ถ้าปูตินถูกสกัดไปร่วม G-20 ที่บาหลี จะกระทบ APEC ที่ไทยไหม?

ทำให้ผมเกิดคำถามว่า ประเด็นสงครามยูเครนจะเป็นปัญหาสำหรับการประชุมสุดยอด Apec ที่บ้านเราในช่วงเวลาใกล้กันนั้นหรือไม่

พอเกิดข่าวรัสเซียอาจจะถูกกีดกันจากการประชุม G-20 ที่บาหลี, จีนก็ออกมา 'สนับสนุน' การมีส่วนร่วมของปูตินในการประชุมสุดยอด G-20 ครั้งต่อไป

ปักกิ่งระบุว่ารัสเซียเป็น "สมาชิกที่สำคัญ" ของ G-20 หลังจากวอชิงตันเสนอโอกาสที่จะแยกมอสโกออกจากกลุ่มหลังจากการบุกยูเครนของรัสเซีย

ประเทศสมาชิกที่ต่อต้านสงครามยูเครนกำลังเคลื่อนไหวให้ขับรัสเซียออกจากกลุ่ม

 สหรัฐฯ และพันธมิตรตะวันตกกำลังประเมินว่ารัสเซียควรยังคงอยู่ในกลุ่มประเทศเศรษฐกิจหลัก 20 ประเทศหรือไม่

 เอกอัครราชทูตรัสเซียประจำอินโดนีเซีย ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธาน G-20 หมุนเวียนบอกว่าปูตินตั้งใจจะเดินทางไปยังเกาะบาหลีของอินโดนีเซียเพื่อเข้าร่วมการประชุมแน่นอน

 “มันขึ้นอยู่กับหลายสิ่งหลายอย่าง รวมถึงสถานการณ์ COVID ซึ่งกำลังดีขึ้น จนถึงตอนนี้ความตั้งใจของท่านคือท่านต้องการมาร่วมประชุม” เอกอัครราชทูต Lyudmila Vorobievaกล่าวในการแถลงข่าว

 เมื่อถูกถามเกี่ยวกับความเคลื่อนไหวให้ขับรัสเซียออกจากกลุ่ม เธอกล่าวว่ามันเป็นเวทีสนทนาเพื่อหารือเกี่ยวกับประเด็นทางเศรษฐกิจ ไม่ใช่เรื่องวิกฤตยูเครน

 “แน่นอนว่าการขับไล่รัสเซียออกจากฟอรัมประเภทนี้จะไม่ช่วยให้ปัญหาทางเศรษฐกิจเหล่านี้ได้รับการแก้ไข ในทางตรงกันข้าม ถ้าไม่มีรัสเซียก็คงทำได้ยาก”

จีนยืนเคียงข้างรัสเซียตั้งแต่เกิดสงครามยูเครน

ปักกิ่งยังวิพากษ์วิจารณ์การคว่ำบาตรของตะวันตกต่อรัสเซียด้วย

โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน หวัง เหวินปิน บอกว่า กลุ่ม G-20 เป็นกลุ่มที่ต้องการค้นหาคำตอบสำหรับปัญหาวิกฤต เช่น การฟื้นตัวของเศรษฐกิจจากการระบาดใหญ่ของโควิด-19

 “สมาชิกไม่มีสิทธิ์ถอดประเทศอื่นออกจากสมาชิก G-20 ควรใช้ระบบพหุภาคีที่แท้จริง เสริมสร้างความสามัคคีและความร่วมมือ” เขากล่าวในการแถลงข่าว

กระทรวงการต่างประเทศของอินโดนีเซียปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องร้อนๆ ประเด็นนี้

มีความเป็นไปได้ว่าถ้าเรื่องสงครามยูเครนมีผลต่อการประชุมสุดยอดกลุ่ม G-20 ของบาหลี ปัญหาเดียวกันก็อาจจะมาหลอกหลอนการประชุมสุดยอด Apec ที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ

เพราะรัสเซียเป็นสมาชิกของทั้ง 2 กลุ่ม

และสหรัฐฯ เป็นเจ้าภาพจัดประชุมสุดยอด APEC ปีหน้า...ท่ามกลางความร้อนแรงของสงครามยูเครนที่ทำให้สหรัฐฯ กับรัสเซียต้องเผชิญหน้ากันอย่างหนักหน่วง

แต่จากเดือนนี้ถึงพฤศจิกายน สถานการณ์ความตึงเครียดเรื่องสงครามยูเครนจะอยู่ในสถานภาพอย่างไรยังไม่แน่ชัด

