84938 26/11/2020 11:06 25/11/2020 07:45 ‘หัวโขนชั้นครู’ แบบอย่างงานช่างฝีมือ มรดกภูมิปัญญาโลก ศรีษะอินทรชิต หัวโขนชั้นครู สร้างสมัยรัชกาลที่ 5           ประติมากรรมหัวโขนของครูช่างหลายรุ่นทั้งในอดีตและปัจจุบันที่ประดิษฐ์ขึ้นตามรูปแบบจารีตของหัวโขนไทย ทั้งที่เป็นโบราณวัตถุ เก่าแก่สุดสร้างราวรัชกาลที่ 5 และหัวโขนวิจิตรงดงามที่ยังคงใช้ในการแสดง ส่วนใหญ่อยู่ในคอลเลคชั่นส่วนตัว  ซึ่งหาชมได้ยากเกือบ 100 ผลงาน กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ร่วมกับสถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์(มธ.) เสาะกาและรวบรวมผลงานหัวโขนมาจัดนิทรรศการ“หัวโขนชั้นครู” เพื่อแสดงให้เห็นถึงแบบอย่างของงานช่างฝีมืออันวิจิตรงดงามชั้นครู ให้ผู้เข้าชมร่วมภาคภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรมแขนงนี้    ผศ.ดร.อนุชา ทีรคานนท์ นำชมผลงานประติมากรรมหัวโขนชั้นครู บอกเล่าคุณค่าหัวโขนงานช่างหัตถศิลป์ไทย         นิทรรศการ“หัวโขนชั้นครู” เป็นหนึ่งกิจกรรมในโครงการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม”โขน” เพื่อสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมอย่างมีประสิทธิภาพ     ซึ่งยูเนสโกได้พิจารณาและประกาศให้ขึ้นบัญชีการแสดงโขนในประเทศไทย”Khon : masked dance drama in Thailand” เป็นรายการตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติอย่างเป็นทางการซึ่งการขึ้นบัญชีเป็นรายการตัวแทนเพื่อการสงวนรักษาในครั้งนั้น  ยังให้ความสำคัญกับช่างฝีมือสาขาต่างๆ  ที่เกี่ยวกับการแสดงโขน รวมถึงงานช่างหัวโขนที่เป็นองค์ประกอบหลักในการแสดงด้วย โดยนิทรรศการจัดขึ้นที่ชั้น 4 หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ จนถึงวันที่ 20 ธ.ค. นี้    ประติมากรรมหัวโขนยักษ์ ฝีมือช่างโบราณและช่างรุ่นใหม่           ชาย นครชัย อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าวว่า โขนเป็นนาฏกรรมที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นรวมศาสตร์และศิลป์หลายแขนงเข้าไว้ด้วยกัน ทั้งนาฏศิลป์ดนตรี วรรณกรรม พิธีกรรม  ตลอดจนงานช่างฝีมือและประณีตศิลป์หลายสาขาทั้งการประดิษฐ์ เครื่องแต่งกาย เครื่องประดับ การสร้างฉากและเครื่องโรง และที่ขาดไม่ได้ คือการประดิษฐ์หัวโขน เพราะหัวโขนเป็นองค์ประกอบสำคัญของการแสดงเรื่องรามเกียรติ์ไทย จัดเป็นงานประติมากรรมที่มีรูปแบบเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว การเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับหัวโขนผ่านนิทรรศการครั้งนี้ มุ่งหวังให้ประชาชน โดยเฉพาะเยาวชนได้รับความรู้และสัมผัสความงามของงานช่างฝีมือไทย     ภายในนิทรรศการนำเสนอหัวโขนจำนวน  93 ศรีษะ แบ่งการจัดแสดงหัวโขนเป็นหมวดศรีษะยักษ์,ศรีษะลิง,ศรีษะฤาษี,ศรีษะครู,ศรีษะพระพิราบฯลฯ ซึ่งการประดิษฐ์หัวโขนของไทยถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น แม้จะมีรูปแบบที่เป็นจารีตแบบแผน แต่การประดิษฐ์หัวโขนของครูช่างแต่ละคนก็มีรายละเอียดเฉพาะตัวแตกต่างกันไป โดยไม่ออกนอกแบบแผน เป็นธรรมชาติของงานช่างฝีมือ    งานหัตถศิลป์หัวโขนฤาษีจัดแสดงในนิทรรศการ”หัวโขนชั้นครู”            นอกจากนี้ ยังเสนอร่องรอยที่มาของหัวโขน, ขั้นตอนการทำหัวโขนสืบทอดจากอดีตถึงปัจจุบันรวม 9 ขั้นตอน,รายชื่อสีหน้าโขน39 ,รายชื่อตัวอย่างสีหัวโขน เช่น ขาว,เหลืองอ่อน,เขียวกลาง,หงดินอ่อน,มอคราม,น้ำไหล,ฟ้าแลบ,เขียวในแค ฯลฯ มาศึกษาเรียนรู้กันได้ ทั้งยังมีมุมกระจกเกรียบช่างหัวโขนในอดีตนิยมนำมาประดับตามร่องพื้นลายและไส้ลายหัวโขนให้งดงามแพรวพราวยามต้องแสงไฟ เมื่อการผลิตกระจกเกรียบขาดการสืบทอด ช่างจึงใช้พลอยกระจกหรือเลื่อมพลาสติกประดับแทน แต่ปัจจุบันมีผู้ค้นคว้าผลิตกระจกเกรียบใกล้เคียงของโบราณทดลองใช้ประดับหัวโขนและศิราภรณ์สำเร็จ   ผลงานหัวโขนพระพิราพ ฝีมือครูชิต แก้วดวงใหญ่ ช่างทำหัวโขนระดับตำนาน        ผศ.ดร.อนุชา ทีรคานนท์ คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์ มธ. กล่าวว่า การแสดงโขนของประเทศไทยยูเนสโกประกาศขึ้นทะเบียนปี2561  เป็นหน้าที่คนไทยทุกคนซึ่งเป็นเจ้าของมรดกวัฒนธรรมร่วมกันสืบทอดให้เห็นความต่อเนื่องงานช่างหัตถศิลป์หัวโขน ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการแสดงโขน อยากให้คนไทยได้ซาบซึ้งคุณค่าและความงาม เพราะประติมากรรมหัวโขนเป็นงานประณีตศิลป์ชั้นสูงแขนงสำคัญที่ยังได้รับการโอบอุ้มโดยศิลปินแขนงนี้อย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่บรมครูทั้งที่ยังมีชีวิตอยู่และที่ล่วงลับไปแล้ว สร้างสรรค์ผลงานไว้ให้ประเทศชาติ      “ งานนิทรรศการหัวโขนชั้นครูรวบรวมประติมากรรมหัวโขนของครูช่างหลายรุ่นผลงานที่เก่าแก่ที่สุด คือ ศรีษะอินทรชิตไม่ทราบชื่อผู้สร้าง แต่พิจารณาจากรูปแบบและวัสดุ คาดว่าสร้างราวรัชกาลที่5 แล้วยังมีผลงานหัวโขนพระพิราพ พระปรคนธรรพ์ ยักษ์ หนุมาน ฤาษี ฝีมือครูชิต แก้วดวงใหญ่ ช่างทำหัวโขนฝีมือเยี่ยมที่เป็นตำนาน หัวโขนของท่านให้ความสำคัญกับสัดส่วนจะดูใกล้ ดูไกล ก็สวยงามลงตัว ท่านยังเป็นแรงบันดาลใจให้ช่างรุ่นหลัง ผลงานครูถือเป็นหัวโขนชั้นครู  รูปแบบสืบทอดมาจนทุกวันนี้ ส่วนช่างรุ่นใหม่ก็สร้างงานหัวโขนด้วยฝีมือ  หลายสถาบันจัดการสอนทำหัวโขน ทั้งเพาะช่าง โรงเรียนช่างฝีมือในวังชายมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เกาะเกิด จ.อยุธยา สร้างช่างหัวโขนสืบสานมรดกภูมิปัญญาวัฒนธรรม แล้วยังมีสกุลช่างทำหัวโขนเปิดบ้านสอนร่วมรักษาสืบทอด  งานช่างแขนงนี้จะไม่มีวันสูญหาย“ ผศ.