85761
02/12/2020 17:29
02/12/2020 17:29
หนุนชาวบ้านจัดตั้งสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง ชี้วิกฤติแม่น้ำเปลี่ยนสี ปลาลดลง กระแสน้ำไม่ไหลตามฤดูกาล
<p></p>
<p>2 ธ.ค.63 - ที่โรงแรมเชียงของ ทีค การ์เด้น ได้มีการประชุมจัดตั้งสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง โดยนางเตือนใจ ดีเทศน์ ที่ปรึกษามูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (พชภ.) กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมประชุมกว่า 200 คน ซึ่งมีทั้งชาวบ้านจาก 8 จังหวัดริมแม่น้ำโขง นักวิชาการ 5 มหาวิทยาลัย นักกฎหมาย ผู้แทนสถานเอกอัคราชทูต ผู้แทนหน่วยงานราชการ ว่าในอดีต 3คณะกรรมาธิการฯ ของรัฐสภาได้ลงพื้นที่และได้มีการพูดถึงสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง นอกจากคนไทยแล้วยังควรเชื่อมโยงประชาชนตั้งแต่จีน พม่า ลาวไปจนถึงกัมพูชาและเวียดนาม ซึ่งต้องคำนึงถึงสิทธิของประชาชนและสิ่งแวดล้อม</p>
<p>“ตอนนี้มีปัญหาทั้งโครงการเขื่อนปากแบง เขื่อนบ้านกุ่มที่จะส่งผลกระทบต่อชาวบ้านริมแม่น้ำโขง ที่น่าดีใจคือมีเยาวชนคนรุ่นใหม่ช่วยกันรวบรวมข้อมูล เพื่อนำเสนอแผนสู่เป้าหมายของการอยู่ร่วมกัน และเห็นความสำคัญของแม่น้ำโขงซึ่งเป็นฐานทรัพยากรที่สำคัญของประชาชน ดังนั้นการพัฒนาใดๆ บนแม่น้ำโขงจะต้องมีส่วนร่วมสำคัญของประชาชน” นางเตือนใจ กล่าว</p>
<p>หลังจากนั้นได้มีเวทีเสียงของชุมชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง นำเสนอปัญหาข้อห่วงใยต่อพัฒนาแม่น้ำโขงที่ประชาชนต้องการเห็น และแนวคิดการจัดตั้งสภาประชาชน ผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วยนายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว หรือ “ครูตี๋” ผู้ก่อตั้งสถาบันองค์ความรู้ท้องถิ่นโฮงเฮียนน้ำของ นางอ้อมบุญ ทิพย์สุนา ตัวแทนเครือข่ายสภาองค์กรชุมชนลุ่มน้ำโขง 7 จังหวัดภาคอีสาน ดร.ชยันต์ วรรธนะภูติ นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ รศ.กนกวรรณ มโนรมย์ นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี นายอำนาจ ไตรจักร ชาวบ้านจากจังหวัดนครพนม ซึ่งดำเนินรายการโดยนางอัฉราวดี บัวคลี่ ผู้จัดการฝ่ายพัฒนาเครือข่ายสื่อพลเมือง ไทยพีบีเอส</p>
<p>นายนิวัฒน์กล่าวว่า แม่น้ำโขงคือแม่ของเรา ดังนั้นแม่น้ำโขงจึงเป็นเรื่องของชีวิตและจิตวิญญาณ แต่ปัญหาคือมนุษย์บางพวกมองแม่น้ำโขงเป็นกลไกในการสร้างผลประโยชน์ ซึ่งแตกต่างจากอดีตที่มองแม่น้ำเป็นสิ่งมีชีวิต การมองแบบไม่เห็นชีวิตเป็นการมองแบบหยาบๆ ปัญหาใหญ่ของแม่น้ำโขงคือเขื่อนที่กั้น หากยังมีเขื่อนเพิ่มขึ้นอีกเรื่อยๆ แม่น้ำโขงถึงกาลวิบัติแน่</p>
