4 คำถามของ ‘หวัง อี้’ ต่อสหรัฐฯ

2.ถ้าได้ยินคำว่า “จีน” แล้วหงุดหงิด ความมั่นใจในฐานะประเทศใหญ่อยู่ที่ไหน?

3.ถ้าต้องการเพียงให้ตัวเองเจริญรุ่งเรือง แต่ปฏิเสธการพัฒนาที่ถูกต้องตามกฎหมายของประเทศอื่นๆ แล้วความยุติธรรมระหว่างประเทศจะอยู่ที่ไหน?

4.หากผูกขาดห่วงโซ่คุณค่า (value chain)  ระดับสูงอย่างต่อเนื่อง และยังคงให้จีนอยู่ในระดับต่ำ ความเป็นธรรมในการแข่งขันจะอยู่ที่ไหน?

หลังการประชุมสภาประชาชนแห่งชาติ (NPC)  ของจีนปีนี้ นายกฯ หลี่ เฉียง ได้ฉีกประเพณีการเมืองด้วยการยกเลิกการแถลงข่าวที่ต้องตอบคำถามนักข่าวจากทั่วโลก

แต่หวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศจีนกลับตั้งโต๊ะซัดสหรัฐฯ ตรงๆ

ที่หลี่ เฉียง ไม่แถลงข่าวอาจเพราะไม่ต้องการตอบคำถามเรื่องเศรษฐกิจที่ไม่สวยนัก

แต่หวัง อี้ ตั้งโต๊ะแถลงข่าวเพราะต้องการจะส่งสัญญาณแรงๆ ไปยังวอชิงตัน

การเปิดศึกวาทกรรมกับสหรัฐฯ สำหรับจีนไม่มีอะไรต้องลังเล แม้จะไม่ต้องการลงลึกเรื่องตัวเลขเศรษฐกิจที่ยังมีปัญหาแฝงอยู่ไม่น้อยก็ตาม

หวัง อี้ ไม่เพียงแค่ฟาดฟันสหรัฐฯ เท่านั้น แต่ยังถือโอกาสนี้ยกย่องความเป็นหุ้นส่วนระหว่างจีนกับรัสเซียที่ลึกซึ้งมากขึ้นทุกวันด้วย

ตอนหนึ่ง หวัง อี้ บอกว่าสงครามในฉนวนกาซาเป็น  “ความอับอายสำหรับอารยธรรม”

หวังกล่าวโจมตีสิ่งที่เขาเรียกว่า ความพยายามของวอชิงตัน "ในการข่มเหงและสกัดจีน"

โดยย้ำกับผู้สื่อข่าวว่า "ความปรารถนาของสหรัฐฯ ที่จะโยนบาปทั้งหลายให้จีนเข้าขั้นที่เหลือเชื่อแล้ว"

หวัง อี้ ถือโอกาสการประชุมปีคู่ขนานของรัฐสภาจีนกับองค์กรที่ปรึกษาทางการเมือง เป็นเวทีสำหรับการนำเสนอข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ของรัฐบาล ที่นำโดยพรรคคอมมิวนิสต์ของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง สำหรับปีใหม่นี้

การประชุมถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด โดยโยงกับความเชื่อมั่นของผู้นำจีนต่อยุทธศาสตร์ทางภูมิรัฐศาสตร์ต่อตะวันตก

ท่ามกลางความตึงเครียดในช่องแคบไต้หวันและสงครามของรัสเซียในยูเครนเข้าสู่ปีที่สาม

จีนตกเป็นเป้าของการแถลงการณ์ หลังการประชุมสุดยอดระหว่างเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) กับออสเตรเลีย ที่เตือนว่าการกระทำของจีนในทะเลจีนใต้  "เป็นอันตรายต่อสันติภาพ" ในย่านนี้

เป็นช่วงจังหวะเดียวกับที่เรือยามชายฝั่งของจีนถูกกล่าวหาว่าโจมตีกองเรือของฟิลิปปินส์ในภารกิจเสริมกำลัง

ปักกิ่งกล่าวหาว่ามะนิลาเล่นบทเป็น “เบี้ย” ของวอชิงตัน

 “เราต่อต้านการกระทำที่มีอำนาจเหนือกว่าและการกลั่นแกล้งทุกรูปแบบอย่างเด็ดเดี่ยว และจะสนับสนุนอธิปไตยและความมั่นคงของชาติอย่างเข้มแข็ง รวมถึงผลประโยชน์ด้านการพัฒนา” หวัง อี้ กล่าวย้ำ

รัฐมนตรีต่างประเทศจีนบอกว่าสหรัฐฯ ยังเดินหน้าสกัดกั้นจีนอย่างต่อเนื่อง

และย้ำว่าตะวันตกยังใช้วิธีการคว่ำบาตรฝ่ายเดียวอย่างไม่หยุดยั้ง

และระบุเรื่องการที่สหรัฐฯ เข้ามาแทรกแซงกิจการภายในของจีนเรื่องไต้หวันอย่างโจ๋งครึ่ม

