สหภาพยุโรปหารือเรื่องพลังงาน หลังราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้น

รัฐมนตรีพลังงานจาก 27 ประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปได้รวมตัวกันเพื่อหารือในกรุงบรัสเซลส์เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ท่ามกลางสถานการณ์สงครามกับอิหร่านที่ส่งผลให้ราคาน้ำมันและก๊าซพุ่งสูงขึ้น

การประชุมครั้งนี้จะเป็นการวางรากฐานสำหรับการประชุมสุดยอดในวันพฤหัสบดี ซึ่งผู้นำสหภาพยุโรปจะหารือกันถึงวิธีการช่วยเหลือครอบครัวและธุรกิจในการรับมือกับราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้น

กลุ่มนี้มีเครื่องมือให้ใช้จำกัด ต่อไปนี้คือข้อเท็จจริงบางประการ:

ประเทศต่างๆ ตอบสนอง

บางประเทศสมาชิกยังคงมีอิสระจากบรัสเซลส์ในการกำหนดราคาสินค้าปลีกด้านพลังงานในระดับมาก และได้เริ่มดำเนินการเพื่อควบคุมผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางแล้ว

โครเอเชียและฮังการีได้ประกาศกำหนดเพดานราคาน้ำมันเชื้อเพลิงแล้ว ขณะที่กรีซจะกำหนดเพดานกำไรจากน้ำมันเบนซิน

แดน จอร์เกนเซน หัวหน้าฝ่ายพลังงานของสหภาพยุโรป เรียกร้องให้รัฐบาลประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป ลดภาษีและค่าธรรมเนียมด้านพลังงานเท่าที่จะเป็นไปได้ในสัปดาห์นี้ แต่จำเป็นต้องมีงบประมาณที่ยืดหยุ่นได้ด้วย

ในฝรั่งเศส บริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่ TotalEnergies ประกาศกำหนดเพดานราคาน้ำมันเบนซิน หลังจากถูกกดดันจากรัฐบาลที่ประสบปัญหาทางการเงิน ซึ่งได้เพิ่มมาตรการตรวจสอบราคาน้ำมันที่สถานีบริการน้ำมันต่างๆ

ในขณะเดียวกัน สมาชิก 32 ประเทศขององค์การพลังงานระหว่างประเทศได้ตกลงที่จะปล่อยน้ำมันดิบ 400 ล้านบาร์เรลจากแหล่งสำรอง ซึ่งเป็นการปล่อยครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมา เพื่อหวังจะลดราคาน้ำมันลง

การอภิปรายเกี่ยวกับตลาดไฟฟ้า

ในยุโรป ราคาค่าไฟฟ้าจะถูกกำหนดโดยต้นทุนการผลิตของโรงไฟฟ้าแห่งสุดท้ายที่ถูกเรียกใช้เพื่อตอบสนองความต้องการ

โดยทั่วไปแล้ว โรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนหรือโรงไฟฟ้านิวเคลียร์จะมีราคาถูกกว่าเมื่อความต้องการต่ำ และโรงไฟฟ้าก๊าซจะมีราคาสูงกว่าเมื่อความต้องการสูง

มาร์ค บอเดรี นักเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยปารีส โดฟีน กล่าวว่า “ตราบใดที่เรายังต้องพึ่งพาโรงไฟฟ้าพลังความร้อนในช่วงเวลาที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงสุด ราคาต้นทุนส่วนเพิ่มก็จะถูกกำหนดโดยเชื้อเพลิงฟอสซิลเสมอ”

วิกฤตการณ์ครั้งนี้ได้จุดประกายเสียงเรียกร้องจากอิตาลีและประเทศอื่นๆ ให้มีการเปลี่ยนแปลงตลาดไฟฟ้าของสหภาพยุโรปอีกครั้ง ซึ่งการปฏิรูปครั้งล่าสุดมีขึ้นในปี 2024 เพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาก๊าซ

ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป อูร์ซูลา ฟอน เดอร์ เลเยน กล่าวเมื่อสัปดาห์นี้ว่า บรัสเซลส์กำลัง “พิจารณาให้เงินอุดหนุนหรือกำหนดเพดานราคาก๊าซ” ซึ่งใช้ในการคำนวณต้นทุนค่าไฟฟ้า

แต่กลไกการปรับสมดุลตลาดที่คล้ายกันซึ่งนำมาใช้หลังจากการรุกรานยูเครนของรัสเซียในปี 2022 นั้นไม่เคยถูกนำมาใช้ เนื่องจากเงื่อนไขที่เข้มงวดในการดำเนินการดังกล่าว

และนักวิจารณ์กล่าวว่า สาเหตุหลักที่ทำให้ค่าไฟฟ้าในยุโรปแพงกว่าในสหรัฐอเมริกาถึงประมาณสามเท่าก็คือ การขาดแคลนทรัพยากรเชื้อเพลิงฟอสซิลในยุโรป ซึ่งทำให้ต้องพึ่งพาการนำเข้าที่มีราคาแพง

ด้วยเหตุนี้ คณะกรรมาธิการจึงผลักดันให้ลดการปล่อยคาร์บอนในภาคอุตสาหกรรม และส่งเสริมพลังงานหมุนเวียน

ความขัดแย้งเรื่องการกำหนดราคาคาร์บอน

อิตาลีได้รับการสนับสนุนจากประเทศในยุโรปกลางบางประเทศ เรียกร้องให้มีการปฏิรูปและแม้กระทั่งระงับโครงการซื้อขายคาร์บอนของสหภาพยุโรป ซึ่งบังคับให้ประเทศที่ปล่อยมลพิษจำนวนมากต้องซื้อใบอนุญาต

นักวิจารณ์ รวมถึงภาคอุตสาหกรรมบางส่วนของยุโรป ต่างแสดงความเสียใจต่อระบบดังกล่าวที่ทำให้ค่าไฟฟ้าสูงขึ้น เนื่องจากโรงไฟฟ้าพลังงานก๊าซต้องจ่ายเงินเพื่อชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ทำให้โลกร้อน

โควตาการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฟรีที่จัดสรรไว้เพื่อช่วยให้การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสีเขียวเป็นไปอย่างราบรื่นนั้นกำลังจะถูกทยอยยกเลิกภายในปี 2034 บางคนอยากให้โควตาเหล่านี้คงอยู่ต่อไป

ขณะนี้บรัสเซลส์กำลังเตรียมข้อเสนอสำหรับการปฏิรูปโครงการตลาดคาร์บอนที่มีอายุ 20 ปีแล้ว โดยจะนำเสนอในปลายปีนี้ แต่ได้แจ้งให้ทราบแล้วว่าไม่ได้ต้องการยกเครื่องครั้งใหญ่

สัปดาห์นี้ แปดประเทศ รวมทั้งสวีเดน สเปน และเนเธอร์แลนด์ ได้ออกมาคัดค้านข้อเรียกร้องให้มีการปฏิรูป โดยเตือนว่า “การเปลี่ยนแปลงพื้นฐาน” ต่อ “หลักการสำคัญของนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศของสหภาพยุโรป” จะถือเป็น “ก้าวถอยหลังที่น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง”.