55629 28/01/2020 00:01 28/01/2020 00:01 อยู่ท่ามกลางฝุ่นพิษอย่างมีสติ ช่วยดำเนินชีวิตได้แบบไม่สะดุด   (รับมือปัญหาผู้สูงอายุผิวแห้งและคัน เลือกใช้สบู่เหลวผสมมอยซ์เจอไรเซอร์ทำความสะอาด)         ช่วงฝุ่นควันพิษคลุ้งอย่างนี้ ผู้สูงวัยหลายคนมีปัญหาผิวแห้งคัน กระทั่งแสบตา แสบจมูกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะการที่จะห้ามไม่ให้ออกไปนอกบ้านอาจเป็นเรื่องยาก และเป็นการแก้ปัญหาที่ไม่ตรงจุดเสียทีเดียว เนื่องจากสาเหตุหลังของปัญหานี้คือการปล่อยควันพิษ และการก่อสร้างอาคารต่างๆ ที่เรื้อรังเกินเวลานานหลายปี อีกทั้งปัจจุบันมีการสร้างพร้อมกันหลายจุด หรือแม้เหตุการณ์ไฟไหม้ป่าในต่างประเทศ ที่อาจส่งผลกระทบมาถึงบ้านเราและอากาศทั่วโลกไม่มากก็น้อย ดังนั้นแม้ว่าการตระหนักในการดูแลสุขภาพเป็นสิ่งที่สำคัญ แต่ก็ไม่ควรตระหนกจนกระทบต่อการดำเนินชีวิต ล่าสุด พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวชและผู้สูงอายุ จากศูนย์บริการสาธารณสุข กทม.28 กรุงธนบุรี มาให้คำแนะนำในการดูแลผิวพรรณของผู้สูงวัย เพื่อรับมือกับมลพิษได้อย่างน่าสนใจ (พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร)         พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร ให้ข้อมูลว่า “โดยธรรมชาติแล้วผิวของผู้สูงอายุแต่ละคนนั้นมักจะแห้งเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว เนื่องจากน้ำในตัวเซลล์ผิวนั้นแห้งลง จึงส่งผลให้ผิวแห้ง สังเกตง่ายๆ เราจะพบว่าผู้สูงวัยหนังหุ้มกระดูกและไม่มีเนื้อเลย อีกทั้งเมื่อน้ำในเซลล์ผิวลดลง ก็จะทำให้ผิวของผู้สูงอายุมีลักษณะแห้งสาก ซึ่งความแห้งดังกล่าวนั้นจะทำให้เกิดอาการคันได้ หรือคันได้ง่ายขึ้นเช่นกัน ซึ่งถือเป็นภาวะปกติที่พบได้ในคนวัยนี้ ส่วนสาเหตุที่สำคัญอีกอย่างที่ทำให้ผิวของผู้สูงวัยแห้ง คือ “การใช้สบู่ก้อนที่มีฤทธิ์แรง” ดังนั้นหมอแนะนำว่าให้ใช้ “สบู่โลชั่นผสมมอยซ์เจอไรเซอร์” หรือสบู่เหลว ก็จะทำให้ผิวไม่แห้งมาก เนื่องจากมีมอยซ์เจอไรเซอร์ที่ช่วยทำให้ผิวชุ่มชื่น (ครีมทาผิวแบบบัตเตอร์ครีม ตัวช่วยเพิ่มความชุ่มชื่นให้ผิวผู้สูงอายุ หลังอาบน้ำด้วยสบู่เหลวผสมมอยซ์เจอไรเซอร์ (รูปตัวอย่าง))         เนื่องจากธรรมชาติผิวของผู้สูงวัยมักจะแห้งเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว ดังนั้นจึงควรทาโลชั่นเป็นประจำหลังอาบน้ำ แต่ทั้งนี้แนะนำให้เลือก “ครีมทาผิวแบบบัตเตอร์ครีม” (Butter Cream) ซึ่งโลชั่นทาผิวสูตรเข้มข้นและมีมอยซ์เจอไรเซอร์ ที่ทำให้ผิวของผู้สูงวัยชุ่มชื่น ไม่แห้งง่าย ซึ่งปัจจุบันมีอยู่หลายยี่ห้อให้เลือกใช้ เนื่องจากตามโรงพยาบาลทั่วไปมักแนะนำให้คนไข้ใช้ครีมทาผิวที่มีส่วนผสมของยูเรีย (Urea Cream) ซึ่งอันที่จริงแล้วสามารถใช้ได้ แต่จะไม่ทำให้ผิวอุ้มน้ำได้ดีเท่ากับครีมทาผิวแบบบัตเตอร์ครีม ดังนั้นหากใช้ครีมทาผิวที่มีส่วนผสมของยูเรีย (Urea Cream) ก็ควรใช้ครีมทาผิวแบบบัตเตอร์ครีมร่วมด้วย