หวัง อี้ บอกว่าสหรัฐฯ จะต้องตระหนักว่าหากยังขืนทำเช่นนั้นก็จะถูก “ชำระล้างด้วยประวัติศาสตร์”

หวัง อี้ ยืนกรานว่าการกระทำของจีนในทะเลจีนใต้นั้นสมเหตุสมผล

ย้ำว่าปักกิ่ง “มีความยับยั้งชั่งใจในระดับสูงอยู่เสมอ”

มะนิลากล่าวหาจีนว่าคุกคามเรือของฟิลิปปินส์ ในน่านน้ำที่เป็นเขตที่มีการอ้างสิทธิที่ขัดแย้งกัน

ฟิลิปปินส์บอกว่าจีนใช้วิธีการคุกคามเรือของตนด้วยการฉีดน้ำใส่อย่างไร้เหตุผล

ประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ ประกาศว่าการกระทำของจีนเป็น "สัญญาณเตือนภัยครั้งใหญ่"

ขณะที่ผู้บัญชาการทหารฟิลิปปินส์คนหนึ่งบอกว่า การเผชิญหน้าครั้งนี้ถือว่า "เลวร้ายที่สุด" ในรอบ 2 ปี

หวัง อี้ บอกนักข่าวว่า ปักกิ่ง "สนับสนุนจิตวิญญาณแห่งความเป็นเพื่อนบ้านที่ดีที่จำเป็น ...แต่เราจะไม่ยอมให้มีการใช้ไมตรีจิตในทางที่ผิด"

 “เราจะปกป้องสิทธิของเราอย่างถูกต้องตามกฎหมาย" เขากล่าว

พร้อมเรียกร้องให้ “บางประเทศนอกภูมิภาคอย่าก่อปัญหาหรือเลือกข้าง และอย่ากลายเป็นผู้ก่อกวนหรือสร้างปัญหาในทะเลจีนใต้”

และยังสำทับว่า “เมื่อเผชิญกับความวุ่นวายที่ซับซ้อนในสภาพแวดล้อมระหว่างประเทศ จีนจะยังคงเป็นพลังเพื่อสันติภาพ พลังเพื่อเสถียรภาพ และพลังเพื่อความก้าวหน้าในโลก”

ว่าแล้วเมื่อถูกถามเรื่องสงครามฉนวนกาซา รัฐมนตรีต่างประเทศจีนก็แสดงจุดยืนของจีนที่อยู่คนละข้างกับสหรัฐฯ ชัดเจน

โดยย้ำถึงการสนับสนุนของจีนต่อชาวปาเลสไตน์

ปักกิ่งสนับสนุนการเป็นสมาชิกสหประชาชาติเต็มรูปแบบสำหรับรัฐปาเลสไตน์

 “หายนะในฉนวนกาซาเตือนโลกอีกครั้งว่า ความจริงที่ว่าดินแดนปาเลสไตน์ถูกยึดครองมาเป็นเวลานานไม่สามารถละเลยได้อีกต่อไป” หวังกล่าว

เขายืนยันว่าความปรารถนาอันยาวนานของชาวปาเลสไตน์ คือการสถาปนาประเทศเอกราช

และโลกไม่อาจจะหลีกเลี่ยงความจริงนี้ได้อีกต่อไป

เพราะเขาบอกว่าความอยุติธรรมทางประวัติศาสตร์ ที่ชาวปาเลสไตน์ต้องทนทุกข์ทรมานไม่สามารถดำเนินต่อไปได้หลายชั่วอายุคนโดยไม่ได้รับการแก้ไข

มันคือ "โศกนาฏกรรมสำหรับมนุษยชาติและความอับอายสำหรับอารยธรรม"

ปักกิ่งเรียกร้องให้มีการหยุดยิงทันทีนับตั้งแต่เริ่มสงครามอิสราเอล-ฮามาสเมื่อเดือนตุลาคมปีที่แล้ว

ที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือ คำยืนยันของหวัง อี้ ว่าความสัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่างปักกิ่งกับมอสโกเป็นเรื่องที่ไม่อาจจะปฏิเสธได้

"จีนและรัสเซียได้กำหนดกระบวนทัศน์ใหม่สำหรับความสัมพันธ์ทางอำนาจที่สำคัญ แตกต่างไปจากยุคสงครามเย็นเก่าอย่างสิ้นเชิง"

เพราะเป็นความสัมพันธ์ทวิภาคีบน "พื้นฐานของการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด การไม่เผชิญหน้า และการไม่กำหนดเป้าหมายของบุคคลที่สาม"

จีนกล่าวว่ามีจุดยืนเป็นกลางในสงครามยูเครน

แต่ก็ชัดเจนเช่นกันว่า ความร่วมมือเชิงกลยุทธ์กับรัสเซียได้มีความสนิทแนบแน่นมากขึ้นนับตั้งแต่เริ่มสงคราม

หวัง อี้ กลายเป็น “หัวหน้าการทูตเชิงหมาป่า” ของจีนที่รุกไล่ตะวันตกอย่างไม่ลดละและไม่ยอมให้วอชิงตันข่มขู่รังแกได้อีก!