39449 26/06/2019 00:01 26/06/2019 00:01 ‘บันทึกจากคุก’ ของ พิภพ ธงไชย <p style="margin-bottom:.0001pt"></p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; วันก่อนผมชวนคุณพิภพ ธงไชยมาคุยใน Facebook Live กับผม เพื่อให้เล่าเรื่องชีวิตในคุกเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่คนอื่นๆ ในสังคม</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; เนื้อหาของการสนทนาเกี่ยวกับประสบการณ์ของคุณพิภพมีที่น่าสนใจหลายประเด็น</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; หลังจากนั้นคุณพิภพก็ได้เขียนเล่ารายละเอียดแลกเปลี่ยนกับผมวันนั้นในเฟซบุ๊ก ซึ่งทำให้เห็นภาพอะไรชัดเจนมากยิ่งขึ้น</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ผมจึงขออนุญาตคุณพิภพนำมาถ่ายทอดให้ผู้อ่านคอลัมน์นี้ได้รับทราบด้วย</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; คุณพิภพเขียนไว้บางตอนอย่างนี้ครับ</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; คุณสุทธิชัยสนใจเรื่อง &quot;คุกศึกษา&quot; กับวิถีชีวิตของพวกเรา ๔ แกนนำกับ ๑ ผู้ประสานงาน (โดยคุณสนธิถูกจองจำในเรือนจำกลางคลองเปรม) ในช่วงอยู่ในคุกที่เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร ระยะเวลาสั้นๆ ๘๗ วัน ได้กินได้นอนกับนักโทษเสมอกัน โดยไม่ได้รับความพิเศษใดๆ นอกจากการให้เกียรติซึ่งกันและกันของเพื่อนนักโทษกับผู้คุมทุกระดับ จนถึงอธิบดีกรมราชทัณฑ์ ด้วยความสำนึกว่าเราไม่ได้เป็น &quot;อาชญากร&quot; ที่ &quot;ก่ออาชญากรรม&quot; เราเป็น &quot;นักโทษการเมือง&quot; ที่ไม่ถูกระบุไว้ในกฎหมาย แต่ใช้วิธีจองจำเราด้วยข้อหาในคดีอาญา &quot;บุกรุกและทำให้เสียทรัพย์&quot;</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &quot;คุกศึกษา&quot; เป็นความคิดที่เกิดขึ้นจากการเห็นสภาพของนักโทษที่ต้องคดีต่างๆ จากกลไกรัฐที่ส่งต่อๆ กันมา ตั้งแต่ตำรวจ อัยการ และผู้พิพากษา และแรงกดดันจากความเหลื่อมล้ำในสังคมที่ปรากฏแบบเดียวกับข้อความในหนังสือ &quot;The Spirit Level&quot; ที่ผมพกฉบับภาษาไทยเข้าไปอ่านในคุกพร้อมกับหนังสือ &quot;Sapians: A Brief History of Humankind&quot;</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; การได้พูดคุยกับเพื่อนนักโทษและผู้คุม ได้กินได้นอนบนพื้นปูนกับผ้าห่มสามผืน ในห้องนอนชั้น ๒&nbsp; ที่ร้อนอบอ้าวในตอนหัวค่ำ ได้อาบน้ำในอ่างกลางแจ้งร่วมกัน ได้เข้าห้องน้ำแถวยาวกลางแจ้งร่วมกัน&nbsp; มันซึมซับลึกเข้าไปในจิตสำนึกของผม จนคิดว่าจะหาทางออกด้วยการหาความจริงให้ได้ จากความอยุติธรรมไปสู่ความเป็นธรรมได้อย่างไร</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ผมขอเตือนสติสังคมว่าเรามีมวลมนุษย์ ๔๐๐,๐๐๐ กว่าคนที่ถูกคุมขังอยู่ ด้วยข้อหาต่างๆ กัน ถึงแม้หลายคนก็เหมาะสมที่ถูกลงโทษแล้วก็ตาม แต่ท้ายสุดเขาต้องถูกปล่อยตัวออกมาอยู่ในสังคมร่วมกับพวกเรา ถ้าเราไม่สนใจเขา ปฏิเสธเขา ทางเลือกการใช้ชีวิตของเขาก็จะตีบตัน กดดันให้เขาต้องทำผิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า และก็พวกเราประชาชนกว่า ๖๐ ล้านคนนั่นเองที่จะได้รับผลกระทบ</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ผมจึงบอกกับคุณสุทธิชัย หยุ่นว่า เอาคนเหล่านี้ที่เกี่ยวข้องกันมาเปิดใจด้วยกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน ในระดับปริญญาตรีหรือปริญญาโท ที่เป็นบรรยากาศเสรีภาพของการเรียนรู้ ไม่มีบรรยากาศของอำนาจนิยม หรือบรรยากาศของระบบราชการครอบงำ เพียงแค่ส่งแบบสอบถามและเข้าไปเยี่ยมในคุกที่พวกเราเรียกว่า &quot;ผักชีโรยหน้า&quot; นั้น ควรเลิกได้แล้ว ตอนผมอยู่ในคุกได้เห็นผักชีหลายต้นในหลายครั้ง</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; สิ่งที่พบในคุกคือผู้ที่ไม่ได้รับการประกันตัว ในคดีที่ยังไม่ได้เริ่มกระบวนการสืบพยานในศาล ทำให้สิทธิต่างๆ ในฐานะจำเลยผู้ต้องคดี จะไม่ได้รับสิทธิอย่างเต็มที่ในการสู้คดี อย่างล่าสุดที่มีการอภัยโทษก็ไม่ได้สิทธิ การเลื่อนชั้นที่มี ๖ ขั้นก็ไม่ขยับ การทำความดีที่จะได้ลดโทษก็หมดไป ทำให้คนเหล่านี้ต้องมาถูกจองจำ จึงต้องพึ่งพิงนักกฎหมายในคุกที่เป็นทนายความ ให้ต้องรับหน้าที่เป็นที่ปรึกษาคดีความ&nbsp; นักโทษเรียกคนคนนี้ว่า &quot;เฮียเฉลิม&quot; แกเป็นทนายความที่ต้องคดีปิคนิค</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ทุกเช้า &quot;เฮียเหลิม&quot; มีหน้าที่ต้มน้ำร้อนแจกจ่ายนักโทษหน้าโรงอาหาร เพื่อให้พวกเรานำไปชงกาแฟ หรือต้มมาม่าคัพ ต้มโจ๊กคัพ เสร็จเรียบร้อยแกก็จะเปิดคลินิกตรวจวัดความดันหัวใจให้กับคนที่จะไปตรวจโรคที่สถานพยาบาล หรือคนแบบผมที่จะขอดูความดันหัวใจของตัวเองทุกเช้าหลังเดินออกกำลังกาย ๓ กม.ได้ตามสภาพร่างกายของตัวเองถูก</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; คิวทุกเช้าจะยาวนับสิบคน หลังจากนั้นแกก็นั่งกินอาหาร ดื่มกาแฟในโรงอาหาร อยู่จนถึงบ่ายเพื่อให้คำปรึกษาด้านกฎหมาย และยกร่างคำร้องต่อศาล</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ผมเองวัดความดันหัวใจเสร็จก็มานั่งกินมาม่าคัพ บางครั้งก็โจ๊กคัพ มีขนมปังกับปลาทูน่า ไข่ต้ม ๑&nbsp; ฟอง หลังจากดื่มนมสด ๑ แก้ว และน้ำมะขือเทศ ตามด้วยกล้วยหอม ๑ ลูก แล้วเอาเปลือกมาทาหน้า ตามคำแนะนำของ &quot;ทอม ดันดี&quot; (ซึ่งโดนมาตรา ๑๑๒) ว่าเปลือกกล้วยหอมมีสารบางตัวที่ทำให้หน้าตาเนียนขึ้น อาจารย์สมเกียรติมาแจมกินอาหารเช้าด้วยกัน ส่วนคุณสมศักดิ์มากินก่อนแล้ว ส่วนยะใสจะนั่งดื่มกาแฟกับมาม่าคัพร่วมกับเพื่อนนักโทษที่มาปรึกษาปัญหาครอบครัว และปัญหาอื่นๆ ที่ลานกลางแจ้ง ใสเป็นคนที่นักโทษเข้าหามากกว่าพวกเรา ด้วยวัยและนิสัยชอบช่วยเหลือผู้คน</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ผมดื่มนมก็เพื่อให้ท้องขับถ่ายได้คล่อง อาจารย์สมเกียรติมักใช้ยาขับถ่ายช่วยบ้าง การขับถ่ายของคนคุกต้องพยายามให้ถ่ายในตอนกลางวัน ในส้วมแถวยาวกลางแจ้ง เห็นหน้าเห็นตากัน ผมเองก็จะอ่านหนังสือขณะขับถ่าย ไม่ต้องสบตาใครๆ ที่เดินผ่านหน้าเราไปมา </p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; มีเรื่องเล่าว่าบางคนปรับตัวไม่ได้ ต้องหาผ้ามาบังหน้า แต่ที่ใช้ผ้าบังตอนเปลี่ยนผ้าอาบน้ำ เห็นมีคนเดียวที่เป็น &quot;ชายสาว&quot; มีนม &quot;ซิลิโคน&quot; ต้องให้เพื่อนใช้ผ้าเป็นฉากบังเพื่อเปลี่ยนเสื้อท่อนบน ถึงเธอเป็นชายก็ยังมีความอายในความเป็นสาวของเธออยู่ และอยากมีผัวเพื่อดูแลเธอ พยายามขอย้ายแดนก็ไม่สำเร็จ มาขอให้พวกเราช่วยเจรจากับผู้คุมให้ด้วย.</p> <p style="margin-bottom:.0001pt">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (อ่านต่อพรุ่งนี้)&nbsp;</p> https://www.thaipost.net/main/detail/39449 กาแฟดำ, สุทธิชัย หยุ่น, ‘บันทึกจากคุก’ ของ พิภพ ธงไชย FALSE FALSE ADD https://storage.thaipost.net/main/uploads/photos/big/20180720/image_big_5b515c1cad535.jpg