คนไทยที่ทำงานอเมริกาหลายปีคิดกลับไทย

ภาพ: Make America great again

เครดิตภาพ: ปัญญาประดิษฐ์

ประการแรก ปัจจัยเศรษฐกิจกับค่าครองชีพ

หลายคนชอบดูแต่ตัวเลขว่าทำงานที่นั่นรายได้งาม ค่าเฉลี่ยค่าแรงขั้นต่ำทั่วประเทศปี 2026 อยู่ที่ 13-15 ดอลลาร์ต่อชั่วโมง หรือเท่ากับชั่วโมงละ 450-600 บาท ทำงานวันเดียวได้หลายพัน ต่อเดือนได้เป็นแสนบาท ทำงานที่อเมริกาแล้วจะรวย เป็นการมองรายรับเพียงด้านเดียว

แม้รายได้สูงกว่าไทยมาก แต่ค่าครองชีพพุ่งสูงขึ้นมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ทุกวันนี้แรงงานที่ได้รับค่าแรงขั้นต่ำยังคงประสบปัญหา “Working Poor” หรือทำงานแต่ไม่พอเลี้ยงชีพ เป็นหนึ่งในเหตุผลหลักที่ทำให้คนเชื้อสายไทยในอเมริกาอยากกลับมาใช้ชีวิตที่ไทยซึ่งมีค่าครองชีพต่ำกว่ามาก

ระบบสวัสดิการสุขภาพเป็นอีกปัจจัยสำคัญ แม้กระทั่งคนอเมริกันยังบ่นต้องจ่ายค่าประกันสุขภาพสูงมากและแพงขึ้นต่อเนื่อง ปี 2026 รัฐบาลยุติการอุดหนุนเบี้ยประกันในบางระดับ (Enhanced Subsidies) ทำให้เบี้ยประกันสุขภาพพุ่งสูงขึ้นอีก สามีภรรยาที่มีลูกต้องจ่ายค่าประกันสุขภาพของบุตรหลาน จนบางคนจ่ายไม่ไหว ในกรณีคนไทยยิ่งเป็นเรื่องซับซ้อนและราคาสูง การดูแลคนสูงวัยต้องจ่ายแพง

เบี้ยประกันสุขภาพเพียงเรื่องเดียวมีผลต่อการตัดสินใจ

ประการที่ 2 ปัจจัยสังคมกับความปลอดภัย

แม้สหรัฐบอกว่าเป็นชาติเสรีประชาธิปไตย ส่งเสริมสิทธิมนุษยชนสากล แต่บรรยากาศการเมืองแบ่งขั้วรุนแรง ปัญหาความขัดแย้งเรื่องสีผิว/เชื้อชาติสูง ทำให้การใช้ชีวิตตึงเครียดต่อเนื่อง โดยเฉพาะสมัยรัฐบาลทรัมป์ (ตั้งแต่ทรัมป์สมัยแรก) ที่แสดงท่าทีต่อต้านคนต่างด้าว คนสีผิวอย่างเปิดเผย

กระแสต่อต้านคนเอเชียปะทุขึ้นในรัฐบาลทรัมป์สมัยแรก เกี่ยวข้องกับนโยบายต้านจีนของทรัมป์ ที่โยนความผิดต่างๆ ให้จีน ที่น่าตกใจคือไม่ใช่แค่เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับรัฐ แต่ลามถึงคนเชื้อสายจีน ทรัมป์มักเรียกไวรัสโควิด-19 ว่า “China virus” กระแสต่อต้านคนจีนแรงขึ้นรวดเร็ว

การต้านจีนกระทบคนเอเชียด้วย ส่วนหนึ่งเพราะคนอเมริกันบางคนแยกไม่ออกว่าใครคือคนจีน คนฟิลิปปินส์ หรือคนไทย

  เมื่อมาถึงสมัยไบเดน ประธานาธิบดีไบเดนยอมรับว่า การเหยียดผิวเหยียดเชื้อชาติอย่างเป็นระบบ (systemic racism) เป็นวัฒนธรรมของคนบางกลุ่มในสังคมอเมริกันที่มีมาเนิ่นนานแล้ว

