พรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย (เอ็นแอลดี) ของนางอองซาน ซูจี เสนอญัตติด่วนเมื่อวันอังคาร ขอตั้งคณะกรรมาธิการเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับที่ร่างโดยคณะปกครองทหาร ถือเป็นการท้าทายอำนาจของกองทัพครั้งใหญ่ที่สุดในรอบเกือบ 3 ปี

แฟ้มภาพ ชายชาวพม่าชูภาพของพลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ขณะชุมนุมสนับสนุนกองทัพ ที่กรุงเนปยีดอ เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2562 / AFP

    รายงานในเว็บไซต์ของรอยเตอร์เมื่อวันอังคารที่ 29 มกราคม 2562 กล่าวว่า บรรยากาศภายในรัฐสภาของเมียนมาที่กรุงเนปยีดอเคร่งเครียด สมาชิกสภาฝ่ายทหารพยายามขัดขวางการลงมติญัตติข้อเสนอด่วนนี้ เมื่อไม่สำเร็จ พวกสมาชิกสภาในเครื่องแบบทหารพากันลุกขึ้นยืนตรงและนิ่งเงียบนานหลายนาที

    รัฐธรรมนูญฉบับปี 2551 ซึ่งร่างในสมัยของรัฐบาลทหาร บัญญัติให้กันที่นั่ง 1 ใน 4 ของสภาไว้ให้ตัวแทนจากกองทัพ และการจะแก้ไขรัฐธรรมนูญนี้ต้องได้รับความเห็นชอบจากสมาชิกมากกว่า 3 ใน 4 ของสภา ซึ่งเท่ากับกองทัพยังมีอำนาจในการวีโต นอกจากนี้ยังบัญญัติให้กองทัพควบคุมกระทรวงด้านความมั่นคง ซึ่งรวมถึงกลาโหมและมหาดไทย

    รัฐธรรมนูญฉบับนี้ยังขัดขวางไม่ให้นางซูจีได้เป็นประธานาธิบดี ด้วยการบัญญัติห้ามผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีที่มีคู่สมรสหรือทายาทเป็นชาวต่างชาติ สามีที่ล่วงลับของนางซูจีและลูกชาย 2 คนถือสัญชาติอังกฤษ

    ช่วงเวลาเกือบ 3 ปีที่ผ่านมานับแต่ชนะเลือกตั้งอย่างถล่มทลายได้ครองเสียงข้างมากทั้งสองสภาเมื่อปี 2558 นางซูจีประกาศกุมอำนาจสูงสุดไว้ด้วยการ "อยู่เหนือประธานาธิบดี" ผ่านตำแหน่งมนตรีแห่งรัฐที่นางตั้งขึ้นใหม่ การเลี่ยงบาลีเช่นนี้ทำให้ ส.ส.ซีกทหารประท้วงในสภาแบบเดียวกันมาแล้ว

    เอ็นแอลดีไม่ได้เปิดเผยว่า บทบัญญัติใดที่พรรคต้องการปฏิรูป แต่ที่ผ่านมาสมาชิกพรรคเรียกร้องให้แก้ไขมาตรา 436 ที่ให้อำนาจกองทัพสามารถยับยั้งการปฏิรูปรัฐธรรมนูญ

    นักวิเคราะห์มองกันว่า ความเคลื่อนไหวของเอ็นแอลดีครั้งนี้มุ่งหวังเสียงสนับสนุนก่อนจะถึงการเลือกตั้งทั่วไปในปีหน้า ช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา นางซูจีได้เดินสายลงพื้นที่ของกลุ่มชาติพันธุ์ซึ่งพรรคของนางไม่ได้รับความนิยมนัก และเมื่อวันจันทร์ นางซูจียังเปิดการประชุมด้านการลงทุน เพื่อดึงดูดทุนต่างชาติ.