<p>นายนิวัฒน์กล่าวว่า ภาคประชาชนไม่ได้อยู่นิ่งๆ กว่า 20 ปีที่ผ่านมาพยายามปกป้องให้แม่น้ำโขงมีชีวิตสืบต่อไปได้ ทั้งฟ้องศาลปกครอง แต่จนปัจจุบันกฎหมายก็เอื้อมไม่ถึง ขณะที่เงินและทุนข้ามประเทศไปแล้ว เรารณรงค์กันอย่างต่อเนื่อง บางครั้งได้ผล บางครั้งไม่ได้ผล เราพยายามสร้างนวัตกรรมของมนุษย์ในการอยู่ร่วมกันคือการเจรจา เราคุยกับบริษัทต้าถัง ที่จะมาสร้างโครงการเขื่อนปากแบง ซึ่งเห็นช่องทางสำคัญที่ใช้การเจรจาเป็นเครื่องมือในการเปลี่ยนแปลงการพัฒนา เพราะมีการนำเสนอข้อมูลของตัวเองให้อีกฝ่ายได้เห็น เราต้องการขับเคลื่อนให้การเจรจรได้ผลประโยชน์ของประชาชน</p>
<p>“ตอนนี้แม่น้ำโขงตายไปแล้วครึ่งซีกแล้ว แม่น้ำโขงกำลังเจ็บปวด บทบาทของเอ็มอาร์ซี (คณะกรรมธิการแม่น้ำโขง) แค่ทำหน้าที่ทับเงาที่ทาบภาคประชาชนมาโดยตลอด ผมเคยเสนอว่าควรยุบเอ็มอาร์ซีทิ้ง เช่นเดียวกับแอลเอ็มซี (กรอบความร่วมมือแม่น้ำล้านช้างแม่น้ำโขง)ที่มาบดบังภาคประชาชนอีกเช่นกัน ทำให้เสียงของประชาชนที่เปล่งออกไปไม่ได้รับการตอบสนอง ถึงเวลาที่ต้องมีองค์กรและพื้นที่ของภาคประชาชนในลุ่มน้ำโขง นั่นคือสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง วันนี้เป็นวันขึ้นเสาเอก บ้านหลังนี้จะถูกสร้างร่วมกันเพื่อแก้ไขปัญหาร่วมกัน” นายนิวัฒน์ กล่าวและว่าแนวคิดเรื่องสภาประชาชนลุ่มน้ำโขงจะเชื่อมโยงกับประเทศต่างๆ อนาคตอาจกลายเป็นสภาประชาชนลุ่มน้ำโขงอาเซียน</p>
<p>ดร.ชยันต์ กล่าวว่า ความหมายสำคัญของแม่น้ำโขงคือเป็นทรัพย์สินส่วนรวมของคนในประเทศต่างๆ ที่ไหลผ่าน แต่เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงทำให้แม่น้ำโขงกลายเป็นสินค้าและเกิดการสร้างเขื่อน ขณะที่ประชาชนไม่มีส่วนร่วม แม้จะมีเอ็มอาร์ซีคอยดูแล แต่เอ็มอาร์ซียังขาดกลไกลที่มีประสิทธิภาพ ทำให้แม่น้ำโขงกลายเป็นปัญหาระหว่างประเทศ คนที่อยู่เหนือน้ำมีอิทธิพล ส่วนประเทศท้ายน้ำต้องขอร้อง ทำให้เห็นถึงความไม่เสมอภาค </p>
<p>ดร.ชยันต์กล่าวว่า ความสัมพันธ์ที่ไม่เท่าเทียมกัน ประเทศต้นน้ำมีอำนาจมากกว่า จำเป็นที่นักวิชาการต้องมีจุดยืนร่วมกับประชาชน นอกจากนี้นักวิชาการควรเข้าไปมีบทบาทให้คำปรึกษางานวิจัยของชุมชน ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างพลังให้ชุมชนได้ แต่ในปัจจุบันเครือข่ายนักวิชาการแม่น้ำโขงมีอยู่เพียงหยิบมือเดียว เราต้องการนักวิชาการรุ่นใหม่ที่มีจุดยืนเคียงข้างประชาชนเข้ามาร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูล รวมถึงการหารือต่างๆ เพราะเป็นปัญหาแม่น้ำโขงมีความสลับซับซ้อน เราต้องสร้างกัลยาณมิตรแลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน</p>
