105159 03/06/2021 21:55 03/06/2021 15:51 ว่าด้วยเรื่องการซุบซิบ ข่าวลือ ข่าวลวงและเสรีภาพ (ตอนที่หนึ่ง) <p></p> <p>สังคมที่ปิดกั้นเสรีภาพในการพูด นั่นคือ มีการลงโทษทั้งทางกฎหมายและทางสังคม ผู้คนก็จะหันไปใช้การซุบซิบแทน และการซุบซิบมักจะเริ่มกับคนใกล้ชิด และก็ไม่ได้จบลงแค่นั้น เพราะเมื่อ นาย ก. ซุบซิบกับคนสนิท ได้แก่ &nbsp;นาย ข. และนาย ค. ก็ไม่ได้หมายความว่า การซุบซิบจะจำกัดอยู่แค่คนสามคน เพราะ นาย ข. และ นาย ค. ต่างก็มีคนที่ตนไว้ใจอื่นๆ ต่อๆ ไปอีก จนระบาดไปทั่ว และไม่สามารถจับมือใครดมได้ว่า มันเริ่มมาจากใคร &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;</p> <p>ด้วยเหตุนี้นี่เอง ที่การซุบซิบจึงระบาดไปทั่ว แปรสภาพเป็นข่าวลือที่มีผลกระทบมากกว่าแค่ซุบซิบ ข่าวลือส่งผลกระทบอย่างยิ่งต่อคนที่ถูกลือ เพราะคนส่วนใหญ่จะรับรู้เรื่องที่ซุบซิบหรือข่าวลือนั้น &nbsp;&nbsp; &nbsp;และไม่ว่าจะจริงหรือไม่จริง มันก็จะมีพลังกลายเป็น &ldquo;คำตัดสินพิพากษา&quot;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;</p> <p>ซุบซิบ-ข่าวลืออาจจะเป็นเรื่องจริงหรือข่าวลวง แต่ซุบซิบ-ข่าวลือจะมีประสิทธิภาพอย่างยิ่งหากคนที่ถูกซุบซิบเป็นคนที่อยู่อย่างไม่เปิดเผยหรือมีระยะห่างจากผู้คนมาก &nbsp;เมื่อไม่มีใครรู้ว่าเขาเป็นคนยังไง ใช้ชีวิตอย่างไร การซุบซิบ-ข่าวลือจึงไม่สามารถถูกพิสูจน์หักล้าง &nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;</p> <p>ยิ่งคนที่ไม่สามารถอธิบายตอบโต้ได้ ไม่ว่าจะด้วยสถานะและเหตุผลอะไร การซุบซิบ-สร้างข่าวลือก็จะยิ่งมีพลัง</p> <p>คนที่อยู่อย่างเปิดเผยและใกล้ชิดกับชาวบ้านหรือสามารถสื่อสารตอบโต้ได้ การซุบซิบ-ข่าวลือจะไม่ค่อยมีพลังมากนัก หากการซุบซิบ-ข่าวลือมันแย้งกับความจริงที่ผู้คนเห็นกับตา แต่กระนั้นก็ตาม แม้จะอยู่อย่างเปิดเผย แต่อย่างไรเสีย ไม่มีใครที่จะดีหมดในสายตาคนมากมายหลากหลาย เพราะตัวตนของคนคนหนึ่ง อาจจะดีในสายตาบางคนและไม่ดีในสายตาอีกคนได้ &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; กระนั้น การซุบซิบ-ข่าวลือไม่จำเป็นต้องเกิด หากคนที่เป็นเป้านั้นไม่มีอำนาจที่จะลงโทษใครที่ซุบซิบเรื่อง &nbsp;เพราะไม่จำเป็นต้องซุบซิบ แต่สามารถพูดตรงๆ ต่อหน้าได้เลย ไม่ต้องกลัวถูกลงโทษทำร้าย อย่างเช่น คนเป็นนายสามารถด่าคนงานต่อหน้าได้ว่า ทำไมมึงถึงตัวเหม็นจัง &nbsp;แต่คนงานคงไม่กล้าพูดเรื่องกลิ่นตัวของนายต่อหน้านาย สิ่งที่ทำได้คือ ไปซุบซิบกับคนงานด้วยกันหรือกับคนอื่นๆ ที่ไม่มีทางที่จะกลับมาเข้าหูนายได้ ดังนั้น การซุบซิบ-ข่าวลือจึงมีเรื่องความสัมพันธ์เชิงอำนาจเข้ามาเกี่ยวข้อง &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; นั่นคือการที่คนคนหนึ่งจะมีเสรีภาพในการพูดได้ คือ การที่คนคนนั้นมีอำนาจเหนือคนที่เราพูดถึง คนเป็นนายมีเสรีภาพในการพูดเรื่องกลิ่นตัวของคนงานต่อหน้าคนงาน เพราะตัวเองมีอำนาจเหนือคนงาน ส่วนคนงานไม่มีเสรีภาพในการพูด แต่ต้องซุบซิบเพราะกลัวนายเล่นงาน</p> <p>อย่างไรก็ตาม นอกจากความสัมพันธ์เชิงอำนาจแล้ว &nbsp;อาจจะเป็นเรื่องของความสุภาพมีมารยาทด้วยก็ได้ ผู้เป็นนายอาจจะมีมารยาทพอที่จะไม่พูดตรงๆ เรื่องกลิ่นตัวคนงานต่อหน้า