ก็จะทำให้ผิวผู้สูงวัยยิ่งชุ่มชื่น แต่ทางที่ดีเราควรเริ่มดูแลผิวพรรณไม่ให้แห้งกร้านตั้งแต่อายุน้อยๆ แต่ในกลุ่มของผู้ที่อายุมากนั้น การเลือกบำรุงผิวที่กล่าวมาก็จะทำให้ปัญหาผิวแห้งและคันเริ่มดีขึ้น หรือทำให้อาการคันผิวลดน้อยลง (ผู้สูงอายุใส่ผ้าปิดปากปิดจมูกป้องกันฝุ่นละออง และพกพาขวดน้ำเพื่อจิบแก้กระหาย และป้องกันผิวหนังแห้งคันได้)       ประกอบช่วงนี้ปัญหาฝุ่นควันพิษในบ้านเราเยอะขึ้น ดังนั้น “การจิบน้ำเปล่าบ่อยๆ” หรือถ้าเป็นน้ำอุ่นๆ ก็จะยิ่งดี เพื่อป้องกันทั้งผิวแห้งและลดภาวะกระหายน้ำได้ ทั้งนี้หมอไม่อยากให้ทุกคนรู้สึกตระหนกเรื่องนี้มากไปเกิน ยกตัวอย่างการที่ไฟไหม้ป่าในประเทศออสเตรเลีย ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากบ้านเรานั้น อาจจะมีผลกระทบต่อคุณภาพอากาศในบ้านเราได้ไม่มากก็น้อย เพราะมีเพียงทะเลมหาสมุทร ที่สำคัญแม้ว่าเขาจะเป็นประเทศที่เจริญ ก็ยังไม่สามารถรับมือกับปัญหานี้ได้ ดังนั้นไม่ควรตระหนกมากจนเกินไป เพราะอันที่จริงแล้วเราสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ เพียงแค่ปฏิบัติตามกฎเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ (ช่วงที่มีปัญหาฝุ่นควันพิษเยอะ หลังกลับจากทำธุระนอกบ้าน ให้รีบอาบน้ำชำระล้างฝุ่นจิ๋วออกจากร่างกาย)       “เช่น เวลาที่ผู้สูงอายุออกไปนอกบ้านในช่วงฝุ่นพิษเยอะนั้น ก็พยายามพกน้ำขวดน้ำดื่มขนาดเล็กติดตัวไป เพื่อจิบป้องกันไม่ให้ผิวแห้งและขาดน้ำ และทางที่ดีควรใช้ผ้าปิดจมูกทุกครั้ง และถ้าจะให้ปลอดภัยมากขึ้นไปอีก ก็ให้ใช้ผ้าเช็ดหน้าซักสะอาดปิดทับผ้าปิดจมูกอีก 1 ชั้น ก็เพียงพอแล้วค่ะ เพราะถ้าเราขับรถเองหรือแม้แต่ใช้บริการรถไฟฟ้า เมื่ออยู่ภายในแล้วจะมีแอร์ปรับอากาศที่ช่วยกรองฝุ่นได้ทางหนึ่งแล้ว หรือเมื่อขึ้นรถยนต์เราก็ต้องปิดประตูรถยนต์แล้ว ดังนั้นการป้องกันด้วยการสวมหน้ากากอนามัยหรือผ้าปิดปาก และปิดทับด้วยผ้าสะอาดอีก 1 ผืน ก็ถือว่าเพียงพอแล้วค่ะ ที่สำคัญต้องพยายามอยู่ในที่ซึ่งมีฝุ่นละอองเยอะๆ ให้น้อยหรือสั้นที่สุด กระทั่งการใส่หมวก การกางร่ม หรือเสื้อผ้าแขนยาว ขายาว และเมื่อกลับถึงบ้านก็อาบน้ำให้ร่างกายสะอาด ก็เป็นการป้องกันตัวเองจากฝุ่นควันพิษได้ทางหนึ่ง”. https://www.thaipost.net/main/detail/55629 ครีมทาผิวแบบบัตเตอร์ครีม, คุณภาพชีวิต, น้ำเปล่า, พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร, สบู่โลชั่นผสมมอยซ์เจอไรเซอร์, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20200127/image_big_5e2ed75771b97.jpg 51522 02/12/2019 00:01 02/12/2019 00:01 สูงวัยเที่ยวฉลองเทศกาลส่งท้ายปี ต้องเตรียมพร้อม..