91916 04/02/2021 00:01 04/02/2021 00:01 เมื่อวัคซีนกลายเป็นการต่อรอง การเมือง-การทูต-เศรษฐกิจ         วัคซีนโควิด-19 กลายเป็นประเด็นการเมือง การทูต และเศรษฐกิจไปอย่างน่าเป็นห่วง             เมื่อการได้มาซึ่งวัคซีนกลายเป็นเรื่องต้องยื้อแย่งกัน เพราะทุกประเทศต่างก็ต้องการให้ได้มาเพื่อประชาชนของตนเองก่อน ตัวกำหนดจึงกลายเป็น "เงิน"             การแจกจ่ายวัคซีนไม่ได้เป็นไปตาม "ความจำเป็น"  หรือ "ความต้องการ" ของประเทศที่ย่ำแย่ที่สุด             หากแต่เป็นไปตามกลไกทางธุรกิจ             ใครรวยกว่าก็ได้เร็วกว่าและมากกว่า ใครจนกว่าก็ต้องรอนานกว่า             การระบาดของโควิดตอกย้ำถึงความเหลื่อมล้ำในระดับสากลและในแต่ละประเทศอย่างชัดเจนมากยิ่งขึ้น             แม้แต่องค์การอนามัยโลก (WHO) ที่พยายามจะทำหน้าที่เป็นกลไกกลางเพื่อลดช่องว่างระหว่างประเทศร่ำรวยกับยากจนก็ยังทำอะไรมากไม่ได้             ผู้นำจีนประกาศว่าจะให้วัคซีนที่จีนผลิตได้เป็น "สินค้าสาธารณะของโลก" (global public goods) แต่ก็ทำได้อย่างจำกัด             อินเดียแจกจ่ายวัคซีนที่ตนผลิตร่วมกับ AstraZeneca  ไปยังประเทศเพื่อนบ้านบ้าง แต่ก็ไม่อาจจะทำได้กว้างขวางมากนัก             กลายเป็น Vaccine politics (การเมืองวัคซีน)             และ Vaccine diplomacy (การทูตวัคซีน)             รวมไปถึง Vaccine economy (เศรษฐกิจวัคซีน)             ที่ล้วนแล้วแต่สะท้อนถึงผลประโยชน์ซ่อนเร้นของแต่ละประเทศที่ต้องการใช้เรื่องวัคซีนเป็นอำนาจต่อรองของตน             มากกว่าที่จะเป็นความร่วมมือระดับโลกเพื่อเอาชนะโควิด-19 ให้ได้             กรณีของสหภาพยุโรปกับ AstraZeneca เป็นตัวอย่างของการต่อสู้ในระดับต่างๆ ว่าด้วยธุรกิจ การเมือง และการต่อรองเพื่อประโยชน์แห่งตนได้เป็นอย่างดี             ประเทศในสหภาพยุโรปถูกประชาชนของตนเองต่อว่าต่อขานว่าจัดหาวัคซีนล่าช้าเกินเหตุ             สำหรับบางประเทศรัฐบาลถูกแรงเสียดทานจากเสียงวิพากษ์วิจารณ์จนอยู่ไม่ได้             เป็นที่มาของข้อพิพาทระหว่างอียูกับแอสตราเซเนกาบริษัทผู้ผลิตวัคซีน             ถึงขั้นที่อียูต้องประกาศจำกัดการส่งออกวัคซีนที่ผลิตจากประเทศสมาชิกอียูไปยังประเทศอื่น             โดยอียูอ้างเหตุผลว่า "จะดำเนินการทุกอย่างที่จำเป็นเพื่อปกป้องพลเมืองของตน"             ผลกระทบชิ่งมาถึงไทยทันที             เพราะไทยเป็นประเทศหนึ่งที่เดิมกำหนดจะได้รับวัคซีนที่ผลิตในอิตาลี หนึ่งในสมาชิกอียู             พอเขาทะเลาะกัน เราก็ได้รับผลข้างเคียงไปทันที             นพ.ไพศาล ดั่นคุ้ม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของไทย บอกนักข่าวว่าได้ลงนามขึ้นทะเบียนวัคซีนโควิด-19 ของแอสตราเซเนกา รุ่นการผลิตในประเทศอิตาลี เป็นระยะเวลา 1 ปี             บริษัทได้ส่งเอกสารเกือบ 10,000 หน้ามาขอขึ้นทะเบียนในไทย             เดิมมีกำหนดว่าวัคซีนชุดนี้จะส่งถึงไทยในเดือนกุมภานี้ 50,000 โดส             และจะทยอยส่งที่เหลืออีก 150,000 โดส ภายในเดือนมีนาคมและเมษายน             โครงการวัคซีนของอียูพยายามจะหลีกเลี่ยงการแก่งแย่งกันในสมาชิกทั้ง 27 ประเทศ             คณะกรรมาธิการยุโรปใช้วิธีนี้ก็เพื่อให้ทุกชาติสมาชิกสามารถเข้าถึงวัคซีนได้อย่างเท่าเทียมภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน             เพราะไม่ต้องการให้ความไม่เท่าเทียมในกำลังซื้อของแต่ละชาติมีผลต่อการเข้าถึงวัคซีน             อีกทั้งเมื่อรวมตัวกันซื้อปริมาณมากก็จะทำให้มีอำนาจต่อรองราคากับผู้ผลิตได้             นอกจากโครงการร่วมกันซื้อกับเจ้านี้แล้ว บางประเทศก็สามารถแยกทำความตกลงกับผู้ผลิตวัคซีนรายอื่นได้เช่นกัน             เช่นฮังการีก็ยังไปตกลงซื้อวัคซีน Sputnik-V ของรัสเซีย 2 ล้านโดส เป็นตัวอย่าง             ปัญหาเหล่านี้เป็นสิ่งที่คนไทยจะต้องเกาะติดข่าวสารเพื่อทำความเข้าใจ จะได้ตระหนักถึงความสลับซับซ้อนของปัญหาและแสวงหาทางออก             เพื่อจะได้หาคำตอบต่อคำถามที่ว่า             เราจะสร้างอำนาจต่อรองได้อย่างไร             เราจะต้องลดการพึ่งพาต่างชาติในวิกฤติเช่นนี้อย่างไร             เราจะสร้างภูมิคุ้มกันทั้งด้านวิจัย พัฒนา และเศรษฐกิจของเราอย่างไร             ล้วนเป็นหัวข้อที่ต้องร่วมกันแสวงหาคำตอบอย่างสร้างสรรค์ เปิดเผย และโปร่งใสของคนไทยทุกภาคส่วนอย่างจริงจัง. https://www.thaipost.net/main/detail/91916 กาแฟดำ, สุทธิชัย หยุ่น, เมื่อวัคซีนกลายเป็นการต่อรอง การเมือง-การทูต-เศรษฐกิจ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191229/image_big_5e08a1204492e.jpg