75000 20/08/2020 11:16 20/08/2020 10:00 ชาวตำบลรับร่อ จ.ชุมพร จัดเวทีประชาคมแก้ไขปัญหาที่ดิน ลงมติเสนอเพิกถอนพื้นที่ป่าทับที่ทำกินเกือบ 130,000 ไร่   จ.ชุมพร/ ชาวตำบลรับร่อ จ.ชุมพร  จัดเวทีประชาคมแก้ไขปัญหาที่ดิน  ลงมติเสนอเพิกถอนป่าสงวนฯ และเขตรักษาพันธุ์สัตวป่าฯ ทับที่ทำกินชาวบ้านเกือบ 130,000 ไร่  ด้าน รศ.ดร.ธนพร  ศรียากุล ที่ปรึกษาฯ งานบริหารนโยบายของนายกรัฐมนตรี  เผยรัฐบาลแก้ พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ  พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2562  และเตรียมออกประกาศภายในสิ้นเดือนตุลาคมนี้  เพื่อให้ประชาชนอยู่ร่วมกับป่าได้  ขณะที่สมสุข  บุญญะบัญชา  กรรมการ พอช. แนะชาวบ้านหากได้สิทธิในที่ดินอย่าหยุดกระบวนการพัฒนาในพื้นที่  ต้องวางแผนร่วมกัน ทั้งด้านเศรษฐกิจ  สังคม  ฟื้นฟูระบบนิเวศน์  และบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วม  ฯลฯ             ตำบลรับร่อ  อ.ท่าแซะ  จ.ชุมพร  มี 23  หมู่บ้าน  มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 230,000 ไร่  สถาพพื้นที่เป็นภูเขาสูง  ที่ราบสูง  ที่ราบระหว่างภูเขา  และที่ลาดเชิงเนินสลับกันไปทั่วทั้งพื้นที่  มีพื้นที่บางส่วนอยู่ติดชายแดนประเทศเมียนมาร์  ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพหลัก  โดยเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ  เช่น   กาแฟ  ปาล์มน้ำมัน  ยางพารา  ทุเรียน  ฯลฯ มีปัญหาเรื่องที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย  เนื่องจากมีการประกาศเขตป่าสงวนฯ และเขตรักษาพันธุ์สัตวป่าฯ ทับที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยของชาวบ้านจำนวน 13,446 แปลง   รวมเนื้อที่  129,592 ไร่   จากประกาศดังกล่าวเป็นเหตุทำให้ชาวบ้านไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดิน  ไม่สามารถนำที่ดินไปจดจำนอง  หรือใช้เป็นหลักทรัพย์ให้เกิดประโยชน์อื่นใดได้  นอกจากนี้ยังขาดงบประมาณที่จะพัฒนาพื้นที่   ชาวตำบลรับร่อจึงได้รวมตัวกันเรียกร้องให้ทางราชการแก้ไขปัญหามาอย่างต่อเนื่อง  แต่ยังไม่บรรลุผล   ล่าสุดเมื่อวันที่  19 สิงหาคม 2563  ที่โรงเรียน ตชด.บ้านพันวาล  ต.รับร่อ  อ.ท่าแซะ  จ.ชุมพร  สภาองค์กรชุมชนตำบลรับร่อร่วมกับองค์การบริหารส่วนตำบลรับร่อ  และภาคีเครือข่ายทั้งในและนอกพื้นที่  ได้จัดเวทีประชาคมแก้ไขปัญหาที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยของพี่น้องประชาชนในตำบลรับร่อ   โดยมีผู้เข้าร่วมงานกว่า 5,000 คน     ในการจัดเวทีประชาคมครั้งนี้  พี่น้องชาวตำบลรับร่อได้ร่วมลงชื่อและมีมติร่วมกันเสนอให้เพิกถอนเขตป่าสงวนแห่งชาติป่ารับร่อและป่าสลุย (บางส่วน) ในพื้นที่ตำบลรับร่อ  ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 เพื่อให้ประชาชนที่ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินได้รับเอกสารแสดงสิทธิหรือกรรมสิทธิ์ในที่ดิน  สามารถทำประโยชน์และอยู่อาศัย  เกิดความมั่นคงในที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย  รวมไปถึงการประกอบอาชีพ ซึ่งจะทำให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป   ทั้งนี้ พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507  มาตรา 7  กำหนดว่า  “การเปลี่ยนแปลงเขตหรือการเพิกถอนป่าสงวนแห่งชาติป่าใด ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน ให้กระทำได้โดยออกกฎกระทรวง  และเฉพาะกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลง หรือเพิกถอนบางส่วนให้มีแผนที่แสดงแนวเขตที่เปลี่ยนแปลง หรือเพิกถอนนั้นแนบท้ายกฎกระทรวงด้วย”   นอกจากนี้ยังมีเวที “เสวนาสาธารณะการขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาล  การแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่า สู่การสร้างความมั่นคงของชุมชนท้องถิ่น”  ผู้ร่วมเสวนาได้แก่  รศ.ดร.ธนพร  ศรียากุล ที่ปรึกษาประจำสำนักงานบริหารนโยบายของนายกรัฐมนตรี  คณะทำงานเฉพาะกิจขับเคลื่อนนโยบายการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์   นางสาวสมสุข  บุญญะบัญชา กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ  สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน)  นายอวยพร  มีเพียร  นายก อบต.รับร่อ  ฯลฯ   รศ.ดร.ธนพร ศรียากุล ที่ปรึกษาประจำสำนักงานบริหารนโยบายของนายกรัฐมนตรี คณะทำงานเฉพาะกิจขับเคลื่อนนโยบายการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์  กล่าวว่า  นโยบายที่เกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาที่ดินทำที่ท่านนายกรัฐมนตรีเห็นความสำคัญเร่งด่วน ก็คือปัญหาที่ดินทำกินในเขตป่าอนุรักษ์  แต่ด้วยสภาพตัวของกฎหมาย พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ และพระราชบัญญัติป่าสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ออกมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2504 เนื้อหาหลักคือ ห้ามคนอยู่ในป่า   รศ.ดร.ธนพร ศรียากุล   “ในสภาพความเป็นจริง  พี่น้องประชาชนทำมาหากินอยู่กับป่า อยู่กันมาตั้งแต่ก่อนจะมีการประกาศเขตป่า แต่กลายเป็นว่า พระราชบัญญัติ 2 ฉบับ  ทำให้ประชาชนกลายเป็นคนผิด  จนทำให้เป็นปัญหาที่ค้างคามาโดยตลอด  จนกระทั่งปี พ.ศ.2541 มีการใช้มติคณะรัฐมนตรี  วันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ.2541 เป็นมติที่พยายามจะแก้ไขปัญหานี้  ด้วยมาตราการทางบริหาร  แต่เนื่องจากมติ ครม.