพันธุ์น่ากังวล เพราะเชื้อเหล่านี้จะทำให้เกิดการระบาดรุนแรงในประเทศไทยได้     https://www.thaipost.net/main/detail/105562 #โควิด19, กลายพันธุ์, นพ.ยง ภู่วรวรรณ, นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์, ศ.เกียรติคุณ ดร.วสันต์ จันทราทิตย์, โควิดสายพันธุ์ลูกผสม TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210607/image_big_60bdd424bfaac.jpg 105213 04/06/2021 07:14 04/06/2021 07:14 'หมอยง'วิเคราะห์โควิด-19 วัคซีน กับอาการไม่พึงประสงค์ ยันต้องใช้เหตุและผลตัดสินใจ 4 มิ.ย.64 -ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก เรื่อง โควิด 19 วัคซีน กับอาการไม่พึงประสงค์ มีเนื้อหาดังนี้ ขณะนี้ทั่วโลกมีการฉีดวัคซีนป้องกันโรคโควิด 19  ไปแล้วไม่น้อยกว่า 2 พันล้านโดส ไม่เคยมีวัคซีนใดที่ฉีดได้รวดเร็วและมากเท่านี้ อาการไม่พึงประสงค์ ต้องแยกจากอาการข้างเคียง อาการไม่พึงประสงค์ เกิดขึ้น หลังการให้วัคซีน เป็นเหตุการณ์อะไรก็ตาม ที่เกิดขึ้นหลังการให้วัคซีนใน 2 สัปดาห์ เราจะรวบรวมเป็นอาการไม่พึงประสงค์ แล้วสรุป ว่าเกี่ยวข้องกับวัคซีนหรือไม่ เป็นความเป็นไปได้ที่เกี่ยวข้องกับวัคซีน น่าจะเกี่ยวข้อง หรือเกี่ยวข้อง จึงต้องอาศัยการช่วยวิเคราะห์อย่างละเอียด อย่างที่ผมเคยเล่าให้ฟังว่า ฉีดวัคซีนแล้วเสียชีวิต ใน 2 วันต่อมา ก็ถือว่าเป็นอาการไม่พึงประสงค์อย่างร้ายแรง แต่เมื่อไปศึกษารายละเอียด พบว่าการเสียชีวิตถูกยิงตาย ก็ต้องศึกษาต่อไปอีกว่า วัคซีนมีผลทำให้พฤติกรรมก้าวร้าว หรือไม่ ถ้าก้าวร้าวแล้วถูกยิงตาย วัคซีนก็อาจจะเป็นสาเหตุได้   ผมอยู่ในการศึกษาวัคซีนมาม่าก แม้กระทั่งฉีดวัคซีนไปแล้ว เดินออกจากโรงพยาบาล เดินตกท่อ ก็ยังต้องหาสาเหตุว่าเกี่ยวข้องกับวัคซีนหรือไม่ เพราะวัคซีนอาจทำให้เวียนศีรษะ แล้วเดินตกท่อก็ได้ แต่ถ้าไปเดินสะดุดแล้วตกท่อ ก็ไม่น่าจะเป็นสาเหตุ ในขณะนี้ประเทศไทยฉีดวัคซีนไปถึง 3.8 ล้านโดส ถ้าเฝ้าระวังอาการ เอาแค่ 7 วันก็พอ ก็เท่ากับ ไม่น้อยกว่า  25 ล้านวัน ชีวิตคน หรือเท่ากับ 65 หมื่นปี หรือเรียกง่ายๆคนเรามีอายุ 80 ปี ก็อย่างน้อย 800 คนที่เมื่อนับรวมวันกัน ตั้งแต่เกิดจนตายก็จะเท่ากับ 25 ล้านวัน ฟังดูแล้วเข้าใจยากไปหน่อย ถ้าพูดง่ายๆชีวิต 25 ล้านวัน เท่ากับชีวิตของคน 800 คน ที่มีอายุอยู่ถึง 80 ปี เมื่อวันเวลาดังกล่าวดังที่ยกตัวอย่างก็ต้องมีการเสียชีวิต ตามโลกแห่งความเป็นจริง แต่การให้วัคซีนส่วนใหญ่แล้วให้กับคนแข็งแรง เหตุการณ์จึงไม่ได้เกิดถึงขนาดนั้น ดังนั้นเมื่อเกิดอาการไม่พึงประสงค์ โดยเฉพาะอาการใหม่ จะต้องมีการรายงาน