64815 02/05/2020 00:01 02/05/2020 00:01 เมื่อชาวบ้านลุกขึ้นร่วมกัน สร้าง ‘แนวกันไฟ’ ลดการเผาป่า               “เราเป็นจำเลยสังคมเรื่องหมอกควันมาช้านาน ต่อไปนี้เราจะทำให้ข้อกล่าวหานี้หายไป...”                 นี่คือคำประกาศของคุณ “แอน” แกนนำชาวบ้านที่บ้านมูลทราย, ต.สะเมิงใต้, อ.สะเมิง, จ.เชียงใหม่ วันที่ผมไปตั้งวงสนทนาเมื่อเร็วๆ นี้                 ผมตั้งใจไปฟังและสังเกตการณ์ด้วยตนเอง เพราะรายการ “ฟังเสียงประเทศไทย คำตอบอยู่ในหมู่บ้าน” ทาง ThaiPBS ต้องการจะให้ชาวบ้านในชนบทมีโอกาสได้พูดและนำเสนอปัญหาและทางออกของตนให้คนทั้งประเทศและผู้วางนโยบายได้ฟังให้ชัดเจน ไม่ต้องผ่านช่องทางอื่นใด                 ชุมชนแห่งนี้กำลังพิสูจน์ว่าพลังของการรวมตัวกันเองอย่างจริงจัง พร้อมกับจับมือกับทางราชการและนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และแม่โจ้กำลังจะสร้างมิติใหม่แห่งการแก้ปัญหาระดับท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม                 ผมมีโอกาสไปสัมผัสกับผู้นำชุมชนแห่งนี้ และที่ดอยช้างป่าแป๋ของจังหวัดลำพูน (ภาพล่าง) แล้วก็ยืนยันได้ว่าทั้งสองแห่งนี้เป็น “ชุมชนต้นแบบ” ในการป้องกันการเผาป่าได้อย่างเป็นระบบ                 หากสามารถเชื่อมโยงชุมชนอื่นๆ ทางภาคเหนือให้มีการรวมตัวกันอย่างเป็นกิจจะลักษณะเช่นนี้ เราอาจจะเห็นการแก้ไขปัญหาการเผาป่าและมลพิษหมอกควันได้อย่างเป็นรูปธรรมจริงๆ                 ที่บ้านทรายมูล มีการร่วมกันทำกิจกรรมจิตอาสาทำ “แนวกันไฟ” เพื่อป้องกันไฟป่าร่วมกัน                 เมื่อชาวบ้านลุกขึ้นประกาศว่าจะไม่มีการเผาป่า และร่วมมือกับทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง ป่าไม้ เจ้าหน้าที่ไฟป่าและผู้ใหญ่บ้าน เราก็เริ่มเห็นความหวังที่จะแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน                 ชาวบ้านบอกผมว่าที่ผ่านมา จุดที่เกิดไฟป่ามักจะเกิดใกล้ที่ตั้งบ้านเรือนของชาวบ้าน บางจุดห่างกันเพียง 2-3 กิโลเมตร มีผลให้ชาวบ้านต้องเดิมพันด้วยชีวิต, ที่อยู่อาศัยและทรัพย์สินเงินทอง                 ที่น่าสนใจคือ การที่มหาวิทยาลัยแม่โจ้มาร่วมวิจัยเพื่อลบล้างความเชื่อเก่าๆ ที่เป็นมายาคติว่าช่วงฤดูแล้งต้องเผาป่าเพื่อให้เกิดดอกเห็ดเพิ่มขึ้น                 “เราใช้หลักวิทยาศาสตร์พิสูจน์ให้ชาวบ้านเห็นว่า ความเชื่อว่าต้องเผาป่าเห็ดจึงจะขึ้นนั้นไม่เป็นความจริงเลย ตรงกันข้าม หากช่วยกันรักษาป่าและเราใช้วิธีการเพาะเห็ด จะมีเห็ดประเภทต่างๆ สมบูรณ์ขึ้น ชาวบ้านช่วยกันรักษาป่าด้วย ได้เก็บเห็ดขายตลอดทั้งปีด้วย...” ดร.