ไม่ได้มีสถานภาพเท่ากับพระราชบัญญัติ  และที่สำคัญก็คือ  ตั้งแต่ใช้มติ ครม. 30 มิถุนายน 2541  จนถึงปัจจุบันนี้เป็นเวลากว่า 20 ปี  ยังไม่เคยพิสูจน์สิทธิใครได้เลย  แสดงให้เห็นว่ามติ ครม. ไม่อาจจะใช้แก้ปัญหานี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล”   รศ.ดร.ธนพรกล่าว   รศ.ดร.ธนพร กล่าวต่อไปว่า  รัฐบาลปัจจุบันได้แก้กฎหมายพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ  พ.ศ.2562  และพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2562  เพื่อแก้ไขปัญหานี้   วิธีการแก้ไขปัญหานี้  ข้อที่ 1 คือ ภาครัฐต้องยอมรับความจริงว่าในป่าอนุรักษ์มีพี่น้องเข้าไปทำมาหากินและอยู่อาศัยจริง  ซึ่งแตกต่างจากพระราชบัญญัติเดิม พ.ศ. 2504 ซึ่งห้ามไม่ให้มีคนเข้าไปอยู่ในป่าอนุรักษ์ทั้งสิ้น   ข้อที่ 2 เมื่อมีปัญหานี้จริง  มติคณะรัฐมนตรี 30 มิถุนายน 2541 สำรวจมา 20 กว่าปี  สำรวจไม่เสร็จสักทีว่ามีคนอยู่ในป่าทั้งหมดกี่คน   มีแปลงทั้งหมดกี่ไร่  กี่งาน  กี่ตารางวากันแน่  ดังนั้นพระราชบัญญัติฉบับนี้จึงให้กรมอุทยานแห่งชาติ  ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดออกคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานขึ้นมา  สำรวจการถือครองที่ดินและการใช้ประโยชน์ในเขตอุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทั่วประเทศ  ซึ่งกฎหมายได้บังคับไว้เลยคือให้สำรวจให้เสร็จภายใน 240 วัน     “เพราะฉะนั้นประเด็นที่อยากจะพูดในวันนี้คือ ประเด็นที่หนึ่ง  รัฐบาลเริ่มต้นกฎหมายฉบับนี้  เพื่อแก้ไขปัญหา  โดยอยู่บนพื้นฐานความเป็นจริงว่า  คนกับป่าอยู่ร่วมกันได้  และมีคนอาศัยทำมาหากินอยู่ในพื้นที่ป่าตามกฎหมายจริง  ซึ่งแตกต่างจากปี 2504 อย่างสิ้นเชิง   ประเด็นที่สอง  รัฐบาลเห็นบทเรียนจากมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน  2541 ว่า  สำรวจ 20 ปีไม่เสร็จ  ดังนั้นสำรวจ 240 วัน  เจ้าหน้าที่ต้องสำรวจให้เสร็จ  อันนี้เป็นบทเร่งรัดเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้อง” รศ.ดร.ธนพร กล่าว   รศ.ดร.ธนพร กล่าวด้วยว่า  เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2563 ที่ผ่านมา  มีการหารือร่วมระหว่างสำนักบริหารงานนโยบายของนายกรัฐมนตรี  กรมอุทยานแห่งชาติ  กระทรวงทรัพยากรฯ  คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.)  โดยมีบทสรุปร่วมกันคือ 240 วัน  คือบทสรุปเร่งรัดเจ้าหน้าที่  เพราะเรากลัวว่าเจ้าหน้าที่จะทำช้า     “เพราะฉะนั้นพี่น้องที่มาเข้าร่วมรับฟังในวันนี้  ถ้าใครมีที่ดินอยู่ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์  ครบ 240 วัน  เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2563 ถ้าใครตกหล่นจริงๆ มาไม่ทันจริงๆ ให้ไปพบหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า  ไปให้เขาไปเก็บข้อมูลเพิ่มได้  เรามีเวลาจนถึงร่างพระราชกฤษฏีกำหนดคุณสมบัติของพี่น้องประชาชนจะออก ซึ่งคาดว่าจะออกไม่เกินวันที่ 31 ตุลาคม 2563 นี้  ตอนนี้พี่น้องชาวบ้านยื่นแล้วกว่า 95 %   ขั้นตอนต่อไป  พอสำรวจเสร็จแล้วก็จะนำไปสู่การอนุญาตให้ชาวบ้านทำมาหากินและอยู่อาศัยอย่างถูกต้องตามกฎหมาย”   รศ.