ว่าโรคนั้นเกี่ยวข้องกับหรือเป็นอาการข้างเคียงกับวัคซีนหรือไม่ เช่นการให้วัคซีนไวรัส Vector  เกิดการมีลิ่มเลือดและมีเกล็ดเลือดต่ำ (คนละโรคกับเส้นเลือดดำอุดตัน) โรคนี้ก็พบได้อยู่แล้ว แต่เมื่อมาเปรียบเทียบกับอุบัติการณ์ของคนปกติที่พบในชีวิตจริง แล้วพบว่าเกิดจากวัคซีนได้มากกว่า ก็เป็นที่ยอมรับว่า การเกิดลิ่มเลือดชนิดที่มีเกล็ดเลือดต่ำ ว่ามีความเกี่ยวข้องกับการฉีดวัคซีนชนิด virus Vector  แต่อุบัติการณ์จะเกิดในคนอายุน้อย และมีอุบัติการณ์ทั้งสิ้นประมาณ 1 ในแสน เมื่อเทียบประโยชน์แล้วมีมากกว่าก็เดินหน้าให้วัคซีน และโรคดังกล่าวก็รักษาได้ ถ้ารู้เร็ว เช่นเดียวกันการฉีดวัคซีน mRNA  เช่นของ Pfizer  ขณะนี้มีรายงานการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ โดยเฉพาะในคนอายุน้อย ข้อมูลนี้กำลังเฝ้าระวัง โดยเฉพาะในอเมริกาและอิสราเอล เริ่มให้ความสำคัญ ก็จะต้องศึกษาเพิ่มเติมว่า อุบัติการณ์ในการฉีดวัคซีนในคนอายุน้อยของ Pfizer  มีโอกาสเกิดมากกว่าคนที่ไม่ได้ฉีด แล้วเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบเท่าใด จะต้องคำนึงถึงผลได้ของวัคซีนเปรียบเทียบกับการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ และ ผลระยะยาวของหัวใจ วัคซีนที่ใช้อยู่ขณะนี้เป็นวัคซีนใหม่ จึงจำเป็นต้องบันทึกอาการไม่พึงประสงค์ ลงอย่างละเอียด และจำเป็นต้องใช้นักวิชาการมาวิเคราะห์ และคำนึงถึง ประโยชน์ที่ได้ กลับผลเสียที่จะเกิดจากการฉีดวัคซีน เราจำเป็นจะต้องใช้ทั้งเหตุและผล เข้ามาร่วมการตัดสินใจ ข่าวในเชิงลบ จะออกมาเร็วและผู้คนสนใจ แต่เมื่อความจริงปรากฏ ว่าเกี่ยวข้องหรือไม่เกี่ยวข้องกับวัคซีน ก็มักจะ ไม่เป็นข่าวออกมาเลย เช่นในรายการเสียชีวิต จะเป็นข่าวอย่างรวดเร็ว แต่ผลของการสอบสวนต้องใช้เวลา และเมื่อผลสอบสวนออกมาแล้ว ก็มักจะไม่ได้เป็นข่าวแล้ว #หมอยง   https://www.thaipost.net/main/detail/105213 การฉีดวัคซีนโควิด-19, นพ.ยง ภู่วรวรรณ, ภาวะลิ่มเลือดอุดตัน, อาการไม่พึงประสงค์ TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210420/image_big_607e6584b3b7a.jpg 105118 03/06/2021 09:02 03/06/2021 09:02 'หมอยง' ชี้หากไม่ฉีดวัคซีนสร้างภูมิต้านทานโควิด อาจมีคนเสียชีวิตถึง 7 แสนคน แฟ้มภาพ 3 มิ.