เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา มีคำเตือนจากสถานทูตไทยประจำเบลเยียมเรื่องการประท้วงหลากหลายที่ยุโรป ผมอ่านเจอแล้วก็เห็นภาพรวมที่น่าสนใจ
    เป็นการเกาะติดข่าวสารของสถานทูตไทยที่ทำหน้าที่เป็นตัวแทนของคนไทยในการบอกกล่าวให้คนไทยได้ทราบเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าไปในเหตุการณ์ที่อาจเป็นอันตราย
    อีกด้านหนึ่งก็ทำให้เห็นภาพของความวุ่นวายทางการเมืองของหลายประเทศในยุโรปที่คนไทยควรจะติดตามอย่างใกล้ชิด เพราะจะมีผลต่อประเทศไทยไม่ว่าจะเป็นทางตรงหรือทางอ้อมก็ตาม
    ผมขอเอาข้อความเตือนของสถานทูตไทยที่เบลเยียมมาให้อ่านดังนี้
    สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงบรัสเซลล์ ขอประกาศแจ้งเตือนเกี่ยวกับการประท้วงโดยกลุ่มต่างๆ ทั่วประเทศเบลเยียม ระหว่างวันที่ 14-16 ธันวาคม ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสาธารณชน การสัญจรและการเดินทางทั่วไป จึงขอให้คนไทยและนักท่องเที่ยวไทยในเบลเยียมโปรดตรวจสอบข้อมูลข่าวสารก่อนเดินทาง และหลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีการชุมนุม ดังนี้
    วันศุกร์ที่ 14 ธันวาคม 2561 
- การประท้วงหยุดงานโดยบริษัทขนส่งมวลชนต่างๆ อาทิ การรถไฟ (NMBS, SNCB) รถเมล์และรถราง (De Lijn, STIB/MIVB, TEC) ทำการประท้วงทั่วประเทศ ซึ่งอาจกระทบบางเส้นทางการให้บริการ
- การประท้วงหยุดงานโดยผู้ให้บริการด้านสัมภาระที่ท่าอากาศยานกรุงบรัสเซลส์ ผู้เดินทางควรตรวจสอบกับสายการบินก่อนเดินทาง
- การประท้วงโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจเบลเยียมหน้าสถานีตำรวจต่างๆ ทั่วประเทศ เพื่อต่อต้านมาตรการเพิ่มอายุเกษียณ 
- การประท้วงทั่วประเทศโดยสหภาพแรงงานในภาคธุรกิจต่างๆ เพื่อเรียกร้องให้มีการแก้ไขนโยบายของรัฐบาลต่อระบบการจ่ายเงินบำนาญ
    วันเสาร์ที่ 15 ธันวาคม 2561
- มีความเป็นไปได้ที่จะมีการชุมนุมประท้วงโดยกลุ่มเสื้อกั๊กเหลือง (gillets jaunes / yellow vests) ที่ย่านจัตุรัส Place du Luxembourg ในใจกลางกรุงบรัสเซลส์ และพื้นที่ใกล้เคียง จึงอาจมีการตรึงกำลังของเจ้าหน้าที่ตำรวจในพื้นที่ดังกล่าว ประชาชนไทยควรหลีกเลี่ยงการชุมนุมและปฏิบัติตามคำเตือนของเจ้าหน้าที่
    วันอาทิตย์ที่ 16 ธันวาคม 2561
- มีความเป็นไปได้ที่จะมีการชุมนุมประท้วงโดยไม่ได้รับอนุญาตโดยกลุ่มขวาจัด (right-wing protesters) ในพื้นที่ใจกลางกรุงบรัสเซลส์ เพื่อต่อต้านการลงนามใน U.N. Migration Pact โดยรัฐบาลเบลเยียม ประชาชนไทยควรหลีกเลี่ยงการชุมนุมและปฏิบัติตามคำสั่งเตือนของเจ้าหน้าที่