ดร.อนุชา ยืนยันหัวโขนไทยเป็นงานหัตถศิลป์ที่ยังคงมีชีวิตและมีลมหายใจไม่เคยหยุดพัฒนาการและมีการปรับปรุงอยู่เสมอภายใต้กรอบความงามตามจารีต https://www.thaipost.net/main/detail/84938 ครูชิต แก้วดวงใหญ่, งานช่างหัตถ์ศิลป์, นสพ.ไทยโพสต์, สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, สวธ., หัวโขนชั้นครู, โขนมรดกวัฒนธรรมจับต้องไม่ได้ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20201125/image_big_5fbd9f91d99fb.jpg 49258 01/11/2019 14:32 31/10/2019 14:50 มหากาพย์รามายณะ แรงบันดาลใจ 9 ชาติเอเชียผนึกสร้างงานศิลป์ อนุชา ธีรคานนท์ คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์ มธ. ผู้ริเริ่มโครงการ “พหลพักตรา”         มหากาพย์รามายณะของอินเดียเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก สำหรับคนไทยคุ้นเคยรามายณะในชื่อว่า "รามเกียรติ์" ซึ่งแต่งเติมและสร้างเรื่องขึ้นใหม่ ผ่านรูปแบบการแสดงโขนและวรรณคดีรามเกียรติ์ นับเป็นเรื่องน่าตื่นเต้นเมื่อเหล่าศิลปินจาก 9 ประเทศ รวมทั้งไทย สร้างสรรค์ผลงานศิลปะชุดใหม่ผ่านสายตาและการตีความมหากาพย์รามายณะ จัดแสดงในนิทรรศการศิลปะนานาชาติ "พหลพักตรารามายณะ" เพื่อสืบทอดมหากาพย์นี้ให้งอกงาม และเฉลิมฉลองมรดกร่วมรามายณะ โดยมีผลงานศิลปะให้ชื่นชมกว่า 55 ชิ้น ทั้งจิตรกรรมร่วมสมัย จิตรกรรมแนวประเพณี ภาพพิมพ์ งานกราฟฟิติ ภาพสีน้ำ งานสื่อผสม และงานประติมากรรมต่างๆ       นิทรรศการนี้เกิดจากความร่วมมือของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) กระทรวงวัฒนธรรม และคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับองค์การยูเนสโก ด้วยการสนับสนุนของบริษัท อมอร์ แปซิฟิค ผ่านแบรนด์โซลวาซู โดยมี พิมพ์รวี วัฒนวรางกูร ที่ปรึกษาด้านการบริหารจัดการเชิงยุทธศาสตร์ สวธ. เป็นประธานเปิดนิทรรศการ ท่ามกลางศิลปินที่เดินทางมาจากหลายประเทศในเอเชีย ศิลปินแห่งชาติ และผู้รักงานศิลป์             ”ทศกัณฐ์อินเลิฟ” ผลงานศิลป์ได้แรงบันดาลใจจากมหากาพย์รามายณะ         ดร.อนุชา ทีรคานนท์ คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์ มธ. กล่าวถึงแนวคิดโครงการ “พหลพักตรา” หรือ “The Many Faces” ว่า เกิดขึ้นจากความตั้งใจให้บรรลุจุดมุ่งหมายที่จะทำให้คนจากประเทศต่างๆ วัฒนธรรมต่างๆ ได้ชื่นชมในมรดกภูมิปัญญาและความคิดสร้างสรรค์ร่วมกัน คำว่า “พหลพักตรา” สื่อถึงพหุวัฒนธรรมและความเปิดกว้างโลกทัศน์ที่หลากหลายในสังคมโลกปัจจุบัน นิทรรศการนานาชาติในปีแรกนี้ได้เลือกที่จะเฉลิมฉลองพหุวัฒนธรรมที่มีรากเหง้ามาจากมหากาพย์รามายณะที่เป็นที่รู้จักทั่วโลก เกิดเป็นนิทรรศการ “พหลพักตรารามายณะ” หรือ “The Many Faces of