ทรัมป์ประกาศว่าการเจรจากับอิหร่าน 'เป็นไปด้วยดีมาก' แต่เตหะรานปฏิเสธ

เมื่อวันจันทร์ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวชมเชยการเจรจา “เป็นไปด้วยดีมาก” กับเจ้าหน้าที่อิหร่านที่ไม่เปิดเผยชื่อ หลังจากที่ระงับแผนการโจมตีครั้งใหม่ไปอย่างกะทันหัน แม้ว่าอิสราเอล พันธมิตรของวอชิงตันจะยืนยันว่าจะยังคงโจมตีสาธารณรัฐอิสลามต่อไปก็ตาม

การเปิดเผยที่สร้างความประหลาดใจนี้ ซึ่งเตหะรานปฏิเสธและกล่าวหาว่าทรัมป์บิดเบือนตลาดพลังงาน เกิดขึ้นก่อนกำหนดเส้นตายในคืนวันจันทร์ที่ทรัมป์กำหนดให้อิหร่านเปิดเส้นทางเดินเรือช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง มิเช่นนั้นสหรัฐฯ จะ “ทำลาย” โรงไฟฟ้าของอิหร่าน

ราคาน้ำมันลดลงและตลาดหุ้นพุ่งสูงขึ้น ขณะที่ผู้สังเกตการณ์ต่างพยายามตีความคำกล่าวของทรัมป์ แม้ว่าอิหร่านจะปฏิเสธก็ตาม

สำนักข่าว Axios อ้างแหล่งข่าวเจ้าหน้าที่อิสราเอลที่ไม่เปิดเผยชื่อ ระบุว่าคู่สนทนาของทรัมป์คือ โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน และเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญที่ไม่ใช่ผู้นำทางศาสนาที่โดดเด่นที่สุดของประเทศ

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า สตีฟ วิทคอฟฟ์ และจาเร็ด คุชเนอร์ ผู้เจรจาของสหรัฐฯ อาจจะพบกับคณะผู้แทนอิหร่านเพื่อเจรจาในปากีสถานภายในสัปดาห์นี้ โดยอาจมีเจดี แวนซ์ รองประธานาธิบดีเข้าร่วมด้วย

คาโรลีน ลีวิตต์ โฆษกทำเนียบขาว ไม่ได้ปฏิเสธรายงานดังกล่าว โดยกล่าวว่า “การคาดเดาเกี่ยวกับการประชุมไม่ควรถือเป็นข้อสรุปจนกว่าจะมีการประกาศอย่างเป็นทางการจากทำเนียบขาว”

นายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ ของปากีสถาน กล่าวเมื่อวันจันทร์ว่า เขาได้พูดคุยกับประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเกียน ของอิหร่าน และให้คำมั่นว่าอิสลามabad จะให้ความช่วยเหลือในการนำสันติภาพมาสู่ภูมิภาค

แต่กาลีบาฟกล่าวในรายการ X ว่า “ไม่มีการเจรจาใดๆ” เกิดขึ้น โดยยืนยันว่าทรัมป์กำลังพยายาม “แทรกแซงตลาดการเงินและตลาดน้ำมัน”

สำนักข่าว IRNA ของอิหร่านรายงานว่า เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่าได้รับข้อความจาก “บางประเทศที่เป็นมิตรซึ่งบ่งชี้ว่าสหรัฐฯ ร้องขอการเจรจาเพื่อยุติสงคราม” แต่ปฏิเสธว่าการเจรจาดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นจริง

นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮูของอิสราเอลกล่าวว่า เขาได้พูดคุยกับทรัมป์และรับทราบว่าสหรัฐฯ คิดว่าข้อตกลงเป็นไปได้ แต่ยืนยันว่าจะยังคงโจมตีอิหร่านและเลบานอนต่อไปเพื่อปกป้องอิสราเอล

เขากล่าวว่า “ทรัมป์เชื่อว่ามีโอกาสที่จะใช้ประโยชน์จากความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ของกองทัพอิสราเอลและกองทัพสหรัฐฯ… ในข้อตกลง”

“ขณะเดียวกัน เรายังคงโจมตีทั้งในอิหร่านและเลบานอนอย่างต่อเนื่อง”

‘ทรัมป์ยอมอ่อนข้อ’

ในวันที่สถานการณ์พลิกผันอย่างรวดเร็ว ประเทศเพื่อนบ้านของอิหร่านต่างโล่งใจหลังจากที่ทรัมป์ถอนคำขู่ที่จะโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่าน

เตหะรานได้ประกาศว่าจะวางทุ่นระเบิดทางทะเลและโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้าและน้ำทั่วภูมิภาคเพื่อตอบโต้ ซึ่งเป็นการคุกคามที่จะทำให้วิกฤตพลังงานที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

“ทรัมป์เป็นฝ่ายยอมก่อน โดยเข้าใจอย่างชัดเจนว่าการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่านจะก่อให้เกิดการตอบโต้โดยตรงและรุนแรง” แดนนี่ ซิทริโนวิช นักวิเคราะห์ด้านความมั่นคงและอดีตผู้เชี่ยวชาญด้านอิหร่านของหน่วยข่าวกรองอิสราเอล เขียนไว้ใน X

