78 ปีฮิโรชิมา : ญี่ปุ่นรำลึกถึงผู้เสียชีวิตจากระเบิดปรมาณู

78 ปีที่แล้ว สหรัฐอเมริกาเปลี่ยนฮิโรชิมาให้กลายเป็นนรกที่ลุกโชนด้วยระเบิดปรมาณูลูกแรกในสงคราม จากมุมมองของสงครามในยูเครนทำให้การรำลึกที่เมืองฮิโรชิมาเป็นการแจ้งเตือนที่เร่งด่วนต่อโลก

ผู้คนนับหมื่นเข้าร่วมรำลึกถึงผู้ที่ตกเป็นเหยื่อของการทิ้งระเบิดปรมาณูเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 1945 ในเมืองฮิโรชิมาของญี่ปุ่น ท่ามกลางความกังวลทั่วโลกเกี่ยวกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของสงครามนิวเคลียร์ นายกเทศมนตรีคาซูมิ มัตสึอิ เรียกร้องให้ผู้กำหนดนโยบายโลกละทิ้งทฤษฎีการคุมคามด้วยนิวเคลียร์ “คุณต้องดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรมทันที เพื่อพาเราออกจากปัจจุบันที่อันตรายไปสู่โลกในอุดมคติของเรา”

เมื่อเวลา 08.15 น. (ตามเวลาท้องถิ่น) ซึ่งเป็นเวลาที่เครื่องบินทิ้งระเบิดอีโนลา เกย์ ของสหรัฐฯ ทิ้งระเบิดปรมาณูลูกแรกที่มีชื่อว่า ‘ลิตเติลบอย’ ที่ฮิโรชิมาในวันที่ 6 สิงหาคม 1945 ผู้เข้าร่วมพิธีในเมืองได้พากันยืนสงบนิ่งเป็นเวลาหนึ่งนาที เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้ชาวเมืองฮิโรชิมาหลายหมื่นคนเสียชีวิตทันที และประมาณ 140,000 คนเสียชีวิตภายในสิ้นปี 1945 สามวันหลังจากทิ้งระเบิดลงที่ฮิโรชิมา สหรัฐฯ ยังทิ้งระเบิดปรมาณูลูกที่สองใส่นางาซากิ หลังจากนั้นไม่นานจักรวรรดิญี่ปุ่นก็ยอมจำนน ปัจจุบันฮิโรชิมาเป็นสัญลักษณ์ของสงครามและสันติภาพ

“วิธีเดียวที่จะขจัดความเสี่ยงด้านนิวเคลียร์ได้คือ การยกเลิกอาวุธนิวเคลียร์” อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติกล่าวในถ้อยแถลงที่อ่านในพิธีรำลึกที่ฮิโรชิมา นายกรัฐมนตรีฟูมิโอะ คิชิดะของญี่ปุ่น ซึ่งมีพื้นเพเป็นชาวเมืองฮิโรชิมาและเข้าร่วมพิธีนี้ด้วย กล่าวในสุนทรพจน์ของเขาว่า “ในปัจจุบัน เส้นทางไปสู่การปลดอาวุธนิวเคลียร์กลายเป็นเรื่องยากยิ่งขึ้น เนื่องจากความแตกแยกในชุมชนระหว่างประเทศเกี่ยวกับปลดอาวุธนิวเคลียร์ อีกทั้งภัยคุกคามด้านนิวเคลียร์จากรัสเซียได้ทวีความรุนแรงมากขึ้น แต่ภายใต้สถานการณ์เหล่านี้ สิ่งสำคัญคือต้องฟื้นฟูความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างประเทศเพื่อให้โลกปราศจากอาวุธนิวเคลียร์”

นายกรัฐมนตรีคิชิดะเคยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอด G7 เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา นับเป็นครั้งแรกที่ผู้นำทั้ง 7 ประเทศมุ่งมั่นที่จะปลดอาวุธนิวเคลียร์ในแถลงการณ์ร่วม ใน ‘วิสัยทัศน์ฮิโรชิมา’ ประมุขแห่งรัฐและรัฐบาลวิจารณ์อย่างรุนแรงว่า รัสเซียข่มขู่จะใช้อาวุธนิวเคลียร์ในสงครามกับยูเครน และแสดงความกังวลเกี่ยวกับการสะสมนิวเคลียร์ของจีนด้วย

ผู้แทนจาก 111 ประเทศและสหภาพยุโรปเดินทางไปร่วมพิธีรำลึกที่เมืองฮิโรชิมาในปีนี้มากกว่าปีที่ผ่านๆ มา ส่วนรัสเซียและเบลารุสนั้นไม่ได้ถูกเชิญให้เข้าร่วมพิธีรำลึกเหมือนปีที่แล้ว ไม่กี่วันก่อนงานพิธีในฮิโรชิมา มีเรื่องตลกบนอินเทอร์เน็ตเกี่ยวกับการเปิดตัวภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์เรื่อง ‘Barbie’ และ ‘Oppenheimer’ ในสหรัฐอเมริกาและประเทศอื่นๆ ซึ่งเรื่องนี้สร้างความไม่พอใจให้กับผู้คนในญี่ปุ่น โดยเฉพาะภาพมีมตุ๊กตาบาร์บี้ที่มีทรงผมเป็นควันพวยพุ่งของระเบิดปรมาณูและเครื่องประดับอื่นๆ ภายใต้แฮชแท็ก ‘Barbenheimer’ ทำให้นักเคลื่อนไหวรุ่นเยาว์ถึงกับยื่นจดหมายร้องเรียนให้ผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์ดำเนินการกับเรื่องตลกร้ายนี้

อย่างไรก็ตาม ภาพยนตร์เรื่อง ‘Barbie’ เข้าฉายในโรงภาพยนตร์ที่ญี่ปุ่นในวันที่ 11 สิงหาคมนี้ ส่วนเรื่อง ‘Oppenheimer’ ยังไม่มีการกำหนดวันฉายที่แน่นอน.