นักกฎหมายเตือนเพื่อไทย เล่นเกมแก้รธน.หวังชิงอำนาจ ระวังปชช.จะลุกฮือต้าน

17 ธ.ค. 2565 -​ จากกรณีรายงานข่าวว่า ส.ส.พรรคเพื่อไทย จำนวน 101 คนร่วมลงชื่อเสนอร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช ... ต่อประธานสภาผู้แทนราษฏร โดยขอแก้ไข 2 ประเด็น คือ แก้รัฐธรรมนูญ มาตรา 159 ว่าด้วยเรื่องการให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี และ มาตรา 272 ยกเลิกมิให้สมาชิกวุฒิสภา ร่วมเลือกนายกรัฐมนตรี

ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม นักกฎหมายมหาชน แสดงความคิดเห็น ถึงเรื่องนี้ว่า การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญบางส่วน สามารถกระทำได้โดยไม่ต้องจัดทำประชามติ โดยเฉพาะ 2 ประเด็นที่พรรคเพื่อไทยยื่นต่อประธานสภาผู้แทนราษฏรโดยผ่านนายสุกิจ อัถโถปกรณ์ ที่ปรึกษาประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นตัวแทนผู้รับมอบ เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการตามในมาตรา 256 วรรคหนึ่ง(1) แห่งรัฐธรรมนูญ

หากพิจารณาประเด็นแรก แก้ไขให้นายกรัฐมนตรีมาจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จึงขอเสนอให้แก้ไขเพิ่มเติมในมาตรา 159 จะมีผลทางกฎหมาย

(1)บุคคลที่จะมีคุณสมบัติเป็นนายกรัฐมนตรีจะต้องสังกัดและเป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่ง

(2)ตัดสิทธิบุคคลภายนอกไม่สามารถเป็นนายกรัฐมนตรีได้

(3)พรรคการเมืองไม่ต้องแจ้งบัญชีรายชื่อแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีตามมาตรา 88 เพราะเกณฑ์คุณสมบัติว่าที่นายกรัฐมนตรีจะเปลี่ยนไป หากพรรคการเมืองใดเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลและเสียงข้างมาก จะเป็นนายกรัฐมนตรี

ส่วนอีกประเด็นหนึ่ง พรรคเพื่อไทยเสนอ แก้ไขตัดอำนาจของ สว.โหวตเลือกนายกรัฐมนตรี ตามมาตรา 272 เห็นว่า ตามบทเฉพาะกาลห้าปีแรกการให้ความเห็นชอบบุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีให้ดำเนินการตามมาตรา 159 โดยให้กระทำในที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภาและมติที่เห็นชอบการแต่งตั้งบุคคลใดให้เป็นนายกรัฐมนตรีตามมาตรา 159 วรรคสาม ต้องมีคะแนนเสียงมากกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภา ผลทางกฎหมาย ดังนี้

(1)การตัดอำนาจของ สว.ทำให้สิทธิในการให้ความเห็นชอบและลงมติเลือกมติของสมาชิกร่วมกันของรัฐ ขัดกับประชามติเสียงส่วนใหญ่ของประชาชนในการตรารัฐธรรมนูญ 2560

(2) การให้ความเห็นชอบ บุคคลซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีให้ดำเนินการตามมาตรา 159 จะเป็นช่องทางให้พรรคเพื่อไทย หากชนะแลนด์สไลด์สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้

ดร.ณัฐวุฒิ กล่าวว่สเทคนิคการเสนอแก้ไขแบบแยบยล แต่ที่ผ่านมาพรรคก้าวไกลเป็นโต้โผใหญ่เคยเสนอมาแล้ว ไม่ประสบผลสำเร็จเพราะการออกแบบรัฐธรรมนูญ 2560 การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเป็นการแก้ไขยาก เพราะการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญกำหนดให้รัฐสภาพิจารณาเป็นสามาวาระตามมาตรา 256 วรรคหนึ่ง(2) ตอนท้ายและตัวแปรที่สำคัญ คือ ต้องมีสมาชิกวุฒิสภาเห็นชอบด้วยหนึ่งในสามของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของวุฒิสภา มาตรา 256 วรรคหนึ่ง(6) ซึ่งโอกาสที่พรรคเพื่อไทยเสนอแก้ในครั้งนี้ มีโอกาสผ่านน้อย ทั้งนี้ หากพิจารณาตัวแปรกรอบระยะเวลาโค้งสุดท้ายใกล้ครบอายุสภา ค่อนข้างจะประสบผลสำเร็จน้อย

แต่เป็นช่องทางเดียวที่พรรคเพื่อไทย แก้เกม ชนะเลือกตั้งแต่ไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ เพราะตัวแปร สว.250 เสียง ตามมาตรา 272 ขวางอยู่ แต่เป็นเรื่องอนาคตและกลไกสภาว่า สว.จะสนับสนุนโหวตเลือกนายกรัฐมนตรีให้กับพรรคการเมืองที่เป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาลหรือไม่ แต่ในประเด็นที่พรรคเพื่อไทยเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญ ต้องถามว่า การเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญนั้นเพื่อประเทศชาติหรือไม่ อย่างไร หรือจะเป็นเพียงใช้เทคนิคช่องว่างกฎหมายแย่งชิงอำนาจเพื่อจัดตั้งรัฐบาลสมัยหน้า เพราะการเลือกตั้ง ส.ส.ยังไม่เกิดขึ้น

"ปกติการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ประชาชนจะต้องได้ประโยชน์ เพื่อผลประโยชน์แก่ประเทศชาติและบ้านเมือง ตามบริบทความก้าวหน้าของบ้านเมือง ไม่ใช่แก้ไขเพื่อผลประโยชน์แก่คนใดคนหนึ่งหรือพรรคการเมืองใดพรรคหนึ่ง มิฉะนั้น จะเกิดการลุกฮือต่อต้านจากภาคประชาชน" ดร.ณัฐวุฒิ กล่าว.