พอรัสเซียเปิดศึกกับยูเครน ฟินแลนด์ก็ขอร่วม NATO

เพราะไม่แน่ใจว่าในวันข้างหน้าตัวเองจะตกอยู่ในสภาพแบบเดียวกับยูเครนหรือไม่

ซานนา มาริน นายกรัฐมนตรีของฟินแลนด์ บอกว่า จำเป็นต้องปรับตัวตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปอย่างชนิดที่คาดไม่ถึง

ฟินแลนด์เคยทำสงคราม 2 ครั้งกับสหภาพโซเวียต       และมีความแตกต่างจากประเทศยุโรปตะวันออกส่วนใหญ่ เพราะสามารถรักษาเอกราชและประชาธิปไตยไว้ตลอดช่วงสงครามเย็น

 “ราคาที่ต้องจ่าย” กับการอยู่รอดเช่นนั้นคือ “ความเป็นกลาง” นี่แหละ

ที่น่าสนใจคือฟินแลนด์ซื้ออาวุธทั้งจากทั้งตะวันออกและตะวันตก แต่ไม่เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของพันธมิตรตะวันตกอย่างโจ่งแจ้ง

เป็นที่มาของคำว่า Finlandisation

มีความหมายว่าไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดอย่างออกนอกหน้านัก แต่ก็ยังพยายามรักษาความเป็นตัวของตัวเองในระดับหนึ่ง

พอสหภาพโซเวียตล่มสลายในปี 1991 ฟินแลนด์กับสวีเดนก็ขยับตัวให้ทันกับความเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วเกินกว่าที่เคยคาดเอาไว้

จึงเข้าร่วมสหภาพยุโรปและเข้าใกล้ชิดกับประเทศในยุโรปอื่นๆ มากขึ้น

และพอรัสเซียบุกยูเครนครั้งแรกในปี 2014 ทั้ง 2 ประเทศก็ขยับอีกครั้งหนึ่งด้วยการเพิ่มการซ้อมรบร่วมและความร่วมมือรูปแบบอื่นๆ กับ NATO

จากการสำรวจประชาชนในปี 2019 ชาวฟินแลนด์มากกว่าครึ่งไม่เห็นด้วยกับการเป็นสมาชิก NATO

แต่พอถึงวันที่ 28 กุมภาพันธ์ หรือ 4 วันหลังจากการบุกรุก ความรู้สึกของคนฟินแลนด์ก็เปลี่ยนไป

เป็นครั้งแรกที่คนเกินครึ่งประเทศต้องการจะเข้าเป็นส่วนหนึ่งของ NATO

โพลล่าสุดเมื่อวันที่ 30 มีนาคม มีคนเห็นชอบ 61% ต่อต้าน 16% และยังไม่ตัดสินใจ 23% ซึ่งรวมถึงผู้สนับสนุนส่วนใหญ่จากทุกฝ่าย

ยกเว้นกลุ่มการเมืองฝ่ายซ้ายที่เรียกว่า Left Alliance

อีกทั้งเป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางว่าหาก Sauli Niinisto ประธานาธิบดีที่โด่งดังของฟินแลนด์แสดงจุดยืนเรื่องนี้อย่างแน่ชัด เสียงสนับสนุนก็จะเพิ่มมากขึ้นไปอีก

ทั้งนายกฯ และประธานาธิบดียังไม่ส่งเสียงออกมาอย่างเป็นทางการในเรื่องนี้ เพราะต้องการให้กระบวนการทางการเมืองดำเนินไป

รัฐสภาฟินแลนด์กำลังจะนำประเด็นนี้เป็นหัวข้ออภิปรายอย่างเร่งด่วน เพราะสงครามดังตูมตามอยู่ที่เพื่อนบ้านยูเครนนี้เอง

คาดว่าจะมีการตัดสินใจอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลและรัฐสภาฟินแลนด์ก่อนการประชุมสุดยอด NATO ในกรุงมาดริด ในวันที่ 29 มิถุนายนนี้

ซึ่งอาจจะเกิดขึ้นได้อย่างเร็วที่สุดในต้นเดือนพฤษภาคมนี้

2 พรรคการเมืองหลักคือพรรค Social Democrats ของนางมาริน และพรรค Center เคยเห็นต่างกันในกรณีจะเข้าร่วม NATO หรือไม่มาก่อน