ดร.ธนพร กล่าวในตอนท้าย   นางสาวสมสุข  บุญญะบัญชา  กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ  กล่าวว่า  หลังจากที่เราได้สิทธิแล้ว อย่าไปหยุดกระบวนการงานพัฒนาในพื้นที่  ต้องมาออกแบบผังชุมชนในอนาคตร่วมกัน  ไม่ว่าเรื่องของป่าไม้  พื้นที่ทำกิน ลูกหลานเกิดมาเขาจะต้องมีความมั่นคงในเรื่องที่ดิน  สร้างระบบครอบครัว  สังคม  ระบบนิเวศน์  อำนาจในการบริหารจัดการ  รวมไปถึงเศรษฐกิจในชุมชน     “เราจะสร้างตรงนี้ได้อย่างไร  ที่ดินที่เราได้มาจึงจะยั่งยืน ทั้งของส่วนรวม  และส่วนตัว  พวกเราต้องเป็นตัวช่วยสำคัญในการออกแบบ  แต่ละพื้นที่  แต่ละชุมชนนำมาโยงกัน  สร้างระบบพัฒนา ให้เหมือนกับการพัฒนาประเทศเล็ก  ชนิดที่คนอยู่ได้  มีรายได้มากกว่ารายจ่าย  มีการทำเกษตรกรรมในรูปแบบที่เหมาะสม  ไม่ไหลไปตามตลาด  เช่น   การผลิต  ถ้าต่างคนต่างทำเราจะสู้คนอื่นไม่ได้  แต่ถ้าเราทำทั้งท้องถิ่น  คิดร่วมกัน  ต่อรองร่วมกัน  วางแผนร่วมกัน  นำผู้เชี่ยวชาญมาช่วยเราในแต่ละเรื่อง  เราจะสร้างรูปแบบการพัฒนาแนวใหม่  ตรงนี้อยากจะฝากให้พวกเราคิดต่อ”  นางสาวสมสุขกล่าว     นางสาวสมสุขกล่าวต่อไปว่า   สิ่งที่เราคิดต่อเมื่อมันชัดเจนขึ้น  จะเป็นตัวมาบอกว่าหน้าตาของสิทธิและการจัดการพื้นที่ในเรื่องของที่ดินและเรื่องอื่นๆ จะเป็นอย่างไร  การพัฒนาจะเกิดขึ้นได้หรือไม่  ขึ้นอยู่กับทิศทางที่เราจะไปข้างหน้าด้วย  และจะยั่งยืนหรือไม่  เราจะฟื้นฟูทุกสิ่งทุกอย่างได้หรือไม่  ตอนนี้ขึ้นอยู่กับการจัดกระบวนการของพวกเราเพียงอย่างเดียว  แต่จุดนี้เราจะนำไปสู่การพัฒนาพื้นที่ในทุกด้าน  ทั้งด้านเศรษฐกิจ  สังคม  ฟื้นฟูระบบนิเวศน์  การบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วม  การพัฒนาคน  ความรู้  การศึกษา ฯลฯ  ทุกอย่าง     “การกระจายอำนาจไม่ใช่แต่เรื่องท้องถิ่น  กระจายโดยหน่วยงานก็ได้  เช่น  ป่าพื้นที่ไหนก็ให้คนที่นั่นเขาทำ  แต่มีเป้าหมายอันเดียวกัน  ทำให้เกิดระบบกระจายอำนาจในทุกๆ หน่วยงาน  ทุกๆ รูปแบบ  ซึ่งตำบลรับร่อจะเป็นตัวสร้างแนวทางการพัฒนานี้ให้กับหน่วยงานทั้งหลายให้กับประเทศไทย  ถ้าเรายังคงเดินหน้าต่อไป  เราจะต้องไปถึงเป้าหมายของเราได้อย่างเต็มที่”  นางสาวสมสุขกล่าวในตอนท้าย   นายอวยพร  มีเพียร  นายก อบต.รับร่อ  กล่าวว่า การจัดเวทีเสวนาดังกล่าวเป็นผลสืบเนื่องจาก 1.ด้วยการประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2522 ตามกฎกระทรวงฉบับที่ 871 (พ.