103570 20/05/2021 18:18 20/05/2021 14:26 'นพ.ประเวศ วะสี' เผยแพร่บทความ 'วิกฤติชาติบวกวิกฤติการเมือง ทางออกคืออะไร' 20 พ.ค.64 - ศ.นพ.ประเวศ  วะสี   เผยแพร่บทความ เรื่อง วิกฤติชาติบวกวิกฤติการเมือง ทางออกคืออะไร มีเนื้อหา ดังนี้ วิกฤติอีโคโมโนโควิด (Ecomono Covid Crisis) ซ้ำลงบนวิกฤตเก่าแห่งความเหลื่อมล้ำ และขาดความเป็นธรรม คือ วิกฤติชาติ ที่ระบบการเมืองไม่มีสมรรถนะจะแก้ได้ เพราะการเมืองก็วิกฤติด้วย วิกฤติความซับซ้อน (Complexity crisis) นั้นยากสุดๆ ที่อำนาจใช้ไม่ได้ผล การเมืองเรื่องอำนาจ หรือการเมืองเกมอำนาจ ที่ขาดความรู้และปัญญาไม่สามารถฝากความยากไปได้ การเมืองถูกออกแบบมาให้แตกแยกและอ่อนแอจึงวิกฤติ การเมืองฝรั่งเศสเคยอ่อนแอและวิกฤติแบบนี้ ไม่มีทางออกต้องหันไปพึ่ง นายพลชาร์ล เดอโกล เราก็ไม่มีคนอย่าง ชาร์ล เดอโกล ให้เป็นที่พึ่ง แล้วจะทำอย่างไร รัฐสภาของเราแม้จะมีจุดอ่อนหลายอย่าง ถ้าใครตามสังเกตระยะยาว จะเห็นหลายครั้งที่รัฐสภามีความไวต่อความรู้สึกของสังคม หรือกระแสสังคม และตอบสนอง ฉะนั้นเฉพาะหน้าขณะนี้ สังคมกับรัฐสภาจะต้องร่วมกันหาทางออก จากสภาวะวิกฤติชาติ  วิธีหนึ่ง ถ้านาวาประยุทธ์ล่ม คือ ตั้ง รัฐบาลเฉพาะกาล โดยรัฐสภา ด้วยการปรึกษาหารือกับภาคสังคม สรรหาและลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีคนใหม่ที่มีปัญญาบารมี เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง และให้อิสระแก่นายกรัฐมนตรีในการสรรหาคนที่ดีที่สุด เก่งที่สุด มาร่วมบริหารประเทศ โดยไม่ใช้ระบบโควต้าของกลุ่มการเมือง ระบบโควต้าของกลุ่มการเมืองที่จะได้ตำแหน่งรัฐมนตรี เป็นระบบที่ไร้ศีลธรรม นำไปสู่ความเสื่อมเสียนานาประการ ควรจะเป็นสิทธิของประเทศที่จะได้คนที่ดีที่สุดเก่งที่สุด มาเป็นรัฐมนตรี ไม่ใช่สิทธิของกลุ่มก๊วนใดๆ ระบบสิทธิของกลุ่มก๊วนในการได้โควตารัฐมนตรี ควรจะยกเลิกไปตลอดกาล  เมื่อได้นายกรัฐมนตรีคนใหม่ (โดยอเนกนิกรสโมสรสมมติ) ดังกล่าว และนายกรัฐมนตรีมีอิสระในการเลือกคนที่ดีที่สุด เก่งที่สุด มาเป็นคณะรัฐมนตรี รัฐบาลเฉพาะกาลก็จะมีสมรรถนะสูงและสามารถดึงทุกภาคส่วนของสังคม เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้วิกฤติชาติ นี้คือกระบวนการที่เรียกว่า “เปิดพื้นที่ทางสังคมและพื้นที่ทางปัญญาอย่างกว้างขวาง”  ระบบอำนาจนั้น ปิดพื้นที่ทางสังคม และพื้นที่ทางปัญญา ทำให้ชาติไม่มีพลัง ออกจากสภาวะวิกฤติไม่ได้  พลเอกประยุทธ์เป็นคนประเภทปิดหรือเปิดพื้นที่ทางสังคมและพื้นที่ทางปัญญา ก็ควรจะได้รับการวิเคราะห์เพื่อการเรียนรู้ของสังคมไทยหากรัฐบาลเฉพาะกาล กับการเปิดพื้นที่ทางสังคมและพื้นที่ทางปัญญาอย่างกว้างขวางได้ผลดี ในช่วงเวลาปีครึ่งถึงสองปี ก็จะเป็นรูปแบบที่จะวางระบบการเมืองที่ดีต่อไปในอนาคต หมายเหตุ การทำงานร่วมกันระหว่างรัฐสภากับสังคม เป็นการบรรจบกันของประชาธิปไตยทางอ้อมกับประชาธิปไตยทางตรง รูปแบบหนึ่ง ระบบรัฐสภาที่ใช้กันในปัจจุบันเป็นประชาธิปไตยทางอ้อม (Indirect democracy) หรือ ประชาธิปไตยตัวแทน เกิดขึ้นในประเทศตะวันตกในยุคโบราณ ที่การคมนาคมและการสื่อสารยังไม่สะดวก ราษฎรต้องเลือกตัวแทนขี่ม้า หรือนั่งเกวียนไปประชุมที่เมืองหลวง สมัยนี้การคมนาคมและการสื่อสารสะดวกทั่วถึงทั้งประเทศ ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมทางการเมืองได้โดยตรง เป็นประชาธิปไตยทางตรง (Direct democracy) ซึ่งทำได้หลายรูปแบบ รูปแบบหนึ่ง คือ การมีสมัชชาแห่งชาติ ซึ่งสมาชิกประกอบด้วยตัวแทนจากทุกภาคส่วนของสังคม เช่น ถ้าในสังคมนับได้ว่ามี ๑๐๐ ภาคส่วน ถ้าแต่ละภาคส่วนเลือกตัวแทนได้ ๕ หรือ ๑๐ คน สมาชิกสมัชชาแห่งชาติก็จะมี ๕๐๐ หรือ ๑,๐๐๐ คน สมาชิกสมัชชาแห่งชาติจะมีความหลากหลายครบทุกภาคส่วนของสังคม มากกว่าสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งประกอบด้วยคนค่อนข้างประเภทเดียวกัน คือคนที่เชี่ยวชาญในการหาเสียงให้ได้รับเลือกตั้ง  ประชาธิปไตยทางตรงอีกรูปแบบหนึ่งคือ การมีศูนย์บิ๊กดาต้าประชาธิปไตย ที่ใช้เทคโนโลยีการสื่อสารรับฟังความคิดเห็นของคนทั้งประเทศตลอด ๒๔ ชั่วโมง ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองโดยตรง และโดยวิธีนี้สามารถทำประชามติได้รวดเร็ว ราคาถูก สามารถทำประชามติทุกวันก็ได้ อีกวิธีหนึ่งคือการมีสภาองค์กรชุมชนและท้องถิ่น เป็นเครื่องมือให้ชุมชนท้องถิ่นทั่วประเทศ มีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายระดับชาติ  การเชื่อมโยงระหว่างประชาธิปไตยทางอ้อมกับประชาธิปไตยทางตรง จะทำให้ประชาธิปไตยมีฐานกว้างขึ้น เกมการเมืองแบบเก่าๆ ในสภาผู้แทนราษฎรจะทำไม่ได้ต่อไป ระบบประชาธิปไตยจะสมบูรณ์และมีคุณภาพมากขึ้น ในการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ต้องศึกษาระบบประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ และสร้างสมรรถนะของชาติ.   https://www.thaipost.net/main/detail/103570 พล.อ.ประยุทธ์ จันทรโอชา, รัฐบาลเฉพาะกาล, วิกฤติความซับซ้อน, วิกฤติอีโคโมโนโควิด, ศ.นพ.ประเวศ วะสี TRUE TRUE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20210407/image_big_606d3ecb60e7d.jpg 47250 03/10/2019 19:38 04/10/2019 00:01 บริหารกาย-จิตคิดเรื่องดีๆ เคล็ดลับจาก'ศ.