91612 01/02/2021 09:49 01/02/2021 09:49 ไขปริศนาสิ่งมีชีวิตหายากใน”แหล่งวาฬอำแพง” ฟอสซิลชิ้นส่วนครีบแขนวาฬอำแพงที่มีสภาพสมบูรณ์          ทีมนักวิทยาศาสตร์และนักธรณีวิทยาร่วมกันคลี่คลายปริศนาการตายของวาฬเมื่อหลายพันปีก่อนจนกลายเป็นซากฟอสซิลขนาดมหึมาที่ปรากฎในพื้นที่ตำบลอำแพงอำเภอบ้านแพ้วจังหวัดสมุทรสาครพบว่าวาฬอำแพงมีอายุกว่า 3,300 ปี             บริเวณบ้านแพ้วสมุทรสาครดังกล่าวเป็นทะเลโบราณราว 6,000 – 5,000 ปีก่อน ขอบเขตครอบคลุมเข้าไปถึงพื้นที่บางส่วนของจังหวัดสุพรรณบุรี,อ่างทอง,สิงห์บุรีลพบุรี,สระบุรีและฉะเชิงเทรา กระทั่งสมัยโฮโลซีนตอนปลายหรือประมาณ 5,000 – 2,000 ปีก่อนทะเลได้มีการลดระดับลงมาบริเวณจังหวัดสมุทรสาครจึงถูกปกคลุมด้วยตะกอนดินเหนียว ซึ่งเป็นชั้นที่พบซากกระดูกวาฬ      ทั้งนี้ การถ่อยร่นของทะเลยังคงมีต่อเนื่องจนปัจจุบันชายทะเลห่างจากจุดพบซากวาฬไปถึง 15 กิโลเมตร        “วาฬอำแพง” นับว่าเป็นซากฟอสซิลที่มีความสมบูรณ์มากถึง 90%  ซากกระดูกที่พบรวม  138 ชิ้น ขนาดความยาวประมาณ 12.5 เมตร ขณะนี้ทีมดูแลและอนุรักษ์ฟอสซิลไว้ที่  ณพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติธรณีวิทยาเฉลิมพระเกียรติ ปทุมธานี         นอกจากนี้ บริเวณที่พบซากวาฬ ยังมีซากหอยไรน้ำ กาบหอย  ซากปลากระดูกอ่อน พืชพรรณ สื่อความหลากหลายทางชีวภาพ นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า เป็นการค้นพบหลักฐานทางธรณีวิทยาที่มีความสำคัญต่อการศึกษาการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศโบราณของพื้นที่ที่ราบลุ่มเจ้าพระยาตอนล่าง โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่งอ่าวไทยตอนบนด้านทิศตะวันตกอีกด้วย   กระดูกสันหลังวาฬอำแพงที่อยู่ในขั้นตอนอนุรักษ์         ในเวทีประชุมหัวข้อ”สภาพแวดล้อมบรรพกาลกับวาฬอำแพง” จัดโดยกรมทรัพยากรธรณี เมื่อวันก่อน ทีมนักวิชาการระบุชัดพบซากฟอสซิลอีกมาก บ่งชี้สภาพแวดล้อมบรรพกาลได้และอาจมีชนิดพันธุ์ใหม่ของโลกในพื้นที่นี้      ดร.ฉัตรเฉลิม เกษเวชสุริยา ภาควิชาวิทยาศาสตร์พื้นพิภพ คณะวิทยาศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ ให้ข้อมูลว่า บริเวณที่พบซากวาฬ สภาพแวดล้อมในอดีตเป็นชายฝั่งทะเลน้ำตื้นและจากน้ำขึ้นน้ำลงจึงปรากฏเป็นหาดโคลน ส่วนฟอสซิลกลุ่มหอยพบได้ในสภาพแวดล้อม เช่น  ทะเล ป่าชายเลน แม่น้ำ ทุ่งนาและภูเขา มีวิวัฒนาการมายาวนานจนถึงปัจจุบันก็ยังพบเห็นได้        ส่วนซากหอยที่พบในชั้นตะกอนร่วมกับซากกระดูกวาฬโบราณมีมากกว่าอ1,000 ตัวอย่าง แบ่งเป็น 3 กลุ่มได้แก่หอยฝาเดียว หอยสองฝาและหอยงาช้าง    “ กลุ่มที่พบมากที่สุดคือ หอยฝาเดียวมากถึง25 ชนิด ส่วนใหญ่เป็นหอยปิ่นปักผมและหอยตะกายลายจุด ยังมีกลุ่มหอยขนาดเล็ก Ringicula propinquans Hinds, 1844 Orbitestellidae Iredale, 2460 น่าจะเป็นการค้นพบชนิดพันธุ์ใหม่จะต้องศึกษาเพิ่มเติม ที่พบหอยฝาเดียวมากสุดมาจากการปรับตัวต่อสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงได้ ส่วนหอยสองฝาพบหอยลายและหอยงาช้างเยอะสุด แล้วยังพบเพรียงทะเล ฟอร์แรม“ ดร.ฉัตรเฉลิม กล่าว       ด้าน ดร.สุชาดา คำหา สำนักงานวิชาการพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติกล่าวว่า พบซากปลากระดูกอ่อนคือฟันฉลามฟันกระเบน  และเงี่ยงบริเวณหางกระเบนจากการจัดจำแนกและศึกษาเบื้องต้นฟันฉลามอยู่ในวงศ์Carcharhinidae ที่ปรากฏตั้งแต่ยุคไมโอซีนตอนปลายประมาณ 5 ล้านปีก่อนและมีวิวัฒนาการมาจนถึงยุคปัจจุบันมีรายงานการพบเจอในน่านน้ำไทย  ได้แก่ฉลามเสือ        “ นอกจากนี้พบฟันฉลามคาดว่าเป็นฉลามฟันหอกในสกุลGlyphis sp. เป็นฉลามที่หายากและสามารถปรับตัวอยู่ได้ทั้งน้ำกร่อยและน้ำจืด ส่วนฟันกระเบนและเงี่ยงบริเวณครีบหางอาจจะอยู่กลุ่มStingrays ยังระบุชนิดไม่ได้ แล้วยังมีซากกระดูกสันหลังของปลากระดูกแข็งอยู่ในขั้นศึกษาชนิดพันธุ์ จะช่วยเติมเต็มข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพในอดีต และเป็นหนึ่งในหลักฐานอธิบายสภาพแวดล้อมของไทยช่วงระยะเวลาหลายพันปีได้” ดร.สุชาดา   กระดูกฟันฉลามโบราณที่พบแหล่งวาฬอำแพง จ.สมุทรสาคร           ทีมวิจัยที่เก็บตัวอย่างตะกอนดินเหนียวในแหล่งพบวาฬอำแพง  อย่างดร.วิภานุ รักใหม่ สถาบันวิจัยไม้กลายเป็นหิน มรฏ.นครราชสีมา เผยว่า  ผลศึกษาพบเรณูของพืช ซึ่งเป็นเซลล์สืบพันธุ์พืชดอกและพืชเมล็ดเปลือย ชี้ว่าพื้นที่แห่งนี้เป็นระบบนิเวศป่าชายเลนมาก่อน พบเรณูของพืชวงศ์โกงกางเป็นหลักยังมีแสม ลำพู ลำแพน ปรงทะเล ปรงสวนแล้วยังมีเรณูของพืชในระบบนิเวศอื่นปะปนอยู่ด้วยได้แก่ พืชในวงศ์หญ้า วงศ์กก วงศ์ธูปฤาษี และเรณูพืชจากระบบนิเวศป่าที่ลุ่มต่ำ เช่น พืชในวงศ์ก่อ วงศ์ยางพารา วงศ์ชมพู่ เป็นต้น จะต้องศึกษาวิเคราะห์สัดส่วนของเรณูพืชที่พบในตะกอนดินแต่ละชั้นต่อ เพื่อชี้ให้เห็นการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำทะเลของพื้นที่แห่งนี้ กระดูกหูวาฬอำแพง ชิ้นส่วนที่หาได้ยาก         ส่วน ผศ.ดร.อานิสงส์ จิตนารินทร์ สาขาวิชาเทคโนโลยีธรณี สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มทร.