6296 03/04/2018 00:01 03/04/2018 00:01 จัดบ้านปลอดภัย...ช่วยเติมคุณภาพชีวิตชนชรา (ผศ.พ.ท.พญ.พัฒน์ศรี ศรีสุวรรณ)         ในงาน “ไฟเซอร์ รู้-เฒ่า (เท่า)-ทัน-สุข” ผศ.พ.ท.พญ.พัฒน์ศรี ศรีสุวรรณ แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว รพ.พระมงกุฎเกล้า ได้ให้คำแนะนำในการจัดบ้านที่ปลอดภัยสำหรับคนสูงอายุไว้อย่างน่าสนใจ และสมควรแก่ครอบครัวที่มีประชากรวัยชราเป็นสมาชิก หรือกำลังจะเริ่มในอนาคตอันใกล้ ศึกษาเรียนรู้เพื่อให้เข้าใจและเข้าถึง พร้อมรับมือกับสังคมผู้สูงอายุที่หนีและหลีกเลี่ยงไม่พ้น (บ้านไหนที่มีผู้สูงอายุป่วยอัลไซเมอร์ ลูกหลานควรหาที่ล็อกตู้ยาประจำบ้าน เพื่อป้องกันผู้ป่วยหยิบยามารับประทานเอง)         ผศ.พ.ท.พญ.พัฒน์ศรี ศรีสุวรรณ ให้ข้อมูลว่า “การจัดบ้านที่เหมาะสมเรียกได้ว่าเป็นพื้นฐานของการเตรียมตัวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุที่ลูกหลานหรือแม้แต่ผู้ที่กำลังอยู่ในวัย 45 ปี ขึ้นไปควรให้ความตระหนัก โดยเฉพาะผู้สูงอายุไม่มีลูกหลาน หรืออยู่กับคู่สมรสเพียงลำพัง เพราะบ้านที่ปลอดภัยจะทำให้สามารถใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างมีความสุข และลดการพึ่งพิงกรณีลูกหลานอยู่ห่างไกลได้ เริ่มจาก “ห้องนอน” สำหรับบ้านไหนที่ลูกหลานมีผู้สูงอายุป่วยโรคอัลไซเมอร์ แนะนำว่า “ควรล็อกประตูตู้ยาสามัญประจำบ้าน” เพราะผู้ป่วยอาจเกิดภาวะหลงลืมและหยิบยามากินเองได้ นอกจากนี้ “ไม่ควรวางโทรทัศน์ในห้องนอน” เนื่องจากแสงสว่างจากจอทีวีจะทำให้สารเมลาโทนินที่ช่วยทำให้นอนหลับได้ดีนั้นทำงานได้น้อยลง ซึ่งเป็นผลให้ผู้สูงอายุไม่หลับหากในห้องนอนมีแสงสว่าง (ผู้สูงอายุนอนไม่หลับ แนะนำให้ลุกขึ้นอ่านหนังสือ หรือสวดมนต์ กระทั่งเริ่มง่วงจึงค่อยกลับมานอนอีกครั้ง)         อีกทั้งควรเลี่ยงการเล่นโทรศัพท์มือถือ เช่น กรณีที่คุณตาคุณยายนอนไม่หลับนานเกิน 20 นาทีขึ้นไป หมอแนะนำว่าให้ลุกนั่งที่เก้าอี้ข้างเตียง ไม่ควรนอนแช่ จากนั้นให้หยิบหนังสือขึ้นมาอ่าน, สวดมนต์ จนกระทั่งเกิดความง่วงแล้วจึงค่อยกลับมานอนหลับอีกครั้ง และเพื่อป้องกันโรคภูมิแพ้ให้กับผู้สูงวัย หมอแนะนำว่าให้ทำความสะอาดผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน โดยการซัก 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์ และหากซักด้วยเครื่องควรใช้อุณหภูมิน้ำร้อนที่ 55-60 องศา เป็นเวลาอย่างน้อย 30 นาที จากนั้นนำไปตากแดดให้แห้งสนิท เพื่อป้องกันไรฝุ่นที่เป็นสาเหตุของโรคภูมิแพ้       ที่ขาดไม่ได้คือ “โถปัสสาวะ” ที่ควรเตรียมวางไว้ข้างเตียงนอน เนื่องจากเมื่ออายุมากขึ้น ฮอร์โมนต่างๆ จะทำงานน้อยลง จะส่งผลให้ผู้สูงวัยตื่นบ่อยและปัสสาวะถี่ขึ้น โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคเกี่ยวกับต่อมลูกหมาก ดังนั้น 4 ชั่วโมงก่อนเข้านอนควรงดดื่มน้ำ ขณะที่ “โคมไฟ” ถือเป็นอุปกรณ์ที่ควรวางไว้หัวเตียง เพราะหากไม่มีอุปกรณ์ดังกล่าว ถ้าผู้สูงอายุจะลุกไปเปิดไฟเพื่อเข้าห้องน้ำตอนกลางคืนจะเสี่ยงต่อการหกล้มเนื่องจากมองไม่เห็น นอกจากนี้ ลูกหลานควรเลือก “เตียง 4 ขา” เพราะการนอนเตียงที่มีความสูงพอประมาณ (เตียงที่ดีสำหรับผู้สูงอายุควรมีความสูงประมาณหัวเข่า) จะช่วยลดการปวดหัวเข่าได้ดีกว่าการที่ให้ผู้สูงวัยนอนบนเสื่อหรือที่นอนแบบพับ ลืมไม่ได้นั้น เตียงนอนไม่ควรวางชิดผนังด้านใดด้านหนึ่ง เพื่อป้องกันผู้สูงอายุนอนตกเตียง แต่ต้องเว้นระยะไว้สำหรับเดินเข้า-ออก หรือสำหรับช่องวางรถเข็นผู้สูงอายุ คิดตามง่ายๆ ว่าให้เตียงมีช่องว่างทั้ง 2 ข้าง กรณีผู้สูงวัยติดเตียงที่ต้องเคลื่อนย้ายไปพบแพทย์ตามนัด   (เตียงนอนผู้สูงอายุไม่ควรวางชิดผนังด้านใดด้านหนึ่ง แต่ควรเว้นช่องว่างข้างเตียงทั้งสองด้านสำหรับเดินหรือวางรถเข็น)         ในส่วนของ “ห้องน้ำ” นอกจากการแบ่งระหว่างส่วนเปียกและส่วนแห้งออกจากกัน เพื่อป้องกันผู้สูงอายุหกล้มแล้ว แนะนำว่าควรเลือกโถส้วมสำหรับขับถ่ายแบบ “ชักโครก” เพื่อช่วยให้ผู้สูงอายุนั่งได้สะดวก และลดปัญหาปวดข้อปวดเข่า ที่สำคัญควรเลี่ยง “ส้วมนั่งยอง” และควรติดตั้งราวจับด้านข้างของชักโครก เพื่อช่วยให้ผู้สูงอายุลุกขึ้นยืนได้ง่าย ขณะที่ “ก๊อกน้ำ” บริเวณอ่างล้างหน้า ควรเลือกชนิดที่บิดซ้ายขวา เพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อแขนของคุณตาคุณยายแข็งแรง และไม่ควรสร้างห้องน้ำที่มีธรณีประตูเพื่อป้องกันการสะดุดหกล้ม รวมถึงควรเลือก “ประตูห้องน้ำแบบเลื่อน” เพื่อป้องกันผู้สูงอายุป่วยโรคความจำเสื่อม เปิดประตูไม่ออก หรือล้มเป็นหมดสติ (ป้องกันโรคอัลไซเมอร์ ลูกหลานควรหากิจกรรมฝึกสมอง อาทิ เล่นเกมจับคู่ หรือวาดภาพระบายสีกับผู้สูงอายุ มากกว่าการนั่งดูทีวี)         ถัดมาเป็น “ห้องนั่งเล่น” สำหรับคุณตาคุณยายที่มีปัญหาเรื่องข้อเข่าเสื่อม ควรเลือกเก้าอี้ในห้องอเนกประสงค์ดังกล่าวแบบมีขา แต่ให้เลี่ยงเก้าอี้ 4 ขาพลาสติก เพราะเสี่ยงต่อการหัก และไม่ควรวางตู้กระจกใสในห้องนั่งเล่น เพื่อป้องกันผู้สูงอายุเดินชน หากจำเป็นต้องวางให้ติดสติกเกอร์สีสันสดใสไว้ เพื่อให้คุณตาคุณยายรู้ว่ามีตู้วางอยู่ ทั้งนี้ หากลูกหลานวางทีวีไว้ในห้องนั่งเล่น ไม่ควรให้ผู้สูงอายุดูทีวีนานเกิน 2 ชั่วโมง เพราะจะทำให้ท่านไม่ได้ใช้สมอง ซึ่งจะเป็นสาเหตุของโรคสมองเสื่อม ดังนั้นควรหากิจกรรมอื่นมาสอดแทรก เช่น ชวนท่านวาดภาพ หรือเล่นเกมบวกเลข เป็นต้น       ปิดท้ายกันที่ “ห้องครัว” ถูกสุขลักษณะ ซึ่งเริ่มตั้งแต่การจัดให้มี “ที่เก็บมีด” อย่างเป็นระเบียบ เพื่อป้องกันการเดินสะดุดไปโดนคมมีดที่วางไว้ไม่เป็นระเบียบ ในส่วนของการใช้เตาแก๊สเพื่อปรุงอาหารรับประทานเองนั้น แนะนำให้ติดตั้ง “อุปกรณ์ปิดวาล์วแก๊สอัตโนมัติ” ซึ่งจะมีข้อดีที่สามารถตั้งเวลาเปิด-ปิดได้ ก็จะช่วยป้องกันไฟไหม้บ้านได้. https://www.thaipost.net/main/detail/6296 คุณภาพชีวิต, ผศ.