นพ.ประเวศ วะสี'       เป็นตัวอย่างของคนวัยเก๋าที่มีพลัง โดยเฉพาะในแง่ของการทำงานเพื่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน ที่ปัจจุบันจะเข้าสู่วัย 88 ปี สำหรับ ศ.นพ.ประเวศ วะสี นักวิชาการด้านสาธารณสุข และนักวิชาการเกี่ยวกับการศึกษา โดยเฉพาะงานด้านส่งเสริมให้คำแนะนำประชาชน ผ่านทั้งงานเขียนหนังสือเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพที่หลายคนรู้จักกันอย่าง หนังสือ “สุขภาพบูรณาการ ความสุข สุขภาพดี อายุยืน สำหรับทุกคน” และเป็นผู้บรรยายปาฐกถาพิเศษในโอกาสต่างๆ ที่มุ่งให้ความรู้ประชาชนดูแลสุขภาพ สังคม เศรษฐกิจให้ดีขึ้น โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง แต่ทว่าการดูแลสุขอนามัยของ ราษฎรอาวุโส ในวัยหลัก 8 ถือว่าเป็นสิ่งที่น่าสนใจไม่แพ้กัน เนื่องจากเป็นหลักของการมีคุณภาพที่ดีโดยไม่จำเป็นต้องไปพบแพทย์ หรือไปหมอให้น้อยที่สุด หากว่าทำตามหลักปฏิบัตินี้       ศ.นพ.ประเวศ วะสี บอกว่า “เคล็ดลับของการเป็นผู้สูงอายุที่สุขภาพดีและอายุยืน อันดับแรกต้องออกกำลังกายเป็นประจำ เมื่อก่อนนี้ผมวิ่ง แต่ตอนหลังอายุมากขึ้น ไม่ได้วิ่งแล้ว แต่เน้นวิดพื้นโดยออกกำลังเช้าและเย็นครั้งละ 20-30 นาที โดยออกกำลังกายด้วยการทำ 2 อย่างคือ ตอนเช้า “วิดพื้น” และตอนเย็น “โหนชิงช้า”       "สำหรับการวิดพื้นผมจะเอาถุงทรายน้ำหนัก 2 กิโลกรัมพาดตรงข้อเท้า (ร้านยาทางการแพทย์มีจำหน่าย) และยกขึ้นลงทีละข้าง ข้างละ 20 ครั้ง และทำหลายเซต จากนั้นก็พักไปเขียนหนังสือ และก็กลับมาทำอีกครั้งหนึ่ง พูดง่ายๆ ว่าออกกำลังด้วยวิธีนี้ให้มากที่สุด เพราะจะทำให้กล้ามเนื้อหน้าขาแข็งแรง เนื่องจากกล้ามเนื้อบริเวณดังกล่าวจะไปประกอบที่หัวเข่า ซึ่งจะทำให้ลดอาการปวดเข่าได้ค่อนข้างดีมากๆ ถ้าคนรู้การออกกำลังกายด้วยวิธีนี้ ก็จะไม่ต้องไปผ่าตัดเปลี่ยนเข่าราคาเป็นหลักแสน นอกจากนี้ในตอนเย็นผมก็จะออกกำลังกายด้วยการโหนชิงช้าที่ผูกไว้บริเวณต้นไม้หน้าบ้าน เพื่อให้เท้าพ้นดิน ทำให้น้ำหนักทิ้งลงพื้น มันจะช่วยดึงกระดูกหลังของเราให้ตรง เพราะไม่อย่างนั้นผู้ที่มีอายุจะหลังโก่ง       นอกจากนี้ “อัตโนกายภาพบำบัด” คือหลักการดูแลสุขภาพที่เราสามารถนำมาใช้เพื่อช่วยแก้ปัญหาอาการปวดเมื่อย ปวดไหล่ ไม่ต้องไปหาหมอ หรือหากปวดคอ ก็ใช้วิธีนำหมอนเล็กๆ มารองหนุนที่บริเวณคอ คนสูงอายุมักปวดคอและร้าวมาที่ไหล่ เพราะกระดูกที่คอไปกดทับบริเวณเส้นประสาท เพราะการนอนของคนทั่วไปไม่ค่อยถูกต้อง เนื่องจากไปนอนหนุนหมอนบริเวณศีรษะ ทำให้ลำคองอจนเกิดอาการปวด จึงต้องหนุนหมอนที่คอ       ส่วนการเลือกอาหารการกินนั้น ศ.นพ.ประเวศ บอกให้ทราบว่า เป็นที่รู้กันดีอยู่แล้วว่า “อาหารไทย” ถือเป็นเมนูสุขภาพที่หากบริโภคเป็นประจำสามารถลดความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมากได้         “เรื่องอาหารการกิน ผมคิดว่าอาหารไทยของเรานั้นเป็นอาหารสุขภาพ ถ้าเทียบกับอาหารฝรั่ง เนื่องจากมีไขมันต่ำและเส้นใยในอาหารค่อนข้างสูง เช่น แกงส้ม แกงเลียง น้ำพริก ปลาทูผักต้ม เป็นอาหารสุขภาพ และยังมีหอม กระเทียม ช่วยป้องกันการแข็งตัวของเกล็ดเลือด และการกินเผ็ดก็ช่วยละลายลิ่มเลือด ส่วนอาหารอื่นๆ กินได้บ้างเล็กน้อย แต่อย่ากินเป็นประจำ เพราะอาหารฝรั่งนั้นไขมันสูงและเส้นใยอาหารต่ำ อาหารไทยควรส่งเสริม ที่สำคัญการกินเนื้อสัตว์มากๆ โดยเฉพาะเนื้อแดง จะเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งลำไส้ แต่ให้เน้นเมนูปลา ทั้งผู้ชายที่ชอบกินอาหารสไตล์ฝรั่งหรืออาหารตะวันตกนั้น จะเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก แต่ถ้ากินอาหารแบบไทยก็จะลดความเสี่ยงในเรื่องนี้ได้”       ขณะที่การดูแลจิตใจเพื่อป้องกันความเครียดนั้น ศ.นพ.ประเวศ บอกว่า ไปเรียน “ฝึกกรรมฐาน” มาตั้งแต่หนุ่มๆ แล้ว ซึ่งเป็นเรื่องที่ดี เพราะถือเป็นการฝึกการเจริญสติ จะทำให้สุขภาพดี ทำให้หัวใจทำงานดี และที่สำคัญภูมิคุ้มกันในร่างกายของเราก็จะดี เพราะมีการวิจัยมาแล้ว สมองและสติปัญญาก็ดีไปด้วยจากการที่เราฝึกสมาธิ ปฏิบัติกรรมฐาน เพราะถ้าภูมิคุ้มกันดีจะช่วยป้องกันทั้งโรคมะเร็ง โรคหัวใจ โรคติดเชื้อ โรคภูมิแพ้ ดังนั้นถ้าจิตใจดี จิตใจสงบและสบาย มันก็จะมีความสุขไปด้วย ที่สำคัญทำให้อายุยืนเช่นกัน       สำหรับการเจริญสติสามารถทำได้ 1.ใช้กำหนดลมหายใจ หรือที่เรียกว่า “อานาปานัสสติ” แปลว่าสติอยู่กับลมหายใจเข้า-ออก หรือการที่เรารู้อยู่กับลมหายใจเข้า-ออก สังเกตง่ายว่าเวลาที่เราหายใจเข้า เราก็จะรู้ว่ากำลังหายใจเข้า และหายใจออกก็รู้ว่ากำลังหายใจออก ปกติเราจะไม่รู้ เราต้องฝึกหัดให้รู้ เพราะใจเรามักจะไปอยู่ที่ความคิด หรือการที่เรามักจะคิดในสิ่งต่างๆ อยู่ตลอดเวลา ไม่อยู่กับปัจจุบัน แต่เราสามารถเริ่มจากการฝึกน้อยๆ ก่อน คือทำให้ได้ประมาณ 5 นาที 2.บริกรรมพุทโธ โดยการออกเสียงทั้งการที่อยู่คนเดียวหรืออยู่ในชุมชน ไม่งั้นเราจะคิดมาก ทำให้เครียดและมีความทุกข์ แต่เมื่อเราบริกรรมพุทโธไปเรื่อยๆ ใจของเราก็จะสงบ ตรงนี้ผู้ฝึกจะต้องทดลองดูว่าชอบแบบไหน         3.