ฝรั่งเศส เตรียมยกเลิก 'การสมรสภาคบังคับ'

ในฝรั่งเศส นับแต่นี้ไปการมีเพศสัมพันธ์ในชีวิตสมรสจะเป็นเรื่องที่ไม่บังคับอีกแล้ว เนื่องจากการอยู่ร่วมกันไม่ได้สร้างข้อผูกมัดใด ๆ ให้คู่สมรสต้องมีเพศสัมพันธ์กัน

ร่างกฎหมายที่สภาแห่งชาติมีกำหนดลงมติในวันพุธระบุไว้ “เป็นเรื่องสำคัญที่ทุกคนต้องรู้ว่า ไม่มีข้อผูกมัดใด ๆ ในการแต่งงาน แม้กระทั่งระหว่างคู่สมรส การมีเพศสัมพันธ์ก็อนุญาตได้เฉพาะเมื่อได้รับความยินยอมจากทั้งสองฝ่ายเท่านั้น” เดลฟีน ซูเกบี-ทนายความกล่าว

เมื่อเดือนมกราคม 2025 เดลฟีน ซูเกบีประสบความสำเร็จในการเป็นตัวแทนของหญิงคนหนึ่งต่อหน้าศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป ซึ่งถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีหย่าร้างในฝรั่งเศส เนื่องจากเธอปฏิเสธที่จะมีเพศสัมพันธ์กับสามีของตน ศาลสิทธิมนุษยชนประณามฝรั่งเศสที่ยึดถือ “หน้าที่ในชีวิตสมรส” ซึ่งหน้าที่นี้ไม่ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนในกฎหมายฝรั่งเศส แต่ผู้พิพากษาบางคนตีความว่าเป็นการอนุมานถึงหน้าที่ดังกล่าว

ศาลระบุในเหตุผลว่า การมีอยู่ของ “หน้าที่ในชีวิตสมรสนั้น ไม่สอดคล้องกับเสรีภาพทางเพศและสิทธิในร่างกายของตนเอง” การมีเพศสัมพันธ์โดยปราศจากความยินยอมจึงถือเป็นการกระทำความรุนแรงทางเพศ

มารี-ชาร์ลอตต์ การิน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคกรีน ซึ่งเป็นผู้เสนอร่างกฎหมายฉบับนี้ เน้นย้ำว่า การแก้ไขกฎหมายนี้มีความจำเป็นเพื่อชี้แจงให้ชัดเจนว่า การแต่งงานนั้น “ไม่ใช่ช่องว่างทางกฎหมายในเรื่องของการยินยอมมีเพศสัมพันธ์”

กฎหมายฝรั่งเศสในปัจจุบันระบุภาระผูกพันในชีวิตสมรสไว้ 4 ประการ ได้แก่ ความซื่อสัตย์ การเลี้ยงดูซึ่งกันและกัน การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และการอยู่ร่วมกัน แต่ไม่ได้กล่าวถึงหน้าที่ในการมีเพศสัมพันธ์ อย่างไรก็ตาม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรอธิบายว่า ในอดีต การอยู่ร่วมกันมักถูกตีความว่า “การมีเพศสัมพันธ์ร่วมกัน”

มารี-ชาร์ลอตต์ การินย้ำเพิ่มเติมว่า กฎหมายฝรั่งเศสทำให้การมีเพศสัมพันธ์โดยบังคับเป็นเรื่องถูกกฎหมาย ผ่านการยอมรับโดยปริยายถึงพันธะในชีวิตสมรส ดังนั้นร่างกฎหมายฉบับนี้จึงระบุด้วยว่า ในกรณีของการหย่าร้าง ไม่มีใครต้องรับผิดชอบต่อการปฏิเสธการมีเพศสัมพันธ์กับคู่สมรสของตน

ฝรั่งเศสต่างจากเยอรมนี หลักการเรื่องความผิดยังคงมีอยู่ในการดำเนินคดีหย่าร้าง แต่มีการใช้ลดลงเรื่อย ๆ ในเยอรมนี หลักการนี้ถูกแทนที่ด้วยหลักการเรื่องความแตกแยกที่ไม่สามารถแก้ไขเยียวยาได้แล้ว

คาดว่าร่างกฎหมายนี้จะผ่านการพิจารณาในสภาแห่งชาติ จากนั้นจะส่งต่อไปยังวุฒิสภา และอาจได้รับการเห็นชอบก่อนช่วงฤดูร้อนที่จะถึงนี้

ในประเทศฝรั่งเศส ศาลอุทธรณ์สูงสุดเพิ่งรับรองความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราคู่สมรสในปี 1990 และได้มีการบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญาตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา.