กฎหมายปราบทุจริต ที่นำไปสู่การประท้วงในยูเครน

ในย่านใจกลางเมืองเคียฟ คนหนุ่มสาวพากันออกมาประท้วงต่อต้านกฎหมายใหม่ที่ลิดรอนความเป็นอิสระของหน่วยงานต่อต้านการทุจริตสองหน่วยงานสำคัญ และเรียกร้องให้ประธานาธิบดียูเครนใช้อำนาจยับยั้งกฎหมายฉบับนี้ นับเป็นการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดในเคียฟ นับตั้งแต่รัสเซียเริ่มทำสงครามรุกรานยูเครนในปี 2022 – Photo by Roman Pilipey / AFP

เคียฟ กำลังจำกัดอำนาจปกครองตนเองของหน่วยงานต่อต้านการทุจริต ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกีได้ลงนามในกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การตัดสินใจดังกล่าวก่อให้เกิดการประท้วง และสหภาพยุโรปก็กำลังวิพากษ์วิจารณ์เช่นกัน

เมื่อเย็นวันพุธ ประชาชนหลายพันคนพากันออกไปรวมตัวตามท้องถนนในเมืองหลวงเคียฟของยูเครน เพื่อประท้วงกฎหมายใหม่เกี่ยวกับหน่วยงานปราบปรามการทุจริต ผู้ประท้วงส่วนใหญ่เป็นเยาวชนคนหนุ่มสาว เรียกร้องให้มีการยับยั้งกฎหมายฉบับนี้ ซึ่งรัฐสภายูเครนได้ผ่านร่างไปเมื่อวันอังคาร ผู้สื่อข่าว AFP รายงานจากกรุงเคียฟ

การประท้วงต่อต้านกฎหมายฉบับนี้-ซึ่งสหภาพยุโรปเชื่อว่าจะทำให้การต่อสู้กับการทุจริตในยูเครนอ่อนแอลง-ได้เกิดขึ้นแล้วเมื่อเย็นวันอังคาร การประท้วงครั้งนี้ถือเป็นการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่รัสเซียเริ่มทำสงครามรุกรานยูเครนในเดือนกุมภาพันธ์ 2022

ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกี ลงนามในกฎหมายฉบับนี้เมื่อวันอังคาร และปกป้องกฎหมายฉบับนี้จากเสียงวิพากษ์วิจารณ์ เมื่อเย็นวันพุธเขาได้ประกาศเปลี่ยนแปลงกฎหมาย แต่ยังคงเปิดเผยรายละเอียด เซเลนสกีประกาศว่าเขาจะยื่นร่างกฎหมายฉบับใหม่ต่อรัฐสภา ซึ่งจะเสริมสร้างความเข้มแข็งในการบังคับใช้กฎหมายต่อต้านการทุจริต เขายืนยันว่า “กฎเกณฑ์ทั้งหมดที่รับรองความเป็นอิสระของสถาบันต่อต้านการทุจริตจะต้องได้รับการปฏิบัติ”

กฎหมายที่จะนำมาใช้ กำหนดให้สำนักงานป้องกันการทุจริตแห่งชาติ (NABU) และสำนักงานอัยการป้องกันการทุจริต (SAPO) อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของอัยการสูงสุด ซึ่งได้รับการแต่งตั้งโดยเซเลนสกี

หน่วยงานต่อต้านการทุจริตทั้งสองหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ย้ำถึงการวิพากษ์วิจารณ์กฎหมายฉบับนี้อีกครั้งหลังจากการประชุมกับเซเลนสกีในวันพุธ โดยเรียกร้องให้คืน “ความเป็นอิสระ” ตรงกันข้ามกับเซเลนสกี ที่พยายามเน้นย้ำว่าทุกคนควรเห็นพ้องต้องกันในเป้าหมายของการต่อสู้กับศัตรูร่วม “รัสเซีย” จึงจำเป็นต้องมีหน่วยงานความมั่นคงที่เข้มแข็งเพื่อจุดประสงค์นี้ โดยเขาได้อ้างถึงอิทธิพลของรัสเซียที่มีต่อหน่วยงานต่อต้านการทุจริตเป็นเหตุผลของการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว

กฎหมายฉบับนี้ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากพันธมิตรยุโรปของยูเครน โยฮันน์ วาเดพูล-รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของเยอรมนี กล่าวเตือนว่า กฎหมายฉบับใหม่นี้ “เป็นอุปสรรคต่อเส้นทางการเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปของยูเครน” เขาคาดหวังว่ายูเครนจะ “เดินหน้าต่อสู้กับการทุจริตอย่างจริงจังและต่อเนื่อง” ด้านโฆษกของอัวร์ซูลา ฟอน แดร์ ไลเอน-ประธานคระกรรมาธิการยุโรปกล่าวว่า “เธอรู้สึกกังวลอย่างยิ่งเกี่ยวกับการปฏิรูปครั้งนี้”

แม้ว่ารัฐบาลเคียฟจะอ้างว่ากฎหมายนี้จะช่วยพัฒนาการทำงานของหน่วยงานปราบปรามการทุจริต แต่นักวิจารณ์กลับมองว่ากฎหมายนี้จะช่วยเพิ่มอำนาจให้กับเซเลนสกี การทุจริตและการยักยอกเงินเป็นปัญหาใหญ่ที่แพร่หลายในยูเครน.