ทรัมป์กล่าวว่าฝ่ายบริหารของเขากำลังเจรจากับ “บุคคลระดับสูง” ที่ไม่เปิดเผยชื่อ แต่ไม่ใช่กับผู้นำสูงสุดของประเทศ โมจตาบา คาเมเนอี ซึ่งเชื่อว่าได้รับบาดเจ็บ

เขาอธิบายว่าบุคคลนั้น “มีเหตุผลมาก” พร้อมทั้งเตือนว่าหากการเจรจาล้มเหลวภายในห้าวันข้างหน้า “เราจะยังคงทิ้งระเบิดอย่างไม่ยั้งมือต่อไป”

ทหารนาวิกโยธินสหรัฐหลายพันนายกำลังมุ่งหน้าไปยังตะวันออกกลาง เพื่อเสริมกำลังทหารอเมริกาในภูมิภาคนี้ ท่ามกลางกระแสคาดการณ์ในช่วงสุดสัปดาห์ว่าทรัมป์กำลังพิจารณาปฏิบัติการภาคพื้นดินเพื่อยึดครองแหล่งน้ำมันของอิหร่าน หรือเพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งโดยใช้กำลัง

‘ภัยคุกคามร้ายแรง’ ต่อเศรษฐกิจ

นับตั้งแต่สงครามปะทุขึ้น เตหะรานได้ตอบโต้การโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอลด้วยการจำกัดการจราจรผ่านช่องแคบ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันดิบหนึ่งในห้าของโลก และด้วยการโจมตีโรงงานพลังงานในอ่าวเปอร์เซีย สถานทูตสหรัฐฯ รวมถึงเป้าหมายในอิสราเอลด้วย

ฟาติห์ บิโรล หัวหน้าสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ เตือนว่า หากสงครามยืดเยื้อ การสูญเสียปริมาณน้ำมันรายวันจะนำไปสู่วิกฤตที่เลวร้ายกว่าผลกระทบรวมกันของวิกฤตการณ์น้ำมันในทศวรรษ 1970 และการรุกรานยูเครนของรัสเซีย

ราคาน้ำมันพุ่งสูงกว่า 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลเนื่องจากความขัดแย้ง แต่ก็ร่วงลงอย่างรวดเร็วหลังจากการประกาศของทรัมป์ ขณะที่หุ้นยุโรปฟื้นตัว ตลาดหุ้นวอลล์สตรีทก็ปิดตัวสูงขึ้นเช่นกัน

ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ ซึ่งเป็นดัชนีราคาน้ำมันระหว่างประเทศ ร่วงลงประมาณ 10 เปอร์เซ็นต์ เหลือประมาณ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

ทรัมป์กล่าวว่าขณะนี้มี “ข้อตกลงที่สำคัญ” กับผู้เจรจาฝ่ายอิหร่านแล้ว

เขากล่าวว่าเงื่อนไขของสหรัฐฯ รวมถึงการที่อิหร่านต้องละทิ้งความทะเยอทะยานด้านนิวเคลียร์และส่งมอบยูเรเนียมเสริมสมรรถนะที่สะสมไว้ทั้งหมด

ปฏิบัติการภาคพื้นดินในเลบานอน

ทรัมป์ได้เสนอช่วงเวลาและเป้าหมายที่เปลี่ยนแปลงไปสำหรับสงคราม โดยกล่าวเมื่อวันศุกร์ว่าเขากำลังพิจารณาที่จะ “ยุติ” ปฏิบัติการดังกล่าว แต่ต่อมากลับขู่โรงไฟฟ้าของอิหร่าน ซึ่งอิหร่านมีอยู่มากกว่า 90 แห่ง

เนทันยาฮูได้กล่าวถึงการรณรงค์ระยะยาวต่อต้านรัฐบาลอิหร่าน ซึ่งเป็นผู้สนับสนุนกลุ่มฮามาส และเป็นผู้ก่อเหตุโจมตีเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 ซึ่งเป็นต้นเหตุของสงครามในฉนวนกาซา

ในเลบานอน อิสราเอลได้ขยายปฏิบัติการภาคพื้นดินต่อกลุ่มฮิซบอลลาห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน โดยเตือนว่าจะมี “การสู้รบหลายสัปดาห์” และโจมตีทางตอนใต้ของเบรุตอีกครั้งในวันจันทร์ พร้อมอ้างว่าจับกุมนักรบฮิซบอลลาห์ได้ 2 คน

อิสราเอลรายงานว่าอิหร่านยิงขีปนาวุธชุดใหม่เมื่อช่วงเช้าวันอังคาร

กระทรวงสาธารณสุขของเลบานอนระบุว่า การโจมตีของอิสราเอลในเลบานอนทำให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 1,000 คน และผู้พลัดถิ่นมากกว่าหนึ่งล้านคน

สำนักข่าว Human Rights Activists News Agency ซึ่งตั้งอยู่ในสหรัฐอเมริกา รายงานว่า สงครามครั้งนี้คร่าชีวิตชาวอิหร่านไปแล้วอย่างน้อย 3,230 คน รวมทั้งพลเรือน 1,406 คน สำนักข่าว AFP ไม่สามารถเข้าถึงพื้นที่เกิดเหตุหรือตรวจสอบจำนวนผู้เสียชีวิตในอิหร่านได้อย่างอิสระ.