เป็นความจริงที่สังคมอเมริกันหลายพื้นที่สงบสุขและน่าอยู่ แต่บางพื้นที่มีปัญหาความปลอดภัย โดยเฉพาะเขตคนสีผิว เขตคนยากจน ปัญหาอาชญากรรมและปัญหายาเสพติดในเมืองใหญ่หลายแห่ง ทำให้อเมริกา “ไม่น่าอยู่” ลงในสายตาของคนมีครอบครัวและลูกเล็ก

เมื่อผนวกความเป็นคนต่างด้าวด้วย ความปลอดภัยยิ่งลดลง

ประการที่ 3 โอกาสในการทำงานและ Digital Nomad

ปัจจุบันบริษัทระดับโลกหลายแห่งยอมให้ทำงานจากที่ไหนก็ได้ (WFH) หลายคนเลือกกลับเมืองไทยโดยที่ยังรับเงินเดือนสกุลดอลลาร์ หรือใช้ไทยเป็นฐานทำงานฟรีแลนซ์

ในอีกด้าน รัฐบาลไทยกำลังพยายามดึงดูดกลุ่ม High-skilled labor ผ่านนโยบายอย่าง LTR Visa ซึ่งตอบโจทย์คนที่อยากนำความรู้จากต่างประเทศมาต่อยอดธุรกิจหรือเป็นที่ปรึกษาในไทย

คนเก่ง ผู้เชี่ยวชาญ สามารถกลับมาทำงานที่เมืองไทยไม่ยาก ได้รับข้อเสนอค่าตอบแทนที่น่าพอใจ ทั้งนี้ยังไม่รวมข้อดีอื่นๆ ของการอยู่ประเทศไทย

ประการที่ 4 ปัจจัยจิตวิทยาและครอบครัว

ในขณะที่ตัวเขาอยู่อเมริกาได้ดีและอยากอยู่ต่อไป แต่ครอบครัวเป็นปัจจัยที่มองข้ามไม่ได้ มีผลต่อการตัดสินใจ เช่น ภรรยากับลูกอยู่เมืองไทย หรืออยากกลับมาดูแลพ่อแม่ที่แก่ตัวลงตามค่านิยมสังคมไทย

ส่วนเรื่องความทางเจริญทางวัตถุ โครงสร้างพื้นฐานบางเรื่องไม่ดีเท่า แต่สามารถปรับปรุงได้ตามกำลังทรัพย์ คนอเมริกันกับชาวยุโรปสูงวัยหลายคนเลือกใช้ชีวิตบั้นปลายในประเทศไทย เกิดชุมชนคนอเมริกัน คนยุโรปตามที่ต่างๆ คนเหล่านี้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น

ประการที่ 5 ปัจจัยทรัมป์ 2.0

นโยบายทรัมป์สมัยที่ 2 (ปี 2025-) มีผลกระทบ “กว้างและแรง” กว่าสมัยแรกมาก โดยเฉพาะหลังคำประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินและใช้อำนาจประธานาธิบดี (Executive Orders) กระทบโดยตรงต่อทั้งคนไทยที่ “อยู่แบบไม่เป็นทางการ” กับ “กำลังจะไป” ดังนี้

5.1 การส่งกลับและกดดันให้กลับเอง

ประธานาธิบดีทรัมป์พยายามสกัดแรงงานต่างด้าว ชี้ว่าเป็นต้นเหตุอาชญากรรม ปัญหาคนว่างงาน เป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ว่าจริงเท็จแค่ไหน รุนแรงตามกล่าวหรือไม่ แต่ไม่ว่าเหตุผลจะถูกต้องเพียงใด ข้อมูลจาก DHS (กระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ) ระบุว่า ในปี 2025 มีคนต่างด้าวถูกส่งกลับและสมัครใจกลับเองกว่า 2.5-3 ล้านคน

มาตรการที่ใช้ได้ผลและควรเอ่ยถึงคือ “ทำให้การใช้ชีวิตยากขึ้น” เช่น จำกัดการเข้าถึงสวัสดิการ การเข้มงวดนายจ้างที่จ้างคนไม่มีใบอนุญาตทำงาน ประสานงานกับหน่วยงานท้องถิ่นเพื่อจับกุม ทำให้หลายคนเลือกที่จะกลับไทยแทนถูกจับขังในศูนย์กักกัน