Ramayana” นอกจากนี้ชื่อของโครงการนั้นยังสื่อถึงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานต่างๆ และระหว่างประเทศต่างๆ โดยองค์การยูเนสโกเป็นตัวกลางเชื่อมโยงทรัพยากรจากต่างประเทศ และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นผู้จัดทำนิทรรศการนี้ขึ้น โดยจัดแสดงผลงานของศิลปินจาก 9 ประเทศ ได้แก่ มาเลเชีย อินโดนีเชีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ อินเดีย เนปาล ฝรั่งเศส แคนาดา และประเทศไทย     อนุชา ธีรคานนท์ คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์ มธ. ผู้ริเริ่มโครงการ “พหลพักตรา”     “  โครงการนี้สะท้อนความร่วมมือระหว่างภาคส่วนและส่งเสริมการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างประเทศต่างๆ หวังว่า ผู้เข้าชมจะกลับไปพร้อมความคิดที่ถูกจุดประกายโลกทัศน์ที่เปิดกว้างและความจรรโลงใจจากศิลปะที่คัดเลือกมา” ดร.อนุชา กล่าว   มหากาพย์รามายณะในรูปแบบศิลปะการแสดงวันเปิดนิทรรศการ         ชิเกรุ อาโอยากิ ผู้อำนวยการองค์การยูเนสโก กรุงเทพมหานคร กล่าวว่า นิทรรศการนี้เป็นความริเริ่มที่น่าตื่นเต้นระหว่าง 3 หน่วยงาน เราประสบความสำเร็จในการสร้างพื้นที่ใหม่ให้คนจากวัฒนธรรมและสังคมต่างๆ ได้แสดงออกถึงความประทับใจในวรรณคดีที่ทุกคนต่างชื่นชอบและเล่าขานมาช้านาน       “ การขึ้นทะเบียนละคอนในของกัมพูชาและรามลีลาของอินเดียในปี พ.ศ.2551 มาจนถึงการขึ้นทะเบียนโขนในประเทศไทยในปี พ.ศ.2561 ในทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่เป็นตัวแทนของมนุษยชาติขององค์การยูเนสโก ได้พิสูจน์ว่า มหากาพย์รามายณะเป็นรากเหง้าของมรดกภูมิปัญญาที่ยอมรับกันทั่วโลก นาฏศิลป์หัวโขนเรื่องรามายณะเหล่านี้น่าสนใจ ไม่ใช่เพียงเพราะเป็นศิลปะที่วิจิตรสวยงาม หรือการเป็นถ้วยรางวัลของชาติที่ได้รับการขึ้นทะเบียนยูเนสโกเท่านั้น แต่มรดกนาฏศิลป์เหล่านี้เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยังคงเป็นที่ยอมรับของหลากหลายสังคมในปัจจุบันทั่วทั้งภูมิภาคเอเชีย ซึ่งมีคนปฏิบัติและสืบทอดทักษะและความรักในมรดกนี้สู่รุ่นต่อไป” ชิเกรุ กล่าว   “Tosakan” จากการตีความของ จิรัชญา วันจันทร์       ผอ.องค์การยูเนสโก กรุงเทพฯ กล่าวต่อว่า รากเหง้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมมหากาพย์รามายณะ ทำให้เราเชื่อมโยงตัวตนกับบรรพบุรุษของเราได้และสร้างอัตลักษณ์ที่ต่อเนื่องเป็นอารยธรรมเดียวกันต่อไป การเก็บวรรณคดีนี้เข้ากรุหรือแช่แข็งประเพณีการแสดงราวกับอยู่ในพิพิธภัณฑ์เป็นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ เพราะวัฒนธรรมนี้มีคุณค่าเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จากการถูกปฏิบัติและประยุกต์ตามวิถีของผู้คนที่มีชีวิตอยู่       “ มหากาพย์รามายณะยังเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการสร้างสรรค์ศิลปะร่วมสมัยให้ทุกคนชื่นชมในนิทรรศการครั้งนี้ความหลากหลายของผลงานศิลปะที่จัดแสดงจะช่วยกระตุ้นให้เกิดการแลกเปลี่ยนความคิดสนับสนุนให้เกิดการเรียนรู้และเข้าใจกันและกันการแลกเปลี่ยนเช่นนี้คือกุญแจสู่สันติวัฒนธรรม“ ชิเกรุ กล่าว จิตรกรรมร่วมสมัย “แปลงกาย” โดย บุญช่วย เกิดรี         ด้าน บุญช่วย เกิดรี ศิลปินอาจารย์ร่วมแสดงผลงานจิตรกรรมร่วมสมัยชื่อว่า "แปลงกาย" เทคนิคสีอะครีลิก เผยแรงบันดาลใจว่า รู้จักวรรณคดีรามายณะตั้งแต่เด็กผ่านหนังสือ การแสดงโขนเรื่องรามเกียรติ์ และจิตรกรรม สนใจร่วมโปรเจ็กต์นิทรรศการศิลปะนานาชาตินี้ เพราะอยากตีความรามายณะใหม่ ไม่ใช่รูปแบบดั้งเดิม ได้แนวคิดจากร้อยกรองประกอบจิตรกรรมฝาผนังระเบียงวัดพระแก้ว ตอนทศกัณฐ์ลักนางสีดา บังคับให้ยักษ์กายสีขาว ชื่อ มารีศ แปลงกายเป็นกวางทอง หลอกล่อพระรามให้ออกไปจับมาให้นางสีดา ชื่นชอบตอนนี้ที่สุด และเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามในเรื่อง       “ แปลงกาย ก็เท่ากับ การโกหก นำเสนอด้วยภาพกวางสีขาวในรูปทรงตามจินตนาการ จมูกยื่นยาวออกมาแบบพินอคคิโอในนิทาน องค์ประกอบภาพยังมีผีเสื้อแทนความตาย เพราะในเรื่องมารีศถูกพระรามใช้ศรยิงและตายในที่สุด มหากาพย์รามายณะมีคุณค่าเพราะสอดแทรกความจริงในชีวิต รัก โลภ โกรธ หลง แต่ท้ายสุดจะรอดพ้นจากอันตรายด้วยคุณธรรมจริยธรรม แม้จะเป็นเรื่องที่ยาว แต่ถ้าเลือกอ่านเป็นตอนๆ ก็สัมผัสได้ถึงความหมายที่ซ่อนอยู่ อยากให้คนรุ่นใหม่สนใจรามายณะ จะเริ่มจากชมผลงาน 55 ชิ้นในนิทรรศการนานาชาติครั้งนี้ก็น่าสนใจ” บุญช่วยกล่าว       นิทรรศการศิลปะนานาชาติเพื่อฉลองมรดกร่วมรามายณะ จัดแสดงระหว่างวันที่ 30 ตุลาคม ถึงวันที่ 5 ธันวาคม 2562 ณ ห้องนิทรรศการหมุนเวียน ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย เปิดให้เข้าชมฟรี         https://www.thaipost.net/main/detail/49258 กรมส่งเสริมวัฒนธรรม, นิทรรศการศิลปะนานาชาติ "พหลพักตรารามายณะ", มหากาพย์รามายณะ, ยูเนสโก, ศิลปกรรมศาสตร์ มธ., อนุชา ธีรคานนท์, เฉลิมฉลองมรดกร่วมรามายณะ, โขนมรดกวัฒนธรรมจับต้องไม่ได้ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20191030/image_big_5db9892b0a1ca.jpg 21088 31/10/2018 15:35 31/10/2018 15:35 มูลนิธิคึกฤทธิ์แสดงโขนประจำปี ส่งต่อมรดกของชาติ          การอนุรักษ์โขนและเผยแพร่นาฏศิลป์ชั้นสูงของไทย มี "มูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี" เป็นหนึ่งในหน่วยงานร่วมขับเคลื่อนเก็บรักษาโขนไว้ในแผ่นดิน อีกทั้งประเทศไทยได้เสนอโขนต่อองค์การยูเนสโกเพื่อพิจารณาขึ้นบัญชีมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมวลมนุษยชาติ ในปี 2561 ซึ่งยูเนสโกจะประกาศผลช่วงเดือนธันวาคมนี้ แม้ยังมาไม่ถึง แต่การเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับโขนและการแสดงโขนสำคัญสูงสุด           เหตุนี้ มูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ฯ จัดการแสดงโขนรามเกียรติ์ ชุดศึกกุมภกรรณ ตอน ปริศนาอสุรี-ขุนกระบี่หลงกล ขึ้น ณ โรงละครอักษรา คิง เพาเวอร์ เมื่อวันก่อน เพื่อให้เยาวชนและผู้สนใจที่เข้ามาเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมไทย ณ ศูนย์ศิลปะการแสดง สถาบันคึกฤทธิ์ ได้แสดงออกถึงคุณค่าศิลปะไทย และภาคภูมิใจในฐานะศิลปินตัวน้อยสืบทอดมรดกชาติ ในงานมีทั้งการบรรเลงวงมโหรี เพลงโหมโรงมหาฤกษ์ เพลงเงี้ยวรำลึก เพลงนกขมิ้น เดี่ยว 3 ขลุ่ย และหมู่ขลุ่ยเพียงออ ขลุ่ยอู้ ขลุ่ยหลิบ ต่อด้วยรำถวายพระพรงดงาม รำซัดชาตรี ก่อนเริ่มการแสดงโขนรามเกียรติ์สร้างความประทับใจให้ผู้ชมที่มาไม่ต่ำกว่า 500 คน        ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล ประธานกรรมการมูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ฯ กล่าวว่า กว่า 8 ปีที่มูลนิธิคึกฤทธิ์ได้ทำโครงการฝึกหัดการแสดงโขนและนาฏศิลป์ ปีแรกมีผู้สนใจเรียน 70 คน ปัจจุบันมี  700 คน มาฝึกหัดที่ศูนย์ศิลปะการแสดง สถาบันคึกฤทธิ์ ทุกๆ วันอาทิตย์ เวลา 09.00-12.00 น. ส่วนใหญ่จะเรียนโขน มี 150 คน เรียนดนตรีไทย ละคร พากย์โขน และขับร้องเพลงไทยเดิม มีศิลปินแห่งชาติร่วมสอน โดยได้รับความร่วมมือจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (  สสส.) ทั้งสถานที่ฝึกซ้อมและเงินทุน ครูผู้ดูแลได้ ครูจตุพร รัตนวราหะ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดงโขน และศิลปินคึกฤทธิ์ ศิลปินแห่งชาติด้านนาฏศิลป์ และศิลปินอาวุโสรวมแล้ว 40 คน โดยกระบวนการเรียนการสอน ท่วงท่าไม่ต่างจากสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์และโขนสำนักการสังคีต กรมศิลปากร ครูสอนตามขั้นตอนและจารีต แต่ละท่านฝีมือเยี่ยม เชี่ยวชาญเป็นโขนยักษ์ โขนลิง ขับร้อง วันอาทิตย์จะแบ่งกันสอน ทำให้ศูนย์ศิลปะการแสดงมีชีวิตชีวา ทุกปีจะให้เยาวชนแสดงในโรงละครขนาดใหญ่ได้มาตรฐาน เพื่อให้แสดงฝีมือเต็มที่        "เด็กเรียนด้วยความเต็มใจและรักศิลปะการแสดงไทย รวมถึงชมรมนาฏศิลป์ในโรงเรียนต่างๆ ก็ส่งมาเรียนกับครูศิลปินแห่งชาติ เด็กจะได้วิชาติดตัว คนหนุ่มสาวส่วนหนึ่งก็สนใจเรียน ศิลปะจะอยู่ได้ ถ้ามีคนสนใจเรียนรู้ ส่วนจะแพร่หลายหรือไม่อยู่ที่การส่งเสริม ปัจจุบันมีศิลปะตะวันตก ดนตรีเกาหลีที่เร็วและง่าย เข้าถึงได้มากกว่า การจะแข่งขันเพื่อให้โขนศิลปวัฒนธรรมชั้นสูงอยู่ได้ นอกจากส่งต่อให้เยาวชนรักมรดกชาติแล้ว สื่อก็ต้องทำรายการที่สนุกสนานและเป็นประโยชน์ช่วยสืบสานศิลปะไทยอีกทางหนึ่ง ส่วนการขึ้นทะเบียนโขนไทยเป็นมรดกโลก กระบวนท่ารำของไทยก็อ่อนช้อยงดงาม เครื่องแต่งกายก็ประณีต แม้เราจะก้าวช้ากว่า แต่ก็สนับสนุนให้ดำเนินการเป็นผลสำเร็จ" ม.