    การให้ข้อมูลของหน่วยราชการไทยต่อประชาชนคนไทยในรูปแบบต่างๆ ที่ทันสถานการณ์และรอบด้านเป็นเรื่องสำคัญ 
    ในยุคดิจิตัลที่ข่าวสารส่งผ่าน social media อย่างรวดเร็วและกว้างไกลนั้น บทบาทของสถานทูตไทยในต่างประเทศจึงมิใช่เพียงแต่รายงานหรือให้ข่าวสารทั่วไปที่หาที่ไหนก็ได้เท่านั้น
    หากแต่จะต้องทำหน้าที่วิเคราะห์ข่าวคราวในแง่มุมที่เป็นประโยชน์ต่อคนไทย โดยเฉพาะในมุมมองที่กระทบต่อผลประโยชน์ของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นทางตรงหรือทางอ้อมก็ตาม
    บทบาทของนักการทูตในยุคที่เทคโนโลยีทำให้เกิดความ “ป่วน” อย่างกว้างขวางนั้น สถานทูตจะไม่มีความหมายเลยหากไม่ทำหน้าที่มากกว่าเพียงการรายงานข่าวคราวที่คนไทยสามารถหาจาก social media ได้ 
    เอาเข้าจริงๆ หากนักการทูตของเราไม่ปรับตัวให้ทันกับความเปลี่ยนแปลงแห่งยุคสมัย ไม่นำเสนอข้อมูลที่กว้างและลึกและที่เกี่ยวกับคนไทยโดยเฉพาะ ไม่เป็นผู้ทำหน้าที่เชื่อมต่อระหว่างคนไทยกับเหตุการณ์และผู้มีส่วนได้เสียทั้งหลายทั้งปวงอย่างทันท่วงทีและมีประสิทธิภาพ ก็จะเกิดคำถามว่านักการทูตเป็นเพียง “เจ้าหน้าที่ไปรษณีย์” หรือ messenger เท่านั้นหรือ
    มีตัวอย่างที่น่าสนใจเมื่อคนข่าวจากประเทศไทยติดต่อไปที่สถานทูตไทยที่กรุงปารีส ระหว่างที่มีการประท้วงเผาบ้านเผาเมืองในช่วงนี้ เพื่อขอให้นักการทูตของเราที่ถูกส่งไปประจำการที่นั่นได้เล่าเรื่องเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เพื่อให้คนไทยทั้งที่อยู่ในฝรั่งเศสหรือประเทศต่างๆ ทั่วโลก รวมถึงคนไทยในประเทศไทยได้เข้าใจที่ความเป็นไปในมุมมองของตัวแทนประเทศที่ไปทำหน้าที่ในประเทศนั้นๆ
    การติดต่อผ่านสื่อต่างๆ ไปยังสถานทูตไทยที่ปารีสเป็นไปด้วยความยากลำบาก ไม่มีใครยอมมาตอบคำถามหรืออธิบายความเป็นไปของเหตุการณ์ที่อยู่ในความสนใจของคนทั้งโลก
    เมื่อถามไถ่กันมากขึ้น เจ้าหน้าที่สถานทูตก็บอกคนข่าวให้ติดต่อกรมสารนิเทศที่กระทรวงต่างประเทศที่กรุงเทพฯ เอง
    เวลาผ่านไปอีกหนึ่งวัน คนข่าวก็ได้รับคำตอบแบบงงๆ ว่า กรมสารนิเทศที่กรุงเทพฯ ไม่มีคำตอบ
    สถานทูตไทยที่ปารีสก็ไม่มีคำตอบ
    สื่อพร้อมทำหน้าที่ต่อสาธารณชน แต่นักการทูตของเราไม่พร้อม
    จบข่าว!
    ความเป็นข้าราชการแบบเดิมๆ ของนักการทูตไทย (บางคนบางแห่งบางเหตุการณ์) ยังห่างไกลจากความเป็น Thailand 4.0 มากจริงๆ ครับ.