ศ.2522) ได้กำหนดพื้นที่ในตำบลรับร่อให้อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่ารับร่อ ป่าสลุย จำนวน 104,202 ไร่ โดยมีราษฎรครอบครอง ทำประโยชน์ และเป็นที่อยู่อาศัยจำนวน 9,001 แปลง ในเนื้อที่ 73,362 ไร่ จากประกาศดังกล่าวเป็นเหตุทำให้ราษฎรไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดินซึ่งพื้นที่ดังกล่าว  โดยภาครัฐมิได้จำแนกประเภทที่ดินหรือกันออกจากพื้นที่ป่าให้ชัดเจนเป็นปัจจุบัน  ทำให้พื้นที่ส่วนใหญ่ถูกประกาศครอบคลุมไปด้วยพื้นที่ป่า ส่งผลกระทบในหลายๆ ด้าน   นายอวยพร  มีเพียร     เช่น  ขาดการพัฒนาในชุมชน เนื่องจากติดระเบียบและข้อบังคับของราชการ  ไม่สามารถนำงบประมาณมาพัฒนาชุมชนได้ทันต่อความต้องการและความเดือดร้อนของประชาชน ประชาชนไม่ได้ประโยชน์จากจากงบประมาณแผ่นดินและขาดโอกาสจากนโยบายต่างๆ ที่ภาครัฐกำหนดขึ้น เป็นต้นเหตุของความเหลื่อมล้ำ ขาดความเสมอภาคในสังคม เกิดความขัดแย้งกับเจ้าหน้าที่รัฐ   “ดังนั้นเพื่อให้การแก้ไขปัญหาดังกล่าวเป็นไปตามแนวทางของกฎหมาย  สอดคล้องกับความเดือดร้อนและความต้องการของประชาชน 1. จึงเสนอให้เพิกถอนเขตป่าสงวนแห่งชาติป่ารับร่อและป่าสลุย (บางส่วน) ในพื้นที่ ต.รับร่อ ตามความในมาตรา 7 แห่ง พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507 เพื่อให้ประชาชนที่ครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินได้รับเอกสารสิทธิหรือกรรมสิทธิ์ในที่ดิน สามารถทำประโยชน์และที่อยู่อาศัย เกิดความมั่นคงในการปะกอบอาชีพ เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตต่อไป”  นายก อบต.รับร่อกล่าวถึงข้อเสนอจากประชาชน     2.นอกจากนี้เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุทยานเสด็จในกรม กรมหลวงชุมพร ด้านทิศเหนือ  ซึ่งกำหนดบริเวณที่ดินให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า พ.ศ.2537  ในพื้นที่ ต.รับร่อ  มีเนื้อที่ทั้งหมด 80,601 ไร่  มีราษฎรครอบครองทำประโยชน์และเป็นที่อยู่อาศัยแล้วจำนวน 2,751 แปลง ในเนื้อที่ 19,847 ไร่ จึงเสนอให้เพิกถอนเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุทยานเสด็จในกรมกรมกรมหลวงชุมพรด้านทิศเหนือ (บางส่วน) ในพื้นที่ ต.รับร่อ ตามความในมาตรา 7 แห่ง พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ พ.ศ.2562 3.ด้วยเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุทยานเสด็จในกรมกรมหลวงชุมพรด้านทิศใต้ ซึ่งประกาศไว้ในพระราชกฤษฎีกากำหนดบริเวณที่ดินให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า พ.ศ.2537  เนื้อที่ทั้งหมด 72,263 ไร่  มีราษฎรครอบครองทำประโยชน์และเป็นที่อยู่อาศัยแล้วจำนวน 1,694 แปลง ในเนื้อที่ 36,383 ไร่  จึงประสงค์ให้เพิกถอนเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุทยานเสด็จในกรมกรมหลวงชุมพรด้านทิศใต้ (บางส่วน) ในพื้นที่ ต.