5.2 ระงับวีซ่าถาวร

21 มกราคม 2026 ทางการสหรัฐระงับวีซ่าถาวร (Immigrant Visa Pause) ต่อ 75 ประเทศ รวมทั้งประเทศไทย มาตรการนี้ไม่ใช่แค่การชะลอตัวปกติ แต่เป็นการแช่แข็งกระบวนการออกใบเขียว (Green Card) จากสถานทูตสหรัฐทั่วโลก ส่งผลต่อโดยตรงต่อหลายคนที่หวังใช้ช่องทางดังกล่าว 

1) Family-Based Visas: การขอวีซ่าเพื่อรวมญาติ (เช่น พี่น้องบุตรบุญธรรม หรือพ่อแม่ของพลเมืองอเมริกัน) ซึ่งทรัมป์มองว่าเป็น “Chain Migration” ที่ต้องกำจัด คนไทยที่ทำงานหลายปีจนเป็น citizen แต่อยากกลับไทยเพราะภรรยากับลูกไม่สามารถอยู่อเมริกาอีกต่อไป

2) Employment-Based Visas: กระทบต่อกลุ่มแรงงานฝีมือในบางสาขาที่รัฐบาลมองว่า “แย่งงานคนอเมริกัน” ข้อนี้ตรงตามนโยบายทรัมป์ที่ต้องการผลักดันแรงงานต่างด้าวออกไป (ยกเว้นแรงงานฝีมือที่ต้องการจริงๆ)

3) Diversity Visa (Lotto): ถูกระงับโดยสิ้นเชิง

ทั้งหมดนี้ รัฐบาลทรัมป์อ้างว่าคนจากกลุ่มประเทศเหล่านี้ “ใช้สวัสดิการรัฐมากเกินไป” หรือเป็นภาระทางภาษี ด้านกระทรวงการต่างประเทศไทยทักท้วง ตั้งคำถามว่าทำไมไทยจึงอยู่ในรายการ ทั้งๆ ที่เป็นมิตรต่อกัน แต่สหรัฐยังคงนโยบายนี้ต่อไทย

5.3 การเพิ่มต้นทุนและอุปสรรค

H-1B Visa: มีการกำหนดให้บริษัทที่จ้างงานต้องจ่ายค่าธรรมเนียมสูงถึง 100,000 ดอลลาร์ต่อเคส (เพื่อบีบให้จ้างคนอเมริกันแทน) เว้นแต่ตำแหน่งงานหรือสาขาที่จำเป็นต่อความมั่นคงจริงๆ ข้อนี้ส่งผลต่อแรงงานทั่วไป ตำแหน่งระดับล่างของบริษัทต่างๆ

นอกจากนี้ ใช้ระบบตรวจสอบย้อนหลัง นโยบาย Re-review หรือการตรวจสอบสิทธิ์ของผู้ที่เคยได้รับสถานะเข้าเมืองในช่วงปี 2021-2024 ว่าได้มาโดยถูกต้องหรือเป็นภาระต่อสังคมหรือไม่

ในเชิงความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ:

นักวิชาการบางคนอธิบายว่า รัฐบาลทรัมป์ยึดแนวคิด “Isolationism” และ “Nativism” ที่เข้มข้นขึ้น สหรัฐกำลังเปลี่ยนจากการเป็นหม้อหลอมวัฒนธรรมสู่การเป็น “Gated Community” (ชุมชนปิด) โดยใช้กฎหมายคนเข้าเมืองเป็นเครื่องมือกรองเฉพาะทรัพยากรที่เขาต้องการจริงๆ

คงเร็วเกินไปถ้าจะฟันธงว่าสหรัฐกำลังเป็นชุมชนปิด น่าจะตีความว่ารัฐบาลทรัมป์กำลังแก้ปัญหาคนต่างด้าวที่มีมากเกินไป แต่หากอนาคตต้องการแรงงานเพิ่ม ย่อมเปิดทางรับแรงงานต่างด้าวแน่นอน เป็นกระบวนการปรับสมดุลมากกว่า

คนไทยที่ทำงานในอเมริกามานาน เมื่อต้องเผชิญความไม่แน่นอนทางกฎหมาย บรรยากาศสังคมที่ไม่เป็นมิตรอย่างเคย ประเด็นครอบครัว ทั้งหมดรวมเป็นปัจจัยที่ทำให้อยากกลับไทยหรือต้องกลับไทย.