105270 04/06/2021 18:09 04/06/2021 17:41 เครือข่ายองค์กรชุมชนกว่า 40 จังหวัดยื่นหนังสือผ่าน ผวจ. ถึงรัฐบาล-รัฐสภา ค้านร่างกฎหมายว่าด้วยการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไร ด้านภาคประชาสังคมชี้เป็นกฎหมายควบคุมประชาชน-กลัวรับเงินต่างชาติ ตัวแทนองค์กรชุมชนจังหวัดตากคัดค้านร่าง พ.ร.บ   ผู้แทนขบวนองค์กรชุมชน จ.สุพรรณบุรียื่นหนังสือคัดค้านผ่านนายชวน  หลีกภัย  ประธานรัฐสภา   ภูมิภาค /เครือข่ายองค์กรชุมชนทั่วประเทศกว่า 40 จังหวัด  ยื่นหนังสือรัฐบาลและรัฐสภา  เพื่อคัดค้านร่างกฎหมายว่าด้วยการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหารายได้หรือกำไรมาแบ่งปันกัน เพราะเห็นว่าเป็นกฎหมายที่ต้องการรวบอำนาจไว้ที่ส่วนกลาง  โดยละเลยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาประเทศ  ด้านภาคประชาสังคมชี้เป็นกฎหมายควบคุมการทำงานของภาคประชาชน  ขัดกับหลักการประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม และสร้างมายาคติว่า NGO รับเงินต่างชาติมาล้มรัฐบาล             ตามที่คณะรัฐมนตรีเห็นชอบหลักการร่างกฎหมายว่าด้วยการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหารายได้หรือกำไรมาแบ่งปันกัน  ในการประชุมเมื่อวันที่ 23 ก.พ. 2564 ตามที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (สคก.) เสนอ  โดยให้เพิ่มรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผู้รักษาการตามร่างกฎหมายนี้  และให้ สคก. รับร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาองค์กรภาคประชาสังคม พ.ศ. …. ของกระทรวงการพัฒนาสังคมฯ  รวมทั้งความเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไปประกอบการยกร่างกฎหมายว่าด้วยการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหารายได้หรือกำไรมาแบ่งปันกัน  ก่อนเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไปนั้น           ขณะที่ภาคประชาชนและภาคประชาสังคม  ซึ่งรวมกลุ่มทำกิจกรรมหรือทำโครงการพัฒนาชุมชนต่างๆ  ในนามขององค์กร  มูลนิธิ  รวมทั้งสภาองค์กรชุมชนตำบล  ซึ่งทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายในท้องถิ่นทั่วประเทศ  และเข้าข่ายเป็นองค์กรที่ไม่แสงหาหารายได้หรือกำไรนำมาแบ่งปันกันตามร่างกฎหมายนี้ต่างมีความเห็นคัดค้าน  เนื่องจากเห็นว่าร่างกฎหมายนี้ต้องการรวบอำนาจไว้ที่ส่วนกลาง  โดยจงใจละเลยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาประเทศ  อีกทั้งเป็นการขัดขวางการรวมกลุ่มรวมตัวขององค์กรสาธารณะประโยชน์ที่เป็นภาคเอกชน  ภาคประชาชน  และภาคประชาสังคม   เครือข่ายประชาชนทั่วประเทศยื่นหนังสือค้านร่างกฎหมาย           ล่าสุดวันนี้ (4 มิถุนายน) ตั้งแต่เวลา 9.00 น.  เครือข่ายองค์กรชุมชน  เครือข่ายสภาองค์กรชุมชนตำบล  ในฐานะตัวแทนภาคประชาชนได้รวมตัวกันยื่นหนังสือคัดค้านร่างกฎหมายฉบับนี้   โดยยื่นหนังสือผ่านผู้ว่าราชการจังหวัด  ศูนย์ดำรงธรรม  พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดทั่วประเทศ  รวมทั้งตัวแทนพรรคการเมือง  เพื่อส่งหนังสือคัดค้านต่อไปยังรัฐบาล  รัฐสภา  และพรรคการเมือง  รวมกว่า 40 จังหวัด  เช่น  ภาคเหนือ  จังหวัดเชียงราย  (สภาองค์กรชุมชนตำบล 17 แห่ง) เชียงใหม่  พิษณุโลก  สุโขทัย  ตาก  ภาคอีสาน  จังหวัดขอนแก่น  ภาคกลาง  จังหวัดสุพรรณบุรี  ภาคตะวันออก  จังหวัดจันทบุรี  และภาคใต้  จังหวัดพัทลุง  กระบี่   ตรัง   ฯลฯ   ตัวแทนองค์กรภาคประชาชนจังหวัดขอนแก่นยื่นหนังสือผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด             โดยมีสาระสำคัญคือ ขอให้รัฐบาลทบทวนการเสนอร่างกฎหมายว่าด้วยการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหารายได้หรือกำไรมาแบ่งปันกัน ตามที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติเมื่อวันที่ 23 ก.พ. 2564 โดยอ้างความจำเป็นในการร่างกฎหมายฉบับดังกล่าวว่า เพื่อให้มีกฎหมายกลางในการกำกับการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหารายได้ฯ ให้เป็นไปอย่างถูกต้อง โปร่งใส และเกิดประโยชน์ต่อประชาชนและประเทศอย่างแท้จริง ปราศจากไถยจิต ( จิตคิดจะขโมย, ความคิดที่จะลัก หมายถึงความคิดจะถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขามิได้ให้ ด้วยอาการแห่งโจร คือมีเจตนาลัก ฉ้อ โกง)           ขณะที่ภาคประชาชนเห็นว่าสาระสำคัญของกฎหมายที่กำลังจะร่างนี้ขัดกับข้อเสนอของภาคประชาสังคมที่ได้มีการเสนอร่างกฎหมายส่งเสริมภาคประชาสังคม  เพื่อส่งเสริมการทำงานของภาคประชาสังคมให้เกิดความเข้มแข็ง  มีอิสระจากรัฐและทุน  สามารถร่วมกันกำหนด   อนาคตสังคม   เกิดสิทธิ  เสรีภาพ  ความเสมอภาคเท่าเทียม  ความเป็นธรรมได้อย่างแท้จริง  โดยมีความเห็นร่วมกันว่า           1. ร่างกฏหมายองค์กรที่ไม่แสวงหารายได้ฯ บังคับให้การรวมตัวของทุกกลุ่มตามรัฐธรรมนูญจะต้องจดแจ้งการเป็นองค์กรที่ไม่แสวงหารายได้ฯ กับกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ไม่เช่นนั้นจะมีความผิดในทางอาญา (ต้องระวางโทษสูงสุดไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ)           2 บังคับให้องค์กรที่เป็นนิติบุคคล (สมาคมหรือมูลนิธิ) และองค์กรที่จดทะเบียนตามกฎหมายอื่นนอกจากต้องปฏิบัติตามกฎหมายที่องค์กรดังกล่าวจดทะเบียนแล้ว  ยังต้องปฏิบัติตามกฎหมายนี้และต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่รัฐมนตรีมหาดไทยกำหนดอีกด้วย           3. บังคับให้องค์กรภาคสังคมต้องเปิดเผยแหล่งที่มาและจำนวนของเงินหรือทรัพย์สินที่ใช้ในการดำเนินกิจกรรมในแต่ละปี  