พ.ท.พญ.พัฒน์ศรี ศรีสุวรรณ, รพ.พระมงกุฎเกล้า, ล็อกประตูตู้ยาสามัญประจำบ้าน, สวดมนต์, ห้องครัว, ห้องนอน, อ่านหนังสือ, เตียง 4 ขา, โถปัสสาวะ, โลกวัยเกษียณ, ไฟเซอร์ รู้-เฒ่า (เท่า)-ทัน-สุข FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20180402/image_big_5ac22de3e4b27.jpg 6088 30/03/2018 00:01 30/03/2018 00:01 เทคนิคกายบริหารในบ้าน ทุกห้องใช้สอยได้ประโยชน์ (กายบริหารในบ้านอย่าง การนั่งยกขาค้างไว้บนเก้าอี้ จะช่วยป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมได้)     ว่าไปแล้วการ “บริหารสมอง” และการสร้างความแข็งแรงเพื่อลดปัญหา “สุขภาพข้อเสื่อม”ให้กับผู้สูงอายุ สามารถทำได้ทุกที่ไม่เว้น แม้แต่ห้องหับต่างๆ ภายในบ้าน อย่าง ห้องนั่งเล่น ห้องครัว และห้องน้ำ โดยเฉพาะการปล่อยให้คุณตาคุณยายนอนดูทีวีวันละ 2 ชั่วโมงในห้องนั่งเล่น จะส่งผลให้ผู้สูงอายุป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมได้ง่าย ดังนั้นหากลองพลิกแพลงใช้ห้องอเนกประสงค์ดังกล่าวทำกิจกรรมร่วมกับผู้สูงวัย ก็ถือเป็นการป้องกันโรคและสร้างผูกพันได้ทางหนึ่ง หรือแม้แต่ห้องน้ำที่ใช้สำหรับปลดทุกข์ หากฝึกกายบริหารที่ถูกต้องก็สามารถป้องกันโรคปัสสาวะเล็ดในคนสูงอายุได้  (ผศ.พ.ท.พญ.พัฒน์ศรี  ศรีสุวรรณ)     ผศ.พ.ท.พญ.พัฒน์ศรี ศรีสุวรรณ แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว รพ.พระมงกุฎเกล้า มีคำแนะนำดีๆ ในการสร้างเสริมสุขภาพให้แข็งแรงจากห้องในบ้านมาแนะนำคุณตาคุณยายกันว่า “นอกจากการเตรียมบ้านให้ปลอดภัยแล้ว ผู้สูงอายุสามารถสร้างความแข็งแรงทั้งร่ายกาย รวมถึงฝึกสมองป้องกันอัลไซเมอร์จากห้องต่างๆ ภายในบ้าน โดยที่หลายคนอาจมองข้ามไป เริ่มจาก “ห้องนั่งเล่น” ที่ควรหลีกเลี่ยงการตั้งโต๊ะทีวี หากจะให้ดีต่อสุขภาพวัยเก๋านั้น ให้ลูกหลานลองหากกิจกรรมทำด้วยกัน เช่น เล่นเกมจับคู่เพื่อฝึกสมอง หรือลองหาปฏิทินมาติดไว้เพื่อให้คุณตาคุณยายฝึกการใช้ความคิดว่า วันนี้วันที่เท่าไร?? เดือนอะไร?? นอกจากนี้ก็สามารถบริหารสมองด้วยกัน 1.ยกมือขวาขึ้นมาและหมุนไปข้างหน้า 2.