สุมิตร อธิพรหม อาจารย์ผู้ดูแลโครงการนี้บอกผม อันเป็นที่มาของแนวคิดใหม่ว่า                 “เห็ดป่าคืนถิ่น สร้างป่า สร้างรายได้ สลายฝุ่นควัน”                 ไม่แต่เท่านั้น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ก็มาช่วยสร้างระบบเตือนภัยไฟป่าด้วยการสร้าง apps (ผ่านกล่องเล็กๆ ที่ใช้พลังแสงอาทิตย์) ตรวจจับควันและความร้อนแขวนไว้ตามจุดเสี่ยงต่างๆ เพื่อส่งสัญญาณไปยังชุมชนต่างๆ เมื่อเกิดไฟป่าขึ้น                 ห่างไปเพียงวิ่งรถสองชั่วโมง ผมตั้งวงคุยกับผู้นำชุมชนปกาเกอะญอที่ “หมู่บ้านดอยช้างป่าแป๋” ของจังหวัดลำพูนที่ได้ริเริ่มโครงการ “เขื่อนกันไฟ” เช่นกัน                 ป่าที่นี่มีสภาพสมบูรณ์กว่า 2 หมื่นไร่ เป็นป่าต้นน้ำของจังหวัดลำพูนและเชียงใหม่                 ที่นี่มีแนวคิดสร้าง “แนวกันไฟ” ที่ทำหน้าที่เสมือน “เขื่อนธรรมชาติ” ที่สร้างจากความร่วมใจของชาวบ้านและอาสาสมัครจากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม                 แนวกันไฟที่ว่านี้มีความกว้าง 5-10 เมตร ยาวเป็นระยะทางในป่าถึง 30 กิโลเมตร                 ที่น่าสังเกตคือ ที่นี่ไม่มี “เขาหัวโล้น” เลย เพราะชาวบ้าน 270 คน จาก 70 ครัวเรือนที่มีประวัติความเป็นมากว่า 200 ปี และอยู่เหนือระดับน้ำทะเล 1,300 เมตร เพราะคนที่นี่ทำ “ไร่หมุนเวียน” (มิใช่ “ไร่เลื่อนลอย”) ตามธรรมเนียมปฏิบัติที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน                 อีกทั้งเยาวชนก็มีส่วนร่วมด้วยการเอาถังน้ำมันเก่ามาทำเป็น “ถังน้ำดับไฟ” ประจำหมู่บ้านในหลายๆ จุด                 เยาวชนเหล่านี้เล่าเรื่องราวของตนเองผ่านเฟซบุ๊กไลฟ์จนได้เงินบริจาคเป็นทุนเริ่มต้นของกิจกรรมนี้อย่างน่าทึ่ง                 อีกทั้งบนดอยช้างป่าแป๋แห่งนี้มีการปลูกกาแฟธรรมชาติที่มีรสชาติเฉพาะตัวที่หาจากแหล่งอื่นไม่ได้ กลายเป็นพืชเศรษฐกิจเสริมรายได้ของชาวบ้านอีกทางหนึ่ง                 ทั้งสองหมู่บ้าน “ต้นแบบ” มีปัญหาละม้ายกันตรงเรื่องสิทธิที่ดินทำกิน เพราะกฎหมายป่าสงวนและอุทยานแห่งชาติเกิดทีหลัง มาทับซ้อนที่อยู่อาศัยในป่าของชุมชนดั้งเดิม                 ทุกวันนี้อาศัยข้อยกเว้นผ่อนปรนเฉพาะกาล กำลังรอให้มีการแก้ไขที่ยั่งยืนเพื่อให้ “คนอยู่กับป่า” ให้ได้อย่างถาวรต่อไป                 (หมายเหตุ : ภาพถ่ายปลายปีที่ผ่านมา โควิด-19 ยังไม่ปรากฏตัว จึงยังไม่มีการใส่หน้ากากอนามัยในช่วงนั้น)  https://www.thaipost.net/main/detail/64815 กาแฟดำ, สุทธิชัย หยุ่น, เมื่อชาวบ้านลุกขึ้นร่วมกัน สร้าง ‘แนวกันไฟ’ ลดการเผาป่า, แนวกันไฟ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191229/image_big_5e08a1204492e.jpg 63084 14/04/2020 10:38 14/04/2020 10:38 ‘เอิร์น จิรวรรณ’ นำทีมซื้อเครื่องเป่าลม ช่วยไฟป่าเชียงใหม่             สถานการณ์ไฟป่าที่ จ.