และต้องยื่นแบบรายการภาษีเงินได้ทุกปี           4. บังคับให้องค์กรภาคสังคมต้องเสนอรายงานการสอบบัญชี  โดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาตต่อผู้รับจดแจ้งภายใน 60 วัน  นับแต่วันสิ้นปีบัญชี  และให้ผู้รับจดแจ้งเผยแพร่ต่อสาธารณะ           5. บังคับให้องค์กรที่ไม่แสวงหารายได้ฯ ที่รับเงินหรือทรัพย์สินจากบุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือ   คณะบุคคลที่ไม่มีสัญชาติไทย หรือไม่ได้จดทะเบียนจัดตั้งในไทย มาใช้ในการดำเนินกิจกรรมในไทยได้เฉพาะกิจกรรมที่รัฐมนตรีกำหนดเท่านั้น           6. บังคับให้การดำเนินงานขององค์กรต้องไม่ขัดกับระเบียบที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้กำหนดหรือชี้เป็นชี้ตายได้ และหากขัดกับคำสั่งดังกล่าว สามารถยกเลิกหรือยุติการดำเนินงานขององค์กรนั้นได้   ผู้แทนองค์กรชุมชนจังหวัดพิษณุโลกยื่นหนังสือผ่านผู้แทนพรรคก้าวไกล  จ.พิษณุโลก   เสนอความเห็นแย้ง :  ชี้เป็นกฎหมายรวบอำนาจ-ละเลยการมีส่วนร่วมของประชาชน           นายเอกนัฐ  บุญยัง  ประธานคณะกรรมการดำเนินการตามมติที่ประชุมระดับชาติของสภาองค์กรชุมชน  กล่าวว่า  จากข้อกำหนดเหล่านี้  เห็นได้ชัดถึงความพยายามสร้างเงื่อนไข  และข้อบังคับที่ต้องการรวบอำนาจไว้ที่ส่วนกลาง  โดยจงใจละเลยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาประเทศ  อีกทั้งเป็นการขัดขวางการรวมกลุ่มรวมตัวขององค์กรสาธารณประโยชน์ที่เป็นภาคเอกชน  ภาคประชาชน  และภาคประชาสังคมทุกรูปแบบ  ทั้งที่ความจริงแล้ว           1.รัฐมีช่องทางของกฎหมายเฉพาะที่รับจดแจ้งองค์กรสาธารณประโยชน์ หรือองค์กรที่ไม่แสวงหากำไรเหล่านี้อยู่แล้ว  เช่น  การขึ้นทะเบียนสมาคมฯ มูลนิธิ  หรืองค์กรที่จดแจ้งตามกฎหมายอื่นๆ เพื่อทำหน้าที่ควบคุม หรือกำกับการดำเนินงานขององค์กรต่างๆอยู่แล้ว  อีกทั้งหากองค์กรใดดำเนินกิจกรรมที่ไม่เป็นไปตามกฎหมายก็มีกฎหมายสามารถเอาผิดได้อยู่แล้ว  จึงไม่จำเป็นที่จะต้องมีกฎหมายที่มีเนื้อหาเป็นการ “ควบคุม” หรือ “คุกคาม” การรวมกลุ่มรวมตัวของประชาชน  จึงเป็นการออกกฎหมายเกินความจำเป็นและไม่สมเหตุผล           2.ร่างกฎหมายฉบับนี้ขัดกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560  เพราะไม่ได้มีขั้นตอนการรับฟังความคิดเห็นประชาชน และวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากร่างกฎหมาย  ตามมาตรา 77 ของรัฐธรรมนูญ                      3.ร่างกฎหมายฉบับนี้เป็นการให้อำนาจเจ้าหน้าที่รัฐควบคุมองค์กรสาธารณประโยชน์หรือองค์กรที่ไม่แสวงหารายได้ฯ  ทั้งการรวมตัวจัดตั้งองค์กร  การดำเนินกิจกรรม  การหารายได้และการใช้จ่าย  การยุติกิจกรรมหรือยกเลิกองค์กร และการเอาผิดทางอาญา จึงเป็นการขัดกับสิทธิเสรีภาพในการรวมตัวและการแสดงออกของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ           4.รัฐบาลมีเจตนาปิดกั้นและไม่ส่งเสริมการรวมกลุ่ม รวมตัวของภาคประชาชน เนื่องจากในโอกาสเดียวกันนี้ ภาคประชาชนได้มีการเสนอร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมภาคประชาสังคม  แต่รัฐบาลกลับนำร่างกฎหมายการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหารายได้หรือกำไรมาแบ่งปันกันเสนอประกบเข้ามาด้วย ซึ่งมีลักษณะเนื้อหาที่ขัดแย้ง และจะทำให้สาระสำคัญของร่าง พ.ร.บ.ฉบับประชาชนตกไป           5.การเห็นชอบร่างกฎหมายดังกล่าว ถือเป็นการปิดกั้น และลิดรอนสิทธิเสรีภาพของประชาชนอย่างรุนแรง และไม่เคารพและเห็นถึงความสำคัญในการรวมกลุ่มรวมตัวของประชาชนเพื่อประโยชน์สาธารณะที่มีอยู่จำนวนมากในประเทศ  อันเป็น “หุ้นส่วน” การพัฒนาที่จำเป็นต้องมีในสังคมไทย           นายเอกนัฐกล่าวต่อไปว่า  จากเหตุผลดังกล่าว  เครือข่ายองค์กรชุมชน  เครือข่ายสภาองค์กรชุมชนตำบล  ซึ่งเป็นองค์กรชาวบ้านที่เกิดขึ้นจากการรวมตัวกันของกลุ่มกิจกรรมต่างๆ ในชุมชนในระดับตำบลที่มีอยู่อย่างหลากหลาย  เช่น  กลุ่มวิสาหกิจ  กลุ่มอาชีพต่างๆ กลุ่มสวัสดิการชุมชน  กองทุนชุมชน  กลุ่มท่องเที่ยวชุมชน  กลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ฯลฯ ถือเป็นการรวมกลุ่มเพื่อประโยชน์สาธารณะ  และไม่ได้แสวงหารายได้หรือกำไรมาแบ่งปันกัน  จึงมีความเห็นร่วมกันว่า           “ร่างกฎหมายว่าด้วยการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหารายได้หรือกำไรมาแบ่งปันกัน ตามที่คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบในหลักการไปเมื่อวันที่  23 กุมภาพันธ์ 2564 นั้น  ไม่เป็นผลดีกับสังคมโดยรวม และจะเป็นการปิดกั้นการรวมกลุ่มของภาคประชาชนเพื่อประโยชน์สาธารณะ อันถือเป็นบทบาทสำคัญของกระบวนการพัฒนาประเทศในทุกระดับ และทุกมิติ   ซึ่งรัฐบาลควรจะส่งเสริมสนับสนุนมากกว่าการควบคุม ดังเหตุผลที่ได้กล่าวไว้แล้วเบื้องต้น  พวกเราจึงขอเสนอให้รัฐบาลพิจารณาทบทวนร่างกฎหมายฉบับนี้ด้วยความรอบคอบและมุ่งเน้นประโยชน์สาธารณะเป็นที่ตั้ง เพื่อมุ่งการพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป”  นายเอกนัฐกล่าว   ผู้แทนองค์กรประชาชนจังหวัดจันทบุรียื่นหนังสือผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดถึงนายกรัฐมนตรี  ประธานรัฐสภา  และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์   ภาคประชาสังคมยก 5 เหตุผลคัดค้าน           อย่างไรก็ตาม นอกจากการยื่นหนังสือคัดค้านของเครือข่ายองค์กรชุมชนดังกล่าวแล้ว ก่อนหน้านี้ภาคประชาสังคม โดยนายสรรพสิทธิ์ คุมพ์ประพันธ์ ประธานคณะอนุกรรมการด้านการศึกษาและพัฒนากฎหมายเพื่อการส่งเสริมและพัฒนาองค์กรภาคประชาสังคม นางสุนี ไชยรส ผู้ริเริ่มเสนอกฎหมาย ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาองค์กรภาคประชาสังคม พ.