ยกมือซ้ายขึ้นมาและหมุนไปด้านหลัง (แนะนำให้หมุนพร้อมกัน) วิธีนี้จะเป็นการช่วยฝึกการทำงานของสมองทั้งสองข้างให้เท่ากันเพื่อป้องกันสมองฝ่อ โดยที่ผู้สูงอายุสามารถนั่งทำเองได้ที่บ้านหากมีเวลาว่าง (“หมุนแขนขวาไปด้านหน้า พร้อมกับหมุนแขนซ้ายไปด้านหลัง” (จากนั้นทำสลับข้างกัน) เทคนิคป้องกันโรคสมองเสื่อมที่สามารถทำได้ในห้องนั่งเล่นที่บ้าน)     ขณะที่ “ห้องน้ำ” ก็เป็นอีกฟังก์ชันการใช้งานที่ช่วยป้องกันโรค “ปัสสาวะเล็ดในคนสูงวัย” โดยขณะที่นั่งชักโครก แนะนำว่าให้คุณตาคุณยายลองฝึกขมิบอุ้งเชิงกรานวันละ 20 ครั้ง 3 เวลาขณะเข้าห้องน้ำ โดยมีวิธีทำง่ายๆ คือ ให้ลองคิดถึงเวลาที่เรากลั้นปัสสาวะและปล่อย จากนั้นให้กลั้นสั้นๆ และปล่อย โดยทำตามจำนวนครั้งที่บอกไว้ข้างต้น หรือแม้แต่การลดโรคสมองเสื่อม ด้วยการ “แปรงฟันในข้างที่เราไม่ถนัด” เช่น หากเราถนัดมือขวาจะแสดงให้เห็นว่าผู้สูงอายุจะใช้สมองข้างซ้ายเยอะ ดังนั้นถ้าต้องการให้สมองอีกด้านคือข้างขวาไม่ฝ่อและใช้งานได้ปกติ หรือต้องการให้สมองทำงานเท่ากันทั้ง 2 ด้าน ก็ให้ลองแปรงฟันมือซ้าย เป็นต้น      ถัดมาเป็น “ห้องครัว” แน่นอนว่ามีอายุมากขึ้น คุณพ่อคุณแม่ของเราก็มักจะมีการรับรู้รสชาติที่แย่ลง โดยเฉพาะ “รสขม” และ “รสเค็ม” แต่รสหวานและรสเปรี้ยวยังสามารถใช้การได้ดี ซึ่งลูกหลานสามารถสังเกตได้ว่าเวลาที่ผู้สูงอายุเข้าครัวปรุงอาหารให้ลูกหลานรับประทานจะมีความเค็มมาเป็นอันดับแรก ซึ่งเป็นอันตรายมากสำหรับคุณตาคุณยายที่ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ดังนั้นการกระตุ้นสมองในห้องครัวให้ลด ละ เลิกการรับประทานอาหารรสเค็มจัดนั้น แนะนำว่าให้ผู้สูงอายุหลับตาและดมกลิ่นอาหารรสเค็ม ตรงนี้จะไปกระตุ้นสมองในส่วนของการรับกลิ่น เมื่อได้รับรู้กลิ่นแล้ว สมองในส่วนนี้ก็จะสั่งให้ผู้สูงอายุค่อยๆ ปรับลดความเค็มลงทีละนิด จนกระทั่งปรับเปลี่ยนโดยการกินรสเค็มน้อยลง  (ผู้สูงอายุเดินเร็วในสนามหญ้าหน้าบ้านวันละ 40 นาที ป้องกันโรคอัลไซเมอร์ได้)     ปิดท้ายกันที่ “สนามหญ้าหน้าบ้าน” แนะนำว่าควรตั้งเก้าไว้สำหรับนั่งเล่น 1 ชุด และควรเป็นชุดเก้าอี้ที่มีความแข็งแรง ไม่ขยับเขยื้อนได้ง่าย เช่น ชุดโต๊ะเก้าอี้ทำจากปูน ทั้งนี้ ผู้สูงอายุสามารถป้องกัน “โรคเข่าเสื่อม” ได้โดยการนั่งบนเก้าอี้ จากนั้นกางขาค้างไว้ (นับในใจ 1-10 ครั้ง) และยกขาลง จากนั้นทำซ้ำเดิม วันละประมาณ 10 นาที ก็จะช่วยชะลอข้อเข่าเสื่อมได้ นอกจากนี้ก็ยังสามารถ “เดินเร็ว” รอบสนามหญ้าหน้าบ้าน หรือสวนสาธารณะวันละ 40 นาที หากคุณตาคุณยายเดินเร็วได้วันละ 3 เวลา ก็จะป้องกันโรคสมองเสื่อมได้เช่นกัน ที่สำคัญการออกกำลังกายช่วงเช้าจะได้รับวิตามินดีที่ช่วยทำให้ผู้สูงอายุนอนหลับได้ดีเช่นเดียวกัน”. https://www.thaipost.net/main/detail/6088 คุณภาพชีวิต, ผศ.พ.ท.พญ.พัฒน์ศรี ศรีสุวรรณ, สมองฝ่อ, โรคสมองเสื่อม, โรคเข่าเสื่อม, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20180329/image_big_5abcedb6eed55.jpg