เทศกาลประเพณีในพื้นที่ต่างๆ ที่มีอยู่ทุกภูมิภาคของประเทศไทย ล้วนแต่สร้างความประทับใจให้กับคนต่างถิ่นผู้มาเยือนทั้งสิ้น ด้วยว่าเป็นงานที่เกิดขึ้นจากการผสมผสานกับความคิด ความเชื่อ ภูมิปัญญา และความศรัทธาของผู้คน ก่อให้เกิดเป็นกิจกรรมทางการท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงขึ้นมา อย่างเช่น การละเล่นผีตาโขน ในงานประเพณีบุญหลวงของอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ถือเป็นงานบุญระดับนานาชาติ ที่สร้างความสนุกสนาน พร้อมเปิดโอกาสให้ได้เรียนรู้วัฒนธรรม ความเชื่อ พิธีกรรมของชาวท้องถิ่นที่ทุกคนไม่ควรพลาด 
นายเกียรติพงษ์ คชวงษ์ ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานเลย กล่าวว่า ททท.ขอเชิญผู้ที่สนใจร่วมงานประเพณีบุญหลวงและการละเล่นผีตาโขน มหกรรมหน้ากากนานาชาติ ประจำปี 2561 ในวันที่ 16-18 มิถุนายน 2561 บริเวณสนามโรงเรียนอนุบาลด่านซ้าย หน้าที่ว่าการอำเภอด่านซ้าย วัดโพนชัย และถนนแก้วอาสา อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย   

     งานประเพณีดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของ “งานบุญหลวง” งานบุญใหญ่ประจำปีของท้องถิ่น โดยรวมเอา “งานบุญผะเหวด” (ฮีตเดือนสี่) และ “งานบุญบั้งไฟ” (ฮีตเดือนหก) เข้าไว้เป็นงานบุญเดียวกัน 
     งานบุญหลวงถือเป็นงานบุญใหญ่ ส่วนงานบุญผะเหวดนั้นเป็นงานบุญที่จัดขึ้นเพื่อฟังเทศน์มหาชาติ ทั้ง 13 กัณฑ์ ซึ่งเชื่อกันว่าผู้ฟังจะได้รับอานิสงส์แรงกล้าส่งผลให้ได้พบพระศรีอริยเมตไตรย์ในชาติหน้า ส่วนงานบุญบั้งไฟเป็นงานบุญที่จัดขึ้นเพื่อบูชาอารักษ์หลักเมือง และถือเป็นประเพณีการแห่ขอฝนให้ตกต้องตามฤดูกาล และในงานบุญหลวงนี้ จะมีกองทัพ “ผีตาโขน” ออกวาดลวดลายทั่วเมืองด่านซ้าย เพื่อร่วมสร้างความสนุกสนานครื้นเครงในขบวนแห่ ถือเป็นการนำเสนอศิลปวัฒนธรรมอันงดงามของชุมชนแห่งนี้อีกด้วย
สำหรับปีนี้มีกิจกรรมหลักๆ ในงานเทศกาลแห่ผีตาโขน ประกอบด้วย พิธีเบิกพระอุปคุต, ขบวนแห่ผีตาโขน, ขบวนแห่เจ้าพ่อกวน-เจ้าแม่นางเทียม และคณะพ่อแสน, ขบวนพิธีอัญเชิญพระเวสสันดรเข้าเมือง, พิธีจุดบั้งไฟบูชาพญาแถน, พิธีทิ้งหน้ากากผีตาโขน พิธีเทศน์มหาชาติ 13 กัณฑ์ ซึ่งขบวนแห่เหล่านี้เป็นการแสดงถึงความคิดความเชื่อของท้องถิ่นที่สืบทอดกันมายาวนาน  

     สิ่งที่เป็นจุดเด่นของงานคือ คนที่เข้าร่วมงานจะสวมหน้ากากผีตาโขนซึ่งได้รับการตกแต่งวาดลวดลายด้วยความสวยงาม ระหว่างเดินในขบวนมีการร้องการเต้นให้เข้ากับจังหวะดนตรี ทำให้เกิดความสนุกสนานกับผู้ร่วมงาน และสำหรับปีนี้ นักท่องเที่ยวจะได้พบกับมหกรรมหน้ากากนานาชาติ ซึ่งมีผู้เข้าร่วมจากหลายประเทศ และการแสดงแสง สี เสียง ที่ยิ่งใหญ่ตระการตา เป็นการเพิ่มสีสันให้กับเทศกาลแห่ผีตาโขนมากยิ่งขึ้น    

     สำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาชมในช่วงระหว่างวันที่ 16-18 มิถุนายน ซึ่งเป็นวันจัดงานหลักไม่ทัน ในอำเภอด่านซ้ายยังมีการละเล่นผีตาโขนให้ได้ชมกันอีก 2 แห่ง คือ ที่วัดศรีสะอาด บ้านหนามแท่ง-นาทุ่ม เป็นงานแสดงหน้ากากโบราณ ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 30 มิถุนายน - 1 กรกฎาคม 2561 และที่วัดโพธิ์ศรี บ้านนาเวียงใหญ่ เป็นขบวนแห่ผีตาโขนตอนกลางคืน (ไนท์ แฟนซี ปาร์ตี้ ผีตาโขน) โดยงานจะจัดขึ้นในวันที่ 6-8 กรกฎาคม 2561
     ผู้อำนวยการ ททท.สำนักงานเลย กล่าวต่อว่า นอกจากมาร่วมงานเทศกาลผีตาโขนดังกล่าวแล้ว นักท่องเที่ยวยังสามารถเดินทางไปยังแหล่งท่องเที่ยวเชื่อมโยงพื้นที่ต่างๆ ได้อีก เช่น ในอำเภอด่านซ้ายยังมี  “พิพิธภัณฑ์ผีตาโขน” เป็นสถานที่เก็บและจัดนิทรรศการเรื่องราวประวัติความเป็นมาของขนบธรรมเนียมประเพณีต่างๆ ในท้องถิ่นที่สืบต่อกันมา และภายในพิพิธภัณฑ์จัดแสดงหุ่นผีตาโขนที่มีรูปร่างหน้าตาที่แตกต่างกัน มี 2 ประเภทคือ ผีตาโขนใหญ่ และผีตาโขนเล็ก ตลอดจนการสาธิตการทำหน้ากากผีตาโขนให้ชมด้วย

     สถานที่ท่องเที่ยวถัดมาคือ “พระธาตุศรีสองรัก”  พระธาตุก่ออิฐถือปูนสีขาว สร้างขึ้นด้วยศิลปะแบบล้านช้าง ตามตำนานกล่าวว่า ได้สร้างขึ้นเพื่อเป็นสักขีพยานแห่งสัจไมตรี และเครื่องหมายของมิตรภาพระหว่างสองอาณาจักรไทย-ลาว โดยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิแห่งอาณาจักรอยุธยา และพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชแห่งกรุงศรีสัตนาคนหุต ร่วมกันสร้างพระธาตุและตั้งสัตยาธิษฐานไว้ว่าจะช่วยเหลือเกื้อกูล และไม่ล่วงล้ำดินแดนซึ่งกันและกันตลอดไป ขณะที่พี่น้องชาวไทยและชาวลาวต่างเชื่อกันว่า หากผู้ใดได้มากราบไหว้พระธาตุศรีสองรักและขอพรในด้านที่เกี่ยวกับความรักและมิตรภาพนั้น จะได้พบกับความสมหวังและมีสัมพันธภาพที่ยั่งยืน

     ถัดมาคือ “วัดเนรมิตวิปัสสนา” ตั้งอยู่สูงเด่นบนเนินเขา ห่างจากพระธาตุศรีสองรักเพียงเล็กน้อย พระอุโบสถและเจดีย์ภายในวัดก่อสร้างด้วยศิลาแลงทั้งหลัง มีพระอุโบสถขนาดใหญ่ตกแต่งอย่างวิจิตรงดงามตามศิลปะภาคกลาง มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เกิดจากจินตนาการสร้างสรรค์ออกแบบโดยพระและเณร มีภาพจิตรกรรมที่สวยงามประดับอยู่โดยรอบ มีพระพุทธชินราชจำลองเป็นพระประธาน และมีหุ่นขี้ผึ้งของหลวงพ่อพระมหาพันธ์ สีลวิสุทโธ ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มสร้างวัดและได้มรณภาพแล้วให้กราบไหว้ บริเวณพื้นที่โดยรอบมีการจัด แต่งสวนและต้นไม้ร่มรื่นสวยงาม และมีต้นไม้ที่สำคัญทางพุทธศาสนาคือ "ต้นสาละ" นับเป็นอีกสถานที่หนึ่งซึ่งมีชื่อเสียง