ศ. .... (ฉบับประชาชน) ฯลฯ ได้ร่วมกันแถลงคัดค้านร่างกฎหมายฉบับนี้ เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยเห็นว่า มติเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีในหลักการของร่างกฎหมายดังกล่าวนั้น ไม่มีความชอบธรรมที่จะประกาศใช้ออกมาเป็นกฎหมายในอนาคต ทั้งยังขัดกับรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 25, 26 , 34 , 40 , 42 ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้           1.เป็นกฎหมายที่ขัดแย้งต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ Sustainable Development Goals (SDGs) ที่ว่า การบรรลุเป้าหมายนี้ต้องการความเป็นพันธมิตรระหว่างรัฐบาล ภาคเอกชน ภาคประชาสังคมและพลเมืองเพื่อมั่นใจว่า เราจะส่งต่อโลกที่ดีกว่าให้แก่คนรุ่นถัดไป ความหมายนี้ย่อมเน้นความเสมอภาคเท่าเทียมกันในการพัฒนาที่ยั่งยืนดังกล่าว ร่างกฎหมายนี้จึงเท่ากับลดทอนความเสมอภาคของภาคประชาสังคมและพลเมืองให้อยู่ใต้การกำหนดของรัฐบาล           2.เป็นการขัดกับหลักการประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม (Participatory Democracy) ที่ให้ความสำคัญกับประชาชนในการเข้ามีส่วนร่วมโดยตรง ทั้งทางการเมืองและการบริหารราชการ มติ ครม. นี้เป็นการ “ปิดพื้นที่แห่งการสร้างสรรค์ เปิดพื้นที่แห่งความเผชิญหน้า” ขัดแย้งกับหลักการกระจายอำนาจไปสู่ท้องถิ่น ภาครัฐจะยิ่งขาดการยอมรับจากประชาชนมากยิ่งขึ้นว่าไม่สามารถสร้างคุณประโยชน์แก่สังคมได้ เพราะทำให้ ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาองค์กรภาคประชาสังคม พ.ศ....ไม่ว่าจะเป็นฉบับกระทรวง พม. หรือฉบับภาคประชาชน ถูกลดทอนความสำคัญลง หากถูกรวมกลายเป็นร่างกฎหมายฉบับดังกล่าวนี้ฉบับเดียวกันแทน ซึ่งเป็นคนละเจตนารมณ์และหลักการที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง จาก “ส่งเสริม” จึงกลายเป็น “ควบคุมอย่างเข้มงวด”           3.เป็นการสร้างระบบตั๋วทุจริตแบบชอบธรรมในกลไกภาครัฐและราชการให้มากขึ้น เพราะเมื่อภาคประชาสังคมไม่มีอิสระในการทำงาน ขึ้นอยู่กับกฎเกณฑ์ที่กำกับโดยกระทรวงมหาดไทย ภาครัฐย่อมจะขาดข้อมูลประกอบการตัดสินใจที่ครบถ้วนหรือรอบคอบ โดยเฉพาะการพัฒนาในโครงการรัฐขนาดใหญ่ต่างๆ ขาดทางเลือกใหม่ๆ ในการตัดสินใจที่กระทบกับประชาชนโดยตรง ทำให้นักการเมือง ข้าราชการ และนักธุรกิจการเมืองเข้ามามีอำนาจ แก่งแย่งผลประโยชน์ได้มากยิ่งขึ้น กลายเป็นท้องถิ่นเผด็จการ เป็นการอภิบาลโดยรัฐตามอำเภอใจ (Governance by State) ขาดประสิทธิภาพและความโปร่งใสติดตามมา           ประเด็นนี้ย่อมสะท้อนว่าการดำเนินการต่างๆ ของรัฐ มักถูกกำหนดโดยกลุ่มอิทธิพลในสังคมข้างต้น ดังนั้นความมีอิสระในการดำเนินการของภาคประชาสังคมและพลเมืองเท่านั้น จึงจะสามารถก่อให้เกิดความสมดุลในการพัฒนาที่ยั่งยืน ทั้งนี้ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 43 มาตรา 250 และมาตรา 254   ผู้แทนภาคประชาชนจังหวัดปทุมธานียื่นหนังสือผ่านพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด             4.รัฐบาลไทยกำลังสร้างมายาคติเรื่องรับเงินต่างชาติมาเคลื่อนไหวเพื่อล้มล้างรัฐบาล  ทั้งที่ในปัจจุบันนี้องค์กรภาคประชาสังคมส่วนมากต่างประสบปัญหาในการเข้าถึงเงินทุนต่างประเทศ นับตั้งแต่ปี 2561 เป็นต้นมา USAID, กองทุนแคนาดาเพื่อการริเริ่มของท้องถิ่น , สถานทูตอังกฤษ , สถานทูตญี่ปุ่น , กองทุนโลก ได้ลดระดับความช่วยเหลือประเทศไทยลงอย่างมาก ส่งผลให้องค์กรภาคประชาสังคมที่ทำงานในพื้นที่ชนบทประสบปัญหา และส่งผลต่อกลุ่มเป้าหมายที่เข้าไม่ถึงการดูแล  โดยเฉพาะในปัญหาสุขภาพ  อนามัยเจริญพันธุ์  ความรุนแรงในสังคมและครอบครัว แรงงาน  สถานะบุคคล  ที่มีผลกระทบมากยิ่งขึ้น  เป็นต้น           ขณะเดียวกันการกำกับดูแลองค์กรภาคประชาสังคม  เช่น  มูลนิธิต่างๆ ก็มีกระทรวงต่างๆ  เช่น กระทรวง มหาดไทย  กระทรวงแรงงาน  กระทรวงวัฒนธรรม  และมีประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์และกฎหมายอื่นๆ เป็นกลไกในการตรวจสอบโดยปกติอยู่แล้ว  โดยเฉพาะหากองค์กรภาคประชาสังคมดำเนินการใดที่ขัดต่อกฎหมายก็ย่อมถูกแทรกแซงดำเนินคดีตามกระบวนการยุติธรรมอยู่แล้ว           5. มีบทเรียนสำคัญในประเทศเพื่อนบ้านของไทยที่มีการออกกฎหมายควบคุมองค์กรภาคประชาสังคมในการทำงาน  เมื่อเดือนสิงหาคม 2558  รัฐบาลกัมพูชามีการประกาศใช้กฎหมายว่าด้วยการชุมนุมและองค์กรที่ไม่ใช่ของรัฐ (Law  on  Associations  and  Non-governmental  Organizations  หรือ LAN GO) หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า “กฎหมายควบคุมเอ็นจีโอ”  สถานการณ์หลังจากประกาศใช้กฎหมายนี้  พบว่า  ภาคประชาสังคมกัมพูชาถูกคุกคาม  ถูกทำร้าย  ถูกตั้งข้อหา  และถูกจับเข้าคุก  โดยเฉพาะในการทำงานช่วยเหลือเรียกร้องความเป็นธรรมให้กับผู้ที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน   ผู้แทนองค์กรชุมชนในจังหวัดพัทลุงยื่นหนังสือผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด             “เพราะความเข้มแข็งและมั่นคงของรัฐจักต้องอาศัยความเข้มแข็งของพลเมือง  ความเข้มแข็งของพลเมืองจักเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคประชาสังคม  ประชาสังคมที่เป็นอิสระจากรัฐและทุน  จึงจะสามารถกำหนดอนาคตสังคม  เพื่อสร้างให้เกิดสิทธิ  เสรีภาพ ความเสมอภาคเท่าเทียม  ความเป็นธรรมได้อย่างแท้จริง  หากรัฐยังคงมีวิธีคิดแบบตกขอบย่อมไม่สามารถสร้างความร่วมมือ  