ก่อนหมดสนุก (เพื่อให้คนวัยเก๋าออกไปเปิดหูเปิดตานอกบ้านอย่างมีความสุข ควรมีลูกหลานไปช่วยดูแลท่านทุกครั้ง หรือควรไปกับเพื่อนฝูง)     วัยเก๋าก็เหมือนกับคนวัยหนุ่มสาว โดยเฉพาะการมีสังคม หรือการไปเที่ยวเปิดหูเปิดตาในช่วงใกล้สิ้นปี ทั้งกับลูกหลานหรือเพื่อนฝูงวัยเดียวกัน เนื่องจากปัจจุบันมักจะมีการจัดงานต่างๆ เพื่อส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ไม่ว่าจะเป็นเทศกาลจับจ่ายสินค้าราคาประหยัด อย่างงานกาชาด หรือแม้แต่ห้างร้านสรรพสินค้าต่างๆ มีการจัดนิทรรศการ หรือต้นคริสต์มาสยักษ์ไว้ให้ผู้สนใจไปถ่ายรูป กระทั่งมีการออกบูธสินค้าราคาย่อมเยาทั้งในและต่างประเทศ เพื่อให้คนสูงอายุได้เลือกซื้อหาไว้มอบเป็นของขวัญและให้ลูกหลาน ดังนั้นสิ่งที่ไม่ควรละเลยคือการเตรียมตัวเตรียมพร้อมก่อนออกไปงานรื่นเริงข้างนอก โดยเฉพาะการขึ้นรถลงเรือ กระทั่งการเตรียมสุขภาพเล็กน้อยๆ โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว      (พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร)     งานนี้ พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวชและผู้สูงอายุ ศูนย์บริการสาธารณสุข กทม.28 มาแนะนำการเตรียมสุขภาพก่อนไปนอกบ้านไว้น่าสนใจว่า “สำหรับผู้สูงอายุที่ยังแข็งแรงหรือยังเดินได้ แต่มีโรคประจำตัวนั้น ก่อนออกไปนอกบ้าน ต้องเตรียมสุขภาพให้พร้อม เช่น หากเป็นโรคเบาหวาน จำเป็นต้องรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ระดับน้ำตาลอยู่ในเกณฑ์ที่ปกติ ซึ่งเป็นการป้องกันโรคแทรกซ้อนต่างๆ ไปด้วยในตัว โดยเฉพาะภาวะความดันโลหิตสูงที่มักมาพร้อมกับโรคเบาหวาน หรือถ้าหากผู้สูงอายุไม่สามารถควบคุมโรคเรื้อรังดังกล่าวได้ ก็ควรเลี่ยงที่จะออกไปนอกบ้าน อาทิ สถานที่ซึ่งมีคนพลุกพล่าน เพราะอาจเสี่ยงต่อการป่วยกะทันหันขณะท่องเที่ยว แต่ถ้าสามารถควบคุมโรคเรื้อรังที่เป็นให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้ ก็สามารถไปไหนมาไหนได้ เพราะคนสูงวัยจะได้เปิดหูเปิดตา (หมวก ร่ม และไม้เท้า อุปกรณ์กันร้อนและป้องกันการหกล้ม สิ่งที่คนวัยเก๋าไม่ควรลืมหยิบติดมือเมื่อออกไปนอกบ้าน)     เนื่องจากช่วงสิ้นปี อากาศค่อนข้างจะเย็น แนะนำว่าผู้สูงวัยควร เตรียมเครื่องแต่งกายให้พร้อม เพราะเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยง่ายกว่าวัยหนุ่มสาว อาทิ เสื้อกันหนาว ผ้าพันคอ หมวก และร่มกันแดด อีกทั้งเมื่อต้องอยู่ที่มีคนพลุกพล่านจำนวนมากก็แนะนำให้ใส่ผ้าปิดปาก เพราะในจุดดังกล่าวจะมีเชื้อโรคค่อนข้างมาก ที่สำคัญไม่ควรไปไหนมาไหนคนเดียว แต่ควรมีเพื่อนหรือลูกหลานไปด้วย โดยเฉพาะการเดินขึ้นบันไดก็ควรมีคนช่วยดูแล เป็นต้นว่า หากต้องเดินข้ามสะพานลอย ข้ามถนน หรือเดินขึ้นบันไดเลื่อนในห้างก็เช่นเดียวกัน เพราะเลี่ยงต่อการเดินลื่นหกล้มได้  (ผู้สูงอายุที่มีกิจกรรมออกไปเที่ยว หรือช็อปปิ้งนอกบ้าน ควรศึกษาเส้นทางและต้องไปก่อนเวลาเพื่อป้องกันการรีบร้อน ที่เป็นเหตุของการพลัดตกหกล้มจากการเดินทาง)     และหากต้องไปเดินในที่ที่มีคนเยอะ เช่น ตลาด หรืองานออกบูธจำหน่ายสินค้านั้น เนื่องจากผู้สูงอายุเป็นวัยที่เสี่ยงต่อการตกเป็นเหยื่อได้ค่อนข้างง่าย ดังนั้นจึงไม่ควรพกทรัพย์สินจำนวนมาก