<p>นายอำนาจกล่าวว่า พวกตนต่อสู้ปกป้องแม่น้ำโขงตั้งแต่ทราบข่าวสร้างเขื่อน แต่ปี 2551 เริ่มเห็นความเปลี่ยนแปลงและผลกระทบ จึงรวมตัวกันเพื่อเชื่อมโยงเป็นเครือข่าย พวกตนเคยเอาพญานาคไปปะทะกับมังกรที่หน้าสถานทูตจีน หรือตอนสร้างเขื่อนไซยะบุรี เรารวมตัวกันไปประท้วงที่หน้าสถานทูตลาว และบริษัท ช.การช่าง เราพยายามสื่อสารให้เขารู้ว่าประชาชนที่อยู่ริมโขงเดือดร้อนจากการสร้างเขื่อน แต่สุดท้ายเขาก็ผลักดันสร้างเขื่อนได้ เมื่อเปิดใช้งานเขื่อนเมื่อปีที่แล้วก็เห็นผลกระทบชัดเจน ประเพณีแข่งเรือ ประเพณีลอยกระทง ได้รับผลกระทบเพราะน้ำแห้ง และแม่น้ำโขงกลายเป็นสีฟ้า</p>
<p>“ที่นครพนมบ้านผมเห็นผลกระทบชัดเจน ตอนปี 2555 ก่อนสร้างเขื่อน เรารวมตัวกันยื่นฟ้องศาลปกครอง ให้เขาชะลอการสร้างเขื่อนไซยะบุรี ศาลเมตตารับเรื่องเราก็ดีใจ แต่รอแล้วรอเล่ามา 3-4 ปี จนประชาชน 37 คนที่ฟ้องเสียชีวิตไปแล้ว 4 คน เรานั่งรถมานั่งรออยู่ในห้องเย็นๆ ที่ศาลปกครองอยู่ 2 ชั่วโมง สุดท้ายศาลชั้นต้นอ่านคำวินิจฉัย 5 นาทีว่ายกฟ้อง” นายอำนาจกล่าว ขณะนี้คดีอยู่ที่ศาลปกครองสูงสุด แต่ยังไม่ได้ตัดสิน</p>
<p>น.ส.อ้อมบุญกล่าวว่า ชาวบ้านริมแม่น้ำโขงที่ภาคอีสานเห็นความเปลี่ยนแปลงช้ากว่าชาวบ้านที่จังหวัดเชียงราย น้ำแห้งมากทำให้ยาบ้าระบาดหนัก โดยเมื่อเดือนกรกฎาคม 2562 ที่เป็นเดือนที่ปลาวางไข่ แต่ปริมาณน้ำในแม่น้ำโขงลดลงฮวบ ดังนั้นพอมีคนพูดว่าแม่น้ำโขงไม่ได้รับผลกระทบจากเขื่อนจึงไม่จริง ตอนนี้รัฐบาลกำลังผลักดันโครงการโขงเลยชีมูน โดยไม่ได้มาดูเลยว่าจะเอาน้ำจากที่ไหนสูบเข้าไปใช้ เพราะน้ำโขงแห้งมาก รัฐบาลเพียงต้องการหลอกให้คน 7 จังหวัดริมโขงทะเลาะกับคนอีกสาน 20 จังหวัด</p>
<p>รศ.กนกวรรณกล่าวว่า มีข้อห่วงใยคือ ตั้งแต่ข้อตกลงแม่น้ำโขง 2538 มีระเบียบเรื่องกระบวนการ PNPCA (Procedure for Notification, Prior Consultation, and Agreement) ในทางทฤษฏีนั้นดีมาก แต่กลับระบุไว้ว่าไม่มีผลต่อการอนุมัติโครงการ ทำให้เกิดช่องว่างและถูกเอาไปตีความและจัดการอะไรก็ได้ เกิดปรากฏการณ์ว่าคนกลุ่มหนึ่งถูกกีดกันออกไป และรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อม ถูกหยิบเอาไปใช้แค่บางส่วน ขณะที่ชาวบ้านไม่รู้ภาษาอังกฤษจึงแทบไม่มีส่วนร่วมเลย พวกเขาถูกกีดกันออกไป และเปิดโอกาสให้ภาคทุนและบริษัทที่สร้างเขื่อนหยิบไปใช้แบบเข้าข้างตัวเอง ดังนั้นจึงต้องทบทวนกระบวนการ PNPCA เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด</p>