หรือดึงศักยภาพของภาคประชาชนมาร่วมพัฒนาประเทศได้แต่อย่างใด”  แถลงการณ์ของภาคประชาสังคมระบุในตอนท้าย     https://www.thaipost.net/main/detail/105270 Sustainable Development Goals, กฎหมายควบคุมประชาชน, กฎหมายควบคุมเอ็นจีโอ, กฎหมายที่ขัดแย้งต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน, กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, คณะกรรมการดำเนินการตามมติที่ประชุมระดับชาติของสภาองค์กรชุมชน, ค้านร่างกฎหมายว่าด้วยการดำเนินงานขององค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไร, นางสุนี ไชยรส, นายสรรพสิทธิ์ คุมพ์ประพันธ์, นายเอกนัฐ บุญยัง, ปราศจากไถยจิต, ภาคประชาสังคม, ภูมิภาค, ยื่นหนังสือ, รัฐบาล, รัฐสภา, ร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมและพัฒนาองค์กรภาคประชาสังคม, ร่างกฎหมายส่งเสริมภาคประชาสังคม, สคก., สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา, องค์กรชุมชนจังหวัดพิษณุโลก, เครือข่ายสภาองค์กรชุมชนตำบล, เครือข่ายองค์กรชุมชน FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210604/image_big_60ba004d86f49.jpg 69122 19/06/2020 10:18 19/06/2020 10:14 'ดร.เสรี-นักพัฒนาสังคม'เขียนถึงนายกฯความหมายของ'ประชาสังคม'ที่จะดึงมาร่วมวางอนาคตประเทศ   19 มิ.ย.63 -รศ.ดร.เสรี พงศ์พิศ นักวิชาการอิสระพัฒนาสังคม เผยแพร่บทความเรื่อง ประชาสังคม ถึง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและ รมว.กลาโหม  ภายหลัง ออกโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย แถลงเรื่อง "วิธีการทำงานแบบ New Normal ของนายกรัฐมนตรี" โดยจะผนึกประชาชนทุกภาคส่วนร่วมวางอนาคตประเทศ มีเนื้อหาดงนี้ #ประชาสังคม คำว่าประชาสังคม แปลจากภาษาอังกฤษว่า civil society ความจริง น่าจะแปลว่า พลเมืองสังคม จะตรงกว่า เพราะรากเหง้าของคำนี้มาจากตะวันตกเมื่อสองพันกว่าปีก่อน เมื่อเกิดหน่ออ่อนประชาธิปไตยในกรีก ผ่านยุคโรมันมาฟื้นฟูความหมายและพลังทางสังคมในยุคฟื้นฟูศิลปะวัฒนธรรม (renaissance) ยุคเกิดใหม่ของประชาธิปไตยเมื่อห้าร้อยกว่าปีก่อน ที่เปลี่ยนผ่านจากแนวคิดเรื่องเทวสิทธิ์ ไปสู่สิทธิมนุษยชน จากสมบูรณาญาสิทธิราชมาสู่ประชาธิปไตย สิทธิของพลเมืองกับระบบรัฐสภา จากประชาชนสู่พลเมือง ในภาษาตะวันตกนั้น “พลเมือง” มีความหมายต่างจาก “ประชาชน” คือยกคุณค่าประชาธิปไตยขึ้นมานำ คำว่า civil มีรากศัพท์จากคำละติน civis  ซึ่งแปลว่าพลเมือง civitas แปลว่าเมือง มีที่มาเดียวกับคำว่า civilization  คือ อารยธรรม คำว่าพลเมือง จึงหมายถึงประชาชนที่เจริญ เป็น “อารยะประชาชน”   วันนี้มีการใช้คำว่าประชาสังคมกันบ่อย แม้ความหมายจะหลากหลายตั้งแต่แคบไปถึงกว้าง โดยรวมหมายถึง   ”ภาคที่สาม” ในสังคมต่อจากภาครัฐและภาคธุรกิจ ซึ่งก็ไม่ได้แยกกันไปเสียทีเดียว มีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน มีการร่วมมือกัน (แบบปะทะสังสรรค์) ในการทำงาน โดยเฉพาะการกำหนดนโยบายของสังคม โดยเนื้อหา ประชาสังคมสะท้อนผลประโยชน์และเจตจำนงของพลเมือง เป็นภาคที่ได้รับความเชื่อถือด้วยเหตุว่า โดยทั่วไปไม่มีวาระแอบแฝง หรือผลประโยชน์เหมือนในภาครัฐและภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคมจึงมีภาพของการปกป้องสิทธิของพลเมืองในด้านต่างๆ ทั้งรูปแบบ เนื้อหาและกระบวนการในการต่อสู้ ภาคประชาสังคมมักถูกถือว่าเป็นตัวชี้วัดประชาธิปไตยของสังคม ที่ใดมีองค์กร มีกลุ่มอิสระ การรวมตัวของประชาชน มีสิทธิในการพูดการแสดงความคิดเห็นและได้รับการยอมรับจากรัฐ ไม่ถูกเบียดเบียนข่มขู่อุ้มฆ่าไล่ล่า วัดได้ว่าสังคมนั้นเป็นประชาธิไตยมากหรือน้อย ความร่วมมือก็มีขัดแย้งก็มาก เพราะประชาสังคมเป็นเหมือน “มโนธรรมสำนึก” ของสังคม ของรัฐบาล จึงทำหน้าที่ตรวจสอบ ภาคประชาสังคมจึงมักเป็นเหยื่อ ถูกใส่ร้ายป้ายสี ถูกปิดปากหรือ “ถูกจัดการ” แบบรุนแรง   ในสังคมที่เจริญและเป็นประชาธิปไตย ประชาสังคมได้รับการยอมรับและนับถือว่ามีคุณค่า เป็นทุนของสังคม (social asset) ไม่ใช่เป็นอุปสรรคหรือหอกข้างแคร่ เพราะหากรัฐและเอกชนมีธรรมาภิบาล ก็ไม่มีอะไรที่ต้องไปเกรงกลัวการตรวจสอบของภาคประชาสังคม ซึ่งเป็นตัวแทนอิสระของสังคมเพื่อรักษาผลประโยชน์ของตนเอง ประชาสังคมมักถูกมองว่าเป็น “เอ็นจีโอ” เพราะแสดงบทบาทชัดเจนในการทำหน้าที่เป็นปากเสียงแทนประชาชน ทั้งๆ ที่ภาคประชาสังคมเป็นอะไรมากกว่าเอ็นจีโอ เพราะรวมไปถึงกลุ่มองค์กรต่างๆ ที่ไม่ใช่องค์กรของรัฐหรือภาคธุรกิจโดยตรง เช่น สหภาพแรงงาน สหกรณ์ องค์กรชุมชนคนรากหญ้า สมาคม มูลนิธิ ขบวนการต่างๆ ทางสังคมเศรษฐกิจไปถึงขบวนการทางการเมือง เครือข่ายในรูปแบบต่างๆ รวมไปถึงประชาคม หรือชุมชนเสมือนจริง การรวมกลุ่มทางอินเทอร์เน็ต โดยโซเชียลมีเดียที่สื่อสารกันทันสมัยในหลากหลายประเด็น ที่เห็นชัดเจนในการทำงานของภาคประชาสังคม คือ เรื่องสิทธิพลเมือง ความเท่าเทียมทางเพศ สีผิวและเผ่าพันธุ์ สิ่งแวดล้อม การศึกษา สุขภาพ ความยากจน เด็ก เยาวชน คนสูงอายุ และอื่นๆ   #อำนาจรัฐกับประชาสังคม ประวัติศาสตร์การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญต่างๆ ทางสังคม เล็กๆ ไปถึงใหญ่จนกลายเป็น “การปฏิวัติทางสังคม” ล้วนมาจากการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ คือ การมองโลกมองชีวิตที่สร้างฐานคิดใหม่ ระบบคุณค่าใหม่ให้สังคม ส่วนใหญ่มาจากการริเริ่ม การรณรงค์ การทำงานของภาคประชาสังคม การปฏิวัติวัฒนธรรมในยุค 1960s 1970s มาจากขบวนการภาคประชาสังคมในยุโรป อเมริกา