เจริญสติในการทำงาน เช่น การทำงานบ้านอย่างการกวาดพื้น ปกติเราจะคิดทำไมต้องมาทำความสะอาดบ้าน แต่ถ้าทำงานด้วยการเจริญสตินั้น งานทุกอย่างที่เราทำก็จะมีความสุขมาก เช่น ขณะที่กวาดบ้านอยู่ก็รู้ว่ากำลังกวาดบ้าน หรือล้างส้วมอยู่ก็รู้ว่าล้างส้วม ถ้าเรารู้ตัวในสิ่งที่ทำจะก่อให้เกิดความสุข ไม่ฟุ้งซ่าน       เมื่อเข้าสู่หลัก 6 นั่นเท่ากับว่าเป็นวัยสั่งสมความรู้และประสบการณ์ชีวิต เพื่อถ่ายทอดสิ่งดีๆ ไปสู่ลูกหลานและคนในสังคม จึงทำให้วัย 88 ปีของ ศ.นพ.ประเวศ ไม่หยุดนิ่งในการทำงานเพื่อสังคม โดยเฉพาะในบทบาทที่คุ้นเคยกันดีอย่างการเป็นนักเขียน และเป็นผู้บรรยายปาฐกถาเรื่องสังคม เศรษฐกิจและการศึกษา สุขภาพอนามัย ให้กับคนในสังคมและกลุ่มผู้สูงอายุ เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต ท่ามกลางสังคมสูงวัยที่กำลังจะมาถึง อย่างน้อยๆ ใน 1 สัปดาห์จะต้องมีงานบรรยายให้กับผู้สนใจได้รับฟัง เพราะการที่คนวัยเกษียณยังทำงาน และได้กระตุ้นร่างกายให้ทำงานได้อย่างปกติ พูดง่ายๆ ว่าจะป้องกันโรคสมองเสื่อมและโรคมะเร็งในวัยชราได้นั่นเอง       "ผมมองว่าแม้เราจะเข้าสู่วัยเกษียณมานานหลายปีแล้ว ยิ่งต้องไม่ควรอยู่เฉยๆ โดยเฉพาะการทำงานเพื่อเพื่อนมนุษย์ อันที่จริงแล้วการเกษียณอายุเป็นเพียงสิ่งสมมติ ซึ่งไม่มีใครเกษียณอายุจากการรับใช้มนุษยชาติได้ ดังนั้นการที่เรากระตือรือร้นก็จะทำให้ระบบร่างกายมีเมล็ดเล็กๆ ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ช่วยซ่อมร่างกาย โดยเฉพาะคนที่ตื่นตัวตลอด เมล็ดเล็กๆ ดังกล่าวก็จะไปทั่วร่างกาย ไปซ่อมสมองไม่ให้เกิดมะเร็ง       ความตื่นตัวมี 3 ชนิด คือ 1.ทางกาย 2.ทางสังคม 3.ทางปัญญา เราสามารถทำอย่างใดอย่างหนึ่งก็ช่วยส่งเสริมสุขภาพได้ หรือจะทำทั้ง 3 ด้านก็ได้เช่นกัน ดังนั้นคนเราไม่ควรอยู่ว่างเฉยๆ เพราะถ้าใครที่เกษียณแล้วอยู่บ้านนิ่งๆ ก็จะทำให้เสียชีวิตเร็ว เพราะธรรมชาติร่างกายบอกไว้ว่า ถ้าไม่ทำอะไรก็ไม่จำเป็นต้องอยู่ แต่ถ้าอยู่แล้วทำอะไรเพื่อผู้อื่นก็จะอยู่ไปเรื่อย ยิ่งถ้าเราพยายามทำเพื่อเพื่อนมนุษย์ เมื่อนั้นจิตใจของเราก็จะยิ่งดี ดังนั้นสูตรการใช้ชีวิตที่ง่ายของผมคือ การบริหารกาย บริหารจิต คิดเรื่องดีๆ         ไล่มาถึงบรรทัดนี้ ราษฎรอาวุโส ในนาม ศ.นพ.ประเวศ ได้ฝากข้อคิดไปยังลูกหลานคนรุ่นใหม่ที่เป็นอนาคตของชาติได้น่าสนใจ โดยเฉพาะเรื่องการให้ความสำคัญกับเด็กและเยาวชน ตลอดจนครอบครัว เป็นสิ่งที่ต้องพัฒนาควบคู่กันไป เพื่อไม่ให้ลูกหลานไทยถูกทิ้งไว้ด้านหลังเพียงลำพัง         “สิ่งที่อยากบอกลูกหลาน คนรุ่นใหม่ซึ่งเป็นอนาคตของประเทศ ที่เขาจะต้องอยู่ไปนานๆ เราต้องสนใจคุณภาพของเด็กและครอบครัว เพราะการที่เด็กเยาวชนและครอบครัวจะมีคุณภาพและมีความสุข เราทุกคนต้องสนใจและส่งเสริมเรื่องนี้ พูดง่ายๆ ว่าทั้งในครอบครัว โรงเรียน ต้องมีความรู้ หมายความว่าถ้าเด็กที่อยู่ในครอบครัว แต่ว่าครอบครัวนั้นไม่มีความสงบ พ่อแม่ทะเลาะกัน แสดงความโหดร้ายต่อกัน จะกระทบกระเทือนต่อเด็ก มันจะกระทบภูมิคุ้มกันของเขา และทำให้สมองเสีย ทำให้เป็นโรคต่างๆ เช่น โรคหัวใจมะเร็ง เบาหวาน เป็นโรคทางภูมิคุ้มกัน ฉะนั้นครอบครัวต้องอบอุ่น           เมื่อครอบครัวอบอุ่น แต่มีฐานะที่จนมากเกินไป ก็จะทำให้ผู้ปกครองเกิดความเครียด ตรงนี้เราจึงควรเข้าไปดูแลเรื่องเศรษฐกิจภายในครอบครัว อย่าให้ปล่อยให้เขายากจนเกินไป ทุกอย่างต้องไปด้วยกัน เศรษฐกิจ จิตใจ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม สุขภาพ การศึกษาและประชาธิปไตย มันเชื่อมโยงกัน จะช่วยพัฒนาคุณภาพเด็กเยาวชนและครอบครัว. https://www.thaipost.net/main/detail/47250 คุณภาพชีวิต, ศ.นพ.ประเวศ วะสี, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191003/image_big_5d95ea72d78c8.jpg 47156 03/10/2019 00:01 03/10/2019 00:01 5 ยุทธศาสตร์...กรอบความคิด เตรียมพร้อมสังคมสูงวัยสมบูรณ์แบบ         การดูแลผู้สูงอายุรับสังคมสูงวัยนั้นไม่สามารถให้ภาครัฐเข้ามาช่วยได้ทุกเรื่อง ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของทุกคน รวมถึงภาคเอกชน ในการช่วยกันสร้างธุรกิจรองรับประชากรสูงวัย รวมถึงสร้างนวัตกรรมในการใช้ชีวิตของคนหลัก 6 ให้เหมือนกับคนวัยหนุ่มสาว เพื่อให้คนกลุ่มนี้ใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขแม้จะอายุมากขึ้นก็ตาม ในงานสัมมนา “ความหวังของคนกำลังสูงวัย : เตรียมความพร้อมประเทศไทยก่อนเข้าสู่สังคมสูงอายุเต็มรูปแบบ” ที่จัดโดย Economic Research Institute for ASEAN and East Asia และศูนย์พัฒนาธุรกิจและการดูแลสังคมสูงอายุ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี ม.ธรรมศาสตร์ ภายในงาน ศ.นพ.ประเวศ วะสี มาบรรยายปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “Thailand Graceful Ageing Strategy” ภายใต้หลักคิด 5 ยุทธศาสตร์ เพื่อส่งเสริมและดูแลคุณภาพวัยเก๋าได้อย่างสมบูรณ์แบบ       ศ.นพ.