เชียงใหม่ ถือเป็นเรื่องเดือดร้อนไม่น้อยกว่าปัญหาฝุ่นพิษและไวรัสที่จะต้องรีบแก้ไข ซึ่งจังหวัดเชียงใหม่ยังเป็นที่ๆครอบครัวของ เอิร์น-จิรวรรณ เตชะหรูวิจิตร หรือ จิรวรรณ ชัยรุ่งเรือง อดีตนักร้องดัง ไปเที่ยวอยู่เป็นประจำ เจ้าตัวจึงตัดสินใจรวบรวมเงินของตัวเองพร้อมกับเพื่อนๆพี่ๆน้องๆ ซื้อเครื่องเป่าลมเพื่อทำแนวกันไฟ สมทบให้กับทีมเจ้าหน้าที่ที่ทำการดับไฟอยู่ที่ เชียงใหม่, เชียงราย, แม่ฮ่องสอน           เอิร์น จิรวรรณ กล่าวว่า “ด้วยสถานการณ์ไฟป่า ที่เชียงใหม่ลุกลามมาหลายวัน ได้สร้างความเสียหายไปในหลายพื้นที่ของ ซึ่งเป็นจังหวัดที่เชื่อว่าเพื่อนหลายคนคงได้เคยไปเที่ยวและหลงรักที่นั่น เอิร์นจึงอยากขอร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยดับไฟป่า จะได้มากหรือได้น้อย ก็ถือว่าเราได้ร่วมกันส่งกำลังใจไปให้ทีมงานทุกคนที่กำลังลงพื้นที่ ทั้งเจ้าหน้าที่และชาวบ้านทุกคน ให้พวกเขามีแรงใจที่จะสู้กับไฟป่าที่ทำลายในหลายพื้นที่ และทำลายชีวิตนับหมื่น ในป่าที่เปรียบเสมือนบ้านของพวกเขาเหล่านั้น           ซึ่งต้องบอกเลยว่า ทั้ง จ.เชียงใหม่ และ จ.เชียงราย ถือเป็น Top of the List ของจังหวัด ที่ครอบครัวพวกเราชอบไปเที่ยวทุกปีเลย ไปทุกครั้งก็จะมีแต่ความสุขและรอยยิ้ม ตอนแรกกำลังคิดว่าจะส่งไปเป็นของ หรือบริจาคเป็นเงินดี แต่ในใจก็อยากจะส่งไปเป็นในส่วนของอุปกรณ์ดับไฟป่า, ผ้าห่มกันไฟ, ไฟฉายติดศีรษะ, เครื่องดื่มชูกำลัง ฯลฯ เพื่ออย่างน้อยจะได้ทำให้คนทางนั้นได้รู้ว่า ถึงแม้ว่าพวกเรายังจะต้องพบเจออยู่กับวิกฤติ โควิด-19 แต่ก็ยังส่งกำลังใจไปให้พวกเขา           วันนี้ เอิร์น และเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ กัลยาณมิตรทั้งหลาย ขอร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการส่งกำลังใจให้เจ้าหน้าที่ และผู้มีส่วนร่วมในการดับไฟป่าครั้งนี้นะคะ โดยพวกเราขอส่งเครื่องเป่าลมเพื่อทำแนวกันไฟ จำนวน 5 เครื่อง ไปสมทบให้กับทุกคนที่นั่น ขอภาวนาให้ไฟป่าดับลงไวๆ และขอให้ทุกคน ทุกชีวิตในป่าปลอดภัย เอิร์นขอเป็นตัวแทน ร่วมส่งกำลังใจทางไกลจาก กทม. ไปที่ เชียงใหม่, เชียงราย, แม่ฮ่องสอน และขออนุโมทนาบุญกับเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ ที่ร่วมทำบุญกันในครั้งนี้ทุกคนเลยค่ะ”             https://www.thaipost.net/main/detail/63084 ดับไฟป่า, เครื่องเป่าลม, เอิร์น จิรวรรณ, เอิร์น-จิรวรรณ ชัยรุ่งเรือง, เอิร์น-จิรวรรณ เตชะหรูวิจิตร, แนวกันไฟ, ไฟป่าเชียงใหม่ TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20200414/image_big_5e952e3d507bb.jpg 58556 01/03/2020 13:41 01/03/2020 13:40 ทส.ผนึกกำลังทหารเร่งทำแนวกันไฟกว่าแสนไร่บนภูกระดึง ระบุยังไม่เคาะสร้างกระเช้าไฟฟ้า 1 มี.ค.63- นายวราวุธ ศิลปอาชา รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม(ทส.) กล่าวถึงการลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์ไฟป่าบนพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูกระดึง จ.