'รดน้ำขอพรศิลปินแห่งชาติ' สืบสานประเพณีวันสงกรานต์

ประเพณีการรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ นับเป็หนึ่งกิจกรรมที่สำคัญในเทศกาลสงกรานต์  เพื่อแสดงออกถึงเคารพนับถือ ตลอดจนพรที่ได้รับจากผู้ใหญ่ถือว่า เป็นสิริมงคลของการเริ่มชีวิตในปีใหม่ไทย  ด้วยเหตุนี้  ลูกหลานที่ไปเรียนหรือทำงานต่างถิ่นได้กลับบ้านถิ่นกำเนิด เพื่อพร้อมหน้าพร้อมตากันในการรดน้ำดำหัว  

และเป็นประจำทุกปี ที่กรมส่งเสริมวัฒนธรรมกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) กระทรวงวัฒนธรรม ได้จัดกิจกรรมทางวัฒนธรรม เนื่องในวันสงกรานต์ “รดน้ำขอพรศิลปินแห่งชาติ ผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม และผู้บริหารงานวัฒนธรรม เนื่องในประเพณีสงกรานต์” ประจำปี พ.ศ. 2567  ร่วมสืบสานสงกรานต์วิถีไทย ร่วมสานใจสู่สากลและเป็นการสืบสานวัฒนธรรมอันงดงาม เสริมสร้างค่านิยมและความเป็นไทย การรดน้ำขอพรผู้ใหญ่ ถือเป็นพิธีกรรมเพื่อแสดงออกถึงความรัก ความผูกพัน ความกตัญญูกตเวทิตาต่อผู้ใหญ่ และบุคคลที่เคารพรัก อันจะช่วยสร้างความสมานฉันท์ให้เกิดขึ้นในสังคม

ปีนี้มีศิลปินแห่งชาติที่ตอบรับมาร่วมงาน จำนวนมากถึง 32 คน ประกอบด้วย มนัส  ปิติสานต์, สมชาย  ทับพร, รัจนา  พวงประยงค์, สุประวัติ  ปัทมสูต, วินัย พันธุรักษ์, สมเศียร  พานทอง, บุญเลิศ นาจพินิจ, ประยงค์  ชื่นเย็น, ชัยชนะ  บุญนะโชติ, นคร ถนอมทรัพย์, วิชิต  โห้ไทย, ทัศนีย์  ขุนทอง, วนิดา  พึ่งสุนทร, ปัญญา  วิจินธนสาร, ช่วง  มูลพินิจ, ศ.วิชัย  สิทธิรัตน์, เจตกำจร  พรหมโยธี, ชมัยภร  บางคมบาง, บุญเตือน ศรีวรพจน์, ธีรภาพ  โลหิตกุล, ผ่องศรี  วรนุช, รุ่งฤดี  เพ็งเจริญ, สุดา ชื่นบาน, สิริชัยชาญ  ฟักจำรูญ, ปี๊บ  คงลายทอง, สลา  คุณวุฒิ, วิรัช อยู่ถาวร, ไพฑูรย์ เข้มแข็ง, ศุภชัย  จันทร์สุวรรณ และยังมีผู้ได้รับยกย่อง เป็นผู้ผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมได้แก่ ดรุณีนาถ  นาคคงและปริญญา  สุขชิต มาร่วมงานด้วย  

บรรยากาศภายในงานจึงเต็มไปด้วยรอยยิ้ม ความอบอุ่น  บรรดาลูกศิษย์ลูกหาก็รู้สึกอบอุ่น เมื่อได้มีโอกาสมาร่วมรดน้ำขอพรผู้ใหญ่แสดงมุทิตาจิตแก่ครู  อีกทั้งยังเป็นการแสดงความรัก ความผูกพัน ความกตัญญูกตเวทิตาต่อผู้ใหญ่ และบุคคลที่เคารพรัก เป็นสิ่งที่ช่วยสร้างความสมานฉันท์ปรองดองให้เกิดขึ้นในสังคม ทั้งยังถือเป็นการสร้างขวัญกำลังใจแด่ศิลปินแห่งชาติด้วย

เสริมศักดิ์ พงษ์พาณิช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า สงกรานต์ เป็นประเพณีที่งดงามมีคุณค่า สะท้อนถึงความเป็นไทย เป็นโอกาสของการแสดงความกตัญญู แสดงออกถึงความรัก ความผูกพัน ผ่านพิธีที่สำคัญ คือ การรดน้ำขอพรผู้ใหญ่ และบุคคลที่เคารพรัก  ประเพณีที่ดีงามและมีการสืบทอดต่อกันมาอย่างยาวนานนี้ สมควรอย่างยิ่งที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นรายการตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองที่สงกรานต์ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนจากองค์การยูเนสโก เพื่อสร้างขวัญกำลังใจ และแสดงมุทิตาจิตแด่ท่านศิลปินแห่งชาติ รวมถึงเป็นแบบอย่างของการจัดกิจกรรมรดน้ำขอพรผู้ใหญ่ให้แก่องค์กรและประชาชนทั่วไปด้วยอีกทางหนึ่ง เนื่องในเทศกาลสงกรานต์ นอกจากจะเป็นการแสดงมุทิตาจิตแก่ศิลปินแห่งชาติแล้ว ยังเป็นแบบอย่างในการจัดกิจกรรมไหว้ขอพรผู้ใหญ่เพื่อสืบสานวัฒนธรรมไทยอันดีงามแก่ลูกหลาน ให้แก่องค์กรและประชาชนทั่วไปด้วย และในโอกาสเทศกาลสงกรานต์วันขึ้นปีใหม่ไทยที่จะถึงนี้