ประเวศ วะสี ให้ข้อมูลว่า “เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุนั้น หากเราสามารถที่จะแบ่งปันอะไรได้ก็อยากให้ทำ เพราะมีคำกล่าวที่บอกว่าผู้สูงอายุนั้นให้ทำอยู่ 2 เรื่องคือ “แจกของ-ส่องตะเกียง” ซึ่งคำว่าแจกของนั้น คือการแบ่งปันสิ่งต่างๆ อย่างการทำบุญ การให้ทานแก่คนยากไร้ ส่วนคำว่าส่องตะเกียงนั้น หมายถึงการชี้ช่องหรือให้ความรู้คนวัยหนุ่มสาว ในฐานะผู้มีประสบการณ์ ตรงนี้จะสร้างให้ผู้สูงอายุเป็นวัยเก๋าที่แข็งแรงทั้งร่างกายและจิตใจ อันที่จริงแล้วการที่เราเผชิญปัญหาในชีวิต มันทำให้เราแข็งแรงขึ้น และเมื่อใดที่เราเข้มแข็ง เราก็จะทำสิ่งต่างๆ ให้เป็นพลัง ซึ่งจะต้องใช้ใจนำเพื่อให้เกิดพลังและความกล้าหาญในการที่จะสร้างสรรค์สิ่งดีๆ เพื่อเพื่อนมนุษย์ เพราะถ้าหากว่าเรามีเมล็ดพันธุ์แห่งความเห็นใจคนอื่นนั้น จะทำให้เราไม่กลัวที่จะทำเพื่อส่วนรวม เพราะเรื่องความรู้สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ สำหรับเรื่องสังคมสูงวัยภายใต้หัวข้อ “Thailand Graceful Ageing Strategy” นั้น อันดับแรกจะต้องสร้างกรอบความคิดให้มีพลัง เพื่อให้การรับมือกับสังคมสูงวัยสามารถดำเนินต่อไปได้ โดยหลักยุทธศาสตร์ 5 ประการดังต่อไปนี้       “หลักยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนสังคมผู้สูงวัยอันดับแรกคือ 1.สัมมาทิฐิประเทศไทย หมายความว่า ถ้าเราอยากเห็นประเทศไทยเป็นอย่างไร ก็ต้องทำทุกอย่างด้วยความชอบทำ ขอยกตัวอย่างพระปฐมบรมราชโองการของ “ในหลวงรัชกาลที่ 9” ที่พระองค์ท่านตรัสว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม” ซึ่งหมายถึง แผ่นดินของเราจะต้องมีความเป็นธรรม เพื่อประโยชน์ของคนทั้งประเทศ โดยเฉพาะผู้สูงอายุและคนทุกเพศทุกวัยในสังคมที่จะต้องไม่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง ที่สำคัญเรื่องของความเป็นธรรมจะทำให้คนรักกัน อีกทั้งรักส่วนรวม เมื่อนั้นสังคมก็จะไม่ยุ่งเหยิงมาก ยกตัวอย่างสังคมที่มีความเป็นธรรมสูง และมีความเหลื่อมล้ำกันน้อยที่สุดคือ ประเทศญี่ปุ่น สังเกตว่าในช่วงที่บ้านเขาประสบกับเหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิ ประชาชนต่อคิวกันรับอาหารอย่างไม่มีการแก่งแย่งกัน ที่สำคัญเรื่องรายได้ คนญี่ปุ่นนั้นจะมีระดับใกล้เคียงกัน ไม่ว่าจะเป็นคนกวาดถนนหรือนักศึกษาที่จบปริญญาตรี ซึ่งจะอยู่ที่ประมาณ 60,000 เยน เมื่อเกือบ 20 ปีที่แล้ว (ประมาณ 17,027 บาท) ยกเว้นอาชีพตำรวจและครูที่อาจจะได้มากว่าอาชีพอื่น เนื่องจากต้องมีการคัดเลือก ซึ่งหลักเกณฑ์ในการพิจารณาการให้เงินเดือนประชากรนั้น เขาจะดูจากความเป็นคนดีเป็นที่ตั้ง ดังนั้นอัตราค่าจ้างของประชากรจึงมีความใกล้เคียงกัน       ส่วนยุทธศาสตร์ที่ 2 “สัมมาสังกัปปะ” (การดำริชอบ) หมายความว่า หากเราต้องการเห็นโครงการสังคมสูงวัยเป็นอย่างไร ต้องทำอย่างนั้น เช่น องค์พระพุทธรูปจะสวยงาม ก็ต้องสร้างฐานให้กว้างและแข็งแรง เพราะทุกวันนี้เรามักจะทำทุกอย่างเพียงแต่ด้านบนหรือฉาบฉวย เหมือนกับการสร้างเจดีย์ที่ยอดก่อน และสุดท้ายมันก็จะพังลงมา เป็นต้นว่าเรื่องของเศรษฐกิจที่ดิ่งลงด้านข้าง มันจึงทำให้สังคมบ้านเราเกิดความเหลื่อมล้ำนั่นเอง ดังนั้นเราต้องสร้างรากฐานของเราให้แข็งแรง เพื่อให้คนมีภูมิคุ้มกัน ยกตัวอย่าง บ้านเรามี 8 หมื่นหมู่บ้าน 8 พันตำบลทั่วประเทศ ดังนั้นถ้าจะพัฒนาสังคมไทยใน 8 เรื่อง ซึ่ง 1 ในนั้นมีเรื่องของผู้สูงอายุอยู่ด้วย (สังคม เศรษฐกิจ จิตใจ สิ่งแวดล้อม สุขภาพ ประชาธิปไตย วัฒนธรรม การศึกษา)       เราจะต้องใช้ความเป็นชุมชนและหมู่บ้านเข้ามาช่วย เนื่องจากเป็นผู้ที่อยู่ใกล้ชิดกับประชาชนมากที่สุด ยกตัวอย่าง ชุมบ้านหนองสาหร่าย จ.กาญจนบุรี ที่เขาสามารถดูแลผู้สูงอายุในชุมชนได้ทั้งหมด เพราะเป็นชุมชนที่เข้มแข็ง ซึ่งใช้เรื่องของ “ธนาคารความดี” เพื่อกู้เงินและสร้างจิตอาสาช่วยดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งต่างจากสังคมเมืองที่ต่างคนต่างอยู่ โดยเฉพาะเมื่ออายุมากกว่า 80 ปี ต้องเสียเงินเดือนละหลายแสนเพื่อจ้างคนไปดูแล แต่ “ธนาคารความดี” นั้นจะช่วยเซฟค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ ขณะเดียวกันก็จะมีจิตอาสาคนหนุ่มสาวไปดูแลผู้สูงอายุ และเมื่อหนุ่มสาวแก่เขาก็จะมีคนไปดูแลเช่นเดียวกัน รวมถึงการที่สถาบันการเงินให้งบ 100 ล้านบาทไปยัง 8 พันตำบลทั่วประเทศ ในการสร้างหรืออบรมเรื่องอาชีพให้กับประชาชน เพื่อเป็นเครื่องมือสำหรับเลี้ยงชีพ โดยให้คนชุมชนบริหารจัดการกันเอง เพราะคนกลุ่มนี้คือฐานของประเทศ และทำให้บ้านเมืองแข็งแรงได้ โดยอาศัยความเป็นชุมชน และที่สำคัญนั้น เราจะทำอย่างไรเพื่อให้สังคมเมืองแข็งแรงเหมือนสังคมชนบท       ขณะที่ยุทธศาสตร์ที่ 3 “หาความรู้ด้านสังคมสุขภาพเผยแพร่ให้คน” เราจำต้องมีข้อมูลว่าปัจจุบันประชากรผู้สูงอายุมีมากน้อยแค่ไหน อีกทั้งการดูแลผู้สูงวัยของคนทั่วโลกนั้นทำอย่างไรกันบ้าง เพื่อนำความรู้ดังกล่าวมาเผยให้คนสูงวัยดูแลตัวเอง ซึ่งจุดนี้ฐานข้อมูลจากมหาวิทยาลัยต่างๆ จึงเป็นตัวช่วยที่สำคัญมาก       ส่วนยุทธศาสตร์ที่ 4 “มีระบบจัดการที่ดี” ที่ขอใช้เป็น 3 ตัวย่อ คือ E คือความทั่วถึง Q คือความมีคุณภาพ และ E คือมีความเป็นไปได้ทางการเงิน ดังนั้นถ้าเรามีการบริหารจัดการที่ดี นอกจากทำให้ผู้สูงอายุดูแลตัวเองได้แล้ว ในปัจจุบันบ้านเรามีพยาบาล 2 แสนคนทั่วประเทศ ในการเข้าไปให้ความรู้ดูแลผู้ป่วยถึงบ้าน ซึ่งตรงนี้จะทำให้ผู้สูงอายุมีความรู้ในการดูแลตัวเองเบื้องต้นมากขึ้นไปอีก เนื่องจากพยาบาล 1 คนจะดูแลผู้ป่วยหลายคน ก็ถือเป็นการกระจายความรู้ ที่สำคัญ รพ.