26 มี.ค.62 - ดร.ธนกฤต วรธนัชชากุล  อัยการจังหวัดประจำสำนักงานอัยการสุงสุด ได้โพสต์เฟซบุ๊คข้อกฎหมาย กรณีที่ กกต.มีมติเป็นเอกฉันท์ให้บัตรเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรที่ประเทศนิวซีแลนด์จำนวน 1,542 ใบ เป็นบัตรเสีย มีข้อความว่า

เมื่อบัตรเลือกตั้งที่นิวซีแลนด์เป็นบัตรเสีย

ตามที่ กกต. มีมติเป็นเอกฉันท์ให้บัตรเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรที่ประเทศนิวซีแลนด์จำนวน 1,542 ใบ เป็นบัตรเสีย เนื่องจากจัดส่งจัดส่งมาไม่ทันเวลานับคะแนนเลือกตั้งในวันที่ 24 มีนาคม 2562 ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. พ.ศ. 2561  มาตรา 114 นั้น ผมขอให้ความเห็นส่วนตัวทางวิชาการในเรื่องข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง 2 กรณี คือ

1.กรณีบัตรเสียนี้ต้องมีการสอบสวนให้ได้ความชัดเจนว่า เกิดจากความผิดพลาดของใคร ในขั้นตอนไหน และผิดพลาดได้อย่างไร หากปรากฏข้อเท็จจริงว่า การที่บัตรเลือกตั้งมาถึงหลังจากเริ่มนับคะแนนแล้ว ทำให้เป็นบัตรเสีย เป็นเพราะการกระทำละเมิด ไม่ว่าจะเป็นเพราะจงใจ หรือประมาทเลินเล่อ หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง การจะต้องชดใช้ค่าเสียหายที่เกิดขึ้นจากการทำให้บัตรเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรเป็นบัตรเสีย เช่น ค่าเสียหายที่เป็นค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปในการจัดการเลือกตั้งที่ประเทศนิวซีแลนด์ ต้องมาพิจารณาดูว่าบุคคลผู้กระทำละเมิดให้เกิดบัตรเสียเป็นบุคคลทั่วไปหรือเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ 

ถ้าบุคคลทั่วไปเป็นผู้ทำละเมิดให้เกิดบัตรเสีย การเรียกร้องค่าเสียหายก็จะเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 

ถ้าเจ้าหน้าที่รัฐเป็นผู้ทำละเมิดให้เกิดบัตรเสีย เจ้าหน้าที่รัฐผู้ทำละเมิดนั้นจะต้องชดใช้ค่าเสียหายหรือไม่ อย่างไร รวมทั้งอายุความในการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน ก็จะต้องพิจารณาจากพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ประกอบกับพระราชกฤษฎีกากำหนดหน่วยงานของรัฐตาม พรบ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2540 ทั้งนี้ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งและกระทรวงการต่างประเทศ เป็นหน่วยงานรัฐที่อยู่ภายใต้บังคับของ พรบ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ ดังนั้น หากจะมีการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากเจ้าหน้าที่ของสองหน่วยงานรัฐนี้ หลักเกณฑ์ก็จะเป็นไปตาม พรบ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ดังกล่าว

สำหรับหน่วยงานรัฐที่ไม่อยู่ภายใต้บังคับของ พรบ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ เช่น รัฐวิสาหกิจบางแห่ง การเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่รัฐของหน่วยงานรัฐแห่งนั้นชดใช้ค่าเสียหายก็จะเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และระเบียบภายในของหน่วยงานรัฐนั้นที่กำหนดหลักเกณฑ์ในการชดใช้ค่าเสียหายจากการกระทำละเมิดของเจ้าหน้าที่ไว้

2. การจะถือว่าบัตรเลือกตั้งในการออกเสียงลงคะแนนนอกราชอาณาจักรเป็นบัตรเสียนั้น ตาม พรป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. พ.ศ. 2561  มาตรา 114 บัญญัติไว้ว่า จะต้องเป็นกรณีที่มีการส่งบัตรเลือกตั้งมาถึงสถานที่นับคะแนนหลังจากเริ่มนับคะแนนแล้ว โดยมีเหตุอันสมควรเชื่อได้ว่าเกิดจากการกระทําที่ไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรม 

ดังนั้น หากบัตรเลือกตั้งถูกส่งมาถึงสถานที่นับคะแนนล่าช้าหลังจากเริ่มนับคะแนนไปแล้ว ด้วยเหตุอื่นที่ไม่ใช่การกระทำที่ไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรม เช่น การบริหารเวลาผิดพลาดของผู้มีหน้าที่ในการดำเนินการรับส่งบัตรเลือกตั้ง การพลั้งเผลอหรือ ความละเลย ไม่ใส่ใจ ทำให้การดำเนินการไม่เป็นไปตามเวลาที่กำหนดไว้ หากเป็นกรณีเช่นนี้ โดยไม่ปรากฏว่า เกิดจากการกระทําที่ไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรม จะถือว่าบัตรเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรที่ประเทศนิวซีแลนด์ จำนวน 1,542 ใบ เป็นบัตรเสีย ตาม พรป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. มาตรา 114 ดังกล่าว จึงยังไม่น่าจะได้.