     ยังมีแหล่งท่องเที่ยวในอำเภออื่นๆ ของจังหวัดเลย ที่น่าสนใจ อาทิ วัดวาอาราม และแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่งดงาม เช่น วัดโพธิ์ชัย อุทยานแห่งชาติภูสวนทราย ผาหมวก-ผาหนอง อำเภอนาแห้ว วัดสมเด็จภูเรือ(มิ่งเมือง) อุทยานแห่งชาติภูเรือ สวนลุงวุฒิ วัดป่าห้วยลาด อำเภอภูเรือ อ่างเก็บน้ำห้วยกระทิง วนอุทยานแห่งชาติภูบ่อบิด อำเภอเมืองฯ ฯลฯ เป็นต้น

     ผู้สนใจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ที่ว่าการอำเภอด่านซ้าย โทร. 0-4289-1266 เทศบาลตำบลด่านซ้าย โทร. 0-4289-1231 และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานเลย โทร. 0-4281-2812, 0-4281-1405 / email: [email protected] / Facebook : TAT Loei Office
 

ชวนนุ่งผ้าไทย... ตักบาตรริมโขง
     นายสมชาย ชมภูน้อย ผู้อำนวยการภูมิภาคภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ททท. เปิดเผยว่า ระหว่างวันที่ 8-10 มิถุนายน 2561 นี้ ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ และ ททท. ภูมิภาคภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ร่วมกันจัดกิจกรรมนำเที่ยวตามรอยธรรมกับพระสงฆ์ครูบาอาจารย์สำคัญในภาคอีสาน ในโปรแกรม “ชวนนุ่งผ้าไทย ไหว้พระทำบุญ ตักบาตรริมโขง น้อมอาจาริยบูชาบูรพาจารย์ จังหวัดอุดรธานี-จังหวัดหนองคาย” 
     การจัดนำเที่ยวเชิงศาสนาดังกล่าว มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการเดินทางท่องเที่ยวตามรอยธรรมในภาคอีสาน และเป็นการกระตุ้นกลุ่มผู้สูงวัย ซึ่งเป็นนักท่องเที่ยวที่มีศักยภาพให้เกิดการเดินทางท่องเที่ยวเชิงศาสนา ในลักษณะของบุญจาริก คือการจาริกไปยังสถานที่สำคัญต่างๆ เพื่อบำเพ็ญบุญ มีทั้งการถวายจตุปัจจัยและการภาวนาสวดมนต์ปฏิบัติสมาธิเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัว ซึ่งในพื้นที่ภาคอีสานมีงานบุญประเพณีสำคัญตาม “ฮีต 12 คอง 14” ที่สามารถเดินทางได้ตลอดทั้งปี
     ตามโปรแกรมดังกล่าว มีกิจกรรมที่น่าสนใจ ได้แก่ การไปกราบอัฐิธาตุหลวงตามหาบัว วัดป่าบ้านตาด ชมวัดป่าภูก้อนที่ประดิษฐ์สถานพระพุทธไสยาสน์หินอ่อนขาวและพระวิหารที่สวยงาม ชมทิวทัศน์ลำน้ำโขงที่สวยงามที่สุดแห่งหนึ่งบริเวณวัดผาตากเสื้อ กราบสักการะหลวงปู่เทสก์ เทสรังสี ที่วัดหินหมากเป้ง ชมและช็อปผ้าพื้นเมือง ผ้าไหมและผ้าฝ้ายผ้าครามงามตา ซึ่งเป็นของขวัญถูกใจผู้รับ ชิมอาหารถิ่น ส้มตำแซ่บๆ แหนมเนืองและเมนูอร่อยอาหารขึ้นชื่อของจังหวัด ถือเป็นรายการ“ชม-ชิม-ช็อป ครบ” จบในทริปเดียว...ผู้สนใจสอบถามข้อมูลได้ที่ ศูนย์ข้อมูลท่องเที่ยว ททท. โทร 1672 เพื่อนร่วมทาง และ www.เที่ยวอีสาน.com.
สรณะ รายงาน