แต่พอเกิดสงครามยูเครนก็เกิดความเห็นพ้องได้อย่างรวดเร็ว

ถึงวันนี้จากจำนวนสมาชิกสภานิติบัญญัติ 200 คน มี 96 คนสนับสนุนการเข้า NATO คัดค้านเพียง 14 คน

ตามรายงานของหนังสือพิมพ์ Helsingin Sanomat Elina Valtonen สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและรองประธานของพรรค Kokoomus ประกาศว่า

"ประชาชนชาวฟินแลนด์เป็นผู้กำหนดทิศทางของประเทศ”

จุดยืนเรื่องสนับสนุน NATO กลายเป็นกระแสการเมืองใหม่ของประเทศฟินแลนด์ทันที

และเกิดความเชื่อในแวดวงพรรคการเมืองว่ารัฐบาลฟินแลดน์อาจจะสามารถยื่นใบสมัครเข้า NATO ได้ในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้านี้

เป็นการปรับเปลี่ยนประชามติของคนฟินแลนด์ที่รวดเร็ว “ปานสายฟ้าแลบ” ก็ว่าได้

เพราะความหวาดหวั่นว่าฟินแลนด์อาจจะกำลังเผชิญกับภัยคุกคามจากรัสเซียเหมือนกับที่ยูเครนเจออยู่ขณะนี้

มีตัวอย่างให้เห็นกันโทนโท่เช่นเมื่อวันที่ 8 เมษายน มีรายงานว่าเครื่องบินรัสเซียละเมิดน่านฟ้าของฟินแลนด์   และเว็บไซต์ของกระทรวงการต่างประเทศและกระทรวงกลาโหมของประเทศถูกโจมตีโดยการโจมตีทางไซเบอร์อย่างฉับพลัน

เชื่อกันว่าอาจโยงกับคำปราศรัยของ Volodymyr Zelensky ประธานาธิบดีของยูเครนต่อรัฐสภาของฟินแลนด์ในเรื่องเดียวกัน

ทำให้ประธานาธิบดีฟินแลนด์บอกว่า เมื่อเห็นภัยขยับมาใกล้อย่างนี้ ก็ไม่จำเป็นต้องทำประชามติระดับชาติเกี่ยวกับการจะเข้าหรือไม่เข้า NATO อีกต่อไป

ต่อมาเมื่อวันที่ 3 เมษายน Jens Stoltenberg เลขาธิการของ NATO แย้มว่ากระบวนการรับฟินแลนด์หรือสวีเดนเข้ามาร่วมพันธมิตรทางทหารนี้สามารถทำได้ "อย่างรวดเร็ว"

เขาบอกใบ้ด้วยว่าอาจจะมีวิธีการที่จะเสนอให้มี “มาตรการค้ำประกันความปลอดภัยชั่วคราว” ขณะที่รอขั้นตอนของการรับเข้าเป็นสมาชิกอย่างถาวรได้

เพราะตราบที่ยังไม่ได้รับเป็นสมาชิกอย่างเป็นทางการ ฟินแลนด์ก็ยังไม่ได้รับความคุ้มครองภายใต้มาตรา 5 ของสนธิสัญญา NATO

ที่ต้องมีการพูดถึง “การเร่งรัด” ในเรื่องเวลาก็เพราะมีความพรั่นพรึงว่าเมื่อรัสเซียได้รับทราบถึงท่าทีใหม่ของฟินแลนด์ที่จะ “เอาใจออกห่าง” ไปคบหา NATO อย่างเปิดเผยแล้ว อาจจะมีความพยายามสกัดกั้นจากมอสโกก็เป็นได้

ตลกร้ายสำหรับรัสเซียก็คือ ตอนเปิดศึกกับยูเครนนั้น ปูตินต้องการจะสกัดการขยายตัวของ NATO

แต่เอาเข้าจริงๆ เมื่อรัสเซียเปิดศึกกับยูเครน สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือทำให้มีประเทศที่ต้องการจะเข้าร่วม NATO กลับเพิ่มขึ้นอีก!.