จึงต้องรอดูการต่อรองระหว่างมหาอำนาจว่าจะจัดการความขัดแย้งนี้อย่างไร

สงสัยว่าประเทศไทยเราคงจะต้องตระเตรียมกันสำหรับตั้งรับกรณีที่มีการเคลื่อนไหวไม่ให้ปูตินมาร่วมวง APEC ที่ประเทศไทยปลายปีนี้ด้วยหรือไม่

G20 หรือ Group of Twenty เป็นเวทีระหว่างรัฐบาลที่ประกอบด้วย 19 ประเทศและสหภาพยุโรป (EU)

มีภารกิจหลักคือทำงานเพื่อแก้ไขปัญหาสำคัญที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจโลก เช่น เสถียรภาพทางการเงินระหว่างประเทศ การลดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการพัฒนาที่ยั่งยืน

G-20 ประกอบด้วยประเทศเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดในโลก รวมทั้งประเทศอุตสาหกรรมและประเทศกำลังพัฒนา

รวมกันแล้วสมาชิกทั้งหมดเท่ากับ 90% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมของโลก

หรือ 75–80% ของการค้าระหว่างประเทศ

และเท่ากับ 2 ใน 3 ของประชากรโลกและประมาณครึ่งหนึ่งของพื้นที่โลกทั้งหมด

G20 ก่อตั้งขึ้นในปี 1999 เพื่อระดมสรรพกำลังในการตอบสนองต่อวิกฤตเศรษฐกิจโลกหลายครั้งก่อนหน้านั้น

ตั้งแต่ปี 2008 เป็นต้นมา มีการประชุมอย่างน้อยปีละครั้ง โดยมีการประชุมสุดยอด จะรวมถึงหัวหน้ารัฐบาลหรือรัฐ รัฐมนตรีคลัง รัฐมนตรีต่างประเทศ และเจ้าหน้าที่ระดับสูงอื่นๆ

สหภาพยุโรปเป็นตัวแทนของคณะกรรมาธิการยุโรปและธนาคารกลางยุโรป

ประเทศอื่นๆ องค์กรระหว่างประเทศและองค์กรพัฒนาเอกชนได้รับเชิญให้เข้าร่วมการประชุมสุดยอดเป็นครั้งคราว

ส่วน APEC นั้นคือความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก

เป็นเวทีระหว่างรัฐบาลสำหรับ 21 “เขตเศรษฐกิจ” สมาชิกในมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งส่งเสริมการค้าเสรีทั่วทั้งภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

หลังจากความสำเร็จของการประชุมหลังรัฐมนตรีชุดต่างๆ ของอาเซียนที่เปิดตัวในช่วงกลางทศวรรษ 1980 ก็เปิด APEC เริ่มต้นในปี 1989

โดยมีแนวคิดเพื่อตอบสนองต่อการพึ่งพาอาศัยกันที่เพิ่มขึ้นของเศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก และการถือกำเนิดของกลุ่มการค้าในภูมิภาคในส่วนอื่นๆ ของโลก

เป้าหมายเพื่อสร้างตลาดใหม่สำหรับสินค้าเกษตรและวัตถุดิบนอกยุโรปมีสำนักงานใหญ่อยู่ในสิงคโปร์

เอเปกได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในกลุ่มพหุภาคีระดับสูงสุดและฟอรัมที่เก่าแก่ที่สุดในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

หัวหน้ารัฐบาลของสมาชิกเอเปกทั้งหมด ยกเว้นไต้หวัน (ซึ่งมีเจ้าหน้าที่ระดับรัฐมนตรีเป็นตัวแทนภายใต้ชื่อ “จีนไทเป” ในฐานะผู้นำทางเศรษฐกิจ) เข้าร่วมการประชุมผู้นำเศรษฐกิจเอเปกประจำปี

สถานที่ประชุมจะหมุนเวียนทุกปีในกลุ่มประเทศสมาชิก

ในการประชุมสุดยอด APEC ประจำปีนั้นจะมีผู้สังเกตการณ์อย่างเป็นทางการ 3 คน ได้แก่ สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สภาความร่วมมือทางเศรษฐกิจแปซิฟิก และสำนักเลขาธิการฟอรัมหมู่เกาะแปซิฟิก

เจ้าภาพประชุมแต่ละปีถูกเรียกว่า APEC’s Host Economy of the Year 

และจะได้รับเชิญเข้าร่วมการประชุม G20 ด้วย

สงครามยูเครนจะยืดเยื้อไปถึงสิ้นปีหรือไม่ หรือแม้ว่าจะมีการเจรจาหลังหยุดยิงก็ยังมีประเด็นความขัดแย้งระหว่างไบเดนกับปูตินมากมายหลายประการ

จึงมองข้ามแรงกระแทกจากสงครามยูเครนที่ชิ่งมาถึง Apec ที่ประเทศไทยไม่ได้เลย.