เมื่อ 'ฟรานซ์ คาฟกา' กลายเป็นดาว TikTok

คนรุ่นใหม่ที่เล่น TikTok ตอนนี้หันมาสนใจ ฟรานซ์ คาฟกา นักเขียนซึ่งเสียชีวิตไปเกือบ 100 ปีแล้ว และมีผลงานวรรณกรรมระดับโลกที่เข้าถึงได้ไม่ง่ายนัก แต่กลุ่ม Gen Z ทำให้คาฟกากลายเป็นไวรัลได้อย่างไร

ฟรานซ์ คาฟกากลายเป็นที่คลั่งไคล้ของคนวัยใส โดยเฉพาะเด็กสาวๆ พากันแชร์เรื่องราวการพบรักใหม่กับนักเขียนผ่านทาง TikTok ฟังดูไม่น่าเชื่อ เพราะนักประพันธ์จากยุคต้นศตวรรษที่ 20 ซึ่งมีผลงานวรรณกรรมที่เต็มไปด้วยชั้นเชิงซับซ้อน จู่ๆ ก็กลายมาเป็นแรงบันดาลใจให้กับคนวัยหนุ่มสาว และในสื่อที่พวกเขาแสดงออกนั้นไม่ได้เน้นถึงความลึกซึ้ง เป็นแค่คลิปวิดีโอสั้นๆ แบบฉับไว

แต่ถ้าได้เห็นคำบอกรักและบทเพลงสรรเสริญคาฟกาของพวกเขาแล้ว จะชวนให้แปลกที่คนหนุ่มสาวเหล่านี้ต่างค้นพบนักเขียนด้วยตัวของพวกเขาเอง งานเขียนของเขา พูดถึงการกลายร่างจากคนสู่แมลง (The Metamorphosis) และการปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลง แต่ท้ายที่สุดแล้วทุกคนก็หลงทางในโลกนี้ในแบบของตัวเอง

อาจเป็นไปได้ว่า โรคระบาด สงคราม การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ทำให้คน Gen Z ต้องเติบโตขึ้นในโหมดวิกฤต และแนวคิดของคาฟกาที่เสมือนถูกคุกคามอาจตอบสนองความรู้สึกของพวกเขา งานเขียนของคาฟกามักจะเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ ใครจะไปรู้ว่าต้องทำอย่างไรถ้าจู่ๆ ตนตื่นขึ้นมาในร่างของแมลงเหมือนอย่าง “เกรกอร์ ซัมซา” ใน ‘The Metamorphosis’ นวนิยายของคาฟกาที่ได้รับการตอบรับอย่างดีใน TikTok ถึงขนาดมีหญิงสาวเปรียบเทียบประสบการณ์การออกเดทของเธอกับประโยคของคาฟกา ที่เห็นได้ชัดว่าเธอรู้สึกเข้าใจในตัวนักเขียนผู้อมทุกข์และเศร้าสร้อย

ฟรานซ์ คาฟกา เกิดเมื่อปี 1883 เป็นลูกชายของพ่อค้าชาวยิวในกรุงปราก ที่ซึ่งเขาใช้ชีวิตอยู่ส่วนใหญ่ เขาทำงานในบริษัทประกันภัยแห่งหนึ่งตามคำขอของพ่อ ที่ไม่ค่อยเข้าใจกันมากนัก คาฟกาเริ่มเขียนหนังสือตั้งแต่ยังเป็นหนุ่มน้อย และเรียนภาษาเยอรมันอยู่สองเทอมก่อนที่จะเปลี่ยนไปเรียนกฎหมาย ผลงานเขียนของเขาเป็นภาษาเยอรมัน ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลกในเวลานั้น เพราะมีชุมชนขนาดใหญ่ในกรุงปรากที่ใช้ภาษาเยอรมัน

คาฟกาเสียชีวิตในปี 1924 ด้วยวัณโรคกล่องเสียง ขณะอายุ 40 ปี ความจริงแล้วเขาตั้งใจจะทำลายผลงานวรรณกรรมของตนเองทั้งหมด แต่ มักซ์ โบรด-เพื่อนสนิทของเขากลับเก็บมันไว้ โชคดีที่งานเขียนของเขาได้กลายมาเป็นวรรณกรรมโลก ได้รับการแปลหลายภาษา

การแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับหนังสือและความสุขใหม่ในวรรณกรรม #booktok ก็เป็นส่วนหนึ่งของ TikTok นักอ่านวัยหนุ่มสาวมักอวดหนังสือเล่มที่ตัวเองชอบ จัดอันดับ สร้างคอนเทนต์ตามพล็อตเรื่อง พร้อมให้คำแนะนำ จนกระทั่งก่อเกิดเป็นชมรมหนังสือขึ้น คนรุ่นใหม่กลุ่มนี้ขยันอ่าน และตอนนี้ตกหลุมรักคาฟกา.