<p>รศ.กนกวรรณกล่าวว่า บ้านตามุย จ.อุบลราชธานี ริมแม่น้ำโขงบริเวณชายแดน ก่อนไหลเข้าลาวซึ่งได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนไซยะบุรี ตลาดปลาแทบหายไปหมด ไม่มีคนรับซื้อปลา ไม่มีคนหาปลา ดังนั้นที่ผู้บริหารเขื่อนไซยะบุรีบอกว่าสร้างบันไดปลาโจนและทางปลาผ่านมาอย่างดีนั้น ตั้งแต่ปิดเขื่อนมาจนบัดนี้ เรายังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าจำนวนปลาที่หลุดรอดมาถึงบ้านตามุยมีกี่ชนิด ทำไมถึงใช้แม่น้ำโขงเป็นที่ทดลองเครื่องมือแค่นั้นหรือ เมื่อไปอ่านงานวิจัยต่างชาติบอกว่าปลาแซลมอลสามารถข้ามบันไดปลาโจนดีที่สุด แต่ปลาแม่น้ำโขงตัวใหญ่จะใช้ได้หรือไม่ เราจะพิสูจน์อย่างไรว่าเทคโนโลยีบันไดปลาโจนใช้ได้ผล</p>
<p>“ปกติชาวบ้านริมแม่น้ำโขงไม่เคยจน แต่ตอนนี้พวกเขากลายเป็นคนเปราะบางเพราะทรัพยากรที่เขาใช้หายไปเยอะมาก ทำให้มีความเครียดสูงและทุกคนต่างหาทางรอด พวกเขาต้องใช้ชีวิตที่เปลี่ยนแปลงจากที่เคยพึ่งพาแม่น้ำโดยเฉพาะผู้หญิงที่ทำหน้าที่หาอาหาร กลายเป็นคนเปราะบางที่สุด” รศ.กนกวรรณ กล่าว</p>
<p>หลังจากนั้นได้มีเวทีอภิปราย “บทบาทและข้อเสนอต่อการสร้างความร่วมมือกับภาคประชาชนเพื่อการจัดการรักษาแม่น้ำโขงอย่างยั่งยืน” ในทัศนะของหน่วยงานภาครัฐ สถานทูต และหน่วยงานสหประชาชาติ ผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วยนายไมเคิล จี ฮีธ อัคราชทูตที่ปรึกษา สถานทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไท ยนายเดวิด บราวน์ เลขานุการเอกฝ่ายการเมืองและเศรษฐกิจ สถานทูตออสเตรเลีย นายทศพล วงศวาร ผู้ช่วยเลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สนทช.) และดำเนินรายการโดยน.ส.ปิยภรณ์ วงศ์เรือง บรรณาธิการ Bangkok Tribune</p>
<p>นายไมเคิล กล่าวว่า ที่มาในวันนี้คือมารับฟังประชาชนลุ่มน้ำโขงที่ต้องการสะท้อนไปถึงผู้ที่กำหนดนโยบาย เพราะหลายชั่วอายุคนได้พึ่งพาแม่น้ำโขงแต่วันนี้ได้รับผลกกระทบ ส่งผลไปถึงเรื่องความมั่นคงทางอาหารและอธิปไตย เมื่อเช้าได้ฟังครูตี๋พูดถึงสัญญาณมรณะที่แม่น้ำโขงเปลี่ยนเป็นสีฟ้า ปลาลดลง สาหร่ายแม่น้ำโขงและการทำการเกษตรริมโขงถูกทำลายเพราะน้ำที่ไหลไม่ตามฤดูกาล อยากเน้นย้ำเรื่องการแบ่งปันข้อมูล เพราะทุกคนพบกับข้อจำกัด เราขอให้รัฐบาลประเทศต่างๆ ลุ่มน้ำโขงเปิดเผยข้อมูลมากขึ้น </p>
<p>นายไมเคิลกล่าวว่า สหรัฐฯได้ร่วมมือกับประเทศอื่นในการสนับสนุนประชาชนริมแม่น้ำโขง ทั้งเกาหลีใต้ ออสเตรเลียและญี่ปุ่น เราให้ความสำคัญกับสื่อท้องถิ่น และเชื่อว่าผู้พิทักษ์แม่น้ำโขงที่สำคัญที่สุดคือประชาชน การจัดตั้งสภาประชาชนลุ่มน้ำโขงเป็นก้าวย่างสำคัญ บางครั้งเสียงของชุมชนเล็กๆอาจตะโกนแล้วไม่ได้ยิน เราให้ความสำคัญกับเรื่องการส่วนร่วมของภาคประชาชน ไม่ว่าการขับเคลื่อนจะเป็นอย่างไรต่อไป แต่วันนี้ได้มาเห็นการรวมตัวและคาดหวังว่าการรวมตัวลักษณะนี้จะเกิดขึ้นต่อไป</p>