รับร่อ ตามความในมาตรา 7 แห่ง พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ พ.ศ.2562 4.เพื่อให้ชุมชนท้องถิ่นสามารถบริหารจัดการพื้นที่ร่วมกันในส่วนที่เพิกถอนออกจากเขตป่าสงวนแห่งชาติป่ารับร่อและป่าสลุย เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุทยานเสด็จใรกรมกรมหลวงชุมพรด้านทิศเหนือ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุทยานเสด็จในกรมกรมหลวงชุมพรด้านทิศใต้ จึงขอจัดสรรที่ดินเป็นนิคมสหกรณ์ ตาม พ.ร.บ.จัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ.2511 โดยจัดสรรที่ดินตามพื้นที่ครอบครองทำกินและที่อยู่อาศัยของประชาชนรายละไม่เกิน 50 ไร่ การบริหารจัดการให้เป็นการจัดการร่วมของชุมชนท้องถิ่นเพื่อความมีประสิทธิภาพ คุ้มค่า สอดคล้องกับวิถีชีวิต สิทธิชุมชน วัฒนธรรม ประเพณี และบริบทพื้นที่ต่อไป               ทั้งนี้พื้นที่ป่าสงวนฯ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฯ ที่ชาวตำบลรับร่อเสนอให้เพิกถอนมีเนื้อที่รวมทั้งหมด  129,592 ไร่   จำนวนที่ดินที่ชาวบ้านครอบครองรวม 13,446 แปลง https://www.thaipost.net/main/detail/75000 จ.ชุมพร, ที่ดิน, ป่า, สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20200820/image_big_5f3de7539b879.jpg 29807 24/02/2019 11:13 24/02/2019 11:09 “สายัณห์ สุขสงัด” ประธานเครือข่ายราษฎรอาสาสมัครพิทักษ์ป่า หรือ รสทป. พลิกป่าฟื้น คืนวิถีตาลโตนดสู่ชุมชน แม้ตัวเลขการเดินทางของชีวิตผ่านมายังมาไม่ถึง 60 ปี แต่เรื่องราวที่เกิดขึ้นในชีวิตกลับมากมาย และพลิกผันได้อย่างเหลือเชื่อ จากคนผู้ตัดต้นไม้ทำลายป่า กลายมาเป็นผู้สร้างและพิทักษ์ป่า และกำลังนำพาชุมชนที่อยู่อาศัยไปสู่วิถีที่งดงาม ด้วยการเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ภายใต้แนวคิด “ห้วยลึกโมเดล”     นายสายัณห์ สุขสงัด  ที่บางคนเรียกว่า ประธานสายัณห์ เนื่องจากได้รับการคัดเลือกเป็นประธานเครือข่ายราษฎรอาสาสมัครพิทักษ์ป่า (รสทป.) ระดับประเทศ ส่วนบางคนก็เรียกว่า นายกฯ สายัณห์ เพราะเป็นอดีตนายกองค์การบริหารส่วนตำบล บ้านห้วยลึก พูดเสียงเหน่อตามสไตล์คนบ้านลาด เมืองเพชรบุรี   ไม่ว่าจะเรียกขานว่าอะไรก็ตาม  นายสายัณห์ สุขสงัดผู้นี้ คือ หนึ่งในผู้ที่เคยตัดไม้ทำลายป่ามายาวนาน จนป่าไม่มีจะให้ตัด   ประธานสายัณห์ เล่าให้ฟังว่า พิ้นเพเป็นคนบ้านห้วยลึกซึ่งเดิมขึ้นอยู่กับตำบลไร่สะท้อน    อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี เกิดในครอบครัวยากจน  เรียนหนังสือจบแค่ชั้นป.4 ต้องช่วยพ่อแม่เลี้ยงวัว โดยครอบครัวและชาวบ้านห้วยลึกเกือบพันหลังคาเรือนมีอาชีพเดียวกันคือตัดไม้ทำลายป่า โดยเฉพาะไม้หวงห้าม เช่น ไม้เต็ง ไม้แดง ฯลฯ นำมาเผาถ่านขายเลี้ยงชีพกันมายาวนาน แต่ละวันตัดต้นไม้คนละเป็นสิบๆ ต้น  ประธานสายัณห์จำได้ว่าตนเองตัดไม้มาตั้งแต่อายุ 13-14 ปีจนกระทั่งปีพ.