โกวิท ผกามาศ อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กล่าวว่า ในวันสงกรานต์ มีงานกิจกรรมที่หลากหลาย โดยประเพณีการรดน้ำดำหัวผู้ถือเป็นประเพณีดั้งเดิมที่มีการปฏิบัติสืบทอดกันมาอย่างยาวนานจนถึงปัจจุบัน เพราะเดือนเมษายนเป็นช่วงหน้าร้อนการรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ที่เคารพไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่ ญาติ หรือคนอื่นๆ อย่างในงานวันนี้ก็ได้มีการเชิญศิลปินแห่งชาติซึ่งเป็นบุคคลที่ทำคุณประโยชน์และเป็นที่เคารพในการสืบสานวัฒนธรรมประเพณีไทยมาร่วมให้ประชาชนได้รดน้ำดำหัวรับคำอวยพร  ยังมีกิจกรรมสรงน้ำพระพุทธรูป การขนทรายเข้าวัด หรือการเล่นน้ำต่างๆ   นอกจากวันสงกรานต์แล้ว ขณะนี้ยังได้มีการเตรียมความพร้อมสำหรับนำเสนอชุดไทยและมวยไทย เป็นลำดับต่อไปในการเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ ของยูเนสโกอีกด้วย

ด้านศิลปินแห่งชาติ ผ่องศรี  วรนุช ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงไทยลูกทุ่ง – ขับร้อง) ประจำปี พ.ศ. 2535 ได้กล่าวอวยพรวันสงกรานต์ว่า ประเพณีสงกรานต์เป็นวันที่สำคัญที่บรรพบุรุษจนถึงลูกหลายในยุคปัจจุบันได้สืบสานมาเป็นเป็นอย่างดี จึงขออวยพรให้ประชาชนทั่วทุกภูมิภาคในวันปีใหม่ไทยให้พบเจอกับความสุข มีอายุมั่นขวัญยืน คิดหวังสิ่งใดขอให้สมปราถนา และในฐานะที่เป็นนักร้องยังมีแรงก็จะขอจับไมค์ร้องเพลงให้กับแฟนเพลงได้รับฟัง

สุดา  ชื่นบาน ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยสากล – ขับร้อง) พ.ศ. 2563  กล่าวแสดงความยินดีที่ประเพณีสงกรานต์ ได้ขึ้นทะเบียนเป็นรายการตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติ และรู้สึกดีใจเป็นอย่างยิ่งที่คนรุ่นหลังให้ความสำคัญ และระลึกถึงผู้อาวุโส โดยการจัดกิจกรรมรดน้ำขอพรศิลปินแห่งชาติฯ แสดงออกได้ถึงความรัก ความกตัญญูกตเวทีที่มีต่อผู้ใหญ่ และครูอาจารย์ ทำให้รู้สึกปลาบปลื้มและมีความสุขที่ได้มาร่วมกิจกรรมในวันนี้ ในวาระสงกรานต์ปีใหม่ไทย จึงขออาราธนาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายในสากลโลก และขออำนาจคุณพระศรีรัตนตรัยจงดลบันดาลให้ทุกท่าน ประสบแต่ความสุข ความเจริญ ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ มีความรักความสามัคคีให้แก่กัน และร่วมกันสืบสานศิลปวัฒนธรรมของชาติให้คงอยู่สืบไป

ครูสลา  คุณวุฒิ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยสากล – ประพันธ์เพลงไทยลูกทุ่ง) พ.ศ. 2564 ได้กล่าวอวยพรว่า วันสงกรานต์เป็นวันสำคัญ  แต่ท่ามกลางอากาศที่ร้อนนอกจากจะเล่นกันแล้ว ก็ต้องมีน้ำใจต่อกัน ก็อยากให้คนไทยทุกคนมีความสุขในวันปีใหม่ไทย เดินทางกลับบ้านปลอดภัย และร่วมสืบสานประเพณีสงกรานต์ไม่ว่าจะเป็นการสรงน้ำพระ รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ในครอบครัวหรือผู้ใหญ่ที่เคารพ และเข้าวัดทำบุญเสริมสิริมงคล