<p>นายทศพล กล่าวว่าการรวมตัวเป็นสภาประชาชนลุ่มน้ำโขงจะเป็นต้นแบบที่ดีให้ประเทศอื่น และยิ่งน่าสนใจเมื่อมีสถาบันการศึกษาเข้ามาช่วยสร้างองค์ความรู้ </p>
<p>นายเดวิด บราวน์ กล่าวว่าการจัดการแบบยั่งยืนมีความสำคัญมาก สิ่งที่ภูมิภาคนี้ขาดคือการสมดุลระหว่างการพัฒนาเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม จึงเป็นคำถามที่ตอบยากมากว่าจะอย่างไรดี คำตอบแรกคือการหาข้อมูลและการปรึกษาหารือกัน เรายินดีที่จีนยอมให้ข้อมูลปริมาณน้ำ แต่หวังว่าเอ็มอาร์ซีจะมีบทบาทที่ดี โดยเฉพาะการจัดสรรน้ำและการรักษาสิ่งแวดล้อม รวมถึงการตรวจสอบและดูแลการใช้น้ำด้วย </p>
<p>นายเดวิดกล่าวว่า ควรมีการจัดการใช้น้ำเพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม ประเทศที่เสนอโครงการก่อสร้างต้องคิดถึงภาพรวมและผลกระทบข้ามพรมแดน โดยทุกประเทศในภูมิภาคควรมีโอกาสพูด และต้องมีการประสานงานท้องถิ่นกับสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง ขณะนี้เรากำลังได้รับความท้าท้ายด้านสิ่งแวดล้อมอย่างมาก ปัจจุบันเรามาถึงจุดเปลี่ยนและขอเอาใจช่วยให้สภาประชาชนฯ เดินหน้าด้วยดี</p>
<p>ศ.สุริชัย หวันแก้ว ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาสันติภาพและความขัดแย้ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวปิดการประชุมว่า แม่น้ำโขงแย่ลงไปทุกปี แต่เราทำอะไรกันไม่ได้ เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้เกิดสภาประชาชนลุ่มน้ำโขงเพื่อให้มีพื้นที่คุยถึงอนาคตของแม่น้ำโขง ที่ผ่านมาโครงสร้างการตัดสินใจแม่น้ำโขงอยู่ในระบบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ แต่วันนี้บุคคลที่มาร่วมเพราะสำนึกเกี่ยวกับแม่น้ำโขง สำนึกเรื่องอธิปไตยของแม่น้ำ แม้ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเป็นเรื่องสำคัญ แต่ความสัมพันธ์แบบนั้นไม่เพียงพอ กลไกการตัดสินใจสู่อนาคตต้องมีโครงสร้างเสริม ไม่ใช่แค่คุยเรื่องความเดือนร้อน แต่คุยด้วยสำนึกการมีส่วนร่วม</p>