ในพื้นที่ก็จำเป็นต้องมีระบบบริการที่ดีและสมบูรณ์ เพื่อรองรับคนสูงอายุกลุ่มนี้เช่นกัน       ปิดท้ายกับยุทธศาสตร์ที่ 5 “การเชื่อมโยงสังคมเข้าไว้ด้วยกัน” เพราะในปัจจุบันนี้เราต่างแยกกันอยู่ แยกกันทำ จึงส่งผลให้สังคมอ่อนแอ ดังนั้นการเชื่อมโยงสังคมไว้ด้วยกันจะทำให้เกิดพลัง ยกตัวอย่าง บ้านเรามีมหาวิทยาลัย 100 แห่ง และมีนิสิตนักศึกษาประมาณ 1 ล้านคน ดังนั้นการส่งเสริมให้นักศึกษาเข้ามาช่วยดูแลผู้สูงอายุเป็นเรื่องที่สำคัญ เพราะการที่ให้นักศึกษาท่องวิชาที่ไม่จำเป็นและไม่ได้ใช้ก็คงไม่มีประโยชน์ ตรงกันข้ามหากให้นักศึกษาเข้าไปช่วยดูแลคนจนและผู้สูงอายุนั้น ตามธรรมชาติของสมองนั้น เมื่อมนุษย์ได้เห็นแววตาของผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจะก่อให้เกิดความเห็นใจ และอยากทำเพื่อเพื่อนมนุษย์ ซึ่งตรงนี้เรียกว่าเป็นการเรียนรู้จากการปฏิบัติสู่การลงมือทำ ซึ่งจะทำให้สังคมเกิดการเปลี่ยนแปลง ที่สำคัญไม่เพียงสร้างจิตสำนึกที่ดี แต่ยังทำให้คนในสังคมเกิดความรักและความไว้ใจซึ่งกันและกัน สำหรับประเด็นของการเชื่อมโยงระหว่างมหาวิทยาลัยกับชุมชนในการดูแลผู้สูงอายุนั้น เป็นเรื่องที่ไม่ยากจนเกินไป ส่วนหนึ่งผู้นำชุมชนพร้อมที่จะรับนักศึกษาให้เข้าไปอยู่และไปช่วยเหลือชุมชน และพร้อมดูแลเบื้องต้นเรื่องการกินอยู่สำหรับกลุ่มเด็กที่เข้าไปในชุมชน”.   https://www.thaipost.net/main/detail/47156 คุณภาพชีวิต, ศ.นพ.ประเวศ วะสี, โลกวัยเกษียณ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191002/image_big_5d948d966cf0f.jpg 32978 04/04/2019 17:04 04/04/2019 17:02 หลายองค์กรร่วมจัดงาน ‘สานต่อความคิด มุทิตาจิต 84 ปี บัณฑร อ่อนดำ’ ยกย่องเป็นนักวิชาการของประชาชนที่ไม่ได้อยู่บนหอคอยงาช้าง สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ / หลายองค์กรร่วมจัดงาน ‘สานต่อความคิด  มุทิตาจิต  84 ปี  บัณฑร  อ่อนดำ’ เนื่องในโอกาสครบรอบอายุ  84 ปี  ผู้ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นนักวิชาการของประชาชนที่ไม่ได้อยู่บนหอคอยงาช้าง  แต่ลงมาทำงานคลุกคลีกับคนยากคนจน  เป็นทั้งครู  นักวิชาการ  และนักพัฒนาที่อุทิศตนทำงานเพื่อรับใช้สังคมมาอย่างต่อเนื่องและยาวนาน   วันนี้ (4 เมษายน) เวลา 9.00-16.00 น. ที่สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) ถนนนวมินทร์  เขตบางกะปิ  กรุงเทพฯ  หลายองค์กรได้ร่วมจัดงาน  ‘สานต่อความคิด  มุทิตาจิต  84 ปี  บัณฑร  อ่อนดำ’  เนื่องในโอกาสที่อาจารย์บัณฑร  อ่อนดำ  มีอายุครบรอบ 84 ปี  โดยมีนักวิชาการ  นักพัฒนาชุมชน  ภาคประชาชน  กลุ่มและองค์กรต่างๆ   ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ พอช.  เข้าร่วมงานประมาณ  200 คน  อ.บัณฑร (นั่งที่ 2 จากขวา)   ภายในงานมีการจัดเวทีเสวเรื่อง ‘ทัศนะ/มุมมองต่ออาจารย์บัณฑร  อ่อนดำ’  โดย นพ.ประเวศ  วะสี  นางสมปอง  เวียงจันทร์  ผู้ได้รับผลกระทบจากเขื่อนปากมูล  นายบำรุง  คะโยธา  อดีตแกนนำสมัชชาคนจน  เวทีวิชาการหัวข้อ ‘สถานการณ์สังคมไทย  และความท้าทายใหม่ในงานพัฒนา’  มีผู้ร่วมเสวนา  เช่น   ดร.อรรถจักร์  สัตยานุรักษ์  นายศิวโรฒ  จิตนิยม  นายประสาท  มีแต้ม  นายไพโรจน์  พลเพชร  ฯลฯ  โดยมีนักวิชาการและนักพัฒนาอาวุโสเข้าร่วมงานมุทิตาจิตในครั้งนี้หลายคน   เช่น  นายโคทม  อารียา   นายจอห์น  อึ๊งภากรณ์  นางรัตยา  จันทร์เทียน  นายเดช  พุ่มคชา  นายสมพันธ์   เตชะอธิก   ศ.สุริชัย  หวันแก้ว   นายประสาน  มฤคพิทักษ์  ฯลฯ อาจารย์บัณฑร  อ่อนดำ   เกิดเมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์  พ.ศ.2478  จบการศึกษาระดับปริญญาตรี  คณะรัฐศาสตร์บัณฑิต  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  ปริญญาโท MS (Rural Sociology) Cornell  University, USA  และปริญญาเอก  สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา  ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (สาขาสังคมวิทยา)  มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  (2556)   อาจารย์บัณฑรเริ่มทำงานในปี 2509  โดยทำงานเป็นผู้ช่วยนักวิจัยในองค์การ USOM ของอเมริกาที่สำนักงานในประเทศไทย  ในปี 2517 เป็นหนึ่งในผู้ร่วมโครงการพัฒนาชนบทลุ่มแม่น้ำกลอง  โดยมี ดร.ป๋วย  อึ๊งภากรณ์  เป็นผู้อำนวยการโครงการ  นอกจากนั้นยังทำงานร่วมกับองค์กรต่างๆ  เช่น  มูลนิธิโกมลคีมทอง  กลุ่มประสานงานศาสนาเพื่อสังคม  สภาคาทอลิกเพื่อการพัฒนา  ฯลฯ    ช่วงปี 2515-2523  เป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์  คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา  มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  หลังจากนั้นจึงมีบทบาทในการเป็นนักพัฒนาอย่างเต็มที่  เช่น  (รักษาการ) ผู้จัดการภาคสนาม  โครงการประสานความร่วมมือพัฒนาทุ่งกุลาร้องไห้  จ.ร้อยเอ็ด (2527-2528),  ประธานคณะกรรมการประสานงานองค์กรเอกชนพัฒนาชนบทภาคอีสาน (กป.อพช.อีสาน)  ผู้อำนวยการ  สำนักงานคณะกรรมการองค์กรพัฒนาเอกชนพัฒนาชนบท (2533-2540)  ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางการทำงานกับคนจนและชนบทขององค์กรพัฒนาเอกชน อ.