เลย ที่ได้รับความเสียหายกว่า 3,200 ไร่ ว่า ได้ร่วมทำแนวกันไฟป่าพื้นที่บนภูกระดึง ทั้งเจ้าหน้าที่จากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จังหวัดเลย และกระทรวงกลาโหม ได้ร่วมกันทำแนวกันไฟ 100 กิโลเมตร หรือบริเวณหลังแปล 37,500 ไร่ และพื้นที่เชิงเขา-หน้าผา จนถึงด้านพื้นล่าง 750 กิโลเมตร หรือประมาณ 1 แสนไร่ ทำแนวกันไฟความกว้าง  20-50 เมตร ยกเว้นแนวทุ่งหญ้าที่จะต้องทำให้กว้าง 50 เมตรขึ้นไป แต่ต้องกำจัดเชื้อเพลิงออกให้หมดก่อน นายวราวุธ กล่าวว่า ขอชื่นชมเจ้าหน้าที่ไฟป่าบนภูกระดึงทุกคน รวมถึงตัวแทนจากทุกหน่วยงานที่มาร่วมปฏิบัติงานอย่างเต็มกำลัง ช่วยควบคุมระดับไฟป่า ให้สงบลง ไม่ขยายวงกว้างสร้างความเสียหายไปมากกว่านี้ สาเหตุไฟป่าเกิดจากความมักง่ายของมนุษย์จนทำให้ธรรมชาติบนภูกระดึงเสียหายร้อยละ 10 ของพื้นที่ทั้งหมด และจากการเดินสำรวจสภาพต้นสนที่เสียหายจากไฟป่าได้เริ่มฟื้นตัวเองโดยแตกกิ่งขึ้นมาใหม่จึงถือเป็นข่าวดีที่สภาพป่าที่เสียหายไปสามารถฟื้นฟูกลับมาได้เองร้อยละ 80 อย่างไรก็ตาม จะต้องรอฝนแรกของฤดูฝนที่กำลังจะมาถึงช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น ให้พื้นที่บนภูกระดึงฟื้นตัวเอง แต่เนื่องจากขณะนี้ ภูกระดึงกำลังประสบปัญหาภัยแล้ง และมีปริมาณน้ำน้อยมากทำให้ปีนี้อุทยานแห่งชาติภูกระดึง ต้องปิดรับนักท่องเที่ยวเร็วกว่าปีอื่นๆ 2 เดือน ตั้งแต่เดือนเม.ย.ถึงเดือนก.ย.รวม 6 เดือนด้วยกัน ซึ่งจากเดิมทุกปีจะปิดระยะเวลา 4 เดือน ทั้งนี้ เพื่อให้ธรรมชาติฟื้นฟูตัวเอง นายวราวุธ กล่าวว่า สำหรับมาตรการฟื้นฟูภูกระดึงระยะยาว คือให้เร่งทำแนวกันไฟเพื่อป้องกันไฟป่า สิ่งสำคัญคือ จะต้องเพิ่มอุปกรณ์ป้องกันไฟป่าให้เพียงพอและเพิ่มประสิทธิภาพเจ้าหน้าที่ปกป้องผืนป่า ขณะที่ประชาชนเองต้องขอความร่วมมือเพื่อเป็นกำลังสำคัญในการช่วยปกป้องผืนป่า จะได้เป็นหูเป็นตาให้กับเจ้าหน้าที่ไม่ให้มีการเผาป่าขึ้นอีก นอกจากนี้ ตนเองได้กำชับเจ้าหน้าที่กรมอุทยาน สัตว์ป่า และพันธุ์พืชทุกแห่งทั่วประเทศถึงเรื่องการใช้เครื่องปั๊มหัวใจ และฝึกการทำ CPR เพื่อช่วยเหลือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน อีกทั้งให้กรมทรัพยากรธรณีจัดทำโครงการเพื่อเสริมความรู้การเปลี่ยนแปลงของระดับหินแต่ละชั้นตั้งแต่ระดับพื้นล่างของภูกระดึงไปจนถึงยอดภูกระดึงว่ามีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร เป็นการเสริมความรู้ให้กับนักท่องเที่ยวที่มาขึ้นภูกระดึง ส่วนกรณีที่มีกลุ่มชาวบ้านมาขอให้สร้างกระเช้าไฟฟ้าขึ้นภูกระดึงนั้น เรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องที่จะต้องมีการศึกษาให้ละเอียดรอบคอบมากที่สุด ตอนนี้เรียกได้ว่า มีทั้งให้ สร้างและไม่สร้าง ฝ่ายละ 50 ต่อ 50. https://www.thaipost.net/main/detail/58556 กระเช้าไฟฟ้า, ภูกระดึง, วราวุธ ศิลปอาชา, แนวกันไฟ TRUE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20200204/image_big_5e38ef5986d81.jpg