ที่ต่อต้านระบบโครงสร้างสังคมเก่าที่ปกครองและควบคุมโดยสถาบันทางสังคมเศรษฐกิจการเมืองแบบอนุรักษ์มายาวนาน เป็นยุคของฮิปปี้ ดนตรีร็อค การแสดงออกต่างๆ เพื่อสะท้อน “วิญญาณเสรี” ของคนรุ่นใหม่ บ้านเราก็อยู่ในกระแสโลก ยุคที่นักศึกษาธรรมศาสตร์ปลดปล่อยจากระบบโซตัส เลิกประเพณีการรับน้องที่สะท้อนอำนาจนิยม ระบบอาวุโส เพื่อแสดงถึงความเท่าเทียม แสดงออกภายนอกก็มี “หลายย.” ผมยาว เสื้อยืด กางเกงยีน สะพายย่าม รองเท้ายาง ไม่ต้องแต่งชุดนักศึกษาที่เหมือนตัวแทนของอำนาจเก่าสถาบันเดิม   ปฏิเสธไม่ได้ว่า เหตุการณ์ 14 ตุลาฯ 2516 เป็นผลของการเปลี่ยนแปลงที่มาจากภาคประชาสังคม นำโดยขบวนการนักศึกษา แรงงานและชาวไร่ชาวนา แม้ว่ามีปัจจัยอื่นเกี่ยวข้องทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง และเปิดการต่อสู้ระหว่าง “ซ้ายกับขวา” สวิงกลับไปหาอำนาจเก่าสถาบันเดิมหลัง 6 ตุลาฯ 2519 เหตุการณ์ประท้วง ต่อต้านวัฒนธรรมเก่าในทศวรรษ 1960 ที่มีส่วนทำให้สงครามเวียดนามจบลงด้วยความพ่ายแพ้ของสหรัฐอเมริกา ชัยชนะของพรรคคอมมิวนิสท์เวียดนาม ในเวลาเดียวกันก็พัฒนาไปสู่การล่มสลายของระบอบคอมมิวนิสท์ในยุโรปตะวันออก สหภาพโซเวียต และยูโกสลาเวีย ที่แตกออกเป็นประเทศอิสระหลายประเทศ โดยในกรณีของยูโกสลาเวียนั้นต้องเสียเลือดเนื้อจากสงครามกลางเมือง ที่ผู้นำต้องถึงศาลโลกในข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ เหตุการณ์เหล่านี้ ภาคประชาสังคม องค์กรอิสระทั้งบนดินและใต้ดินต่างๆ มีบทบาทอย่างสำคัญในการต่อสู้เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ไม่ว่าสงครามเวียดนาม การพังทลายของกำแพงเบอร์ลิน การล่มสลายของสหภาพโซเวียตและยูโกสลาเวีย   การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและการเมืองในสหรัฐอเมริกาในยุค 1960 ในเรื่องการเหยียดผิว (racism) มาจากการรณรงค์นำโดยมาร์ติน ลูเธอร์ คิง ที่เป็นขบวนการใหญ่และมีพลังจนมีการแก้ไขกฎหมาย และต่อเนื่องการต่อสู้เพื่อการปลดปล่อยจากการครอบงำของคนผิวขาวในแอฟริกาใต้ (apartheid) ที่ไม่ได้มีแต่เนลสัน แมนเดลา แต่มีขบวนการพลเมืองทั้งในแอฟริกาและทั่วโลกที่ให้การสนับสนุน เป็นขบวนการระดับโลกที่ภาคประชาสังคมรวมพลัง ทั้งองค์กรกีฬา การค้า การความร่วมมือในด้านต่างๆ ที่บอยคอตกดดันแอฟริกาใต้ ศตวรรษนี้เราเห็นปรากฎการณ์ใหม่ทางการเมืองในยุโรปที่พยายามปรับภาพลักษณ์ของพรรคการเมือง จากความเป็นสถาบัน (establishment) มาสู่ขบวนการประชาสังคม ที่มีชีวิต จิตวิญญาณมากกว่า โดยเริ่มตั้งแต่ชื่อพรรคก็เปลี่ยนให้มีสีสันและมีพลัง อย่าง “เดินหน้า” (En Marche หรือชื่อเต็มว่า สาธารณรัฐเดินหน้า) ของทางนายเอมมานูแอล มาครง ที่ได้รับการเลือกตั้งเป็นรัฐบาลที่ฝรั่งเศส   พรรค “เดินหน้า” มาจากการรวมกลุ่มภาคประชาสังคม อาชีพต่างๆ อย่างครอบคลุมทั้งชาวนา กรรมกร อาชีพอิสระ นักวิชาการ คนพิการ เอ็นจีโอ องค์กรสิทธิ องค์กรสตรี กลุ่มเพศที่สาม สิ่งแวดล้อม โดยมีตัวแทนและมีส่วนร่วมอย่างสำคัญใน “พรรค” ได้เป็นรัฐมนตรีและมีบทบาทในรัฐบาล ที่ประเทศอื่นๆ ในยุโรปก็มีปรากฎการณ์ของขบวนการทางการเมืองคล้ายกันมาก่อนนั้นอีก ถ้าค่ายตะวันออกก็มีขบวนการแรงงานที่โปแลนด์ที่มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนผ่านไปสู่สังคมประชาธิปไตย ที่อิตาลีก็มีพรรคการเมืองที่มาในชื่อใหม่และเป็นขบวนการ แต่ส่วนใหญ่ก็ยังเหมือนย้อมสีใหม่ให้ดูดี แต่เนื้อหาก็ไม่ได้แตกต่างไปจากเดิม อย่างพรรค “ห้าดาว” (5 Stelle) พรรค “อิตาลีสู้ๆ “ (Forza Italia) เป็นต้น ที่น่าสนใจเกิดขึ้นที่อิตาลีเมื่อปีที่แล้ว เมื่อเกิดขบวนการ “ซาร์ดีนส์” หรือ “ปลากระป๋อง” ที่ใช้สมาร์ทโฟนชวนผู้คนออกไปอัดกันแน่นเหมือนปลากระป๋องหลายหมื่นคนในจตุรัสกลางเมืองใหญ่ๆ ในอิตาลี เพื่อต่อต้านการเข้าสู่อำนาจของพรรคการเมืองขวาจัด โดยขบวนการซารดีนส์ไม่ได้สังกัดพรรคการเมืองใด และทำได้สำเร็จ พรรค Lega ขวาจัดที่คิดว่าจะชนะการเลือกตั้งในแคว้น Emilia Romagna แบบ “นอนมา” กลับพ่ายแพ้ และไม่สามารถก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในรัฐบาลกลางอย่างที่ตั้งใจไว้ได้ เป็นฝีมือของขบวนการซาร์ดีนส์แท้ๆ   การต่อต้านการเหยียดผิวและผู้อพยพในเยอรมันหลังการรวมชาติ เยอรมันตะวันตกตะวันออก เกิดการหลั่งไหลผู้อพยพจากประเทศยุโรปตะวันออก จากตะวันออกกลางและอื่นๆ เข้าไปในเยอรมัน ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจสังคมของประเทศ เกิดขบวนการต่อต้านผู้อพยพด้วยวิธีการรุนแรง รัฐไม่สามารถแก้ปัญหาได้ จนภาคประชาสังคมลุกขึ้นมาร่วมตัวกันรณรงค์แก้ไขปัญหาเอง รวมไปถึงการจับมือเป็นโซ่มนุษย์ยืนบนถนนนับพันกิโลเมตรจากเหนือสุดไปจรดใต้สุดของประเทศ โดยคนนับล้าน และจบด้วยการเดินขบวนอย่างสงบในเมืองใหญ่ต่างๆ ในตอนค่ำ คนสามแสนห้าหมื่นถือเทียนเดินตามถนนในเมืองมิวนิก ถือป้ายไว้ว่า “เราทุกคนต่างก็เป็นผู้อพยพ อยู่ที่ว่าใครมาก่อนเท่านั้น” เหตุการณ์จึงได้คลี่คลาย แต่ก็มีปัญหามาต่อเนื่องจนถึงทุกวันนี้ รัฐบาลต้องทำงานหนัก แต่ก็ได้แรงหนุนจากขบวนการประชาสังคมที่ต่อต้านการเหยียดผิวและความรุนแรงของกลุ่มขวาจัดนาซีใหม่ ภาคประชาสังคมจัดประท้วงใหญ่ต่อเนื่อง ตามขบวนการ “ชีวิตคนดำสำคัญ”  ไม่กี่วันก่อน ที่คน 20,000 คน ยืนเป็นโซ่มนุษย์ ไม่ได้จับมือกัน ยืนระยะห่างตามนโยบายโควิด ต่อกันด้วยกระดาษริบบิ้นสีต่างๆ เป็นระยะทาง 9 ก.