บัณฑรเมื่อครั้งเป็นที่ปรึกษาสมัชชาคนจน   อาจารย์บัณฑรเป็นทั้งนักวิชาการและนักพัฒนาที่ริเริ่มแนวทางการทำงานใหม่ๆ  และฝึกฝนคนรุ่นใหม่ให้ทำงานร่วมกับชาวบ้านและผู้ยากลำบากด้วยความอุตสาหะ  และมีบทบาทสำคัญในการปลุกมโนธรรมสำนึกให้คนรุ่นใหม่เห็นถึงความทุกข์ยากของคนเล็กคนน้อย  รวมทั้งกระตุ้นส่งเสริมให้ชาวบ้านรวมพลังสร้างกลุ่มขึ้นมาเคลื่อนไหวเรียกร้องสิทธิและความเป็นธรรมในสังคม   ปี 2553  เป็นที่ปรึกษาสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ มีบทบาทสำคัญในการผลักดันแนวทางการปฏิรูปประเทศ   โดยเป็น 1 ใน 19  ของคณะกรรมการปฏิรูปประเทศที่มีนายอานันท์  ปันยารชุน  เป็นประธาน  ได้นำเสนอข้อเสนอในการปฏิรูปประเทศในด้านต่างๆ   ปี 2555  รับตำแหน่งสำคัญในองค์กรพัฒนาหลายองค์กร  เช่น  ประธานกรรมการมูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย  กรรมการมูลนิธิสภาวัฒนธรรมแห่งเอเซีย  กรรมการมูลนิธิชุมชนไท  ที่ปรึกษาองค์กรชาวบ้านเพื่อการพัฒนาภาคอีสาน    ที่ปรึกษาโครงการยุติธรรมและสันติ  ที่ปรึกษาสมัชชาคนจน  ฯลฯ อ.บัณฑรเยี่ยมเกษตรกรที่ อ.บ้านลาด  จ.เพชรบุรี (ภาพจากสำนักข่าวอิสรา)   อาจารย์บัณฑรได้ชื่อว่าเป็น ‘นักวิชาการของประชาชนที่ไม่ได้อยู่บนหอคอยงาช้าง’  เป็นกำลังสำคัญในการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับขบวนการนักพัฒนา  อาสาสมัคร  และคนรุ่นใหม่  ที่มีปณิธานที่จะทำงานรับใช้สังคม  มุ่งมั่นสร้างสังคมที่คนยากจนส่วนใหญ่ในสังคมได้ลืมตาอ้าปาก  ลุกขึ้นมายืนได้อย่างมีศักดิ์ศรี   ประกอบกับการที่เป็นพุทธศาสนิกที่มีความรู้และเป็นนักปฏิบัติ  ทำให้อาจารย์บัณฑรประพฤติปฏิบัติ  ครองตนอยู่ในศีลธรรม  จนเป็นที่ยอมรับนับถือของบุคคลและหน่วยงานในวงการพัฒนาสังคมทั้งในและนอกประเทศ   อาจารย์บัณฑรจึงเป็นทั้งครู  นักวิชาการ  และนักพัฒนา  ผู้มีคุณูปการในการบุกเบิก  กรุยทางวิธีการทำงานพัฒนาแนวใหม่  พร้อมกับการฝึกอบรมสร้างคนรุ่นใหม่ให้ร่วมทำงานและใช้ชีวิตกับชาวบ้านผู้ยากไร้  ด้วยความอุตสาหะและตรากตรำเป็นเวลานานหลายสิบปี  จนสุขภาพทรุดโทรมลง  ไม่อาจเดินและพูดได้เหมือนเดิม  แต่แววตาและสีหน้าบอกถึงความมุ่งมั่นแน่วแน่ที่จะสร้างสังคมไทยให้เกิดความเป็นธรรม  ทำให้คนยากคนจนได้ลืมตาอ้าปากอย่างมีศักดิ์ศรี...!!   ทั้งนี้การจัดงานในวันนี้นอกจากจะแสดงมุทิตาจิตต่ออาจารย์บัณฑรแล้ว  ยังเป็นการเชื่อมโยงนักวิชาการ  นักพัฒนา  และประชาชน  ให้มาพบปะ  พูดคุย  แลกเปลี่ยนประสบการณ์และทิศทางในการพัฒนาสังคมร่วมกัน  นอกจากนี้ยังเป็นการสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้ที่มีคุณูปการต่อการพัฒนาชุมชนและสังคม   โดยมีหน่วยงานที่ร่วมจัด  เช่น  สถาบันวิจัยสังคม  จุฬาฯ   วิทยาลัยพัฒนศาสตร์  ป๋วย  อึ๊งภากรณ์   สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ  คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน   มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม  มูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย  มูลนิธิชุมชนไท  ฯลฯ    https://www.thaipost.net/main/detail/32978 บัณฑร อ่อนดำ, พอช, ศ.นพ.ประเวศ วะสี, สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20190404/image_big_5ca5d57dabe7f.jpg 19018 03/10/2018 16:47 03/10/2018 16:47 'หมอประเวศ'ชี้สังคมไทยต้องใช้'อริยะพัฒนา'กระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น 3 ต.ค. 61 - ศ.นพ.ประเวศ วะสี ได้กล่าวปาฐกถาพิเศษเรื่อง “ชุมชนท้องถิ่น ฐานพัฒนาสุดยอดผู้นำ” ในงานเวทีสุดยอดผู้นำชุมชนท้องถิ่น วาระ”ลดปัจจัยเสี่ยงสุขภาพ เพิ่มปัจจัยเสริมสุขภาวะ” ที่ห้อง Royal Jubilee ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี โดยสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ  ว่า เมื่อท้องถิ่นเข้มแข็ง ก็ทำให้ประเทศเจริญ ปลอดภัย และการที่ท้องถิ่นจะเข้มแข็งได้ ก็ต้องมีการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น ซึ่งมีตัวอย่างให้เห็นจากหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา สวิตเซอร์แลนด์ รวมทั้ง เยอรมนี ญี่ปุ่น ที่แพ้สงครามโลกครั้งที่ 2 แต่กลับเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม ฉะนั้นหากมีการเลือกตั้งตามโรดแม็ปของรัฐบาล หลังเลือกตั้งคราวนี้ ประชาชนควรเรียกร้องให้พรรคการเมืองทุกพรรคกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นอย่างจริงจัง ขณะเดียวกันในส่วนของผู้นำประเทศ ก็ควรมาจากท้องถิ่นหรือผู้นำตามธรรมชาติ เพราะท้องถิ่นเปิดโอกาสให้ได้พิสูจน์ตัวเองว่าเป็นคนสุจริต ฉลาด เห็นแก่ส่วนรวม ทำงานเก่ง จึงได้ขึ้นมาเป็นผู้นำ ซึ่งแตกต่างจากผู้นำที่มาจากการใช้วาทกรรมหรือใช้เงิน เพราะผู้นำตามธรรมชาติมีคุณภาพสูงกว่า ศ.นพ.