ปูตินเผชิญเสียงเรียกร้องสันติภาพในการประชุมสุดยอดผู้นำกลุ่ม BRICS

ผู้นำโลกเรียกร้องให้เกิดสันติภาพในตะวันออกกลางและยูเครน ระหว่างวาระการประชุมสุดยอดกลุ่ม BRICS ที่รัสเซีย โดยประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูตินยินดีรับข้อเสนอในการไกล่เกลี่ยความขัดแย้งกับยูเครน

(จากซ้ายไปขวา) นายกรัฐมนตรีอาบีย์ อาห์เหม็ด ของเอธิโอเปีย, ประธานาธิบดีอับเดล ฟัตตาห์ อัล-ซิซี ของอียิปต์, ประธานาธิบดีไซริล รามาโฟซา ของแอฟริกาใต้, ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน, ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ของรัสเซีย, นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ของอินเดีย, ชีค โมฮัมเหม็ด บิน ซายิด อัล-นาห์ยาน ประธานาธิบดีของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์, ประธานาธิบดีมาซูด ปีเซชเคียน ของอิหร่าน และเมาโร วิเอรา รัฐมนตรีต่างประเทศของบราซิล ถ่ายภาพร่วมกันระหว่างการประชุมสุดยอด BRICS ในนครคาซาน ประเทศรัสเซีย เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม (Photo by Abdulla AL-NEYADI / UAE PRESIDENTIAL COURT / AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 24 ตุลาคม 2567 กล่าวว่า การประชุมกลุ่มประเทศ BRICS เริ่มขึ้นแล้วที่นครคาซานของรัสเซียซึ่งเป็นเจ้าภาพในปีนี้

BRICS ก่อตั้งขึ้นในปี 2552 โดยมีสมาชิกแรกเริ่ม 4 ประเทศ ได้แก่ บราซิล, รัสเซีย, อินเดีย และจีน จากนั้นได้ขยายขอบเขตให้ครอบคลุมถึงประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ เช่น แอฟริกาใต้, อียิปต์ และอิหร่าน จนถึงปัจจุบัน

การประชุมของผู้นำโลกราว 20 คนในคาซาน ถือเป็นเวทีการทูตที่ใหญ่ที่สุดของรัสเซีย นับตั้งแต่การรุกรานยูเครนในปี 2565

แม้จะเป็นการประชุมสุดยอดทางเศรษฐกิจระหว่างสมาชิกในกลุ่ม แต่ประเด็นสงครามในยูเครนและตะวันออกกลางได้ถูกหยิบยกมาเป็นหัวข้อหลักในการประชุมเช่นกัน

ในแถลงการณ์ร่วม กลุ่มดังกล่าวระบุว่า "กังวลอย่างยิ่งต่อความขัดแย้งและความไม่มั่นคงที่ยังคงดำเนินอยู่ในภูมิภาคตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ"

นอกจากนี้ กลุ่มดังกล่าวยังวิพากษ์วิจารณ์การโจมตีของอิสราเอลต่อเจ้าหน้าที่ของสหประชาชาติในเลบานอนตอนใต้ และเรียกร้องให้ "รักษาบูรณภาพแห่งดินแดน" ของเลบานอนไว้

ในการประชุมเต็มคณะเมื่อเช้าวันพุธ บรรดาผู้นำได้ยืนเรียงแถวกันเพื่อเรียกร้องให้เกิดสันติภาพทั้งในตะวันออกกลางและยูเครน

ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูตินมุ่งหมายให้การเป็นเจ้าภาพในครั้งนี้ส่งสัญญาณว่าความพยายามของชาติตะวันตกในการคว่ำบาตรรัฐบาลของเขานั้นล้มเหลว แต่กลับต้องเผชิญกับการเรียกร้องโดยตรงให้ยุติความขัดแย้งในยูเครนจากบรรดาพันธมิตรที่ใกล้ชิดและสำคัญที่สุดของเขา

ประธานาธิบดีมาซูด ปีเซชเคียน ของอิหร่านเรียกร้องให้สมาชิก BRICS ใช้ศักยภาพทั้งหมดที่มีเพื่อยุติสงครามในฉนวนกาซาและเลบานอน

ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีนต้องการให้เกิดการหยุดยิงทันทีในฉนวนกาซา โดยกล่าวว่า "เราจำเป็นต้องหยุดการสังหาร และยุติปัญหาปาเลสไตน์อย่างครอบคลุม, ยุติธรรม และยั่งยืน"

ประธานาธิบดีลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ของบราซิลเรียกร้องให้หลีกเลี่ยงการยกระดับความรุนแรงทั้งในตะวันออกกลางและยูเครน

"ในขณะที่เราเผชิญกับสงครามสองแห่งที่มีศักยภาพในการกลายเป็นสงครามระดับโลก จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องฟื้นฟูความสามารถในการทำงานร่วมกันเพื่อบรรลุเป้าหมายในการหยุดยั้งให้ได้" ผู้นำบราซิลกล่าวในคำปราศรัยผ่านระบบวิดีโอคอนเฟอเรนซ์

ขณะที่สหภาพยุโรปได้ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้สมาชิก BRICS ใช้การประชุมนี้กดดันให้ปูตินหยุดการรุกคืบยูเครนโดยทันที

มีรายงานว่า ระหว่างการเจรจาทวิภาคีแบบส่วนตัว ปูตินยินดีรับข้อเสนอของผู้นำ BRICS หลายคนในการไกล่เกลี่ยกับยูเครน แม้กองกำลังของเขากำลังรุกคืบในสนามรบก็ตาม

กองทหารรัสเซียเคลื่อนพลอย่างช้าๆ ในยูเครนตะวันออกตลอดช่วงปี 2567 ขณะที่ยูเครนเองก็เลิกตั้งรับแล้วหันมาบุกใส่เช่นกัน โดยปัจจุบันยังไม่มีทีท่าว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะได้รับชัยชนะเด็ดขาดเสียที

สี จิ้นผิงซึ่งเป็นพันธมิตรสำคัญของปูติน กล่าวในการประชุมสุดยอดว่า รัสเซียจะต้องไม่เพิ่มระดับการสู้รบในยูเครน

นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ของอินเดียยังได้เรียกร้องให้ทุกฝ่ายร่วมมือให้เกิดสันติภาพ โดยไม่ได้อ้างถึงความขัดแย้งใดๆ โดยเฉพาะ

"เราสนับสนุนการเจรจาและการทูต ไม่ใช่สงคราม" โมดีกล่าว

ก่อนหน้านี้ สี จิ้นผิงและโมดีเคยประกาศแผนสันติภาพของตนเองสำหรับยูเครน แต่ดูเหมือนว่าจะมีความคืบหน้าน้อยมาก

ทั้งนี้ ปูตินเรียกร้องให้ยูเครนยอมจำนนและยกดินแดนทางตะวันออกและทางใต้ให้แก่รัสเซีย ในเงื่อนไขเบื้องต้นของการเจรจาหยุดยิง

แต่ยูเครนตัดสินใจไม่ยกดินแดนเพื่อแลกกับสันติภาพ อีกทั้งปัจจุบันยังสามารถยึดครองดินแดนของรัสเซียบางส่วนได้หลังจากการโจมตีข้ามพรมแดนในช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา

ประธานาธิบดีเรเจป ทายยิป แอร์โดอัน ของตุรเคียซึ่งเสนอตัวเป็นคนกลางในการสร้างสันติภาพ จะหารือกับปูติน ขณะที่อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ จะพบกับผู้นำรัสเซียในวันถัดไป

ทั้งนี้ รัฐบาลมอสโกตั้งเป้าให้แพลตฟอร์ม BRICS ก้าวขึ้นมาเป็นทางเลือกแทนองค์กรระหว่างประเทศที่นำโดยชาติตะวันตก เช่น กลุ่ม G7

ในการเปิดการประชุมสุดยอด ปูตินกล่าวว่ากระบวนการสร้างระเบียบโลกหลายขั้วกำลังดำเนินอยู่ ซึ่งเป็นกระบวนการที่เปลี่ยนแปลงและไม่สามารถย้อนกลับได้

สี จิ้นผิง และโมดีเองก็ใช้การประชุมสุดยอดครั้งนี้ในการหารืออย่างเป็นทางการครั้งแรกในรอบ 5 ปี ภายหลังบรรลุข้อตกลงเรื่องพรมแดนที่เป็นข้อพิพาทเมื่อไม่กี่วันก่อนหน้า

กลุ่ม BRICS ยังเรียกร้องให้ประเทศกำลังพัฒนาทั่วโลกสร้างบทบาทมากขึ้นบนเวทีนานาชาติ และบูรณาการอย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้นในแพลตฟอร์มระหว่างประเทศ.