ศ.2538   ซึ่งเวลานั้นป่าไม้ถูกตัดทำลายกลายเป็นเขาหัวโล้นไปหมด       "จนวันหนึ่งเจ้าหน้าที่บริษัท ปตท. จำกัด(มหาชน)  เจ้าหน้าที่กรมป่าไม้และแม่ทัพ มาบอกกับชาวบ้านว่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9 ทรงห่วงใยชีวิตราษฎรและผืนป่า อยากให้พวกเราหยุดตัดไม้ทำลายป่าแล้วหันมาช่วยกันปลูกต้นไม้เพื่อทำให้ผืนป่าของเรากลับมาและเป็นการทำความดีถวายในหลวงเนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงครองสิริราชสมบัติเป็นปีที่ 50 เมื่อปีพ.ศ.2538   พวกผมและชาวบ้านฟังแล้ว ตัดสินใจเลยว่า เราต้องเลิกตัดไม้ทำลายป่า เพราะเหตุผลแรกเลยคือ เรารักในหลวงรัชกาลที่ 9 และพระราชินี  ซึ่งคนไทยทุกคนรักพระองค์ท่านทั้งสองพระองค์ "   นับตั้งแต่นั้นมา ชาวบ้านห้วยลึกทุกคนพร้อมใจกันหยุดตัดไม้ทำลายป่าแล้วหันไปทำงานอาชีพอื่น เช่น รับจ้าง ทำงานโรงงาน ทำไร่ทำนาและเริ่มหันฟื้นฟูอาชีพดั้งเดิมที่สร้างรายได้ เช่น การทำน้ำตาลโตนด  การปลูกพืชผักปลอดสารพิษ เพราะคิดว่าต้องทำตามพระราชดำรัสของพระราชินี สิ่งใดที่ในหลวงและพระราชินีบอกชาวบ้านย่อมเป็นสิ่งที่ดีและมีประโยชน์เพราะพระองค์ท่านรักและเป็นห่วงราษฎรทุกคน     ชาวห้วยลึกกว่า 1,000 คนช่วยกันปลูกต้นไม้อย่างจริงจัง และตั้งคณะกรรมการหมู่บ้านสร้างป่าชุมชน พิทักษ์ป่าเพื่อในหลวงและพระราชินี  ใช้เวลาว่างและนัดหมายกันปลูกป่าจนถึงทุกวันนี้ พื้นที่กว่า1,000 ไร่กลายเป็นผืนป่าและเมื่อหยุดตัดต้นไม้ ต้นไม้ก็กลับฟื้นคืนมา       จากการเข้าร่วมเป็นราษฎรอาสาสมัครพิทักษ์ป่า หรือ รสทป.เพื่อเริ่มปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติตั้งแต่ปี พ.ศ.2538 จนเมื่อปี2543 ประธานสายัณห์ได้ทำหน้าที่ประธานบริหารสภาตำบลห้วยลึกและดำรงตำแหน่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยลึก  และทุ่มเทเรื่องการปลูกป่าอย่างต่อเนื่องมาตลอดโดยผสานความร่วมมือระหว่างกลุ่มรสทป.อื่นๆ  จนได้รับความไว้วางใจให้เป็นประธานเครือข่ายรสทป.ระดับภาค และเป็นประธานเครือข่ายรสทป.ระดับประเทศ ในเวลาต่อมา   ปัจจุบันเมื่อระบบนิเวศกลับคืนสู่ความสมบูรณ์ ชาวบ้านสามารถเก็บพืชผัก เช่น เห็ด ผักหวานจากป่าในชุมชนและหันมาฟื้นฟูอาชีพดั้งเดิม เพื่อสร้างรายได้ นั่นคือการทำน้ำตาลโตนด ซึ่งในปัจจุบันเป็นที่ต้องการของตลาดคนรักสุขภาพเป็นอย่างมาก   ประธานสายัณห์บอกว่า บ้านห้วยลึกมีต้นตาลจำนวนมาก แต่ละต้นมีอายุนับร้อยปี การทำน้ำตาลโตนดถือเป็นวิถีถิ่นของคนในพื้นที่  ปัจจุบันน้ำตาลโตนดแท้หาได้ยาก