<p>“การเกิดสภาประชาชนลุ่มน้ำโขงจึงสำคัญมาก เป็นโครงสร้างที่ยืดหยุ่น อนาคตของประเทศและโลก ไม่ควรอยู่เฉพาะการเมืองระหว่างประเทศ เกมการต่อรองลักษณะนั้นควรจบสิ้นได้แล้ว แม่น้ำโขงไม่ควรเป็นของฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด แต่ควรเป็นของโลก อนาคตของแม่น้ำโขงไม่ใช่แค่การเมืองระหว่างประเทศ แต่หมายถึงปลาในน้ำที่พวกเราไปเบียดเบียนเขา เรากอบกู้ต่างๆ การสร้างความเจริญแต่ไม่เยียวยา หวังว่าสภาประชาชนฯจะเป็นพลังต่อเนื่องในการมองอนาคตระหว่างเราและประเทศเพื่อนบ้าน สิ่งสำคัญเหนืออื่นใดคือความรับผิดชอบร่วมกันเหนือพรมแดน เราต้องฟื้นฟูเศรษฐกิจโดยไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม”ศ.สุริชัย กล่าว</p>
<p>อนึ่งเครือข่ายประชาชน 8 จังหวัดลุ่มน้ำโขงซึ่งเป็นผู้จัดงานครั้งนี้ ได้ทำจดหมายเชิญร่วมงานไปยังสถานทูตสหรัฐฯ จีน ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และเยอรมันนี ซึ่งมีเพียง 3 ประเทศที่ตอบรับคือสหรัฐฯ ออสเตรเลียและญี่ปุ่น ส่วนจีนซึ่งมีบทบาทสำคัญในลุ่มน้ำโขงไม่ตอบรับใดๆ เช่นเดียวกับเยอรมนี</p>
<p></p>
https://www.thaipost.net/main/detail/85761
จังหวัดเชียงราย, สภาประชาชนลุ่มน้ำโขง
FALSE
FALSE
ADD
https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20201202/image_big_5fc7635fd6346.jpg
85755
02/12/2020 16:26
02/12/2020 16:26
หลายภาคส่วนร่วมจัดตั้งสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง ตัวแทนสถานทูตอเมริกา ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย ร่วมแลกเปลี่ยน-ไร้เงาจีน
<p></p>
<p>2 ธ.ค.63 -ที่โรงแรมเชียงของ ทีค การ์เด้นท์ อ.เชียงของ จ.เชียงราย ได้มีการประชุมจัดตั้งสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง โดยมีชาวบ้านจาก 8 จังหวัดริมแม่น้ำโขง นักวิชาการ เอ็นจีโอ นักกฎหมาย ประมาณ 160 คนเข้าร่วม ทั้งนี้ที่ประชุมได้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลและเล่าถึงสถานการณ์แม่น้ำโขงในปัจจุบันของแต่ละพื้นที่</p>
<p>นางสาวคำปิ่น อักษร สมาชิกครือข่ายคนฮักน้ำของ บ้านตามุย ต.ห้วยไผ่ อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี กล่าวว่าแม่น้ำโขงมีความเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างมากในช่วงปีที่ผ่านมา ความกังวลใจในเวลานี้คือ การผลักดันโครงการเขื่อนบ้านกุ่ม ซึ่งทราบมาว่ารองนายกรัฐมนตรี กำลังผลักดันอย่างมากให้มีการสร้างเขื่อนบ้านกุ่ม เรื่องเขื่อนก็คงยังไม่จบที่รุ่นเรา วันนี้พาเยาวชนมาสิบคนจากหมู่บ้านริมแม่น้ำโขง ที่ อ.โขงเจียม ทุกคนเดินทางโดยรถมาใช้เวลามากกว่า 24 ชั่วโมง เพื่อร่วมประชุมในครั้งนี้ที่ อ.เชียงของ ที่ตั้งใจเดินทางมาเพราะต่างก็เห็นปัญหาความเปลี่ยนแปลงของแม่น้ำโขงซึ่งเกิดขึ้นหลังจากการสร้างเขื่อน ทั้งเขื่อนในจีน และเขื่อนในลาว</p>