และไม่ควรใส่เครื่องประดับราคาแพงติดตัวไปด้วย และเวลาที่ถือกระเป๋าควรนำไว้ด้านหน้าตัวเสมอ เพื่อป้องกันการกรีดกระเป๋าฉกทรัพย์สินจากมิจฉาชีพ      ส่วนการขึ้นรถลงเรือนั้น ถ้าเป็นไปได้แนะนำว่าควรมีลูกหลานหรือเพื่อนไปด้วย โดยเฉพาะกรณีที่ผู้สูงวัยก้าวขึ้นบันไดรถสาธารณะ ที่จำเป็นต้องมีคนช่วยพยุง เพราะบางครั้งท่านจะก้าวเท้าช้าและขึ้นไปไม่ทัน ประกอบรถยนต์ออกตัวอย่างรวดเร็ว จึงต้องมีคนไปดูแล ที่สำคัญก่อนที่จะออกไปนอกบ้านควรมีการเตรียมตัวล่วงหน้า หรือไปก่อนเวลานัด เพื่อป้องกันอาการรีบร้อน กระทั่งเป็นเหตุให้พลัดตกหกล้มขณะเดินทาง ทั้งนี้ ไม่แนะนำให้ผู้สูงอายุเดินทางโดยการขึ้นเรือ เพราะเสี่ยงต่อการพลัดตกน้ำได้ โดยเฉพาะช่วงเวลาเลิกงาน หรือวันหยุดสุดสัปดาห์ ที่มักจะมีคนพลุกพล่านตามสถานที่จัดงานต่างๆ ทางที่ดีนั้น การโดยสารด้วยรถบริการสาธารณะอย่างรถไฟฟ้าใต้ดิน MRT หรือรถไฟฟ้า BTS ก็จะค่อนข้างปลอดภัยกว่าการเดินทางด้วยเรือ อีกทั้งผู้สูงอายุยังสามารถใช้บัตรผู้สูงวัย ก็จะทำให้ค่าใช้จ่ายในการเดินทางลดลงค่ะ”. https://www.thaipost.net/main/detail/51522 คุณภาพชีวิต, พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191201/image_big_5de3b24ff0b79.jpg 47949 14/10/2019 00:01 14/10/2019 00:01 วัยเก๋าเลือกคบเพื่อนถูกใจ สร้างสุขกายใจสดใสอย่างยั่งยืน (หลักการเป็นเพื่อนที่ดีระหว่างกันของผู้สูงอายุไม่ควรให้เพื่อนยืมเงิน เพราะอาจทำให้เสียเพื่อนหากไม่มีการใช้คืน แต่ถ้าคนวัยเก๋าพอมีทรัพย์ก็ควรแบ่งให้เพื่อนตามกำ�ลัง ไม่ต้องมากจนเกินไป โดยที่ไม่ต้องเอาคืน)       เพราะมนุษย์เป็นสัตว์สังคม ดังนั้นการคบเพื่อนฝูงจึงเป็นสิ่งที่มีประโยชน์สำหรับคนวัยเก๋า เพราะปัจจุบันอัตราของการป่วยโรคซึมเศร้าเพิ่มจำนวนมากขึ้น และเกิดได้กับคนทุกเพศทุกวัย รวมถึงผู้สูงอายุ ที่สำคัญการมีเพื่อนจะช่วยแลกเปลี่ยนความคิด เพื่อนำไปสู่ทางออกของปัญหาหรืออุปสรรคต่างๆ ทั้งปัญหาสุขภาพ ตลอดจนปัญหาความสัมพันธ์กับสมาชิกในครอบครัวที่ผ่านการระดมสมองของกลุ่มเพื่อน และยังทำให้คนหลัก 5 หลัก 6 ไม่เหงาอีกด้วย พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวชและผู้สูงอายุ ศูนย์บริการสาธารณสุข กทม.28 มีข้อมูลเกี่ยวกับการเข้าสังคมและการคบเพื่อนฝูงของคนวัยเก๋ามาแนะนำไว้น่าสนใจ (พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร)       พญ.สุรางค์ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวชและผู้สูงอายุ ศูนย์บริการสาธารณสุข กทม.28 แนะนำว่า “ประโยชน์ของการมีเพื่อนฝูงนั้นเป็นสิ่งที่ดีมาก ดังนั้นคนสูงอายุจำเป็นต้องมีเพื่อนเอาไว้พอสมควร ที่สำคัญความสัมพันธ์ดังกล่าวต้องเกิดขึ้นต่อเนื่อง หรือต้องคบกันเป็นเวลานานๆ และการเป็นเพื่อนที่ดีต่อกันนั้นต้องเกิดจากความผูกพันกัน ตลอดจนมีความทรงจำที่ดีต่อกันโดยที่ไม่มีผลประโยชน์แอบแฝง โดยเฉพาะเรื่องของเงินทอง ทรัพย์สิน       “ทั้งนี้ หลักของการเลือกเพื่อนที่ดีจำเป็นต้องใช้เวลาร่วมกันในการทำสิ่งดีๆ เพื่อให้รู้จักและรู้ใจกันก่อน ซึ่งตรงนี้จะต้องใช้เวลาคบกันค่อนข้างนาน และส่วนหนึ่งก็เพื่อดูพฤติกรรมของเพื่อนไปด้วย และต้องจำไว้ว่าการที่เราจะเป็นเพื่อนกันนั้น จะต้องไม่ล่วงเกินในเรื่องส่วนตัวของเพื่อน รวมถึงเรื่องเงินทองของอีกฝ่าย และเวลาที่เรามีเงินและต้องการแบ่งปันเพื่อน ก็ต้องไม่ให้มากจนเกินไป เพื่อป้องกันไม่ให้เลยขอบเขตของการเป็นเพื่อน อีกทั้งผู้สูงอายุต้องระลึกอยู่เสมอว่า แต่ละคนนั้นย่อมมีข้อดีข้อเสียในตัวเอง แต่ถ้าเขามีข้อเสีย แต่เป็นสิ่งที่เราพอรับได้ ประกอบกับเขาก็เป็นคนดีพอสมควร สอดคล้องกับจริตของเรา เช่น ชอบไปวัดเหมือนกัน ชอบออกกำลังกายเหมือนกัน หรือชอบอ่านหนังสือแนวเดียวกัน อีกทั้งเมื่อพูดคุยกันแล้วรู้สึกถูกคอก็สามารถคบกันได้       ส่วนการช่วยเหลือเพื่อน โดยเฉพาะการแบ่งปันเงินทองนั้น แนะนำว่าถ้าอีกฝ่ายพอมีทรัพย์ก็อาจจะแบ่งให้เพื่อนมากหน่อย แต่ถ้ามีน้อยให้ตามน้อย ที่สำคัญไม่ควรเป็นไปในลักษณะของการกู้ยืม เพราะนั่นจะทำให้เสียเพื่อนในที่สุด เพราะมันจะกลายเป็นธุรกิจระหว่างผู้ให้กู้กับลูกหนี้ สุดท้ายก็จะทำให้ความสัมพันธ์ถูกบั่นทอน หากว่าอีกฝ่ายหนึ่งไม่สามารถที่จะใช้เงินคืนได้ตามกำหนด” (เพื่อนที่ดีของผู้สูงวัยนั้น นอกจากความชอบที่คล้ายคลึงกันแล้ว ยังต้องมีความจริงใจในการคบกัน และชวนกันทำกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ ช่วยส่งเสริมสุขภาพกายและใจ)       พญ.สุรางค์ บอกอีกว่า “อันที่จริงแล้วเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ เราควรต้องมีเมตตากับผู้อื่น โดยเฉพาะคนที่อยู่รอบข้างตัวเรา ส่วนหนึ่งไม่เพียงทำให้คนที่อยู่ใกล้ทั้งเพื่อนฝูงและลูกหลานนั้นเกิดความรู้สึกอบอุ่น เย็นและสงบเมื่ออยู่ใกล้เรา ตรงกันข้ามหากเราเป็นคนวัยเก๋าที่หงุดหงิด ก็จะทำให้คนรอบข้างไม่อยากอยู่ใกล้ ซึ่งนั่นเราอาจถูกทิ้งให้อยู่เพียงลำพัง อีกทั้งเพื่อนฝูงก็จะหนีห่าง ที่สำคัญเรื่องความเมตตาต่อผู้อื่นนั้น ไม่จำเป็นว่าจะต้องคนในครอบครัว อาทิ ลูกหลานเพียงอย่างเดียว แต่เพื่อนบ้านที่ดีๆ ของเรา หรือแม้แต่ลูกน้องในที่ทำงาน และลูกศิษย์ลูกหา คนเหล่านี้ผู้สูงอายุจำเป็นต้องเมตตาและเกื้อหนุนตามกำลัง เพราะเขาอาจจะเป็นที่พึ่งพิงและคอยช่วยเหลือเราได้เมื่อเรามีอายุมากขึ้น”. https://www.thaipost.net/main/detail/47949 คุณภาพชีวิต, พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191013/image_big_5da30ec045ba2.jpg 47706 10/10/2019 00:01 10/10/2019 00:01 อาหารย่อยง่ายโปรตีนจากไก่-ปลา-ไข่ ช่วยปรับสมดุลวัยเก๋าหลังเทศกาลกินเจ (ออกกำลังสม่ำเสมอแม้เทศกาลถือศีลกินผักผ่านพ้น)         ประโยชน์ของเทศกาลถือศีลผัก นอกจากจะทำให้คุณตาคุณยายได้บุญกุศลจากการงดเว้นเนื้อสัตว์ใหญ่แล้ว ยังทำให้ระบบย่อยของผู้สูงวัยทำงานได้ค่อนข้างดีอีกด้วย แต่เมื่อเทศกาลกินเจจบลง “การบริโภคอาหารปรับสมดุลหลังจากที่ผู้สูงอายุออกเจ” เป็นสิ่งที่สำคัญ เพราะในระหว่างเทศกาลถือศีลกินผักนั้น คนวัยเก๋าจะเน้นการบริโภคพืชเป็นหลัก เลี่ยงการบริโภคเนื้อสัตว์ ซึ่งก็จะได้โปรตีนจากธัญพืชแทน ทำให้ขาดสารอาหารดังกล่าวจากเนื้อสัตว์ ประกอบกับอาหารเจจะมีน้ำมันค่อนข้างเยอะ เนื่องจากปรุงด้วยการทอดหรือผัดเป็นหลัก และอาหารเจทำให้ผู้สูงวัยหิวบ่อย ดังนั้นการปรับสมดุลเรื่องการบริโภคอาหารหลังเทศกาลกินเจเป็นสิ่งที่สำคัญ (พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร)       พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวชและผู้สูงอายุ ศูนย์บริการสาธารณสุข กทม.28 ให้ข้อมูลว่า ร่างกายของผู้สูงอายุขณะรับประทานอาหารเจนั้น นอกจากการงดเว้นเนื้อสัตว์และกินผักเป็นหลักแล้ว คนวัยเก๋าก็จะได้รับโปรตีนจากธัญพืชแทนเนื้อสัตว์ใหญ่ จึงถือได้ว่าเทศกาลกินเจทำให้ผู้สูงอายุได้ทำบุญจากการงดเว้นการกินสิ่งมีชีวิต และสิ่งที่สังเกตได้ง่ายคือ ผู้ที่รับประทานอาหารเจจะไม่ค่อยท้องผูก เพราะในผักจะมีกากใยอาหารที่ช่วยย่อย แต่ทั้งนี้ข้อจำกัดของการบริโภคอาหารเจก็มีอยู่บ้างคือ การขาดโปรตีนจากเนื้อสัตว์ หิวบ่อย และอาหารเจก็มักจะใช้น้ำมันเป็นส่วนประกอบหลัก อาจทำให้ผู้บริโภคได้รับน้ำมันเกิน (เมนูโปรตีนจากปลา อาหารปรับสมดุลวัยเก๋ากินเจ)       “หลังเทศกาลกินเจจบนั้น การเลือกกินอาหารที่ช่วยปรับสมดุลก็เป็นเรื่องที่สำคัญค่ะ อันแรกแนะนำให้รับประทานอาหารเบาๆ ซึ่งถ้าเวลาผ่านไป 2-3 วัน ผู้สูงอายุก็จะปรับตัวได้ และเมนูที่ควรรับประทานคือ “อาหารที่ย่อยง่าย” แต่ทั้งนี้ ผู้สูงวัยอาจจะรับประทานให้น้อยลง แต่แบ่งย่อยให้ได้เป็น 5 มื้อใน 1 วัน อีกทั้งต้องพิจารณาว่าในช่วงที่กินเจนั้น เราขาดสารอาหารอะไร ซึ่งหลักๆ คือ “โปรตีนจากเนื้อสัตว์เล็ก” เช่น ไก่ ปลา ส่วนเนื้อหมูนั้นก็สามารถบริโภคได้บ้าง แต่ควรอยู่ในปริมาณที่น้อย และต้องสับหรือหั่นให้ระเอียดเพื่อช่วยให้ย่อยง่าย แต่หากวัยเก๋าต้องการได้รับโปรตีนจากเนื้อวัว ควรบริโภคในรูปแบบของ “ลูกชิ้นเนื้อวัว” แต่ก็ไม่ควรกินเป็นประจำเช่นเดียวกัน (“ไข่ตุ๋น” อาหารปรับสมดุลคนวัยเก๋าหลังเทศกาลกินเจ ที่ย่อยง่ายและมีโปรตีนสูง)       นอกจากนี้แหล่ง “โปรตีนจากไข่” ผู้สูงอายุก็ควรได้รับเช่นกัน เพราะไข่เป็นอาหารที่ดีที่สุดสำหรับคนสูงวัย แต่ให้เน้นเมนูไข่ต้ม ไข่ตุ๋น ไข่ปิ้ง ไข่ลวก และให้งดเว้นเมนูไข่ที่ทำจากการทอดด้วยน้ำมัน และหลังเทศกาลกินเจจบหลังนั้น การบริโภคอาหารที่ไขมันสูงก็ต้องงดเว้นเช่นเดียวกัน แนะนำให้เปลี่ยนจากการทอดเป็นนึ่ง ต้ม ตุ๋นแทน เช่น ปลานึ่ง หรือต้มยำปลาที่ผู้สูงอายุจะได้บริโภคทั้งโปรตีน ได้ซดน้ำ ได้กินสมุนไพรที่อยู่ในเครื่องต้มยำอย่าง ขิง ข่า ตะไคร้ ที่ช่วยป้องกันโรคหวัดได้ค่อนข้างดี”       พญ.