ประเวศ ขยายความว่า ในหมู่บ้านหนึ่งๆ จะมีผู้นำตามธรรมชาติประมาณ 50 คน หรือทั้งประเทศราว 4 ล้านคน ถ้าคนเหล่านี้ถูกส่งเสริมให้มีศักยภาพสูงสุด ก็จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมได้ ฉะนั้นจึงถือเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องร่วมกันทำให้เข้มแข็งขึ้นเรื่อยๆ เพื่อทุกตำบลจะได้เป็นตำบลสุขภาวะ เป็นตำบลแห่งความดีงาม หรือที่เรียกว่า “อริยะพัฒนา” แต่อย่างไรก็ตามจะมาถึงจุดนี้ได้ คนทั้งตำบลต้องรวมตัวกันเป็นประชาคมตำบล ฝันถึงเป้าหมายร่วมกัน คือตำบลสุขภาวะและดีงามที่สุด ขณะเดียวกันก็คิดว่าต้องทำอย่างไร ควรมีการจัดทำแผนตำบลหรือธรรมนูญพัฒนาตำบล และขับเคลื่อนพัฒนาตำบลอย่างบูรณาการ โดยมี 8 เรื่องเชื่อมโยงกัน ได้แก่ เศรษฐกิจ จิตใจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้ออม สุขภาพ การศึกษา ประชาธิปไตย “ตอนนี้เรามี 789 ชุมชนที่กำลังจะยกเป็นชุมชนสุขภาวะลดปัจจัยเสี่ยง-เพิ่มปัจจัยเสริมสุขภาวะ ต่อไปภายในปี 2570 เรามีเป้าหมายจะทำเรื่องดีๆ เหล่านี้ให้ทั่วถึงและครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศ เพื่อฉลองพระชนมายุครบ 100 ปี รัชกาลที่ 9” ศ.นพ.ประเวศ กล่าว https://www.thaipost.net/main/detail/19018 ศ.นพ.ประเวศ วะสี, สสส. TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20181003/image_big_5bb48fb771643.jpg 13326 24/03/2026 16:50 12/07/2018 20:11 เปิดตัวหนังสือ ‘พังงาแห่งความสุข’ ถอดบทเรียนการทำงานจากวันวาน....ก้าวสู่วันข้างหน้า ม.ธรรมศาสตร์  ศูนย์รังสิต / เมื่อวันที่ 12  กรกฎาคม  ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ศูนย์รังสิต  มีงานเปิดตัวหนังสือ ‘พังงาแห่งความสุข...สุขที่คุณสัมผัสได้’  และมีการจัดเวทีเสวนาโดยผู้มีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ ‘พังงาแห่งความสุข’ เช่น  ไมตรี  จงไกรจักร  นายกสมาคมประชาสังคมพังงาแห่งความสุข  ปรีดา  คงแป้น  เลขาธิการมูลนิธิชุมชนไท  ธีรพล  สุวรรณรุ่งเรือง  รองผู้อำนวยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน จังหวัดพังงา ได้รับการสำรวจและวิจัยจากหลายหน่วยงานว่าเป็นจังหวัดที่ประชาชนอยู่แล้วมีความสุขเป็นอันดับต้นๆ ของประเทศติดต่อกันหลายปี  เช่น  การสำรวจภาวะเศรษฐกิจของสังคมและครัวเรือนตลอดปี 2552-2553  พบว่า  พังงาเป็นจังหวัดที่มีความสุขมากที่สุดต่อเนื่องกัน 2 ปี  นอกจากนี้การวิจัยของศูนย์เครือข่ายวิชาการเพื่อสังเกตการณ์และวิจัยความสุขชุมชน  มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ  ตั้งแต่ปี 2557-2560 เรื่อง ‘ผลการจัดอันดับจังหวัดแห่งความสุขของประเทศไทย’ พบว่า  พังงาเป็นจังหวัดที่ประชาชนอยู่แล้วมีความสุขมากที่สุดเป็นอันดับสองของประเทศรองจากแม่ฮ่องสอน จากการสำรวจพบว่าปัจจัยที่ทำให้ประชาชนในจังหวัดต่างๆ อยู่แล้วมีความสุข  มีปัจจัยมาจากด้านสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติเป็นหลัก  รวมทั้งวิถีชีวิตชาวบ้าน  เป็นเมืองสงบ  เป็นสังคมขนาดเล็ก  มีความสัมพันธ์ที่ดีของคนในครอบครัวและชุมชน  ผู้คนมีความช่วยเหลือเกื้อกูลกัน  มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินสูง  คนในพื้นที่มีความจงรักภักดีต่อสถาบันชาติ  ศาสนา  พระมหากษัตริย์  มีความภาคภูมิใจในประวัติศาสตร์ท้องถิ่น   มีความเป็นเมืองและลักษณะวัตถุนิยมระดับน้อยถึงปานกลาง ฯลฯ   จากผลการสำรวจของหน่วยงานต่างๆ ดังกล่าว  วาทกรรม ‘พังงาแห่งความสุข’  จึงนำไปสู่การขับเคลื่อนโดยภาคประชาสังคมจังหวัดพังงา  โดยมีการจัดงาน ‘สมัชชาพังงาแห่งความสุขครั้งที่ 1’ ในปี 2556  และจัดต่อเนื่องมาเป็นประจำทุกปีจนถึงปัจจุบัน   และนำมาสู่การจัดทำร่างยุทธศาสตร์ 10 ข้อ  เพื่อนำไปสู่ ‘พังงาแห่งความสุข’  เช่น  1.การสร้างเศรษฐกิจที่ยั่งยืน  กระจายรายได้อย่างเป็นธรรม  2.การสร้างการศึกษาตลอดชีวิตและการศึกษาตามวิถีชุมชน  3.การสร้างความมั่นคงในที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยอย่างเป็นธรรม  4.การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน  ฯลฯ หนังสือ ‘พังงาแห่งความสุข...สุขที่คุณสัมผัสได้’ เป็นหนังสือที่จัดทำขึ้นจากการถอดบทเรียนการทำงานชุมชนร่วมกันของผู้นำชุมชนและประชาสังคมของจังหวัดพังงาที่ทำงานร่วมกันมานานกว่า 20 ปี  ผ่านประสบการณ์ความล้มเหลว  การล้มลุกคลุกคลาน  แทงบอลวันนี้  จุดอ่อน  จุดแข็ง  ฯลฯ  จัดพิมพ์โดยโครงการผู้นำแห่งอนาคต   คณะวิทยาการเรียนรู้และศึกษาศาสตร์  มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) คณะบรรณาธิการ : ไมตรี  จงไกรจักร, ปัณฑิตา  จันทร์อร่าม, พิมพ์ครั้งแรก :  กรกฎาคม 2561  จำนวน 166  หน้า  จำนวนพิมพ์ 3,000 เล่ม  จุดเริ่มต้นของหนังสือเล่มนี้มาจากแนวคิดของ ศ.นพ.ประเวศ  วะสี  และ ประชา  หุตานุวัตร  ที่มองเห็นว่าบทเรียนการทำงานของสมาคมประชาสังคมพังงาแห่งความสุข  คือ  การสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในระดับฐานราก  ที่มีความเป็นตัวของตัวเอง  และมีศักดิ์ศรี  โครงการผู้นำแห่งอนาคตฯ จึงเล็งเห็นความสำคัญของการตีแผ่แนวคิดและกระบวนการขับเคลื่อนสังคมของสมาคมประชาสังคมพังงาฯ ออกสู่สาธารณะชน  และถือเป็นตัวอย่างหนึ่งของบทเรียนการสร้างชุมชนที่เข้มแข็งที่มาจากฐานรากที่แท้จริง  ซึ่งผู้อ่านจะได้นำแนวคิดต่างๆ ไปปรับใช้ในการสร้างสรรค์การทำงานในพื้นที่ของตนเองได้ ขณะที่ ไมตรี  จงไกรจักร  นายกสมาคมประชาสังคมพังงาแห่งความสุข  สล็อต789 และอีกหลายบทบาทหน้าที่ทางสังคม  ซึ่งเติบโตมาจากเหตุการณ์ ‘สึนามิ’ เมื่อปี 2547  จากนักการเมืองท้องถิ่นแห่งบ้านน้ำเค็ม  จ.