ส่วนใหญ่มีการปลอมปน เนื่องจากน้ำตาลโตนดมีเป็นฤดูกาล ไม่ได้มีตลอดทั้งปี  การขึ้นตาลต้องใช้ความชำนาญ และกรรมวิธีต้องใช้ความประณีตและใช้เวลา แต่น้ำตาลที่ออกมามีคุณภาพสูงมาก         “ด้วยเหตุนี้ ชาวบ้านห้วยลึกจึงยังยืนยันที่จะสืบสานการทำน้ำตาลโตนดแท้ให้คงอยู่ เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นวิถีชีวิต และแม้กระบวนการทุกอย่างจะยาก แต่ก็ต้องการรักษาวัฒนธรรมของการทำน้ำตาลโตนดไว้ให้คนรุ่นหลังได้รับรู้ว่า สิ่งนี้เคยหายไป และกลับมาอีกครั้งเพราะความสมบูรณ์ของการมีผืนป่า และเป็นอาชีพที่ทำให้เราไม่ต้องไปทำลายป่า ”     ปัจจุบันชาวบ้านตำบลห้วยลึก 3,800 คน หันมารักษาป่ากันทุกบ้าน และมีตัวแทนครอบครัวเข้าร่วมเป็นสมาชิก (รสทป.) จำนวน 120-130 คน เพื่อสืบสานแนวพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมชานีนาถในการเปลี่ยนแปลงทัศนคติและพฤติกรรมของ ราษฎรจากผู้บุกรุกทำลายป่ามาเป็นผู้ดูแลรักษาและใช้ประโยชน์จากป่าอย่างยั่งยืน และให้ "คน" กับ "ป่า" อยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข   ประธานสายัณห์กล่าวต่อว่า ตอนนี้ความสมบูรณ์ของป่า ทำให้เราสามารถทำมาหากินทางการเกษตรได้อย่างมีความสุข ในอนาคตอันใกล้นี้ ตั้งใจจะทำให้พื้นที่นี้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เพื่อเชิญชวนให้ผู้คนเดินทางศึกษาดูงาน เพื่อดูตัวอย่างจาก “ห้วยลึกโมเดล” ว่าชีวิตของพวกเราเปลี่ยนไป เพราะพระเมตตาของทั้งสองพระองค์  บ้านห้วยลึกมีแปลงป่าปลูกตรงทางขึ้นเขาแด่น ซึ่งเป็นเครื่องหมายเตือนใจว่า ครั้งหนึ่งพวกเราเคยเป็นผู้ตัดไม้ทำลายป่า และบัดนี้ได้เปลี่ยนมาเป็นผู้ปลูกและรักษา ตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9  ในช่วงฤดูฝน ป่าจะเป็นสีเขียว มีน้ำตกที่สวยงาม มีพืชผัก โดยเฉพาะเห็ดโคน เห็ดเผาะ ขณะที่ชาวบ้านบางส่วนยังคงรักษาการทำน้ำตาลโตนดแท้ ไว้เพื่อเลี้ยงชีพ รวมทั้งมีอาหารถิ่นอันเป็นผลผลิตจากตาลให้ได้ชิมกัน   ด้านบนของเขาแด่น สามารถมองเห็นทิวทัศน์เมืองเพชรบุรีได้แบบ 360 องศา และบนเขาแด่นยังเป็นสถานที่ทีนักเล่นพาราซูต จากทั่วโลกมาโดดร่มกัน   บ้านห้วยลึก อาจจะไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวที่เลิศหรูอลังการ แต่ “ห้วยลึกโมเดล” มีเรื่องราวความยิ่งใหญ่ทางจิตใจของผู้คนที่สามารถเปลี่ยนจาก”ผู้ทำลายป่า” กลายมาเป็น “ผู้สร้างป่าและผู้รักษาป่า”ได้   เป็นเรื่องราวที่สร้างแรงบันดาลใจอันมีต้นตอมาจากเรื่องจริง เรื่องแบบนี้ ฟังกี่ที... ก็ดีต่อใจทุกครั้ง               https://www.thaipost.net/main/detail/29807 ชุมชน, ตาลโตนด, ป่า, รสทป., สายัณห์ สุขสงัด, ห้วยลึกโมเดล FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20190224/image_big_5c72149a73dc5.jpg