สุรางค์ ทิ้งท้ายว่า “นอกจากการบริโภคอาหารเพื่อปรับสมดุลให้กับร่างกายหลังกินเจแล้ว การออกกำลังก็เป็นสิ่งที่ต้องทำควบคู่กันอีกด้วย โดยเฉพาะคนวัยเก๋าที่มีความจำเป็นอย่างมากในการออกกำลังกาย ซึ่งหลังการที่จะทำให้คนวัยเกษียณแข็งแรงและฟิตอยู่เสมอนั้น แนะนำว่าให้เดินหรือทำสิ่งต่างๆ ด้วยตัวเอง หรือแม้แต่การเคลื่อนไหวด้วยการเดินออกกำลังเบาๆ หรือจะออกกำลังด้วยท่าการบริหารอย่างง่ายๆ ในบริเวณบ้าน เช่น การยืดเหยียดแขน-ขา บริหารไหล่ บริหารข้อเท้า ก็สามารถทำได้เช่นกัน ที่สำคัญต้องเริ่มออกกำลังกายตั้งแต่อายุ 40 ปีขึ้นไป เพื่อให้ร่างกายเกิดความเคยชิน เพราะคนอายุ 70-80 เพิ่งจะหันมาออกกำลังนั้นอาจจะเป็นไปได้ค่อนข้างยาก เพราะทักษะของการพัฒนาอาจจะเริ่มน้อยลง ดังนั้นจึงจำเป็นต้องเริ่มตั้งแต่อายุน้อยๆ ค่ะ”. https://www.thaipost.net/main/detail/47706 คุณภาพชีวิต, พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191009/image_big_5d9dd522505fa.jpg 43886 21/08/2019 00:01 21/08/2019 00:01 ดูแลสุขภาพแบบองค์รวมแต่เนิ่นๆ ช่วยวัยเก๋าไม่ต้องเป็นภาระลูกหลาน        การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุนั้น จำเป็นต้องดูแลแบบองค์รวม ตั้งแต่อารมณ์ที่เบิกบานแจ่มใส จากการหัวเราะและมองชีวิตให้เป็นเรื่องบวก ไล่มาจนถึงการดูแลตัวเองเพื่อไม่ให้ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อม รู้จักเลือกอาหารการกินที่เหมาะสม ตลอดจนออกกำลังกาย และการเตรียมเรื่องของการออมสำหรับดูแลตัวเองในอนาคต เพราะแนวโน้มของผู้สูงวัยไทยในอนาคตนั้น จะต้องดูแลตัวเองมากกว่าการพึ่งพิงบุตรหลาน เนื่องจากปัจจุบันจำนวนของบุตรที่เกิดขึ้นลดน้อยลง พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร จิตแพทย์ผู้สูงอายุ ที่ปรึกษาและแพทย์ผู้สูงอายุ คลินิกสุขภาพผู้สูงอายุ รพ.ราชวิถี มาให้ข้อมูลในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุไว้น่าสนใจ (พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร)        พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร บอกว่า “ประโยชน์ของการหัวเราะ อันที่จริงแล้วการหัวเราะก็เป็นเรื่องดีทำให้คนได้ผ่อนคลายสบาย แต่สิ่งที่ลืมไม่ได้นั้นอาจจะเป็นการให้ผลเชิงสั้นๆ ถ้าหากความทุกข์ยังอยู่ แต่ท้ายที่สุดแล้วการที่ผู้สูงวัย “มีอารมณ์ขัน” ก็ได้ผลดีต่อสุขภาพอยู่เช่นกัน ดังนั้นหมอมองว่าถ้าในชุมชนที่อาศัยอยู่สามารถที่จะทำโครงการหัวเราะ หรือสร้างอารมณ์ขันให้กับคนสูงวัย ผ่านการรวมกลุ่มทำกิจกรรม อย่างการเล่นเกม หรือทำกิจกรรมต่างๆ เช่น เต้นหรือร้องเพลง เพื่อเรียกเสียงรอยยิ้ม ก็จะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อสุขภาพแบบองค์รวม เพราะจะทำให้ผู้สูงอายุในชุมชนไม่ใช่แค่คนใดคนหนึ่ง รู้สึกไม่เครียดและมีจิตที่เบิกบาน ซึ่งตรงนี้เราเรียกกันว่าเป็นการสุขภาพทั้งกายและใจ เมื่อเข้าสู่วัยเกษียณ เพราะปัจจุบันผู้สูงอายุจำนวนมากต้องอยู่บ้านเพียงลำพังอย่างเหงาหงอย        เมื่อมีสุขภาพจิตที่แจ่มใสแล้ว การที่คนอายุตั้งแต่ 45-90 