12 มีนาคม 2569 - เพจเฟซบุ๊ก "Sierra Charlie Lima" เพจที่นำเสนอคอนเทนต์เกี่ยวกับความรู้ด้านการบิน ได้ออกมาโพสต์ข้อความอธิบายเพิ่มเติมจากกรณี "เรือมยุรีนารี" ติดธงไทย ได้ถูกยิงบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ว่า โพสต์นี้อยากทุกคนให้เข้าใจเรื่องที่เป็นหลักการสากลทางกฎหมายทะเลที่เรียกว่า "ธงเรือ" (Flag of Convenience - FOC) หรือที่เรียกกันว่า "ธงสะดวกซื้อ"
กล่าวคือ เจ้าของเรือไม่ได้มีความจำเป็นต้องจดทะเบียนเรือในประเทศที่ตนเองทำธุรกิจหรือเป็นเจ้าของอยู่เสมอไป แต่สามารถเลือกจดทะเบียนในประเทศไหนก็ได้ที่ให้เงื่อนไขที่ "สะดวก" กว่า เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น ขอสรุปเหตุผลและผลกระทบไว้ดังนี้
ทำไมเรือถึงไปติดธงประเทศอื่น เจ้าของเรือมักเลือกจดทะเบียนเรือในประเทศที่เรียกว่า "รัฐธงเปิด" (Open Registry) ด้วยเหตุผลหลักๆ ดังนี้
ค่าใช้จ่ายต่ำ
หลายประเทศ (เช่น ปานามา, ไลบีเรีย, หมู่เกาะมาร์แชลล์) เก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนและการบริหารจัดการที่ถูกมาก
ภาษี
บางประเทศมีนโยบายยกเว้นภาษีเงินได้จากการเดินเรือ
กฎระเบียบแรงงาน
กฎหมายแรงงานในประเทศเหล่านี้มักมีความเข้มงวดน้อยกว่า ทำให้เจ้าของเรือสามารถจ้างลูกเรือจากประเทศต่างๆ ได้ในราคาที่ถูกลง และไม่มีข้อบังคับเรื่องสัญชาติของลูกเรือที่เคร่งครัด
ความเป็นส่วนตัว
กระบวนการจดทะเบียนมีความรวดเร็วและเป็นความลับสูง
แล้วใครต้องรับผิดชอบ? เมื่อเรือไปจดทะเบียนที่ประเทศไหน ประเทศนั้น (รัฐธง) จะมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายทะเล (UNCLOS) ที่จะต้องกำกับดูแล (Jurisdiction) ต้องตรวจสอบมาตรฐานความปลอดภัย ความพร้อมของตัวเรือ และสุขอนามัยของลูกเรือ
รับผิดชอบ หากเรือเกิดอุบัติเหตุหรือก่อปัญหาในทะเล ประเทศเจ้าของธงต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการบังคับใช้กฎหมายและจัดการปัญหาเหล่านั้น
ปัญหาที่มักเกิดขึ้น หลายครั้งที่ประเทศที่ให้จดทะเบียน (รัฐธง) เหล่านี้ ขาดความสามารถในการตรวจสอบเรืออย่างจริงจัง หรือหย่อนยานเรื่องมาตรฐาน ทำให้เกิดปัญหาเรือเก่าที่ไม่ได้มาตรฐานวิ่งในทะเล หรือการเลี่ยงกฎหมายแรงงานและสิ่งแวดล้อมครับ
สรุปให้เห็นภาพ ลองจินตนาการว่า บริษัทเจ้าของเรือเป็นคนไทย แต่อยากลดต้นทุน จึงไปจดทะเบียนเรือที่ประเทศปานามา เรือลำนั้นจะติดธงปานามา เรือลำนั้นจะถูกนับเป็น "เรือสัญชาติปานามา" ตามกฎหมายระหว่างประเทศ แต่ในความเป็นจริง เจ้าของเงิน กำไร และการดำเนินงานส่วนใหญ่อาจจะอยู่ที่ไทยหรือที่อื่นในโลกก็ได้
ดังนั้น "ธงที่ติดอยู่บนเรือ" จึงบอกได้แค่ว่าเรือลำนั้นอยู่ภายใต้กฎหมายของประเทศใด แต่ไม่ได้บอกว่าใครเป็นเจ้าของที่แท้จริงครับ เรื่องนี้มีความซับซ้อนในเชิงกฎหมายระหว่างประเทศพอสมควร ผู้รู้ท่านใดอยากเพิ่มเติมข้อมูลด้านใด เชิญเลยครับ"
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ทร. ติดตามเรืออีก 3 ลำ ติดธงต่างประเทศ แต่มีลูกเรือไทยอยู่ ตกค้างช่องแคบฮอร์มุซ
พลเรือตรี ปารัช รัตนไชยพันธ์ โฆษกกองทัพเรือ ระบุถึงความคืบหน้าในการช่วยเหลือลูกเหลือมยุรีนารีที่ตกค้างอยู่เรืออีก 3 คน หลังเรือถูกโจมตีในพื้นที่ช่องแคบฮอร์มุซเมื่อวานนี้ ว่า ยังรอฟังข่าวจากทางกองทัพเรือโอมาน
เตือนแล้ว! กองทัพเรือ เปิดไทม์ไลน์ ให้ข้อมูลแจ้งเตือนการเดินเรือในพื้นที่ช่องแคบฮอร์มุซ
พลเรือตรี ปารัช รัตนไชยพันธ์ โฆษกกองทัพเรือ กล่าวว่า กองทัพเรือได้ดำเนินการประเมินสถานการณ์ความเสี่ยงในการเดินเรืออย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งแจ้งเตือนและให้ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้องและทันสมัยแก่ภาคการเดินเรือของไทย เพื่อให้สามารถวางแผนการเดินเรือได้อย่างปลอดภัยโดย
'ฮั่วเซ่งเฮง' ประเมินราคาทองในยุคสงครามตะวันออกกลาง!
ท่ามกลางสถานการณ์การสู้รบในตะวันออกกลางที่ลุกลามและกระทบเสถียรภาพการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
ผบ.ทร. ขอบคุณกองทัพเรือโอมาน ช่วยเหลือลูกเรือไทย เร่งค้นหาอีก 3 คน ติดค้างช่องแคบฮอร์มุซ
พลเรือตรีปารัช รัตนไชยพันธ์ โฆษกกองทัพเรือ เปิดเผยว่า จากเหตุการณ์เรือสินค้าไทย MV Mayuree Naree (มยุรีนารี) เกิดเหตุระเบิดได้รับความเสียหายในทะเลบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ส่งผลให้ลูกเรือไทยต้องอพยพออกจากเรือ โดยขณะนี้ลูกเรือไทยจำนวน 20 คน ได้รับการช่วยเหลือและนำขึ้นฝั่งอย่างปลอดภัยแล้ว จากการปฏิบัติการช่วยเหลือของกองทัพเรือโอมาน
ดร.อานนท์ มองอีกมุม 'เรือมยุรีนารี' ถูกอิหร่านยิง ไม่ใช่เพราะติดธงไทย
ผศ.ดร.อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์ อาจารย์ประจำคณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า เรือขนสินค้าแบบเทกอง ที่โดนยิงจมนั้นชื่อ มยุรีนารี โดยที่ IRGC หรือกองทัพความมั่นคงของอิหร่านออกมาแถลงว่าเป็นคนยิงโจมตีเรือสินค้าไทย