ย.64 - ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ หัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยา คลินิกภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความลงในเฟซบุ๊กว่า มีเนื้อหาดังนี้ โควิด 19  เมื่อเทียบกับไข้หวัดใหญ่สเปน และ อหิวาตกโรคในรัชกาลที่ 2 ประเทศไทยมีโรคระบาดใหญ่ เป็นรอบๆ 100 ปี ในปี พศ 2363 โรคอหิวาตกโรคได้เกิดการระบาดใหญ่ ในสมัยรัชกาลที่ 2  ที่มีการบันทึก (กรมพระยาดำรงราชานุภาพ) ไว้ว่า ห่าลงปีมะโรง คาดการณ์ว่ามีผู้เสียชีวิตประมาณ 30,000 คน ซึ่งขณะนั้นประชากรประเทศไทยก็ไม่น่าจะมาก น่าจะอยู่ที่ 3 - 4 ล้านคน (คาดการณ์เอง) อัตราการเสียชีวิตก็น่าจะอยู่ที่ 1% อีก 100 ปีต่อมา  ในปี พศ. 2461 ไข้หวัดใหญ่สเปน เข้าสู่ประเทศไทยทางภาคใต้ในเดือนตุลาคมปีพศ 2461  ในสมัยรัชกาลที่ 6 ช่วงนั้นเกิดสงครามโลกครั้งที่ 1  เราได้ส่งทหารไปร่วมรบกับกองกำลังฝรั่งเศสและอังกฤษ ในขณะนั้นประเทศไทยปกครองแบบมี  17 มณฑล ( 73 จังหวัด)  มีประชากรทั้งสิ้น 8.4 ล้านคน ป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ทั้งสิ้น 2.3 ล้านคน เสียชีวิต 80,000 คน หรือคิดราว 1 เปอร์เซ็นต์ของประชากร นับเป็นการเสียชีวิตที่ไม่น้อยจากโรคระบาด  โรคสงบในเดือนมีนาคม  2462 (ราชกิจจานุเบกษา ฉบับที่ 136  27 กรกฎาคม พ. ศ. 2462) 100 ปีต่อมา ปี พศ 2563  เราก็ต้องเผชิญกับโรคระบาดอีก คือโรค โควิด 19  เข้าสู่ประเทศไทยในเดือนมกราคม จากหญิงท่องเที่ยวชาวจีน หลังจากนั้นเราก็พบการระบาดมาจนถึงปัจจุบันเป็น 3 รอบ และเหตุการณ์ยาวมาถึง 1 ปีครึ่งแล้ว ยังไม่มีแนวโน้มที่จะยุติ เราได้พยายาม ยื้อให้มีการเสียชีวิตน้อยที่สุด และรอ วัคซีนมาทดแทนการติดเชื้อ เพื่อให้เปรียบเสมือนเป็นการติดเชื้อแบบไม่มีอาการ หรือมีอาการให้น้อยที่สุด เพื่อให้ประชาชนส่วนใหญ่ มีภูมิต้านทาน เพื่อให้พ้นจากการเจ็บป่วยของโรคดังกล่าว ถ้าเราปล่อยไปตามธรรมชาติอย่างเมื่อ 100 หรือ 200 ปีที่แล้วที่ผ่านมา และถ้ามีการเสียชีวิตประมาณ 1 เปอร์เซ็นต์ ครั้งนี้ก็จะมีการสูญเสียถึง 7 แสนคน และโรคน่าจะสงบใน 1 ปี คือคนส่วนใหญ่ จะติดเชื้อ และมีภูมิต้านทานเกิดขึ้นจากการติดเชื้อ สภาพดังกล่าวเราคงยอมรับไม่ได้ เราจึงมีแนวทางปฏิบัติทุกวิถีทางที่จะลดความรุนแรงของโรคลงให้ได้ เหตุการณ์จึงได้ยืดเยื้อมาถึงทุกวันนี้ ทางออกในวันนี้มีอยู่ทางเดียวคือต้องทำให้ทุกคนมีภูมิต้านทานคล้ายการติดเชื้อ ด้วยวัคซีน  ถึงเวลาแล้วที่ประชากรไทยทุกคน ควรจะได้รับวัคซีนเพื่อให้เกิดภูมิต้านทานเป็นส่วนใหญ่เกิดขึ้นให้ได้ เพื่อลดความรุนแรงของโรค และอัตราตาย ในที่สุด โรคก็จะสงบ ถ้าคนส่วนใหญ่มีภูมิต้านทานที่เกิดขึ้นจากวัคซีน หรือการติดเชื้อ. https://www.thaipost.net/main/detail/105118 นพ.ยง ภู่วรวรรณ, วัคซีนโควิด19, โควิด19วันนี้, โรคระบาด TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210523/image_big_60a9f2aa8621f.jpg