ปีนั้นหันมา “ดูแลสมอง” ซึ่งถือเป็นอวัยวะสั่งการที่สำคัญของร่างกาย เพื่อป้องกันโรคสมองเสื่อมนั้น ก็เป็นเรื่องที่สำคัญ ซึ่งทุกคนสามารถทำได้อย่างง่ายๆ เช่น การฝึกบวกลบตัวเลข หรือการเล่นเกมจับคู่ร่วมกับลูกหลาน ตลอดจนทำท่ากายบริหาร เพื่อป้องกันโรคสมองเสื่อม เช่น การทำท่าจีบและท่าตัวแอล สลับข้างกันโดยไม่ผิด ทั้งนี้ เพื่อกระตุ้นให้สมองได้คิดเป็นต้น หรือแต่การที่คนสูงอายุ มีความรู้ในเรื่องของการดูแลตัวเอง เช่น มีทักษะความรู้ในการเลือกออกกำลังกายที่เหมาะสมกับวัย เช่น “การออกกำลังกายอย่างง่าย” เป็นต้นว่า การยืนแกว่งแขน หรือทำงานบ้านเพื่อช่วยขยับเขยื้อนร่างกาย ตลอดจนการปรุงอาหารรับประทานเอง จากเนื้อสัตว์และเครื่องในที่ไร้ไขมัน การลดอาหารหวานมันเค็ม กินผักผลไม้มากขึ้น และเน้นปลอดสารพิษอีกด้วย หรือแม้แต่เรื่องของ “การออมเงิน” ตั้งแต่อายุยังน้อย การรู้จักการทำบัญชีรายรับรายจ่าย หรือแม้แต่การออมเงินผ่านธนาคาร หรือการประกันภัย การประกันชีวิต เป็นต้น  ทั้งนี้ การดูแลสุขภาพของผู้สูงวัยที่กล่าวมาข้างต้น อาจจำเป็นต้องอาศัยชุมชนหรือภาคสังคมเข้ามาช่วยกันคิดว่า เราจะทำอย่างไรเพื่อให้ผู้สูงอายุไม่เพียง ไม่อยู่คนเดียว แต่เขาจะต้องอยู่กับเพื่อนบ้าน รวมถึงชุมชนให้ได้ โดยสามารถดูแลตัวเองในทุกมิติดังกล่าว เพราะในอนาคตอีก 20 ปี ซึ่งหากว่าตอนนี้เขาอายุ 45 ปี เขาจะต้องเป็นคนแก่ที่อยู่กับตัวเอง เลี้ยงดูตัวเอง เนื่องจากลูกหลานจะน้อยลงมาก        “คนที่จะดูแลเราต่อไปในอนาคตอาจไม่ใช่ลูกหลาน แต่อาจจะเป็นคนในชุมชน และส่วนใหญ่ต้องชุมชน ดังนั้นชุมชนเองต้องแข็งแรง โดยลงไปให้ความรู้เกี่ยวกับหลักการดูแลตัวเองของผู้สูงอายุ ซึ่งจะทำให้คนกลุ่มนี้สามารถดูแลตัวเองได้ และจะทำให้ไม่มีโรคมาก ถ้ามีก็ดูแลตั้งแต่เนิ่นๆ เมื่อนั้นเขาจะได้ไม่ต้องป่วยเรื้อรัง หรือป่วยทุพพลภาพ สุขภาพจิตผู้สูงอายุก็จะดี ที่สำคัญต้องไม่ลืมเรื่องการวางแผนการเงิน เพื่อจะได้ไม่ต้องหวังพึ่งลูกหลานมากเกินไป ทั้งนี้ สิ่งที่ผู้สูงวัยลืมไม่ได้นั้น เมื่อมีเงินอย่าให้ลูกหลานไปหมด เนื่องจากต้องเก็บไว้ดูแลตัวเอง เพราะแนวโน้มนั้นผู้สูงอายุใหม่อาจต้องอาศัยคนอื่นมาดูแล แต่ถ้าจะให้นั้นก็ต้องมีการแวงแผนไว้อย่างรอบคอบ หรือแบ่งสันปันส่วน เพื่อป้องกันลูกหลานแย่งชิงทรัพย์สมบัติ หากไม่ได้วางแผนเรื่องนี้ไว้แต่เนิ่นๆ”        การดูแลสุขภาพที่กล่าวมานั้น นับเป็นการทำงานเชื่อมโยงระหว่างกัน และต้องอาศัยภาคชุมชนสังคมเข้ามามีส่วนร่วม ในการให้ความรู้กับคนอายุตั้งแต่ 45-90 ปี เพื่อดูแลเองเนิ่นๆ ในทุกเรื่อง เมื่อรู้อย่างนี้แล้ว คนหลัก 3 หลัก 4 อาจต้องเริ่มหันมาใส่ใจสุขภาพในทุกมิติ เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีและยืนยาว ว่าไหมคะ. https://www.thaipost.net/main/detail/43886 คุณภาพชีวิต, พญ.สุรางค์ เลิศคชาธาร, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20190820/image_big_5d5be252a229f.jpg