สุโขทัย ส่อง ‘อ่างล้างเท้าโบราณ’ ที่มาคำว่า ‘หัวกระไดไม่แห้ง’

17 เม.ย.2565-นางทองคำ  ถึงเนียม หรือยายน้อย อายุ 80 ปี และนางสมพิศ  ธูปเรือง อายุ 56 ปี (ลูกสาว) บ้านเลขที่ 51 หมู่ 5 ต.ไกรนอก อ.กงไกรลาศ จ.สุโขทัย เปิดเผยว่า อ่างล้างเท้าที่วางตรงหน้าบ้าน ซื้อมาเมื่อ 60 ปีก่อน ตอนนั้นราคา 100 กว่าบาท ก็ถือว่าแพง แต่จำเป็นต้องมี เพราะคนบ้านนอกสมัยนั้นเขาไม่มีรองเท้าสวมใส่ ไปไร่ไปนาก็ต้องเดินเท้าเปล่า เหยียบดินโคลน เชื้อโรค สิ่งสกปรกสารพัด ดังนั้นก่อนขึ้นเรือนจึงต้องล้างเท้าในอ่างให้สะอาด ถ้าบ้านไหนไม่มีอ่าง เขาก็จะมีโอ่งดินเผา ใช้กะลามะพร้าวตักน้ำล้างเท้าแทน

 “ปัจจุบันแทบไม่มีให้เห็นแล้ว ในหมู่บ้านที่อาศัยนี้ เหลือใช้อยู่ถึง 3 หลังรึเปล่าก็ไม่รู้ เพราะสมัยนี้มีรองเท้าใส่ และอ่างล้างเท้าหน้าบ้าน ก็กลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายได้อีก บางบ้านจึงนำอ่างไปใช้เลี้ยงปลาหางนกยูง หรือไม่ก็ใช้คว่ำวางกระถางต้นไม้แทน”

 สำหรับสำนวนไทยที่ว่า “หัวกระไดไม่แห้ง” แสดงว่าบ้านหลังนั้นมีลูกสาวสวย จนมีหนุ่มๆแวะมาขายขนมจีบกันทั้งวัน รวมทั้งหมายถึงมีแขกมาเยี่ยมที่บ้านอยู่เสมอด้วย และเมื่อขึ้นบ้านก็จะต้องล้างเท้าในอ่างก่อน ทำให้มีรอยเท้าเปียกไปถึงหัวกระได (บันได) กลายเป็นที่มาของสำนวนดังกล่าว