สุรนารี ขยายภาพการพบ ไรน้ำกาบหอย ขนาดเล็กเพียง 1 มิลลิเมตร โดย 10 ตัวอย่างตะกอนดินเหนียวจากแหล่งขุดค้นซากวาฬ เฉพาะตัวอย่างหมายเลข20SS04 จำแนกได้มากกว่า10 ชนิด คาดว่าจะอยู่ในสกุลKeijella,Semicytherura,Neomonoceratina,Sinocytheride,Propontocypris, Pontocypris    “ ปัจจุบันไรน้ำกาบหอยบางชนิดพบอยู่ในเขตทะเลตื้นของมหาสมุทรอินเดียแต่ไม่พบในเขตอินโด-แปซิฟิกนับว่ามีประโยชน์ในการศึกษาธรณีวิทยาจากการซากดึกดำบรรพ์และมีการประยุกต์ข้อมูลเพื่อศึกษาสภาพแวดล้อมบรรพกาลได้   “ผศ.ดร.อานิสงส์ยืนยันหลักฐานแสดงระบบนิเวศที่หลากหลายแหล่งวาฬอำแพง     https://www.thaipost.net/main/detail/91612 กรมทรัพยากรธรณี, นสพ.ไทยโพสต์, วาฬอำแพง FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210201/image_big_6017695326fa8.jpg 91069 26/01/2021 15:33 26/01/2021 15:33 เผยปริศนา"วาฬอำแพง "อายุกว่า 3,380ปี สะท้อนทะเลไทย อาจเคยมีวาฬขนาดยักษ์อยู่อาศัย ส่วนสีแดงคือ ชิ้นส่วนที่ค้นพบกระดูกของวาฬอำแพง   25 ม.ค.63 -  กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นายสมหมาย เตชวาล อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี แถลงข่าว “ทธ. เผยปริศนา...อายุวาฬอำแพง ย้อนเวลาสู่อดีตทะเลโบราณ”  เผยได้นำชิ้นส่วนกระโหลกวาฬส่งพิสูจน์อายุพบว่า  วาฬอำแพงมีอายุ 3,380 +/-30 ปี ถือว่ามีสภาพเป็นซากฟอสซิลสมบูรณ์ถึง  90% และพบซากชิ้นส่วนสำคัญ ได้แก่ บาลีนและกระดูกหู ที่พบครั้งแรกในประเทศไทย นายสมหมาย เตชวาล อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี(ทธ.) นายสมหมาย เตชวาล อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี(ทธ.) เปิดเผยว่า จากการค้นพบโครงกระดูกวาฬอำแพง ตำบลอำแพง อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร  ได้ส่งตัวอย่างกระดูกบริเวณส่วนหัวกะโหลกที่แตกหัก 1 ชิ้นประมาณ 100 กรัม ไปยังห้องปฏิบัติการเพื่อวิเคราะห์หาอายุด้วยวิธีศึกษาธาตุคาร์บอน-14 (C-14) ที่ห้องปฏิบัติการบริษัท เบต้า จำกัด ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นห้องปฏิบัติการชั้นนำด้านการหาอายุด้วยวิธีคาร์บอน 14 AMS ทราบว่า วาฬอำแพงมีอายุ 3,380 ปี +/-30 ปี หรือมีอายุมากกว่า 3,000 ปีมาแล้ว ซึ่งเป็นช่วงรอยต่อทางธรณีวิทยากับโบราณคดี โดยสามารถบ่งบอกสภาพแวดล้อมในอดีตได้ว่า เป็นช่วงที่เริ่มมีอารยธรรม พบสิ่งมีชีวิต หรือเริ่มเข้าสู่ในยุคอาณาจักรศรีวิชัย หลังจากนี้อาจจะสามารถคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศและระดับน้ำทะเล ที่จะมีผลกระทบต่อที่ลาบลุ่มภาคกลางจะเป็นอย่างไรต่อไป  กระดูกต้นแขนและกระดูกปลายแขน ส่วนบาลีน   ภาพแสดงชั้นใต้ดินเหนียวที่พบโครงกระดูกวาฬอำแพง อธิบดี ทธ. กล่าวเพิ่มว่า เมื่อกลางเดือนมกราคม 