แต่ไม่ใช่เพราะนายกลัว แต่เป็นเรื่องการถนอมน้ำใจกันมากกว่า นายจ้างอาจจะหาวิธีพูดอย่างมีศิลปะเตือนให้คนงานรู้ว่านายจ้างได้กลิ่นตัวของเขา และเช่นเดียวกัน คนงานก็อาจจะหาวิธีพูดเรื่องกลิ่นตัวของเจ้านายได้อย่างสุภาพและมีศิลปะ โดยไม่ทำให้นายโกรธและลงโทษเขา &nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;</p> <p>ในแง่นี้ ทั้งเจ้านายและคนงานต่างมีเสรีภาพที่จะพูดความจริงในสิ่งที่แต่ละคนคิดต่อกันและกันได้ โดยคนงานไม่จำเป็นจะต้องไปแอบซุบซิบ และเจ้านายมีเสรีภาพในการพูด โดยไม่ใช่เพราะตนมีอำนาจเหนือคนงาน &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;</p> <p>ในแง่นี้ ถ้ารู้จักพูด คนแต่ละคนก็จะมีเสรีภาพเท่าเทียมกันในการพูด เพราะแต่ละคนมีความปรารถนาดีต่อกัน &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; แต่ถ้าไม่ปรารถนาดีและไม่ต้องรับโทษใดๆ ในการพูด</p> <p>ไม่ใช่ซุบซิบ (เพราะไม่ต้องแอบคุยในวงแคบๆ แล้วค่อยขยายไป) เป็นข่าวลือที่ไม่ใช่ข่าวลือ เพราะมันสามารถระบุตัวคนจำนวนมากที่ลือต่อๆ กันได้ และมันอาจจะเป็นข่าวจริงหรือข่าวลวงก็ได้ &nbsp;&nbsp; &nbsp;</p> <p>ดังนั้น การแพร่ระบาดของ &ldquo;บัตรสนเท่ห์&rdquo; จึงสามารถเป็นทั้งอาวุธของคนตัวเล็กตัวน้อยที่ไม่มีทางสู้ต่อหน้ากับคนตัวใหญ่ แต่คนตัวใหญ่ก็สามารถเป็นเหยื่ออธรรมของฝูงคนตัวเล็กตัวน้อยได้เช่นกัน (ทั้งที่มีตัวจริงๆ และที่เป็นอวตาร)&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; ในสมัยรัชกาลที่สี่ ในราว พ.ศ.2408 มีคนปล่อยบัตรสนเท่ห์ออกไปจนกลายข่าวลือแพร่สะพัดเป็นภาษาอังกฤษเกี่ยวกับพระองค์ มีข้อกล่าวหาสามข้อ คือ &nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; หนึ่ง กรุงสยามอยู่ภายใต้อำนาจสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ไม่ว่าพระเจ้าแผ่นดินพระองค์ใหญ่ (หมายถึงรัชกาลที่สี่ เพราะสมัยนั้น มีพระเจ้าแผ่นดินสองพระองค์ คือ พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชอนุชาในรัชกาลที่สี่) จะมีพระบรมราชโองการมากประการใดก็ต้องปฏิบัติตาม จะคัดค้านมิได้ไม่ว่าจะเป็นราษฎรผู้ใดก็ตาม &nbsp;&nbsp; &nbsp;</p> <p>สอง ในท้องพระคลังของพระเจ้าแผ่นดินแห่งกรุงสยามนั้น เต็มไปด้วยเงิน ประหนึ่งภูเขาทองและเงิน และเป็นพระเจ้าแผ่นดินที่มั่งคั่งที่สุด&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; สาม พระเจ้าแผ่นดินผู้ครองกรุงสยามองค์ปัจจุบัน มีพระทัยคับแคบและทรงนิยมสิ่งของทั้งหลายที่แปลกๆ ทรงโปรดธรรมเนียม ประเพณี วิทยาศาสตร์ ศิลปะ และวรรณคดี ฯลฯ ของชาวยุโรปโดยไม่มีขอบเขต พระองค์ยังทรงพอพระราชหฤทัยถ้อยคำประจบ และทะเยอทะยานในพระเกียรติ ดังนั้น ในขณะนี้ จึงเป็นโอกาสอันดียิ่งที่จะทำการกอบโกยเอาเงินเอาทองจำนวนมากจากท้องพระคลังของกรุงสยาม ฯลฯ&nbsp; &nbsp;&nbsp; &nbsp; พระองค์ทรงทำอย่างไรกับข่าวลือนี้ หรือมันเป็นความจริง? โปรดติดตามตอนต่อไป. &nbsp;</p> https://www.thaipost.net/main/detail/105159 บทความไทยโพสต์, ว่าด้วยเรื่องการซุบซิบ ข่าวลือ ข่าวลวงและเสรีภาพ, ไชยันต์ ไชยพร FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210603/image_big_60b8ed43870cb.jpg