<p>นายอำนาจ ไตรจักร จากจังหวัดนครพนม กล่าวว่าตนได้พาพี่น้องจากชุมชนริมแม่น้ำโขงและลุ่มน้ำสาขา มาสองคันรถตู้ จากลำน้ำสงครามและลำน้ำก่ำ พวกตนตั้งใจจะมาเล่าว่าหลังจากสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงแล้ว แม่น้ำสาขาก็ได้รับผลกระทบด้วยเช่นกัน ตั้งแต่ปีที่แล้วที่มีการเริ่มใช้งานเขื่อนไซยะบุรี พบว่าที่ จ.นครพนม แม่น้ำโขงกลายเป็นน้ำสีฟ้า เพราะไม่มีตะกอนแร่ธาตุ สร้างผลกระทบอย่างมากต่อความอุดมสมบูรณ์ในแม่น้ำ ซึ่งหมายถึงอาหารของปลา อาหารของดิน การเกษตรและความอุดมสมบูรณ์ตลอดลุ่มน้ำ เวลานี้หากอยากเห็นน้ำสีฟ้า ก็มีที่โขงแล้วไม่ต้องไปทะเล</p>
<p>ดร.กนกวรรณ มะโนรมย์ นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี กล่าวว่าตนทำงานในประเด็นแม่น้ำโขงมานานมาก ทำตั้งแต่สมัยนายทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ที่กรณีปัญหาเขื่อนปากมูล ได้ไปทำงานวิจัยที่เขื่อนน้ำเทิน2ในลาว และผลกระทบจากเขื่อนราษีไศล วันนี้ตนมาร่วมในฐานะนักวิชาการ มาร่วมเพราะอยากรู้ว่าสภาประชาชนแม่น้ำโขงเป็นอย่างไร บทบาทของนักวิชาการจะหนุนเสริมได้อย่างไร</p>
<p>ดร.ชยันต์ วรรธนะภูติ ผู้อำนวยการศูนย์ภูมิภาคด้านสังคมศาสตร์และการพัฒนาอย่างยั่งยืน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า เท่าที่ติดตามมาตลอด พบว่าชุมชนแต่ละกลุ่มต่างทำงานปกปักรักษาแม่น้ำโขง แต่ปัจจุบันเรากำลังเผชิญกับโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ ทั้งบนแม่น้ำโขงสายประธาน และลำน้ำสาขา โขงเลยชีมูล หรือโครงการผันน้ำยวม สาละวิน โครงการเหล่านี้มีตัวละครที่เราคิดไม่ถึง แม่น้ำโขงเคยมี MRC ตอนนี้มีLMC ที่จีนเป็นหัวเรือใหญ่ แจกจ่ายงบประมาณไปตามประเทศต่างๆ</p>
<p>ดร.ชยันต์กล่าว่า สำหรับโครงการผันน้ำโขงเลยชีมูลเป็นโครงการระดับชาติ ที่มีรองนายกรัฐมนตรีเป็นประธานภายใต้การพัฒนาทุนนิยมเสรี การทำงานของพี่น้องกลุ่มต่างๆ หากเราไม่รวมตัวเราคงไม่สามารถทักท้วง แสดงความคิดเห็นว่า โครงการจะส่งผลอย่างไรต่อเรา สองทศวรรษประชาชนไม่เคยมีโอกาสเพราะกลไกไม่ให้มีส่วนร่วม ดังนั้นการเอาองค์กรที่ทำงานในพื้นที่เล็กๆ มารวมกันเป็นสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง จึงน่าจะเป็นวิธีการทำงานใหม่ ที่จะทำกับอำนาจเชิงนโยบาย และองค์กรที่อยู่เหนืออำนาจรัฐไทย องค์กรระดับภูมิภาค ทั้งจีนและอเมริกา ที่มีบทบาทพัฒนาแม่น้ำโขง</p>
