ท่ามกลางแรงกดดันจากเศรษฐกิจโลก เทคโนโลยีที่เปลี่ยนเร็ว และการแข่งขันด้านต้นทุนที่รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ คำถามสำคัญของอุตสาหกรรมไทยไม่ใช่เพียง “จะผลิตอย่างไรให้ได้มากขึ้น” แต่คือ “จะสร้างคนและองค์ความรู้แบบใดให้ยืนระยะในเวทีสากลได้จริง” ความร่วมมือระหว่าง สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) จึงสะท้อนภาพการปรับเกมเชิงโครงสร้าง ที่มองไกลกว่าแค่การจับมือเชิงสัญลักษณ์
การลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการและการวิจัย (MOU) คือจุดเริ่มต้นของการเชื่อม “โจทย์จริงของอุตสาหกรรม” เข้ากับ “องค์ความรู้ในมหาวิทยาลัย” อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การพัฒนาหลักสูตร การวิจัยและพัฒนา การฝึกอบรมบุคลากร ไปจนถึงการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่สังคมและภาคธุรกิจ
แกนสำคัญของความร่วมมือครั้งนี้อยู่ที่การพัฒนากำลังคนให้สอดรับกับอุตสาหกรรมอนาคต หนึ่งในนั้นคือการพัฒนาหลักสูตรด้าน โภชนาการและนวัตกรรมอาหารเพื่อสุขภาพ (Food for Longevity) ซึ่งบูรณาการองค์ความรู้จากคณะสหเวชศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพื่อตอบโจทย์เทรนด์ผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับสุขภาพ การมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ และความยั่งยืนด้านอาหาร ซึ่งกำลังกลายเป็นตลาดสำคัญของโลก
ขณะเดียวกัน การออกแบบการเรียนรู้ผ่านการฝึกงานและสหกิจศึกษาในรูปแบบ Problem-based Learning (PBL) สะท้อนการเปลี่ยนบทบาทของการศึกษา จากการถ่ายทอดความรู้ในห้องเรียนไปสู่การฝึกคิด วิเคราะห์ และแก้ปัญหาจริงในสถานประกอบการ ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญจากภาคอุตสาหกรรมและคณาจารย์ ช่วยลดช่องว่างระหว่าง “บัณฑิตจบใหม่” กับ “แรงงานที่ตลาดต้องการ”
ในมิติของการแข่งขันระยะยาว ความร่วมมือด้านการวิจัยและพัฒนา (R&D) ถือเป็นหัวใจสำคัญ ทั้งการสร้างองค์ความรู้ใหม่ นวัตกรรม ผลิตภัณฑ์ และบริการ ที่ตอบรับพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ โดยคำนึงถึงความปลอดภัย คุณภาพ และสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญของการเข้าสู่ตลาดสากล ขณะที่การฝึกอบรมและการให้บริการทางวิชาการแก่ภาคธุรกิจ จะช่วยยกระดับขีดความสามารถของผู้ประกอบการ โดยเฉพาะในช่วงที่เทคโนโลยีและโมเดลธุรกิจเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
เกรียงไกร เธียรนุกุล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ชี้ชัดว่า อุตสาหกรรมไทยกำลังเผชิญความท้าทายทั้งด้านการแข่งขัน เทคโนโลยี และทักษะแรงงาน การปรับตัวจึงต้องอาศัยการลงทุนด้านวิจัยและนวัตกรรมควบคู่ไปกับการพัฒนาคน โดยแรงงานยุคใหม่ต้องมีทักษะเชิงวิเคราะห์ การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) มากกว่าทักษะแบบเดิม
ในอีกด้านหนึ่ง เกรียงไกร ยังสะท้อนศักยภาพของไทยในอุตสาหกรรมชีวภาพและเทคโนโลยีขั้นสูง ไม่ว่าจะเป็นพลาสติกชีวภาพ เชื้อเพลิงชีวภาพ เคมีชีวภาพ ชีวเภสัชกรรม อาหารแห่งอนาคต และเครื่องสำอาง ซึ่งคาดว่าจะเติบโตอย่างก้าวกระโดดภายในปี 2573 หากมีบุคลากรและองค์ความรู้รองรับอย่างเหมาะสม
แนวคิดดังกล่าวสอดคล้องกับนโยบาย 4GO ของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ที่มุ่งยกระดับผู้ประกอบการ SME สู่การแข่งขันระดับโลก ทั้ง GO Digital and AI, GO Innovation, GO Global และ GO Green โดยมี “คน” เป็นศูนย์กลางของการเปลี่ยนผ่าน ผ่านกระบวนการ Reskill, Upskill และ New Skill เพื่อให้แรงงานไทยพร้อมต่อโลกอนาคต
ด้าน ศุภสวัสดิ์ ชัชวาลย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) มองว่า ความร่วมมือครั้งนี้คือการเปิดพื้นที่ให้มหาวิทยาลัยรับฟังความต้องการจริงของผู้ใช้บัณฑิต เพื่อนำมาพัฒนาหลักสูตรที่ตอบโจทย์อุตสาหกรรม โดยเน้นการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ การทำงานกับโจทย์จริง และการสร้างงานวิจัยที่นำไปใช้ได้จริง ไม่ว่าจะเป็นด้านดิจิทัล นวัตกรรมอาหารเพื่อสุขภาพ หรือการจัดการอย่างยั่งยืน
ความร่วมมือครั้งนี้อาจไม่ใช่คำตอบทั้งหมดของการยกระดับอุตสาหกรรมไทย แต่คือ “จิกซอว์ชิ้นสำคัญ” ที่เชื่อมอนาคตของการศึกษาเข้ากับอนาคตของเศรษฐกิจ หากการพัฒนาคนยังคงเดินหน้าอย่างจริงจัง ไทยอาจไม่ได้แค่ตามโลกให้ทัน แต่มีโอกาสกำหนดทิศทางใหม่ของอุตสาหกรรมในเวทีสากลได้ด้วยตัวเอง.
ณัฐวัฒน์ หาญกล้า
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ยาแรงหรือแค่ยาแก้ปวด?
ท่ามกลางภาวะสุญญากาศทางเศรษฐกิจที่ผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ไทยต้องเผชิญกับมรสุม "วิกฤตซ้ำซ้อน" มาอย่างยาวนาน ตั้งแต่บาดแผลเรื้อรังจากโรคระบาดที่ยังไม่ทันสมานดี กลับต้องมาถูกซ้ำเติมด้วยวิกฤตพลังงานโลกที่ทำให้ต้นทุนการผลิตและค่าขนส่งพุ่งทะยานอย่างควบคุมไม่ได้ สถานการณ์ในวันนี้ไม่ใช่เพียงแค่การกำไรลดลง แต่คือการดิ้นรนเพื่อความอยู่รอดในสภาวะที่ "สภาพคล่องติดขัด หนี้เสียติดหล่ม และหนี้นอกระบบกลายเป็นกับดัก"
กระตุ้นท่องเที่ยวขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ถือเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของเศรษฐกิจไทย ทั้งในด้านการสร้างรายได้ การจ้างงาน และการกระจายเม็ดเงินสู่ภูมิภาคต่างๆ ของประเทศ ภายหลังการฟื้นตัวของภาคการท่องเที่ยวทั่วโลก
โซลาร์รูฟท็อป ฝ่าวิกฤตค่าไฟฟ้าแพง
สถานการณ์สงครามตะวันออกกลางส่งผลให้ราคาพลังงานเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว ทั่วโลกต่างได้รับผลกระทบกันถ้วนหน้า ซึ่ง คุรุจิต นาครทรรพ ผู้อำนวยการสถาบันปิโตรเลียมและพลังงานแห่งชาติ คาดการณ์ว่าสถานการณ์คงจะยืดเยื้อไม่จบภายในปี 2569 จะทำให้วิกฤตราคาพลังงานลากยาว ดังนั้นประเทศไทยต้องเร่งปรับตัวเพื่อรองรับกับวิกฤตดังกล่าว
เมื่อ‘การมีงาน’ไม่ได้แปลว่า‘มั่นคง’?
เพิ่งจะผ่านพ้นวันที่ 1 พฤษภาคมไป ซึ่งแน่นอนว่า “แรงงาน” ในสังคมไทยนับว่ามีความสำคัญอย่างมากในฐานะกำลังสำคัญของเศรษฐกิจ แต่ในวันแรงงานปี 2569 คำถามของคนทำงานจำนวนไม่น้อยอาจไม่ใช่เพียง “ยังมีงานทำหรือไม่” หากเป็น “รายได้ที่มีอยู่ วันนี้ยังพอรับมือกับความไม่แน่นอนข้างหน้าได้แค่ไหน?”
หนึ่งทศวรรษค่าจ้างขั้นต่ำไทย
ในช่วงกว่าทศวรรษที่ผ่านมา ‘ค่าจ้างขั้นต่ำ’ ของประเทศไทยถูกวางบทบาทให้เป็นทั้งเครื่องมือคุ้มครองแรงงานและกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก ตัวเลขที่ปรับเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องอาจสะท้อนภาพของความก้าวหน้าในเชิงนโยบาย
เมื่อดาต้าไม่ได้มาแค่สร้างตึก
ย้อนกลับไปเมื่อ 2-3 ปีก่อน เราอาจได้ยินข่าวการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ (Data Center) ในไทยระดับ “หมื่นล้าน” จนคุ้นหู แต่ภาพเหล่านั้นมักจะเป็นเพียงตัวเลขบนกระดาษหรือไซต์ก่อสร้างขนาดใหญ่ในแถบเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) แต่ว่าในปี 2026 นี้ ทิศทางได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เมื่อยักษ์ใหญ่อย่าง DayOne Data Center ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ประกาศเฟ้นหาบุคลากรไทยกว่า 500 ตำแหน่ง