พังงา  ที่สูญเสียบิดาและญาติมิตรหลายสิบคนในเหตุการณ์ครั้งนั้น  จนกลายมาเป็นนักพัฒนาและหัวขบวนในการขับเคลื่อนพังงาไปสู่ความสุขในวันนี้  ได้บันทึกบางส่วนในหนังสือเล่มนี้ว่า... “เชื่อว่า ‘พังงาแห่งความสุข’ เกิดขึ้นจากปัจจัยภายนอกที่คล้ายๆ กับจังหวัดอื่นๆ ที่มีความฝันเดียวกัน  อาจฝันที่จะเป็นจังหวัดจัดการตนเอง  หรืออื่นๆ ก็ตาม  ทั้งนี้จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยหากผู้สนับสนุนไม่เข้าใจอย่างแท้จริง  จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยหากทีมงานทำงานไร้ซึ่งเป้าหมายร่วม... หนังสือเล่มนี้  เป็นเหมือนเรื่องเล่าทั้งกระบวนการทำงานในระดับจังหวัด  และการทำงานในพื้นที่  การสร้างผู้นำ  รวมถึงการประสานภาคีสนับสนุน  ให้สอดคล้องกับการทำงานที่มีเป้าหมายของพื้นที่  รวมทั้งการเชื่อมร้อยเครือข่ายทั้งภาครัฐ  ภาคเอกชน  และภาคีต่างๆ ในพื้นที่ไปพร้อมกันด้วย...” ปรีดา  คงแป้น  เลขาธิการมูลนิธิชุมชนไท  เว็บแทงหวย ซึ่งมีบทบาทในการสนับสนุนการทำงานของคนพังงามานานกว่า 10 ปีนับตั้งแต่เหตุการณ์สึนามิ  โดยใช้เงื่อนไขภัยพิบัติในครั้งนั้นเข้าไปทำงาน  สนับสนุนให้ชาวบ้านได้ ‘ร่วมคิด  ร่วมทำ  ร่วมแก้ไขปัญหาของชุมชนเอง’ จนกลายเป็นทีมงานชาวบ้านที่ช่วยกันฟื้นฟูพื้นที่ภัยพิบัติ  และต่อมาได้ขยายไปทำงานด้านต่างๆ  ทั้งเรื่องสิทธิชุมชน   การแก้ไขปัญหาที่ดิน  ฯลฯ  ซึ่งไม่เพียงแต่จะทำงานในพื้นที่จังหวัดพังงาเท่านั้น  แต่ยังขยายกลายเป็นเครือข่ายประชาชนที่เข้าร่วมสนับสนุนการต่อสู้เพื่อความเป็นธรรมของพี่น้องประชาชนทั่วทั้งประเทศ ปรีดากล่าวถึงการขับเคลื่อนพังงาแห่งความสุขในตอนหนึ่งว่า...”ถ้าพังงาแห่งความสุขจะตอบโจทย์ได้  คนพังงาทุกกลุ่มต้องมีส่วนร่วม  คนทุกกลุ่มหมายถึง  กลุ่มชาติพันธุ์ชาวเล  คนไร้สัญชาติที่คุระบุรี  คนที่มีปัญหาเรื่องที่ดิน  หรือคนที่ถูกเบียดขับจากการท่องเที่ยว  เข้ามามีกระบวนการในการวางแผนของจังหวัด  มีสิทธิ์มีเสียงในเรื่องนี้...อะไรที่เขาไม่เห็นด้วยเขาสามารถคัดค้านได้  อะไรที่เขาเห็นว่าจะต้องพัฒนาก็ต้องทำ  ไม่ใช่แค่ภาคธุรกิจหรือภาคการท่องเที่ยวเท่านั้น  แต่ทุกคนสามารถส่งเสียงได้  สิ่งเหล่านี้คือกระบวนการทำงานที่นำไปสู่การพัฒนาที่สมดุล  และนำไปสู่พังงาแห่งความสุขได้ในที่สุด” ธีรพล  สุวรรณรุ่งเรือง  รองผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. บอกเล่าบทบาทของ พอช.ในหนังสือเล่มนี้ว่า   ในช่วงปี 2542-2543 พอช.ซึ่งในขณะนั้นยังเป็น ‘สำนักงานพัฒนาชุมชนเมือง’ ได้เข้ามาสนับสนุนให้ชาวบ้านในจังหวัดพังงารวมกลุ่มกันจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์  และจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนขึ้นมา  เพื่อเป็นรากฐานในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในชุมชน  โดยเริ่มจากเรื่องที่ใกล้ตัว  หรือเรื่องที่ไม่สลับซับซ้อนมากนัก  เว็บสล็อตเว็บทดลอง  เช่น  สวัสดิการชุมชนที่ชุมชนจะดูแลสมาชิกตั้งแต่เรื่อง  เกิด  แก่  เจ็บตาย  จนนำไปสู่ปัญหาที่ใหญ่ขึ้น  เช่น  เรื่องที่ดินทำกิน  ฯลฯ  และเมื่อเกิดเหตการณ์สึนามิในปี 2547  พอช.ได้เข้ามามีบทบาทในการจัดตั้งศูนย์พักพิงช่วยเหลือผู้ประสบภัยที่บ้านน้ำเค็ม  จ.พังงา  ร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ นอกจากนี้ธีรพลยังมีข้อแนะนำการทำงานของภาคประชาสังคมในจังหวัดพังงาว่าต้องมีการพัฒนาในด้านต่างๆ  เช่น  1.แกนนำในขบวนประชาสังคมจังหวัดพังงาจะต้องยกระดับการทำงานให้เป็นนักคิด  นักวิเคราะห์  โดยคิดในเชิงยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนงานให้มากขึ้น  2.พังงามีรูปธรรมความสำเร็จของชุมชนแต่ละพื้นที่พอสมควรแล้ว  แต่ควรขยับขยายไปสู่ประเด็นอื่นๆ  ในชุมชนเพื่อจัดการตนเองได้มากขึ้น  3.คิดหาวิธีแก้ปัญหาเรื่องการท่องเที่ยว  เพราะในอนาคตจะมีผลกระทบมากขึ้น  เช่น  การสูญเสียที่ดิน  การแย่งชิงทรัพยากร  ฯลฯ หนังสือ ‘พังงาแห่งความสุข...สุขที่คุณสัมผัสได้’ ยังมีเนื้อหาที่อัดแน่นไปด้วยประสบการณ์การทำงานของภาคีเครือข่าย  ผ่านสายตาและมุมมองของแต่ละคน  นอกจากนี้ยังมีพื้นที่รูปธรรมตัวอย่างมานำเสนอ  เช่น  ตำนานของความสุขที่คุระบุรี...ข้าวดีที่ตากแดด...เกาะปันหยีมีดีที่สวัสดิการชุมชน...ช่วยเหลือเกื้อกูล  จุดสร้างความสุขของคนบ้านหล่อยูง  ฯลฯ  ถือเป็นการทบทวนบทเรียนการทำงานของตัวเอง...เพื่อก้าวไปสู่วันข้างหน้า !! หนังสือเล่มนี้ไม่มีวางจำหน่าย...ท่านที่สนใจติดต่อสอบถามได้ที่มูลนิธิชุมชนไท  โทร...02-3795386-7                                                                    https://www.thaipost.net/main/detail/13326 ธีรพล สุวรรณรุ่งเรือง รองผู้อำนวยสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน, ปรีดา คงแป้น เลขาธิการมูลนิธิชุมชนไท, พังงาแห่งความสุข, ม.ธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต, มูลนิธิชุมชนไท, ศ.นพ.ประเวศ วะสี, ไมตรี จงไกรจักร นายกสมาคมประชาสังคมพังงาแห่งความสุข, ‘สมัชชาพังงาแห่งความสุขครั้งที่ 1 FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20180713/image_big_5b481826c6505.jpg