ม. ในกรุงเบอร์ลิน รวมประท้วงนโยบายล็อคดาวน์โควิดไปด้วย โดยบอกว่า “เรื่องสิทธิมนุษยชน ความยุติธรรมทางสังคม และความยุติธรรมทางภูมิอากาศเป็นเรื่องเดียวกัน”   #ศาสนากับประชาสังคม ถ้ารัฐบาลคือส่วนที่สำคัญที่สุดในภาครัฐ บริษัทในภาคธุรกิจ ศาสนาก็น่าจะเป็นส่วนสำคัญที่สุดส่วนหนึ่งในภาคประชาสังคม หลายคนอาจคิดว่า ศาสนาวันนี้ถึงจุดเสื่อมหนักจนอาจจะล่มสลายไปจากสังคม ถ้าไม่สามารถปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงของโลกที่รวดเร็วนี้ได้ แต่ก็คงแปลกใจที่นักปรัชญานักวิพากษ์สังคมชาวเยอรมันคนดังอย่าง Juergen Habermas มองว่า ศาสนากลับมามีพลังอย่างสำคัญในใจกลางสังคมตะวันตก หรือ David Putnam แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ที่ไปทำวิจัย 20 ปีที่อิตาลีเรื่อง “ประชาธิไตย” และเขียนหนังสือที่มีอิทธิพลมากที่สุดต่อแวดวงวิชาการรัฐศาสตร์ในยุคใหม่ (Making Democracy Work : Civic Traditions in Modern Italy) ศาสตราจารย์นักรัฐศาสตร์ท่านนี้มองว่า ศาสนาเป็นตัวร้อยรัดผู้คนทางสังคมในอดีต และยังมีบทบาทต่อไปในฐานะทุนทางสังคมที่สำคัญ ที่ทำให้คนไว้วางใจกัน มีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน เมตตาเอื้ออาทร ศาสนาอันเก่าแก่และโบราณคงเสื่อมได้เหมือนวัดโบสถ์ที่ทำด้วยวัตถุ ระบบกฎเกณฑ์ของศาสนาในฐานะสถาบันก็เช่นกัน ขณะเดียวกันเราก็เห็นอีกด้านหนึ่งของขบวนการทางสังคมที่มีฐานคิดและอุดมการณ์ทางศาสนา อันนี้ต่างหากที่ทั้งฮาเบอร์มาสและพุตนัมมองเห็นและให้ความสำคัญ ศาสนาคริสต์มีบทบาทสำคัญในกระบวนการปลดปล่อยจากอำนาจเผด็จการไปสู่ประชาธิปไตยในละตินอเมริกา ผู้นำศาสนาและผู้นำทางสังคมที่มีอุดมการณ์ถูกอุ้มถูกฆ่าจำนวนมาก อย่างบิชอป Oscar Romero แห่งแอล ซัลวาดอร์ ที่ถูกยิงเสียชีวิตในโบสถ์ขณะที่ทำพิธีมิสซาเมื่อปี 1980 และได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนักบุญเมื่อปี 2018 เบื้องหลังการต่อสู้ของขบวนการทางศาสนาในละตินอเมริกา คือ แนวคิดเทวศาสตร์แห่งการปลดปล่อย (Theology of Liberation) ที่นำมาร์กซิสท์มาประยุกต์ มองเห็นบาปสังคม (social sin) คือระบบโครงสร้างที่ไม่เป็นธรรม ที่ก่อให้เกิดปัญหาความอยุติธรรมทั้งมวล ความยากจน ความเหลื่อมล้ำ การกดขี่ข่มเหง จึงควรได้รับการเปลี่ยนแปลงทั้งระบบ ดอม เฮลเดอร์ คามารา บิชอบชาวบราซิลในยุคเผด็จการครองเมืองบอกว่า “เมื่อข้าพเจ้าให้อาหารคนจน คนก็บอกว่าข้าพเจ้าเป็นนักบุญ แต่เมื่อข้าพเจ้าถามว่า ทำไมคนจึงยากจน คนก็หาว่าข้าพเจ้าเป็นคอมมิวนิสท์” แต่ที่สุดเราก็ได้เห็นชัยชนะของขบวนการประชาธิปไตยในละตินอเมริกา แม้ต้องแลกด้วยหลายหมื่นหลายแสนชีวิต แนวคิดนี้แพร่ไปในอีกหลายประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะที่ฟิลิปปินส์ ที่ทำให้เกิดพลังในการต่อสู้กับเผด็จการมาร์กอส ที่แพ้พ่ายไปในท้ายที่สุด   แนวคิดทางศาสนาที่ใช้มาร์กซิสท์ประยุกต์มีพลังในการวิเคราะห์สังคมได้อย่างแหลมคม และขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง ไม่เพียงแต่ในทางการเมือง แต่ด้านสิทธิพลเมือง ความเสมอภาคทางเพศ การเหยียดผิว ไปจนถึงสิ่งแวดล้อมและประเด็นอื่นๆ แสดงให้เห็นว่า ศาสนายังมีพลัง เป็นฐานให้ต่อยอดเพื่อการเปลี่ยนแปลงได้ แต่บทบาทที่โดดเด่นที่สุดของศาสนาแต่ไหนแต่ไรมาเป็นเรื่องทางสังคม การสงเคราะห์ การพัฒนา การศึกษา การบริการด้านสุขภาพ และการช่วยเหลือคนทุกเพศทุกวัยที่ด้อยโอกาส คนชายขอบ คนยากจน คนเจ็บป่วย คนพิการ คนไร้ที่อยู่อาศัย ที่ถูกทอดทิ้ง ซึ่งแม้ภาครัฐจะมีหน่วยงานที่รับผิดชอบ แต่ก็เป็นงานที่ต้องทำด้วย “ใจ” ที่คนที่มีความเสียสละและอุดมการณ์จริงๆ เท่านั้นจะทำได้ อย่างที่เราเห็นมูลนิธิช่วยคนตาบอด คนโรคเรื้อน คนเป็นเอดส์ สตรีที่มีปัญหา คนชราที่ยากจนอนาถา และอื่นๆ ที่ล้วนเป็นองค์กรทางศาสนาหรือมีพื้นฐานทางศาสนา หรือได้รับทุนสนับสนุนจากองค์กรทางศาสนา มีองค์กรทุนที่มาจากศาสนาในยุโรปจำนวนมากที่ให้การสนับสนุนทุนและแนวคิดเพื่อการพัฒนา เอ็นจีโอไทยหลายองค์กรก็ได้รับทุนสนับสนุนจากหน่วยงานที่มีฐานทางศาสนาเหล่านี้ ที่ส่วนใหญ่ได้เงินบริจาคจากประชาชนทั่วไป จากการจัดการณรงค์ในเทศกาลต่างๆ ทางศาสนา มีขบวนการใหม่อย่าง ขบวนการโฟโคลาเร (Focolare Movement) ที่ก่อตั้งโดยเคียรา ลูบิค ชาวอิตาเลียนระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง ที่มีอุดมการณ์แห่งความรักและความเป็นหนึ่งเดียว ให้ “โลกทั้งผองเป็นพี่น้องกัน” มีสมาชิกที่เป็นนักบวช เป็นฆราวาส ทุกเพศวัยทั่วโลก ส่งเสริมความสัมพันธ์ความร่วมมือกับศาสนาต่างๆ เป็นขบวนการที่มีพลังสำหรับโลกยุคใหม่มากที่สุดขบวนการหนึ่ง   ศาสนาในสังคมเอเชียก็มีบทบาทสำคัญทางการเมือง พระสงฆ์พุทธในพม่ามีบทบาทสำคัญในการต่อสู้กับอำนาจเผด็จการมาตั้งแต่ร่วมขบวนการปลดแอกจากอาณานิคมของอังกฤษ ต่อมาถูกปราบปรามหนักในยุคเผด็จการทหาร บทบาทจึงถูกจำกัดลงไปมาก แต่ก็ยังเห็นเป็นข่าวอยู่เนืองๆ บทบาทของพระสงฆ์ไทยก็เห็นได้ในยุคหลัง 14 ตุลาฯ กลุ่มพิราบขาวที่ร่วมเดินขบวนและกิจกรรมทางการเมืองกับประชาสังคม แต่หลัง 6 ตุลาฯ บทบาทก็ลดน้อยลง จนมาปรากฎอีกครั้งกับ “สันติอโศก” ที่เข้าร่วมขบวนการการเมืองกับกลุ่มและพรรคการเมือง หรือแม้แต่ธรรมกายที่อาจไม่ชัดเจนแบบสันติอโศก แต่ก็เกี่ยวข้องกับการเมืองทั้งโดยตรงโดยอ้อม และมีบทบาทอย่างสำคัญทางสังคม เป็นขบวนการใหญ่ระดับชาติและนานาชาติ ขณะที่ธรรมกายมีภาพลักษณ์ของ “ทุนนิยม” แบบ “พุทธพาณิชย์” สันติอโศกเป็นประชาคม “สังคมนิยม” ที่พวกเขาเรียกว่า “บุญนิยม” ที่พึ่งพาตนเองและอยู่แบบพอเพียงโดยระบบเศรษฐกิจแบ่งปัน (sharing economy) ที่ชัดเจน แสดงว่าศาสนาไม่ได้ล้าสมัย สามารถนำไปสู่การปฏิบัติและแก้ปัญหาของบุคคลและชุมชน และส่งผลไปถึงระดับชาติได้   ศาสนาพุทธในเมืองไทยนอกจากสองสำนักดังกล่าวข้างต้น อื่นๆ ก็เป็นกลุ่มผู้คนที่ศรัทธาในพระภิกษุสงฆ์ ผู้นำสำคัญทางจิตวิญญาณอย่างหลวงพ่อคูณ หลวงตามหาบัว เกจิอาจารย์ ที่เคารพนับถือเป็นพระอรหันต์ต่างๆ ซึ่งก็อยู่ในกรอบเก่าประเพณีเดิม ไม่ได้มีบทบาทสำคัญพิเศษทางสังคมการเมือง ศาสนาในสังคมเอเชียยังมีบทบาทสำคัญ นิกายหรือศาสนาใหม่ๆ ในญี่ปุ่นมีสมาชิกหลายล้านก็มี นับเป็นขบวนการทางสังคมที่มีพลัง แนวคิดเรื่องจิตอาสาของมูลนิธิฉื่อจี้ที่ไต้หวันที่ทำให้ “คนรวยช่วยคนจน” ได้อย่างไม่น่าเชื่อว่า แม่ชีเล็กๆ คนหนึ่งจะสามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเพื่อสังคมได้มากเพียงนั้น ศาสนาเป็นมโนสำนึกของสังคม ขณะที่เทวศาสตร์แห่งการปลดปล่อยเป็นฐานคิดของละตินอเมริกา ของเอเชียก็มีเศรษฐศาสตร์ชาวพุทธ ที่อีเอฟ ชูมาเคอร์ได้สังเคราะห์ออกมา เช่นเดียวกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งได้รับการยอมรับจากสหประชาชาติ เพียงแต่ว่ายังไม่มีการนำแนวคิดนี้มาประยุกต์ใช้อย่างจริงจังเท่านั้น แม้แต่ในประเทศไทย “บ้านเกิด” ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง แต่วันนี้ที่โควิดมาเร่งการเปลี่ยนแปลง จีน ฝรั่งเศสและหลายประเทศประกาศชัดเจนว่า “แต่นี้ไปเราจะพึ่งพาตนเอง” เพราะโควิดได้พิสูจน์ว่า โลกาภิวัตน์ไม่ได้ช่วยให้แก้ปัญหาในคราวิกฤติ ตรงกันข้าม ดูเหมือนว่าสาหัสกว่าเดิม เพราะต่างคนต่างก็หาทางเอาตัวเองรอดก่อน วันนี้คงถึงเวลาของ “เศรษฐกิจพอเพียง” อย่างที่วิคตอร์ ฮูโกบอก “พันกองทัพยังไม่เท่าความคิดหนึ่งที่ถึงเวลาของมัน” (Stronger than a thousand armies, is an idea whose time has come)  เสรี พงศ์พิศ 19 มิถุนายน 2020   https://www.thaipost.net/main/detail/69122 New Normal ของนายกรัฐมนตรี, ดร.เสรี พงศ์พิศ, ประยุทธ์ จันทร์โอชา, ภาคประชาสังคม, เศรษฐกิจพอเพียง, เอ็นจีโอ TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20200619/image_big_5eec2965e46a2.jpg 55210 22/01/2020 10:01 22/01/2020 10:01 เพื่อไทยรับลูกพร้อมแก้กฎหมายชุมนุมสาธารณะหวังเอื้อวิ่งไล่ลุงครั้งต่อไป! 22 ม.ค.2563 - น.อ.อนุดิษฐ์ นาครทรรพ เลขาธิการพรรคเพื่อไทย (พท.) กล่าวถึงข้อเสนอของกลุ่มนักศึกษาและภาคประชาสังคมที่ต้องการให้มีการแก้ไขร่างพระราชบัญญัติการชุมนุมในที่สาธารณะ หลังพบว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจสามารถบังคับใช้กฎหมายแบบเลือกปฏิบัติและไม่เท่าเทียมกันได้ ระหว่างผู้จัดกิจกรรมวิ่งไล่ลุงกับเดินเชียร์ลุงว่า การเลือกปฏิบัติของตำรวจอาจเกิดจากความเกรงใจผู้นำรัฐบาลหรือไม่ ที่คุ้นชินกับการใช้ พ.ร.บ.การชุมนุมในที่สาธารณะควบคู่ไปกับคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เรื่องการห้ามชุมนุมทางการเมือง ทั้งที่ตอนนี้คำสั่งดังกล่าวได้ถูกยกเลิกไปแล้ว แต่พบว่าตำรวจก็ยังทำงานด้วยวิธีการเดิม ๆ  จึงเชื่อได้ว่าอาจมีการสั่งการจากผู้มีอำนาจให้ตำรวจสกัดกั้นฝ่ายที่เห็นต่าง โดยอาศัยช่องว่างของกฎหมาย ที่เปิดช่องให้มีการเลือกปฏิบัติได้    “พรรคเพื่อไทยได้รับการร้องเรียนว่าตำรวจได้แจ้งความดำเนินคดีกับผู้จัดวิ่งไล่ลุง พร้อมทั้งมีเจ้าหน้าที่รัฐไปคุกคามญาติของคนจัดกิจกรรม ซึ่งต่างจากกลุ่มเดินเชียร์ลุงที่นอกจากจะไม่ต้องขออนุญาตชุมนุมในที่สาธารณะแล้ว เมื่อจัดเสร็จก็ไม่ถูกดำเนินคดีเช่นเดียวกับกลุ่มวิ่งไล่ลุง ทั้งที่มีการประกาศจุดยืนของผู้จัดและมีการชูป้ายข้อความที่สร้างความแตกแยกและเกลียดชังในที่ชุมนุม”น.อ.อนุดิษฐ์กล่าว น.อ.อนุดิษฐ์กล่าวว่า ปรากฏการณ์ 2 มาตรฐานที่เกิดขึ้นถือเป็นเรื่องใหญ่ ซึ่งอาจจะเกิดจากการที่เจ้าหน้าที่ยังเข้าใจกฎหมายไม่ดีพอ หรือมีการตีความกฎหมายเกินขอบเขตที่กำหนดไว้ จนการบังคับใช้เกิดความสับสน เปิดช่องให้มีการเลือกปฏิบัติจนกลายเป็นการจำกัดเสรีภาพของประชาชนมากกว่าการส่งเสริมประชาชนให้แสดงออกตามระบอบประชาธิปไตย พรรคเพื่อไทยยืนยันว่า สิทธิเสรีภาพการแสดงออกของประชาชนจะต้องได้รับความคุ้มครอง และเจ้าหน้าที่รัฐจะต้องบังคับใช้กฎหมายอย่างเท่าเทียมกัน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งความน่าเชื่อถือของตำรวจเองด้วย ดังนั้น จึงเห็นด้วยกับข้อเสนอเรื่องการแก้ไขกฎหมายดังกล่าว เพื่ออุดช่องว่างไม่ให้เจ้าหน้าที่รัฐเลือกปฏิบัติ และสร้างความมั่นใจให้กับคนที่จะไปร่วมกิจกรรมวิ่งไล่ลุงในครั้งต่อไป   https://www.thaipost.net/main/detail/55210 กลุ่มนักศึกษา, น.อ.อนุดิษฐ์ นาครทรรพ, พท., พรรคเพื่อไทย, พระราชบัญญัติการชุมนุมในที่สาธารณะ, ภาคประชาสังคม, เลขาธิการ TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20190627/image_big_5d148eaeb86bc.jpg 23639 06/12/2018 16:57 06/12/2018 16:57 สนช.เชิญภาคสังคมให้ข้อมูลสิทธิบัตรกัญชา 6 ธ.ค.61- นายวิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ ผู้อำนวยการมูลนิธิชีววิถี หรือไบโอไทย กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ทางสภานิติบัญญัติแห่งชาติ(สนช.) ได้เชิญทางภาคประชาสังคมเข้าหารือ พร้อมทั้งให้ข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิบัตรกัญชาในวันที่ 7 ธ.ค.นี้  เนื่องจากยังมีข้อกังวลว่า เมื่อมีการผลักดันจนออกประมวลกฎหมายยาเสพติดฯ อาจติดขัดตรงปัญหาสิทธิบัตรกัญชาที่ให้ต่างชาติ และสุ่มเสี่ยงนักวิจัยไทยจะไม่สามารถพัฒนาและผลิตออกมาเป็นยาได้ แต่จะเป็นการเอื้อประโยชน์ต่างชาติแทนนั้น แต่มีการประสานขอเลื่อนการนัดหารือไปในสัปดาห์หน้า แต่ยังไม่กำหนดวัน ทำให้ทางเครือข่ายฯเสียดาย เพราะเตรียมข้อมูลเพื่อให้สนช.ดำเนินการในสิ่งที่ถูกต้อง และไม่หลงเชื่อข้อมูลจากบางกลุ่มที่อาจทำให้ประเทศชาติเสียประโยชน์ นายวิฑูรย์ กล่าวว่า เราเตรียมข้อมูลทั้งหมดให้สนช.