<p>“การจัดการของสภาประชาชนฯ น่าจะให้แต่ละหน่วยที่ทำงานอยู่แล้ว ดำเนินไปตามที่เป็น แต่มีวิธีการประสาน มีการร่วมเสนอเชิงนโยบาย นอกเหนือจากพลังของพี่น้องประชาชนในแม่น้ำโขง ในฐานะเครือข่ายนักวิชาการลุ่มน้ำโขงที่มีอาจารย์จากหลายมหาวิทยาลัย เช่นอุบลราชธานี แม่ฟ้าหลวง เชียงใหม่ นักวิชาการเหล่านี้เห็นร่วมกันว่าจะเป็นส่วนหนึ่งของสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง โดยทำหน้าที่อันดับแรกคือเรียนรู้จากชาวบ้าน และพัฒนาระบบความรู้ ทั้งรู้ตามสาขาวิชาตนเอง และเรียนรู้จากชาวบ้าน นำมาสร้างการนำเสนอเชิงนโยบาย”ดร.ชยันต์ กล่าว</p>
<p>ดร.ชยันต์กล่าวว่า นักวิชาการคือปัญญาชนที่ยืนเคียงข้างและเชื่อมร้อยกับประชาชน อยู่ติดกับพี่น้องประชาชน ช่วยกันสลัดให้หลุดพ้นจากการครอบงำของการพัฒนาแบบทุนนิยมเสรีนิยม(decolonize)เพราะพวกเราถูกบอกเล่าเรื่องการพัฒนาแบบหนึ่ง คือการพัฒนาแบบการสร้างเขื่อน แต่ตอนนี้เปลี่ยนไป คือเขื่อนไม่ใช่แค่ไฟฟ้าแต่คือน้ำ หน้าที่ของนักวิชาการคือ นำความจริงมาบอกว่ามีความหมายซ่อนเร้นอะไร</p>
<p>“นักวิชาการไม่ใช่แค่สลัดหลุดจากการครอบงำ แต่เสนอทางเลือก มองการพัฒนาแม่น้ำโขง ว่าทิศทางการพัฒนาปัจจุบันนำไปสู่อะไร และข้อเสนอทางเลือกคืออะไร ให้พี่น้องในพื้นที่สามารถมีทางเลือก มีวิถีการพัฒนาที่ไหนความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อม นักวิชาการต้องมีบทบาทในการตรวจสอบ หากมีสภาประชาชนลุ่มน้ำโขง นักวิชาการจะมีบทบาทเสนอว่าทิศทางควรเป็นอย่างไร เพื่อให้ปรับตัว เท่าทันกับการพัฒนาที่เกิดขึ้น”ดร.ชยันต์ กล่าว</p>
<p>ทั้งนี้ในที่ประชุมได้เปิดโอกาสให้สมาชิกได้แสดงความคิดเห็นถึงการต่อสู้ที่ผ่านมา ซึ่งหลายคนได้ร่วมสะท้อนการทำงานเพื่ออนุรักษ์แม่น้ำโขงในช่วงกว่า 20 ปีที่ผ่านมา ทั้งโครงการระเบิดแก่งแม่น้ำโขงเพื่อการเดินเรือพาณิชย์โดยจีน ผลกระทบท้ายน้ำจากเขื่อนจีนที่สร้างไปแล้วถึง 11 เขื่อน เขื่อนไซยะบุรี โครงการเขื่อนปากแบง โครงการเขื่อนหลวงพระบาง โครงการเขื่อนสานะคาม ซึ่งพบว่ากระบวนการตามจ้อตกลงแม่น้ำโขงที่ผ่านมามีปัญหา จำเป็นต้องมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนโดยเฉพาะผู้ได้รับผลกระทบตลอดลุ่มน้ำโขง</p>
<p>อนึ่งในวันที่ 2 ธันวาคม ในเวทีเสวนานอกจากการเปิดโอกาสให้ชาวบ้านได้นำเสนอสถานการณ์แม่น้ำโขงและความคาดหวังในสภาประชาชนลุ่มน้ำโขงซึ่งจะมีตัวแทนสถานเอกอัคราชทูตและหน่วยงานราชการร่วมฟังแล้ว ยังเปิดโอกาสให้ตัวแทนสถานทูตได้นำเสนอวิสัยทัศน์เกี่ยวกับแม่น้ำโขง โดยสถานทูตอเมริกา ญี่ปุ่นและออสเตรเลียได้ตอบรับการเข้าร่วม ขณะที่สถานทูตจีนและเยอรมันนีไม่ตอบรับ</p>
https://www.thaipost.net/main/detail/85755
คนฮักน้ำของ, จังหวัดเชียงราย, สภาประชาชนลุ่มน้ำโขง
TRUE
FALSE
ADD
https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20201202/image_big_5fc75d15637b9.jpg