2564 ที่ผ่านมา ได้ดำเนินการอนุรักษ์ตัวอย่างชิ้นสุดท้ายชิ้นที่ 128 คือ เฝือกส่วนกะโหลก และกระดูกหู 2 ข้าง ซึ่งเป็นชิ้นส่วนสำคัญในการจำแนกสายพันธุกรรมโบราณและวิวัฒนาการของวาฬ อีกทั้งยังเป็นการค้นพบครั้งแรกในประเทศไทย เพราะกระดูกหูถือว่าเป็นส่วนที่ค้นพบได้ยากมากๆ  ยังพบบาลีนหรือ ส่วนขากรรไกรบน (ซ้าย-ขวา) กว้าง 40 เซนติเมตร และชิ้นส่วนนิ้วเพิ่มอีกจำนวน 3 ข้อ สรุปชิ้นตัวอย่างโครงกระดูกวาฬ จำนวนรวมทั้งสิ้น 138 ชิ้น   และจะทำการศึกษาต่อไปถึงสรีระของวาฬ วิวัฒนาการของวาฬในอดีตเชื่อมโยงปัจจุบันว่ามีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร  ณ ขณะนี้โครงกระดูกวาฬเพื่อทำการอนุรักษ์ตัวอย่าง ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติธรณีวิทยาเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดปทุมธานี และหากสถานที่ของทางจังหวัดสมุทรสาครที่จะนำชิ้นกลับไปดูแลอนุรักษ์ เป็นสมบัติของจังหวัด ซึ่งจะต้องใช้เวลาในการดำเนินการ  ส่วนกระดูกมือและนิ้ว ภายในงานเสวนา สภาพแวดล้อมบรรพกาลกับวาฬอำแพง  นายก้องเกียรติ กิตติวัฒนาวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามันตอนบน ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า  การจำแนกชนิด"วาฬอำแพง" ชิ้นส่วนที่สามารถนำมาจำแนกได้ อย่าง ส่วนของกระดูกจมูก พบว่ากระดูกจมูกวาฬอำแพง ยังไม่มีความชัดเจน แต่ได้ให้น้ำหนักใกล้เคียงกับ วาฬบรูด้า ที่มีลักษณะโค้งงอและเส้นตรง  แต่อีกส่วนที่สำคัญที่สามารถพิสูจน์ชนิดได้ คือด้านข้างของกะโหลก แต่ต้องใช้ระยะเวลาในการพิสูจน์เพราะกระโหลกมีความชำรุด  กรดูกหูวาฬอำแพง ส่วนของกระดูกจมูก   เปรียบเทียบส่วนของกระดูกจมูกวาฬอำแพง เพื่อเทียบชนิดพันธุ์   ทั้งนี้ มีข้อมูลจากสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กรมอุทยานแห่งชาติ ที่น่าสนใจคือ มีการพบว่าวาฬอำแพง ที่มีรหัสพันธุกรรมใกล้เคียงกับวาฬ Sei Whale แต่ทั้งนี้ขนาดของวาฬอำแพงเมื่อโตเต็มไวมีขนาดประมาณ 12.5 เมตร ซึ่งใหญ่กว่า  วาฬบรูด้า แต่เล็กกว่าวาฬ  Sei Whale ที่มีขนาด 15 เมตร  อีกทั้งยังไม่พบการแพร่กระจายในประเทศไทย ดังนั้นยังคงไม่ข้อสรุปเรื่องชนิดวาฬ จะต้องมีการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมที่อาจจะทำให้พบชนิดพันธุ์เพิ่มขึ้นได้    ----------------------- https://www.thaipost.net/main/detail/91069 Sei Whale, กรมทรัพยากรธรณี, นายก้องเกียรติ กิตติวัฒนาวงศ์, นายสมหมาย เตชวาล, วาฬบรูด้า, วาฬอำแพง TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210126/image_big_600fcfe4ea3b7.jpg