แล้ว และจะเสนอขอให้สนช.ใช้อำนาจตามที่มีอยู่ เสนอต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาให้ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง คือ การแก้ไขเพิ่มเติมในร่างพ.ร.บ.สิทธิบัตรฯ กำลังจะแก้ไข โดยขอให้ใครก็ตาม ไม่ใช่แค่บริษัทต่างชาติเท่านั้น หากต้องการขอยื่นจดสิทธิบัตรกัญชา หรือสิทธิบัตรอื่นๆ โดยเฉพาะการใช้พืชยา ต้องระบุที่มาให้ชัดเจน อย่างกัญชา ต้องระบุว่า เป็นกัญชาจากสายพันธุ์ไหน จากประเทศใด และองค์ความรู้ที่จะจดมาจากการใช้ความรู้ของท้องถิ่นหรือไม่ อย่างไร เช่น หากเป็นองค์ความรู้ท้องถิ่นของภูมิปัญญาแพทย์แผนไทยในการรักษาโรค อย่างลมชัก ซึ่งมีอยู่แล้ว แบบนี้จะยื่นขอจดไม่ได้ หากเรามีการกำหนดเช่นนี้จะทำให้ป้องกันการขอจดซ้ำซ้อน และทางกรมทรัพย์สินฯ ก็จะไม่ได้โดนเพ่งเล็งว่า ทำงานขัดกฎหมายตัวเอง ซึ่งในต่างประเทศมีการกำหนดเช่นนี้  อย่างจีน สวิตเซอร์แลนด์ นอร์เวย์ เป็นต้น ซึ่งหากสนช.แนะนำไป ทางกรมทรัพย์สินฯก็ต้องดำเนินการ หากไม่ทำก็ต้องมีเหตุผลที่ดีพอ ผู้สื่อข่าวถามว่าจะเดินหน้าปกป้องสิทธิกัญชาไทยอย่างไร เมื่อขณะนี้เรื่องสิทธิบัตรกัญชายังไม่มีการยกเลิกเพิ่มเติม นายวิฑูรย์ กล่าวว่า ขณะนี้ทางกรมทรัพย์สินทางปัญญาเล่นเกมเงียบสยบความเคลื่อนไหว ไม่เพียงแต่กรมทรัพย์สินฯ แต่ทีมเศรษฐกิจ รัฐบาลก็เช่นกัน ออกมาเพียงว่าจะปกป้องสิทธิคนไทย แต่การกระทำยังไม่มีอะไรคืบ ดังนั้น ทางเครือข่ายฯ ร่วมกับทางมหาวิทยาลัยรังสิต จะเดินหน้าฟ้องร้อง ขณะนี้มหาวิทยาลัยรังสิตกำลังรวบรวมข้อมูลหลักฐานต่างๆ และจะฟ้องร้องต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาในเดือนมกราคม 2562 เพราะข้อมูลในการฟ้องร้องค่อนข้างมากต้องใช้เวลา แต่ไม่ว่าอย่างไร ทางเดียวและทางออกขณะนี้คงต้องฟ้องร้อง เพื่อขอให้ศาลคุ้มครองชั่วคราวก่อนว่า จะยุติการพิจารณาสิทธิบัตรกัญชาต่างๆ ก่อนได้หรือไม่  “สิ่งที่อยากฝากอีกเรื่องคือ ร่างประมวลกฎหมายยาเสพติดฯ ยังไม่แน่ชัดว่า จะมีช่องอนุญาตให้หมอยาใช้ได้หรือไม่ หรืออนุญาตให้มีการปลูกได้มากน้อยแค่ไหน ตรงนี้ก็ยังเป็นปัญหาที่หลายคนสงสัย ตรงนี้หากได้เข้าหารือกับทาง สนช.ก็จะมีการสอบถามเรื่องนี้เช่นกัน” นายวิฑูรย์ กล่าว  ด้าน นายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ระธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ กล่าวว่า ในวันที่ 20 ธ.ค. ที่โรงแรมมารวยการ์เด้นส์  จะมีงานสัมมนาเพื่อพูดคุยกันในเรื่องสรรพคุณของกัญชาด้านต่างๆ และขั้นตอนการดำเนินการปลดล็อกกัญชาทางกฎหมาย โดยได้มีการเชิญ ศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ เข้ามาร่วมพูดคุย อย่างไรก็ตาม ส่วนข้อกังวลเรื่องผลกระทบต่างๆนั้นยังไม่ขอจินตนาการขอดูกระบวนการทางกฎหมายก่อน แต่ทั้งนี้โดยหลักการก็ควรให้เกษตรกรสามารถใช้ได้เพื่อรักษาตัวเอง. https://www.thaipost.net/main/detail/23639 #สนช., กรมทรัพย์สินทางปัญญา, ภาคประชาสังคม, วิฑูรย์ เลี่ยนจำรุญ, สิทธิบัตรกัญชา FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/mid/20180201/image_mid_5a726d439566c.jpg 6618 06/04/2018 21:28 06/04/2018 21:25 พม่าจวก 'มาร์ค ซัคเคอร์เบิร์ก' โอ่เฟซบุ๊กสกัด 'เฮทสปีช' ภาคประชาสังคมพม่า 6 องค์กรทำจดหมายเปิดผนึกตำหนิ "มาร์ก ซัคเคอร์เบิร์ก" ซีอีโอของเฟซบุ๊ก ที่คุยโวว่าระบบของเฟซบุ๊กได้ผลในการควบคุมข้อความ "อ่อนไหว" ที่ยุยงปลุกปั่นให้เกิดความไม่สงบเช่นที่พม่า เฟซบุ๊กรีบชี้แจงพร้อมขอโทษ ภาพ AFP     เฟซบุ๊กกล่าวขอโทษต่อองค์กรภาคประชาสังคมของพม่าเมื่อวันศุกร์ที่ 6 เมษายน 2561 ภายหลัง 6 องค์กรเผยแพร่จดหมายเปิดผนึกเมื่อวันพฤหัสบดี วิจารณ์คำให้สัมภาษณ์ของซัคเคอร์เบิร์ก หัวหน้าคณะเจ้าหน้าที่บริหารของเฟซบุ๊ก ซึ่งกล่าวไว้กับเว็บไซต์ข่าว "ว็อกซ์" ในสัปดาห์นี้ ปกป้องผลงานของเฟซบุ๊กที่สามารถระงับการเผยแพร่เฮทสปีช หรือถ้อยคำที่สร้างความเกลียดชัง โดยยกตัวอย่างการเผยแพร่ข้อความที่ "มีความอ่อนไหว" ของทั้งชาวพุทธและชาวมุสลิมในพม่า ผ่านทางเฟซบุ๊กเมสเซนเจอร์     "ผมคิดว่านั่นเป็นสิ่งที่แสดงชัดเจนว่าผู้คนกำลังพยายามใช้เครื่องมือของเรา เพื่อยุยงปลุกปั่นให้เกิดอันตรายอย่างแท้จริง ปัจจุบนกรณีเช่นนี้ ระบบของเราตรวจจับได้ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น เราหยุดข้อความเหล่านี้ไม่ให้ถูกส่งต่อ" ซัคเคอร์เบิร์กคุยไว้     จดหมายขององค์กรด้านเทคโนโลยีและสิทธิมนุษยชนพม่า 6 กลุ่ม กล่าวว่า พวกเขา "ประหลาดใจ" ที่ได้ยินซัคเคอร์เบิร์ก "ยกย่องประสิทธิผล" ของระบบของเฟซบุ๊กในพม่า ทั้งที่ในความเป็นจริง องค์กรของพวกตนเป็นผู้แจ้งเตือนเฟซบุ๊ก ซึ่งยังต้องใช้เวลาถึง 4 วัน เฟซบุ๊กจึงเพิ่งดำเนินการ ถึงตอนนั้นข้อความได้แพร่กระจายไปทั่วพม่าแล้ว และก่อความหวาดกลัวและยุยงให้เกิดเหตุการณ์รุนแรงอย่างน้อย 3 เหตุการณ์     คำชี้แจงของตัวแทนเฟซบุ๊กผ่านอีเมลถึงเอเอฟพีเมื่อวันศุกร์ยอมรับว่า เฟซบุ๊กตอบสนองช้าไป และควรดำเนินการให้เร็วขึ้นและทำงานหนักขึ้น เพื่อปรับปรุงเทคโนโลยีและเครื่องมือในการตรวจจับและป้องกันเนื้อหาที่กล่าวร้ายสร้างความเกลียดชังหรือเล่าความเท็จ     "เราขอโทษที่มาร์กไม่ได้กล่าวให้ชัดเจนว่า กลุ่มภาคประชาสังคมในพม่าเป็นผู้รายงานเกี่ยวกับข้อความเหล่านี้ก่อน" โฆษกเฟซบุ๊กกล่าว.   https://www.thaipost.net/main/detail/6618 พม่า, ภาคประชาสังคม, มาร์ก ซัคเคอร์เบิร์ก, เฟซบุ๊ก, เมียนมา, เฮทสปีช FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20180406/image_big_5ac78187c3692.jpg