ร.ว.ปรีดิยาธร กล่าว        จตุพร รัตนวราหะ ศิลปินแห่งชาติ และผู้อำนวยการศูนย์ศิลปะการแสดง สถาบันคึกฤทธิ์ ซึ่งเป็นลูกศิษย์ของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ กล่าวว่า ถ้ายูเนสโกขึ้นทะเบียนโขนเป็นมรดกโลกจะเกิดประโยชน์ เพราะภาครัฐ ภาคเอกชน ประชาชนจะเห็นคุณค่ามากขึ้น แต่ถึงไม่ขึ้นก็ไม่เป็นไร เพราะศิลปะและวัฒนธรรมไทย โขน นาฏศิลป์ ดนตรีไทย เป็นมรดกของชาติอยู่แล้ว จะรักษารากเหง้าให้ยั่งยืนอย่างไร นอกจากสอนที่สถาบันคึกฤทธิ์ วิทยาลัยนาฏศิลป์ ยังมีสถาบันอื่นๆ มาขอวิชา ครูยินดีให้ เพราะพวกเขาคืออนาคตผู้สืบต่อศิลปวัฒนธรรม        "ทุกวันนี้นักแสดงโขนมีจำนวนลดน้อยลง ครูผู้เป็นพ่อโขนแม่โขนที่สถาบันคึกฤทธิ์ภูมิใจเมื่อมีเยาวชนให้ความสนใจมาเรียนรู้ ฝึกฝน บางครอบครัวพาลูกมาเรียนโขน พ่อไปเรียนดนตรี แม่เรียนรำ บางครอบครัวพี่เรียนโขนลิง น้องเรียนโขนยักษ์ ส่งผลให้ศิลปวัฒนธรรมมีชีวิตชีวา” จตุพรกล่าว        ด้าน สุดจิตต์ พันธ์สังข์ ครูโขนยักษ์ประจำศูนย์ศิลปะการแสดง กล่าวว่า ตนช่วยวางหลักสูตรการเรียนการสอน โดยเป็นหลักสูตร 4 ปี เริ่มจากยืดตัว ดัดตัว  พร้อมที่จะฝึกแม่ท่าตามอิริยาบถของตัวละครนั้นๆ อีกทั้งตีบทท่า เมื่อเรียนถึงปี 4 แล้วจะสามารถร่ายรำเป็นตัวเอกแสดงโขนได้ ครูผู้ควบคุมจะดูแววและส่งเสริมผู้เรียน เด็กเล็กสุดที่มาฝึกหัดโขนอายุ 5 ขวบ ตอนนี้มีเยาวชนเรียนโขนเพิ่มขึ้นทุกปี ขณะที่ผู้ใหญ่ที่สนใจหัดโขนก็มาจากหลายอาชีพ มีทั้งหมอ นักการทูต คนที่ฝึกจบแล้วกลับมาเป็นผู้ช่วยครูก็มาก นอกจากฝึกสอนโขน ยังสอดแทรกเรื่องมารยาท การเคารพผู้ใหญ่ การไหว้ กราบครู ช่วยพัฒนาเด็กทั้งบุคลิกภาพและนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน ส่วนครูจะรักษาศิลปะนี้ต่อไป อาจารย์คึกฤทธิ์เคยบอกว่า "เอ็งรักษาตัวให้ดี ฝึกฝนให้ดี และมีสติ" ก็ยึดคำสอนท่านจนวันนี้ ไม่ให้ตายไปกับตัว เราฝังเรื่องโขนไว้ในใจเยาวชนได้แล้ว มีมาตรฐาน มรดกแขนงนี้ไม่สูญหายแน่นอน         แม้จบการแสดงในโรงละครขนาดใหญ่ มอบอรรถรสให้ผู้ชมอย่างทั่วถึง แต่การเรียนรู้ฝึกหัดโขนยังไม่จบ สนใจจะฝึกไปที่ศูนย์ศิลปะการแสดง สถาบันคึกฤทธิ์ กันได้     https://www.thaipost.net/main/detail/21088 ปรีดิยาธร เทวกุล, มูลนิธิคึกฤทธิ์ ๘๐ ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, ศูนย์ศิลปะการแสดง สถาบันคึกฤทธิ์, โขนคึกฤทธิ์, โขนมรดกวัฒนธรรมจับต้องไม่ได้ FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20181029/image_big_5bd6f5958b886.jpg